Μέρες νοσταλγίας

Μέρες νοσταλγίας Facebook Twitter
0

Γιατί επέλεξες την Αλεξάνδρεια ως αφηγηματικό φόντο στο μυθιστόρημά σου;

Η Αλεξάνδρεια αποτελεί το ιδανικό μυθιστορηματικό περιβάλλον για να συνθέσει κανείς ένα αστικό μυθιστόρημα εποχής, με ό,τι συνεπάγεται αυτό. Από τα τέλη του δεκάτου ενάτου αιώνα η πόλη αναδεικνύεται σε μεσογειακό κέντρο κοσμοπολιτισμού, ένα χωνευτήρι λαών και θρησκειών, όπου δεσπόζει το ελληνικό παροικιακό στοιχείο

Μήπως η επιλογή της πόλης έγινε εκ του πονηρού, επειδή οι χαμένες πατρίδες είναι ιδιαιτέρως αρεστές στο κοινό;

Η Αλεξάνδρεια δεν είναι «χαμένη πατρίδα». Είναι απλώς χαμένη υπόθεση ενός διεθνικού πνεύματος που κυριάρχησε στις μητροπόλεις της Ανατολικής Μεσογείου, χάρη στο οποίο συνήχησε αρμονικά για αρκετές δεκαετίες η εθνική και θρησκευτική πολυφωνία των λαών. Είναι, αν θέλεις, ο αντίποδας της σημερινής ψευδο-παγκοσμιοποίησης, που στηρίζεται σε εθνικιστικές υστερίες.

Πώς ερμηνεύεις την απρόσμενη εμπορική επιτυχία του βιβλίου σου; Τι άλλαξες σε σχέση με τα τρία πρώτα μυθιστορήματά σου;

Στην πραγματικότητα δεν υπήρξε καμία αλλαγή. Υπάρχει μια εξελικτική πορεία, μια ποιοτική ανέλιξη που συντελείται όταν κανείς δουλεύει συστηματικά για την κατάκτηση της τέχνης που υπηρετεί. Αν αυτό αποτυπώθηκε σε αριθμούς, είναι μια ευτυχής συγκυρία. Οι Μέρες Αλεξάνδρειας είναι ένας «μεγάλος κόσμος» με σωρεία γεγονότων και χαρακτήρων κατάλληλα ενορχηστρωμένων, ένα μυθιστόρημα με την κλασική έννοια του όρου, που νομίζω ότι έλειπε από την τρέχουσα λογοτεχνική παραγωγή του τόπου μας.

Πόσο πιστή είναι η αναπαράσταση της ζωής στην Αλεξάνδρεια, από τις αρχές του 20ού αιώνα ως τη δεκαετία του '60;

Δεν θα μπορούσε να γίνει πιστότερη. Το πραγματολογικό υλικό που χρεώνεται στους ήρωες βασίζεται σε γραπτές όσο και προφορικές μαρτυρίες. Εκτός από την πλούσια βιβλιογραφία, έδρασε ένας κύκλος από Αλεξανδρινούς φίλους, με πρώτο από όλους τον Νικήτα Βοστάνη, οι οποίοι μου πρόσφεραν ανεκτίμητες αναμνήσεις από τη γενέθλια πόλη τους.

Η Ιστορία έχει μεγάλο μερίδιο στην εξέλιξη του βιβλίου. Γιατί αφιερώνεις τέτοια έκταση στην εξιστόρηση των γεγονότων;

Η Ιστορία είναι μόνο το αφηγηματικό όχημα, η προοπτική στη μυθιστορηματική μου τοιχογραφία. Στο προσκήνιο βρίσκεται κυρίως η εσωτερική δράση των ηρώων: τα κίνητρα, τα πάθη, οι συγκρούσεις, η δυναμική των ανθρώπινων σχέσεων - ό,τι δηλαδή πρέπει να αναδείξει ο καλός μυθιστοριογράφος. Καταλαβαίνω ωστόσο την απορία σου. Τα γεγονότα αποκτούν με τα χρόνια μια αξιωματική σημασία. Η απλή αναφορά σε αυτά κινητοποιεί την ιστορική μνήμη του αναγνώστη και η εξιστόρησή τους δεν γίνεται στις σελίδες του βιβλίου, αλλά, ασυναίσθητα, στο μυαλό του αναγνώστη.

Πόσο ακριβείς είναι οι εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες που μεταφέρεις στο κείμενό σου;

Αντιλαμβάνεσαι ότι για να αναπλάσει κανείς με ακρίβεια μια τόσο εκτεταμένη περίοδο, πρέπει να ερευνήσει επισταμένως κάθε πτυχή της. Δεν είναι υπερβολή να σου πω ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, για τη συγγραφή μιας και μόνης σελίδας, χρειάστηκε να διαβάσω ένα και δύο βιβλία κάθε φορά. Κινηματογραφικές ταινίες, ντοκιμαντέρ, γαστρονομικές συνήθειες, ρουχισμός, πολιτικά και κοινωνικά ρεύματα ολοκλήρωσαν την άποψή μου για μια εποχή που δεν έζησα.

Μεταφέρεις σωστά τη νοοτροπία των Αλεξανδρινών; Πόσο ανταποκρίνονται οι αντιλήψεις των ηρώων σου στα ήθη της εποχής, σε ό,τι αφορά την απιστία, την ομοφυλοφιλία, τον πληρωμένο έρωτα;

Στο μικρόκοσμο της ανθρώπινης ψυχής δεν μπορούμε να μιλάμε για ήθη και παγιωμένες αντιλήψεις. Επειδή σε αυτό το μυθιστόρημα η δράση μεταφέρεται συχνά από το δρόμο στις ψυχές των ανθρώπων, είναι ανώφελο να αποτυπώσει κανείς απλά τη νοοτροπία μιας εποχής. Η δυναμική των παθών υπερβαίνει τα ήθη των καιρών. Φαινόμενα όπως η απιστία, η ομοφυλοφιλία και ο πληρωμένος έρωτας διερευνώνται χωρίς να λογοκρίνονται.

