ΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΧΡΟΝΟ, οι γυναίκες στο TikTok έχουν αρχίσει να μιλάνε ανοιχτά για τα προβλήματα του εντέρου τους: πορδές, πόνοι και πώς πήγε το «νούμερο δύο» στην τουαλέτα. Το hashtag #hotgirlswithIBS έχει συγκεντρώσει πάνω από 120 εκατομμύρια προβολές, το #IBStok 690 εκατομμύρια, και το #guttok ένα επιβλητικό 1 δισεκατομμύριο. Με μια μικρή περιήγηση θα βρείτε influencers που γεμίζουν με περιεχόμενο κάθε ένα από αυτά τα hashtags. Στόχος των βίντεο είναι να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση για το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (IBS) και τις αδελφές του διαταραχές.
Οι γονείς και οι παππούδες σας πιθανότατα μιλούσαν για τα εντερικά τους προβλήματα σε χαμηλούς τόνους, πίσω από κλειστές πόρτες. Τώρα, οι νέοι στο TikTok ανοίγουν την κάμερα και μιλούν δυνατά και περήφανα για τα προβλήματα του εντέρου τους, κάνοντάς τους ένα λαμπερό rebranding – αλλά μήπως η παραγωγή τέτοιου περιεχομένου μπορεί να οδηγήσει τους ευαίσθητους θεατές στο λαγούμι της παραπληροφόρησης;
Για κάποιους, αυτά τα βίντεο χρησιμεύουν ως υπενθύμιση ότι αυτές οι πράξεις δεν χρειάζεται να καλύπτονται από πέπλο μυστικότητας – αντίθετα, θα πρέπει να θεωρούνται φυσιολογικές.
Όμως πριν αναλύσουμε το κίνημα #hotgirlswithIBS, πρέπει να εξηγήσουμε τι είναι το «hot girl». Όχι, δεν υποδηλώνει κάτι για την εμφάνιση μιας γυναίκας – αντίθετα, η φράση αναφέρεται σε μια νεαρή γυναίκα η οποία κάνει κάτι που παραδοσιακά θεωρείται ταμπού ή «ανδροπρεπές». Σύμφωνα με τα όσα διαβάζουμε στο Highsnosociety, «η έννοια του hot girl ξεκίνησε το 2020, όταν το κομμάτι "Girls in the Hood" της ράπερ Megan Thee Stallion –και μια συγκεκριμένη ατάκα από το τραγούδι, "I'm a hot girl, I do hot shit"– ενέπνευσε μια viral τάση στο TikTok. Οι δημιουργοί άρχισαν να δημοσιεύουν βίντεο στα οποία απαντούν σε μια εικονική τηλεφωνική κλήση, λέγοντας στον συνομιλητή τους: "Δεν μπορώ να μιλήσω αυτήν τη στιγμή, κάνω hot girl shit".
Στη συνέχεια, φαίνονταν να κάνουν κάτι που θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει το αντίθετο από αυτό που έχουμε στο μυαλό μας ως "hot", όπως το ξύρισμα ή το να τρώνε γλυκά για να περιορίσουν τις λιγούρες που προκαλούνται από την περίοδο». Για κάποιους, αυτά τα βίντεο χρησιμεύουν ως υπενθύμιση ότι αυτές οι πράξεις δεν χρειάζεται να καλύπτονται από πέπλο μυστικότητας – αντίθετα, θα πρέπει να θεωρούνται φυσιολογικές.
Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου προσβάλλει το 5 έως 10% των ενηλίκων, με την πλειονότητα να είναι γυναίκες. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν φούσκωμα, κοιλιακές κράμπες και υπερβολικά αέρια. Η διάρροια ή η δυσκοιλιότητα –ή η εναλλαγή των δύο– είναι επίσης κοινά συμπτώματα. Για άγνωστους ακόμη λόγους, οι γυναίκες έχουν περισσότερες πιθανότητες να νοσήσουν σε σχέση με τους άνδρες.
