Ιωάννα Παυλοπούλου: «Το σήμερα και το αύριο των εμβολίων»

Ιωάννα Παυλοπούλου: «Το σήμερα και το αύριο των εμβολίων» Facebook Twitter
Ιωάννα Παυλοπούλου, Καθηγήτρια Παιδιατρικής του ΕΚΠΑ, μέλος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών
0

— Πού χρωστάμε το ότι παρασκευάστηκαν τόσο γρήγορα τα εμβόλια κατά του κορωνοϊού; 
Η ανάγκη για την ανακάλυψη νέων, βελτιωμένων και μη χρονοβόρων τεχνολογιών παρασκευής εμβολίων έχει παρουσιαστεί εδώ και δεκαετίες με την ανάδυση πανδημικών απειλών όπως ο ιός Zika, ο Ebola, o HIV, ο ιός της γρίπης H5N1, H1N1pdm09 και H1N8 και οι κορωνοϊοί, π.χ. ο MERS. Έτσι, οι γνωστές μας πλατφόρμες με mRNA και ιικό φορέα είχαν μελετηθεί ήδη σε κλινικές δοκιμές για παθογόνα όπως o μεγαλοκυτταροϊός, ο ιός της λύσσας και της γρίπης, ο Ebola και άλλοι, εδώ και αρκετά χρόνια. Μετά τη δημοσιοποίηση του γονιδιώματος του SARS-CoV-2 στις 11/1/2020, οι νέες πλατφόρμες, τα καλούπια δηλαδή, ήταν έτοιμα και έμενε η επιλογή του κατάλληλου αντιγόνου. Τη θαυμαστή συνέχεια τη γνωρίζουμε. Με παγκόσμια συνεργασία, γενναία κρατική χρηματοδότηση, αφθονία υποψηφίων για τις κλινικές δοκιμές, αφού η πανδημία ήταν σε εξέλιξη, και επίσπευση των γραφειοκρατικών διαδικασιών, χωρίς έκπτωση στον έλεγχο αποτελεσματικότητας και ασφάλειας, είχαμε μέσα σε λίγους μήνες όχι ένα αλλά περισσότερα εμβόλια για την αντιμετώπιση της νέας απειλής. Τελευταία, για μελλοντικά εμβόλια συζητείται η δυνατότητα ταχύτερης παραγωγής και διάθεσης, μέσα σε εκατό ημέρες. 

Για να προσεγγίσουμε αποτελεσματικά τους διστακτικούς και όχι τους αρνητές, χρειάζεται στοχευμένη έρευνα, συνεχή ενημέρωση και εκπαίδευση του κοινού για τα οφέλη των εμβολίων και τη σημασία της δημόσιας υγείας, με κατανοητό τρόπο.

— Αναμένουμε προσεχώς έγκριση από τις ανεξάρτητες ρυθμιστικές αρχές των Covid εμβολίων για ηλικίες κάτω των πέντε ετών; Θα απαιτούνται για την εγγραφή στο σχολείο;
Η δοσολογία του εμβολίου που χορηγείται στους εφήβους είναι 30 mg, ίδια με αυτήν των ενηλίκων, ενώ στα παιδιά από 5 έως 11 ετών είναι 10 mg, μειωμένη δηλαδή κατά το 1/3. Η δόση που μελετήθηκε στις ηλικίες 2-4 ετών είναι ακόμα μικρότερη, 3 mg, και, όπως φάνηκε, ήταν λιγότερο αποτελεσματική ως σχήμα δύο δόσεων. Γι’ αυτό εξετάζεται αν η αποτελεσματικότητα αυξάνει ικανοποιητικά μετά και τη χορήγηση μιας τρίτης δόσης, γεγονός που θα καθορίσει και την προσεχή έγκριση από τους αντίστοιχους οργανισμούς φαρμάκων. Στη συνέχεια, οι επιτροπές εμβολιασμού κάθε χώρας θα αποφασίσουν, αξιολογώντας την ασφάλεια και το όφελος παράλληλα με τα τρέχοντα επιδημιολογικά δεδομένα. Ο εμβολιασμός στα παιδιά είναι προαιρετικός.