Είναι επίσης πιο πιθανό να βιώσουν διακρίσεις λόγω φύλου κατά τη διάρκεια της υγειονομικής περίθαλψης, οι οποίες συχνά εκδηλώνονται με το να αγνοούν ή να αμφισβητούν οι γιατροί τις αναφορές τους για πόνο και άλλα συμπτώματα. Το #HotgirlswithIBS ενδυναμώνει τις γυναίκες ώστε να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους και τους προσφέρει αλληλοκατανόηση. Μέσω του TikTok, η LaMantia έχει βρει επίσης χρήσιμες συμβουλές σχετικά με το ποια προβιοτικά πρέπει να πάρει, ποιες τροφές δεν θα αναστατώσουν το στομάχι της και πολλά άλλα.
Όμως, φυσικά, αυτό δεν είναι κάτι που συμβαίνει μόνο στην Αμερική, απλώς εκεί ο κόσμος μιλάει πιο ανοιχτά. Η Στέλλα είναι 31 χρονών, ασχολείται με τη διαφήμιση και εξηγεί τη δική της περίπτωση: «Ζω μια ζωή με άγχος, από παιδάκι. Η διάγνωσή μου έγινε πριν δύο χρόνια. Ουσιαστικά τα πρωινά που ξυπνούσα με πολύ άγχος, πήγαινα στην τουαλέτα δυο και τρεις φορές μέχρι να φύγω από το σπίτι για τη δουλειά. Αντίστοιχα, και άλλες στιγμές που αγχωνόμουν, ήθελα αμέσως να καταφύγω στην τουαλέτα. Είναι καθαρά ψυχολογικά τα triggers μου. Αν είμαι καλά ψυχολογικά, δεν με ενοχλεί τίποτα στην κοιλιά.
@tehegracietehe my daily routine #hotgirlshaveibs ♬ original sound - Biobele Braide, MD
Αυτό που θυμάμαι είναι πως ένα βράδυ, μόλις έφυγαν από το σπίτι κάποιοι φίλοι που είχαμε μαζευτεί για μπίρες, πήγα στην τουαλέτα και έτρεχε αίμα. Κανονικό, κόκκινο αίμα, όχι της περιόδου. Είχε σπάσει κάποιο αγγείο. Τότε έμαθα ότι έχω Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου. Όσες φορές έχω δοκιμάσει αυστηρή χορτοφαγία, έχω πολύ σοβαρό θέμα με τα αέρια –παράγω πολλά ούτως ή άλλως–, ωστόσο φίλες σε αυστηρή χορτοφαγία μου λένε πως ρυθμίζεται. Είναι θέμα συνήθειας. Νομίζω ότι "χτυπάει" πιο εύκολα τις γυναίκες επειδή είμαστε overthinkers και πιο ευάλωτες στο στρες.
Ζούμε από πάντα σε μια μόνιμη καταπίεση, πολλές φορές καλά κρυμμένη. Οπότε λογικό είναι. Η κοινωνία ζητά από εμάς τόσο πολλά και μας δίνει πίσω τόσο λίγα που είμαστε σε μια συνεχή προσπάθεια και πίεση. Η δημόσια κουβέντα που έχει ξεκινήσει στις πλατφόρμες σίγουρα βοηθάει γιατί γίνονται και κάποια βήματα με την ψυχική υγεία. Σε σχέση, τώρα, με το πώς κουμαντάρω την κατάσταση, θα σου πω ότι τα προβιοτικά είναι η θρησκεία μου».
Η Βασίλεια είναι 19 χρονών και σπουδάζει. Διαγνώστηκε με το Σύνδρομο του Ευερέθιστου Εντέρου στα 18 της. «Γενικά είχα κάποια συμπτώματα και μικρότερη, αλλά εκδηλώθηκε ουσιαστικά τη χρονιά της Γ' Λυκείου λόγω του άγχους και της πίεσης που ένιωθα, ενώ σίγουρα έπαιζαν ρόλο και ορισμένες τροφές. Τα συμπτώματα είναι κολικοί μεγάλης διάρκειας και κλίμακας πόνου και φούσκωμα. Κατά την άποψή μου, είναι καλό το να μιλάμε για αυτά τα θέματα. Γενικά δεν θεωρώ ότι είναι κάτι για το οποίο θα έπρεπε κανείς να ντρέπεται να μιλήσει ανοιχτά. Βέβαια, το συγκεκριμένο statement ισχύει για ένα σωρό θέματα, τα οποία κοινωνικά νιώθουμε άβολα να μοιραστούμε».
Η Σοφία είναι 32 χρονών και εξηγεί: «Το 2018 πήρα πρώτη φορά σωστή διάγνωση και εξήγηση από γιατρό. Τα δικά μου συμπτώματα ήταν: φούσκωμα, πολύ αυξημένη όρεξη, brain fog, βαριά άκρα, μυκητιάσεις, φρίκη. Η κατάσταση αυτή εμένα με περιορίζει αρκετά, σε όλη τη ζωή μου. Παίρνεις αναγκαστικά μια απόσταση από αυτήν. Στον έρωτα. Στις φιλίες. Στις πρωτοβουλίες και στον αυθορμητισμό. Στη συγκέντρωση στη δουλειά σου. Στη συγκέντρωση γενικότερα. Όσον αφορά τις διατροφικές μου συνήθειες, έχω καταλάβει ποια πράγματα με ενοχλούν και προσπαθώ να τα περιορίσω. Μασάω καλύτερα το φαγητό μου. Δεν πίνω νερό κατά τα πρώτα στάδια της χώνεψης. Προσπαθώ να μην τρώω όταν είμαι πολύ κουρασμένη ή πολύ αγχωμένη. Παίρνω συμπληρώματα διατροφής καθημερινά. Προβιοτικά κυρίως.
Το γιατί τα κορίτσια έχουν τα μεγαλύτερα ποσοστά είναι ένα μεγάλο θέμα. Καταρχάς έχω δει πάρα πολύ κόσμο, αγόρια και κορίτσια, με παρόμοια θέματα. Κατά δεύτερον είναι πολύ λίγοι οι γιατροί που μπορούν να βοηθήσουν σωστά με το θέμα. Εγώ πέρασα από πολλούς γιατρούς, που έκαναν δυστυχώς χειρότερη την κατάσταση, πριν μπορέσω να καταλάβω τι συμβαίνει και γιατί. Μετά είναι το έξτρα άγχος που έχουν οι άνθρωποι (τα κορίτσια περισσότερο) με την εμφάνισή τους, λόγω κοινωνικών πιέσεων. Επίσης, για να αρχίσεις να θεραπεύεσαι θέλει ηρεμία, αγάπη, προσοχή. Η κουβέντα που έχει ξεκινήσει στο TikTok βοηθάει πάρα πολύ.
@lauraroneyy bloating is normal, morning skinny doesn’t matter🤚🏼anyways how was everyone’s day😀 #bloatingisnormal #bodypositivity #UnwrapTheDeals ♬ Me and My Husband - Mitski
Εξάλλου, από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να φύγουν για να αρχίσεις να θεραπεύεσαι είναι η ντροπή, γιατί εκεί οι άνθρωποι μοιράζονται τη δική τους αλήθεια που πλησιάζει τη δική σου. Έτσι δεν νιώθεις μόνος. Μπορεί να ακούσεις και κάτι που έχει ενδιαφέρον να το συζητήσεις με τον γιατρό σου. Για μένα η καλύτερη κούρα είναι ο συνδυασμός διατροφής και ψυχοθεραπείας. Το νευρικό σου σύστημα είναι βασικός σύμμαχος».
«Είμαι η Εβελίνα, είμαι 29 ετών και εργάζομαι ως assistant producer. Πρωτοδιαγνώστηκα στα 18. Τα συμπτώματα ήταν: έντονος πόνος στην κοιλιά και στο έντερο, τυμπανισμός, διάρροια, ευαισθησία σε πολλές τροφές ή/και συνδυασμούς τους. Για να καταλάβεις, λίγες μέρες πριν, το έντερό μου έπαθε παροξυσμό και ήμουν χάλια. Πονούσα φρικτά. Ο μεγαλύτερος περιορισμός που μου προκαλεί αυτό το σύνδρομο είναι ο φόβος που νιώθω κάθε φορά που τρώω ή πίνω σε έξοδο, είτε βρίσκεται σε έξαρση είτε όχι, εάν κάτι θα με πειράξει, εάν υπάρχει τουαλέτα που μπορώ και θέλω να χρησιμοποιήσω, εάν μπορώ να γυρίσω σπίτι εγκαίρως.