— Πόσο μεγάλη είναι η ανάγκη ενός επικαιροποιημένου εμβολίου, ώστε ο οργανισμός να μη δέχεται διαρκώς το ίδιο «ερέθισμα» από το ίδιο αντιγόνο;
Η πρόκληση αυτοανοσίας αποτελεί διαχρονικό θέμα συζήτησης και έρευνας για όλα τα εμβόλια. Αυτοάνοσες εκδηλώσεις, όπως η θρομβοπενική πορφύρα, το σύνδρομο Guillain-Barré ή η σπειραματονεφρίτιδα, έχουν καταγραφεί εξαιρετικά σπάνια, χωρίς αυτό να αποτελεί τεκμηρίωση, μετά από εμβόλιο γρίπης, MMR, ηπατίτιδας και, τελευταία, μετά από εμβολιασμό για κατά της Covid-19. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, εκτός από το ερέθισμα, δηλαδή το εμβόλιο, για να εμφανιστούν τέτοιες καταστάσεις συνήθως συνυπάρχουν διάφοροι γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Από την άλλη, γνωρίζουμε ότι ο ίδιος ο κορωνοϊός προκαλεί συχνές, ποικίλες και σοβαρές αυτοάνοσες εκδηλώσεις από διάφορα συστήματα. Από τα δεδομένα που έχουμε φαίνεται ότι η τρίτη δόση είναι ασφαλής, διευρύνει την ανοσία και είναι αποτελεσματική και σε παραλλαγές με σημαντική ανοσοδιαφυγή, όπως η Όμικρον, ενώ η τέταρτη δόση αυξάνει την ανοσολογική απάντηση κυρίως στα άτομα που είχαν χαμηλότερη απόκριση στην τρίτη δόση. Το τελευταίο υποδεικνύει ότι υποψήφιες για επαναληπτικές δόσεις οφείλουν να είναι περισσότερο ευάλωτες, λόγω ηλικίας ή υποκείμενου νοσήματος, ομάδες του πληθυσμού. Το πότε και με τι εμβόλιο, επικαιροποιημένο ή όχι, εξαρτάται από την εξελισσόμενη γνώση για τη διάρκεια προστασίας απέναντι στη σοβαρή νόσο, καθώς και από την επιδημιολογία και τα χαρακτηριστικά του ιού. 

— Πού μπορεί να οδηγήσει η mRNA τεχνολογία σε ό,τι αφορά τα θεραπευτικά εμβόλια για χρόνια νοσήματα, τα οποία αλλάζουν την εξελικτική πορεία μιας νόσου; 
Με την κωδικοποίηση του κατάλληλου μηνύματος, δηλαδή την επιλογή του κατάλληλου αντιγόνου, η τεχνολογία mRNA ανοίγει ένα τεράστιο πεδίο στην πρόληψη και στη θεραπεία. Έτσι, θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε γενετικές ασθένειες, αναπληρώνοντας στον οργανισμό πρωτεΐνες που δεν εκφράζονται ή δεν είναι λειτουργικές, στην ογκολογία, για εξατομικευμένη, ακόμα και τοπική θεραπεία, ώστε να αποφύγουμε την τοξικότητα, σε καρδιαγγειακά νοσήματα για την προαγωγή της αγγειογένεσης, στην παρασκευή ειδικών θεραπευτικών αντισωμάτων, καθώς και νέων αντιβιοτικών «ακριβείας» με τη μορφή συνθετικής λυσίνης. Στον τομέα της πρόληψης, ήδη βρίσκονται σε κλινική ή προκλινική φάση δοκιμών εμβόλια για τον μεγαλοκυτταροϊό και τον ιό Zika, απλό ή συνδυασμένο, για τον SARS-CoV-2 εμβόλιο γρίπης, για τον ιό Epstein- Barr, τον HIV, τον ιό της λύσσας αλλά και τη φυματίωση και την ελονοσία κ.ά. 


 
— Ποιοι παράγοντες «θρέφουν» το αντιεμβολιαστικό κίνημα  στην Ελλάδα;
Η διστακτικότητα απέναντι στον εμβολιασμό είναι ένα σύνθετο φαινόμενο που δυστυχώς αυξάνεται και δεν αφορά μόνο το εμβόλιο του κορωνοϊού αλλά και τα εμβόλια ρουτίνας. Η παραπληροφόρηση, που ας σημειωθεί ότι γίνεται πάντα με σκοπιμότητα, «μεταδίδεται» ταχύτατα μέσω του διαδικτύου και των άλλων μέσων ενημέρωσης και η έλλειψη παιδείας, που εμποδίζει τους πολίτες να την εντοπίσουν, είναι προφανείς αιτίες που αυξάνουν τον δισταγμό. Επιπλέον, το γεγονός ότι αρκετές φορές παίρνουμε την απόφαση να εμβολιαστούμε με βάση το συναίσθημα και όχι ορθολογικά κριτήρια μάς οδηγεί στο να υποτιμούμε τον κίνδυνο που διατρέχουμε από τη νόσο και να φοβόμαστε περισσότερο τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες του εμβολίου, παρόλο που αυτές είναι σπάνιες και συνήθως ήπιες. Επηρεαζόμαστε συχνά από αυτό που κάνουν οι φίλοι μας, από την κουλτούρα και τις πεποιθήσεις μας, εντοπίζουμε αιτιώδη συσχέτιση σε ένα τυχαίο σύμβαμα, επιλέγουμε να βλέπουμε ό,τι πιστεύουμε αντί να πιστεύουμε αυτό που βλέπουμε, προτιμούμε ένα αφήγημα από τα επιστημονικά δεδομένα και δίνουμε μεγαλύτερη σημασία σε μια αρνητική πληροφορία. Αυτό που αναδεικνύεται ολοένα και συχνότερα στις ομάδες αυτές του πληθυσμού τα τελευταία χρόνια είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης προς το κράτος και τους θεσμούς, με αποτέλεσμα ο μη εμβολιασμός να αποτελεί ευκαιρία για την έκφραση της αντισυστημικότητας και κάθε μορφής δυσαρέσκειας. Για να προσεγγίσουμε αποτελεσματικά τους διστακτικούς και όχι τους αρνητές, διότι οι τελευταίοι δεν θα αλλάξουν γνώμη, χρειάζεται στοχευμένη έρευνα, συνεχή ενημέρωση και εκπαίδευση του κοινού για τα οφέλη των εμβολίων και τη σημασία της δημόσιας υγείας, με κατανοητό τρόπο, σεβασμό και διαφάνεια, χωρίς υπερβολές και αφορισμούς, εργαλεία τροποποίησης της συμπεριφοράς, ενδυνάμωση και εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, συμμετοχή στην εμβολιαστική εκστρατεία επιστημονικών, κοινωνικών και θρησκευτικών φορέων και ατόμων επιρροής, εκπαίδευση από το σχολείο για την ορθή αξιολόγηση πληροφοριών που έρχονται από το διαδίκτυο και οργάνωση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.

Υγεία & Σώμα
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ozempic και Mounjaro: Ιατρική επανάσταση ή παγίδα;

Ψυχή & Σώμα / Ozempic και Mounjaro: Επανάσταση στην απώλεια βάρους ή παγίδα;

Η Μερόπη Κοκκίνη συζητά με τη διαιτολόγο Μελίνα Καριπίδου και τον ενδοκρινολόγο Μανώλη Σουβατζόγλου, οι οποίοι εξηγούν πώς λειτουργούν τα φάρμακα GLP-1, ποιοι μπορούν να τα πάρουν, τι ρόλο παίζει η διατροφή κατά τη χρήση τους – και τι συμβαίνει όταν διακοπούν.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
Ο λάθος και ο σωστός τρόπος να δώσουμε κίνητρα σ’ ένα παιδί

Υγεία & Σώμα / Ο λάθος και ο σωστός τρόπος να δώσουμε κίνητρα σε ένα παιδί

Το κλειδί για την ανατροφή ικανών νέων ανθρώπων δεν είναι να εστιάζουμε στις δυσκολίες και τα ελλείμματά τους, αλλά να αναγνωρίσουμε και να καλλιεργήσουμε τα προτερήματά τους – να εντοπίσουμε αυτό που οι ειδικοί στην ανάπτυξη του παιδιού αποκαλούν «νησίδες ικανότητας».
THE LIFO TEAM
Κοιλιοκάκη, η σιωπηλή νόσος της γλουτένης

Υγεία & Σώμα / Κοιλιοκάκη: Η σιωπηλή νόσος της γλουτένης

Οι διατροφικές δυσανεξίες μπορούν να κάνουν την καθημερινότητα βάσανο. Η πιο συχνή διαταραχή, που μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε ηλικία, είναι η κοιλιοκάκη. Τι συμπτώματα έχει και πώς γίνεται η διάγνωση;
ΑΛΕΞΙΑ ΣΒΩΛΟΥ
Τι είναι οι υπέρ-επεξεργασμένες τροφές;

Ψυχή & Σώμα / Τι είναι οι υπέρ-επεξεργασμένες τροφές;