Δεν τρώω σχεδόν ποτέ ωμό κρεμμύδι, δεν πίνω καφέ και ο μεγαλύτερος εχθρός μου είναι το αγαπημένο σοκολατούχο γάλα, δυστυχώς. Σε πολλές τροφές ακόμα είμαι ευαίσθητη, όπως τα τηγανητά ή οι πολύ επεξεργασμένες τροφές, τα οποία τα καταναλώνω με μέτρο. Θεωρώ πως το γεγονός ότι όλο και περισσότερα κορίτσια έχουν θέμα με τα εντερικά τους έχει να κάνει με το άγχος. Αλλά και η άμεση σύνδεση του IBS με τις ορμόνες της περιόδου έχει ως αποτέλεσμα πολλά κορίτσια να ταλαιπωρούνται από αυτό».
«Είμαι η Ειρήνη, ασχολούμαι με την επικοινωνία και είμαι 39 ετών. Διαγνώστηκα το 2016, αλλά το έχω από μικρή, όπως φάνηκε, απλώς τότε έκανα κολονοσκόπηση και γαστροσκόπηση και το επιβεβαίωσε ο γιατρός. Πολύ άγχος σε παιδική ηλικία – παιδικά τραύματα. Είχα πολύ αγχωτική μητέρα με δικά της θέματα και πήγαινα σε ένα δημοτικό σχολείο πολύ απαιτητικό. Η κατάσταση στο σπίτι επίσης δεν ήταν καλή. Υπήρχε συνεχής ένταση και πολλοί καυγάδες, είναι αυτό που θα ονομάζαμε σήμερα "τοξικό περιβάλλον", ένιωθα πολλή ανασφάλεια και φόβο. Γενικά είχα μια δύσκολη μητέρα και πιστεύω ότι όλα ξεκίνησαν από εκεί. Όταν ήμουν μικρή διαμαρτυρόμουν πολύ για πόνους στην κοιλιά και με είχαν πάει σε γιατρούς και σε νοσοκομεία, αλλά δεν έβρισκαν κάτι παθολογικό. Μιλάμε για τα '90s, οπότε δεν ήξεραν καν την ύπαρξη του Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου.
Μεγαλώνοντας, τα συμπτώματα έγιναν πολύ πιο έντονα και σταδιακά χειροτέρευαν, συνεχή φουσκώματα στην κοιλιά και τουαλέτα κάθε 3-4 μέρες και μετά κρίσεις με απίστευτους πόνους και διάρροιες. Μια φορά με έπιασε ενώ είχα παει στο Lidl, δεν έχω νιώσει ξανά τόση ανασφάλεια, σκεφτόμουν ότι δεν θα μπορώ να βγω από το σπίτι γιατί αν με πιάσει η κρίση και είμαι κάπου έξω, τι θα κάνω; Δεν θα ξεχάσω ποτέ μια φορά που είχα πιεστεί πολύ στο γραφείο και φεύγοντας ξαφνικά θόλωσαν όλα. Ο πόνος ήταν τρομακτικός, είχα πάρει τον αδερφό μου και έκλαιγα και του έλεγα ότι θέλω να πάω στο νοσοκομείο. Πιεζόμουν πολύ στη δουλειά εκείνο το διάστημα.
@nadyaokamoto Is she pregnant or… #ibs ♬ original sound - LeneStorm⛈
Το IBS αλλάζει τη ζωή σου αδρά και δυστυχώς δεν είναι κάτι που μπορεί κάποιος, π.χ. εργοδότης ή φίλος, να το καταλάβει εύκολα. Σε αναγκάζει να σκέφτεσαι εάν εκεί που θα πας υπάρχει τουαλέτα, πόσο εύκολο θα είναι να τη χρησιμοποιήσεις, τι θα πει η παρέα σου που θα λείπεις τόση ώρα στην τουαλέτα και πολλά πολλά άλλα. Γενικά σου δημιουργεί μεγάλη ανασφάλεια, φόβο και έντονα καταθλιπτικά συναισθήματα που διαρκούν αρκετό καιρό μετά την κρίση και σε απομακρύνουν από τους γύρω σου.