Ποιες τροφές μάς κάνουν πραγματικά καλό; Πόσο junk food επιτρέπεται να καταναλώνουν τα παιδιά και πόση ζάχαρη; Και πώς ενισχύουμε το μικροβίωμα του οργανισμού; Η Τζούλη Αγοράκη συζητά με την κλινική διατροφολόγο Κωνσταντίνα Κεραμύδα για το ποιες τροφές, ενώ μοιάζουν αθώες, είναι άκρως επικίνδυνες.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
DIET

Υγεία & Σώμα / «Είναι τεράστιο θέμα το bullying για το φαγητό στη δουλειά»

Η Εμμανουέλα Λεουνάκη είναι διαιτολόγος-διατροφολόγος αλλά έχει μια διαφορετική προσέγγιση απ’ τη συνηθισμένη: δεν εστιάζει στη ζυγαριά αλλά στη συναισθηματική σχέση μας με το φαγητό και στην κοινωνική πίεση που οδηγεί σε μειωμένη αυτοεκτίμηση.
ΛΑΣΚΑΡΙΝΑ ΛΙΑΚΑΚΟΥ
Nερό με λεμόνι: Θα χάσουμε κιλά αν το πίνουμε κάθε μέρα;

Ψυχή & Σώμα / Nερό με λεμόνι: Ισχύει ότι βοηθά στην απώλεια κιλών;

Το πρωινό ρόφημα με χλιαρό νερό και λεμόνι έχει γίνει viral στο TikTok, καθώς πολλοί είναι αυτοί που ορκίζονται στα οφέλη του: από καλύτερη πέψη και αποτοξίνωση, μέχρι λαμπερό δέρμα και ενίσχυση του ανοσοποιητικού. Αλλά τι από όλα αυτά μπορεί να αποδειχθεί επιστημονικά; Πρόκειται για ακόμα έναν διατροφικό μύθο; Η Μερόπη Κοκκίνη συζητά με τον διαιτολόγο Χρήστο Δερδεμέζη.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
Η ευτυχία ενός πιο ήσυχου Εγώ 

Υγεία & Σώμα / Το «ήσυχο Εγώ» είναι η λύση στον ναρκισσισμό των social media

Πρόκειται για έναν όρο που επινοήθηκε από τους ψυχολόγους, ως αντίδραση στη διαρκή αυτοπροβολή της εποχής μας, προτείνοντας μια ισορροπημένη ταυτότητα που συνδυάζει την αυτογνωσία με το ενδιαφέρον για τους άλλους.
THE LIFO TEAM
Εγκυμοσύνη: η καλύτερη περίοδος στη ζωή μιας γυναίκας ή μια δοκιμασία;

Ψυχή & Σώμα / Εγκυμοσύνη: Η καλύτερη περίοδος στη ζωή μιας γυναίκας ή μια δοκιμασία;

Η Τζούλη Αγοράκη συνομιλεί με την οκτώ μηνών έγκυο Παυλίνα Βουλγαράκη για τα αντιφατικά συναισθήματα μιας περιόδου που, αν και διαρκεί μόνο εννέα μήνες, ίσως τελικά δεν είναι τόσο ειδυλλιακή όσο την παρουσιάζουν.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
«Άλλαξα πολλούς ψυχολόγους μέχρι να βρω τον σωστό για μένα»

Υγεία & Σώμα / «Άλλαξα πολλούς ψυχολόγους μέχρι να βρω τον σωστό για μένα»

Για να πετύχει η διαδικασία της ψυχοθεραπείας, ο θεραπευτής, πέρα από την επιστημονική του επάρκεια, πρέπει να είναι και μια προσωπικότητα που μας ταιριάζει. Πώς θα διακρίνουμε αν υπάρχει «σύνδεση» μεταξύ μας;
ΤΑΤΙΑΝΑ ΤΖΙΝΙΩΛΗ
Πότε έγινε το botox η νέα «ρουτίνα» των εικοσάρηδων;

Ψυχή & Σώμα / Πότε έγινε το botox η νέα «ρουτίνα» των εικοσάρηδων;

Τα τελευταία χρόνια, οι ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες σημειώνουν εντυπωσιακή άνοδο. Ωστόσο, οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: όσο αθώα κι αν φαίνεται αυτή η πορεία, κρύβει και παγίδες. Η συνεχής αναζήτηση της τελειότητας μπορεί να οδηγήσει σε εμμονές, σε μια διαρκή αίσθηση ανικανοποίητου και, τελικά, σε μια παραμορφωμένη αντίληψη του εαυτού μας. Η δερματολόγος Μαρίτα Κοσμαδάκη μιλά στη Μερόπη Κοκκίνη.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
«Μια αποβολή δεν τελειώνει όταν σταματούν τα σωματικά συμπτώματα»: Πώς βιώνει πραγματικά μια γυναίκα την αποβολή  

Υγεία & Σώμα / «Όλοι σου λένε πως δεν φταις εσύ για την αποβολή, όμως εγώ πήρα πάνω μου όλη την ενοχή»  

Η Ανδριάννα, μια γυναίκα λίγο μετά τα 30, ήταν πεπεισμένη πως δεν ήθελε παιδιά. Πώς αντιμετώπισε όμως το γεγονός της αποβολής της; Και πόσο τραυματική εμπειρία είναι; Αν δεν το ζήσεις, δεν μπορείς καν να προσποιηθείς πως το καταλαβαίνεις.  
ΤΑΤΙΑΝΑ ΤΖΙΝΙΩΛΗ
Τα μυστήρια του χανγκόβερ: Γιατί κάποιοι έχουν ανοσία στα συμπτώματά του και άλλοι υποφέρουν για μέρες;

Υγεία & Σώμα / Τα μυστήρια του χανγκόβερ: Γιατί κάποιοι έχουν ανοσία και άλλοι υποφέρουν για μέρες;

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν αντιμετωπίζουν ποτέ χανγκόβερ, ενώ άλλοι δεν είναι καθόλου ανθεκτικοί στο αλκοόλ, ακόμη και μετά από μέτρια κατανάλωση. Οι ερευνητές έχουν αρκετές και συχνά αντικρουόμενες θεωρίες για το φαινόμενο.
THE LIFO TEAM
Kατάψυξη ωαρίων: Τάση ή αναγκαία επιλογή;

Ψυχή & Σώμα / Kατάψυξη ωαρίων: Τάση ή αναγκαία επιλογή;

Γιατί αυξάνεται ο αριθμός των γυναικών που επιλέγουν την κατάψυξη ωαρίων; Η Τζούλη Αγοράκη συζητά με τον γυναικολόγο Γιώργο Μακρή, διευθυντή της Γυναικολογικής Κλινικής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, ο οποίος αναλύει τους πιθανούς κινδύνους της κρυοσυντήρησης ωαρίων, τις ηλικίες στις οποίες η διαδικασία δεν είναι ενδεδειγμένη, καθώς και τον λόγο που αυτή η μέθοδος έχει εξελιχθεί σε μια διαδεδομένη «μόδα» τα τελευταία χρόνια.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Μητρότητα και αλκοόλ: Αναγκαίο «διάλειμμα» ή εξάρτηση;

Ψυχή & Σώμα / Μητρότητα και αλκοόλ: Αναγκαίο «διάλειμμα» ή εξάρτηση;

Γιατί υπάρχει αυτή η εικόνα της εξουθενωμένης μητέρας που βάζει τα παιδιά της για ύπνο και με το που εκείνα κοιμούνται τρέχει και βάζει ένα μεγάλο ποτήρι κρασί και το πίνει όλο, σχεδόν μονορούφι, στην υγειά των αντοχών της; Η Τζούλη Αγοράκη μιλά με την συγγραφέα Γιούλη Ψαρράκη για τη μητρότητα και την κατανάλωση αλκοόλ.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Ακμή στην εφηβεία: Αιτίες, μύθοι και λύσεις

Ψυχή & Σώμα / Ακμή στην εφηβεία: Αιτίες, μύθοι και λύσεις

Τι σημαίνει η ακμή για έναν έφηβο; Γιατί εμφανίζεται; Είναι κληρονομική; Υπάρχουν πια δραστικές θεραπείες; Η Τζούλη Αγοράκη συζητά με τη δερματολόγο Μάργκη Καπελλάρη για τις σύγχρονες μεθόδους καταπολέμησης της ακμής, η οποία δεν ταλαιπωρεί μόνο τους εφήβους, αλλά μπορεί να εκδηλωθεί και σε μεγαλύτερες ηλικίες.
THE LIFO TEAM
Οι ψυχεδελικές θεραπείες ξανά στο προσκήνιο

Explainer / Ψυχεδελικές θεραπείες: Τι ξέρουμε τώρα

Μπορούν οι ψυχεδελικές ουσίες να προσφέρουν αποτελεσματική θεραπεία για ψυχικές παθήσεις όπως η κατάθλιψη και το PTSD; Τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής για τις ιαματικές τους ιδιότητες; Ποια είναι τα νομικά εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν για την ευρεία χρήση τους στην ιατρική;
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