Τώρα, γιατί όλο και περισσότερες νέες γυναίκες εμφανίζουμε εντερικά προβλήματα; Ίσως ο τρόπος που μεγαλώσαμε, ίσως το άγχος της πόλης, της δουλειάς και της ζωής γενικότερα, τα τραύματα από την παιδική ηλικία. Νομίζω ένας συνδυασμός όλων αυτών, αλλά κυρίως τα παιδικά τραύματα που έχουν διαμορφώσει μια ψυχοπαθολογία συγκεκριμένη, π.χ. έντονους φόβους, ανάγκη ελέγχου ή χαμηλή αυτοπεποίθηση. Είναι σημαντικό να ακουστεί περισσότερο αυτό το πράγμα, να μάθει ο κόσμος για το σύνδρομο και να αναγνωριστεί επίσημα ως αυτοάνοσο. Γιατί, π.χ., πολλές φορές που λέω σε κάποιον φίλο/η ότι έχω IBS, μου λένε "κι εμένα με πιάνουν καμιά φορά διάρροιες", τύπου, σιγά, πώς κάνεις έτσι, δεν είναι αυτοάνοσο. Δεν καταλαβαίνουν ότι δεν είναι απλώς διάρροιες, είναι ένας συνδυασμός από δύσκολα συμπτώματα που τα έχεις σχεδόν συνεχώς και που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής σου.
Για να γίνω πιο σαφής, μπορεί να έχεις φουσκώματα και δυσκοιλιότητα για μήνες, κάτι που σε βαραίνει και σε ρίχνει ψυχολογικά, μετά σε πιάνει η κρίση και ο πόνος είναι τεράστιος και δεν είναι ότι μόλις τελειώνει η κρίση είσαι οκ. Παραμένεις φουσκωμένος, πάλι δυσκοιλιότητα, έντονα καταθλιπτικά επεισόδια και ούτω καθεξής.
Σίγουρα η ψυχοθεραπεία βοήθησε να έρθω σε επαφή με τραύματα και καταπιεσμένα συναισθήματα, αλλά δεν έλυσε το πρόβλημα από μόνη της. Ο βελονισμός είναι αυτό που σε συνδυασμό με την ψυχοθεραπεία με έχει βοηθήσει απίστευτα. Μιλάω για ειδικούς που έχουν σπουδάσει κινεζική ιατρική, όχι απλά εφαρμογή βελονιστικών πρωτοκόλλων, επειδή παίζει και αυτό, αλλά αυτό σε βοηθάει μόνο να αντιμετωπίσεις τον πόνο, δεν δρα θεραπευτικά σε βάθος χρόνου.
Το λέω γιατί το πέρασα. Όταν πάθαινα κρίσεις, μόνο ο βελονισμός μπορούσε να με συνεφέρει, σε συνδυασμό με θερμοφόρα και καμιά φορά έπαιρνα και βαλεριάνες μέχρι να πάω στον βελονιστή. Συνεχίζω τους βελονισμούς σε μηνιαία βάση πλέον και η διαφορά είναι τεράστια. Απλώς πρέπει να γίνει τρόπος ζωής, όχι πάω 2 φορές και περιμένω ότι θα είμαι μια χαρά. Θέλει χρόνο, αλλά εάν επενδύσεις, η ζωή σου βελτιώνεται πολύ. Δεν παίρνω φαρμακευτική αγωγή, αλλά καταναλώνω σχεδόν καθημερινά μια συγκεκριμένη μάρκα φιλικών βακτηρίων που είναι ειδικά για IBS.
Είχα δοκιμάσει πάρα πολλά και η παθολόγος μου σύστησε αυτά και είχε πολύ δίκιο. Δεν λύνουν από μόνα τους το πρόβλημα, αλλά σε συνδυασμό με ψυχοθεραπεία, βελονισμό και χρήση βαλεριάνας ή κάποιων κινεζικών βοτάνων, όταν αγχώνομαι, και προσοχή στις τροφές που καταναλώνω, έχω δει πια φως στο τούνελ, γιατί πρόκειται όντως για τούνελ και μάλιστα πολύ σκοτεινό».