Οι Αιγύπτιοι στο μυθιστόρημα εμφανίζονται σαν να μην έχουν υπόσταση, ως αόρατοι υπηρέτες, πιστοί υπάλληλοι, πρόθυμες ερωμένες με το αζημίωτο. Υπάρχει μια αφ' υψηλού αντιμετώπιση των γηγενών;

Όχι από μένα πάντως. Είναι αλήθεια ότι οι Ευρωπαίοι πάροικοι περιθωριοποίησαν τους ντόπιους στο όνομα του αποικιοκρατικού πνεύματος, και αυτό, φυσικά, το πλήρωσαν.

Στο βιβλίο παρουσιάζονται όλες οι πολιτικές διαμάχες της εποχής, από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, την άνοδο του ναζισμού ως την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Γ. Παπανδρέου και τις εθνικοποιήσεις του Νάσερ. Γιατί αρκείσαι μόνο στην καταγραφή και δεν παίρνεις πολιτική θέση;

Δεν συμφωνώ με αυτήν τη διαπίστωση. Απλά ως μυθιστοριογράφος είμαι υποχρεωμένος να προβάλω τις θέσεις μου μέσω των βασικών ηρώων, κι αυτό το κάνω πολύ φανερά και ξεκάθαρα. Εξυπακούεται όμως ότι οι πολιτικές διαμάχες είναι διπολικές καταστάσεις και, αν θέλεις να είσαι δίκαιος με την ιστορία, πρέπει να φωτίσεις τις αντιτιθέμενες απόψεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι επαμφοτερίζω.

Γιατί επιλέγεις μια οικογένεια καπνοβιομηχάνων για να αναπτύξεις τη σάγκα σου, τη στιγμή μάλιστα που είσαι φανατικός αντικαπνιστής;

Αναφέρομαι στην εποχή της «αθωότητας του τσιγάρου». Οι βλαβερές συνέπειες του τσιγάρου δεν είχαν ακόμα γίνει ευρέως αντιληπτές. Το τελευταίο πράγμα που θα έκανα θα ήταν να επιχειρήσω μια «αντικαπνιστική εκστρατεία» μέσα από το μυθιστόρημά μου. Δεν πρέπει να ξεχνάμε άλλωστε ότι το αιγυπτιακό τσιγάρο, δημιούργημα των Ελλήνων καπνοβιομηχάνων της Αιγύπτου, ήταν περιώνυμο σε όλη την Ευρώπη.

Στην οικογένεια Χάραμη όλα τα μέλη έχουν συνήθειες που σχολιάζονται δυσμενώς από την αλεξανδρινή κοινωνία. Πώς γίνεται να παραμένουν στο επίκεντρο της κοσμικής ζωής και να θεωρούνται ευυπόληπτοι;

Εδώ θα μου επιτρέψεις να αντιστρέψω το ερώτημα. Πώς γίνεται πρόσωπα της νεοελληνικής πραγματικότητας να σχολιάζονται δυσμενώς από την κοινωνία μας και όμως να παραμένουν στο επίκεντρο της κοσμικής ζωής και να θεωρούνται ευυπόληπτα; Θεωρώ πως ο Έλληνας αναγνώστης είναι εξοικειωμένος με αυτή την αντίφαση.

Όλοι οι χαρακτήρες του βιβλίου απολαμβάνουν κάποτε την ερωτική ζωή που φαντασιώθηκαν. Κάποια βρίσκει τον ευμεγέθη «αράπη», άλλος τα ανέγγιχτα κοριτσόπουλα, καθένας γενικά έχει αυτό που ποθεί. Η σεξουαλική ευδαιμονία γίνεται το κοινό χαρακτηριστικό όλων. Μήπως αυτό είναι τελικά το κεντρικό θέμα του βιβλίου;

Αναφερόμαστε σε μια πόλη που υμνήθηκε ερωτικά από το μεγαλύτερο Έλληνα ποιητή του εικοστού αιώνα. Ο έρωτας ωστόσο δεν είναι η δεσπόζουσα νότα αυτού του μυθιστορήματος, πόσω μάλλον η ερωτική ευδαιμονία των ηρώων του. Αποτελεί όμως κινητήρια δύναμη του μύθου, μαζί με τον πόλεμο, το εμπόριο, την πολιτική, την αποικιοκρατία και τον εθνικισμό. Είναι φυσικό σε μια πόλη με κοσμοπολίτικο ορίζοντα η ερωτική ζωή των κατοίκων της να παρουσιάζει μια πολυσημία που ενοχλεί την παραδεδεγμένη ηθική. Αν υποθέσουμε ότι ένα έργο υπηρετεί τις προσωπικές απόψεις του δημιουργού του, πράγμα το οποίο δεν ασπάζομαι απόλυτα, οι ηδονές και οι απολαύσεις των ηρώων μου ήταν το τελευταίο πράγμα που είχα στο μυαλό μου όταν έγραφα.

0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αναστάσιος Σταλίκας: «Να δίνεις απλόχερα, να αμφισβητείς τον εαυτό σου και να μαθαίνεις διαρκώς»

Συνεντεύξεις / Αναστάσιος Σταλίκας: «Να δίνεις απλόχερα, να αμφισβητείς τον εαυτό σου και να μαθαίνεις διαρκώς»

Ο διακεκριμένος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και «πατέρας» της θετικής ψυχολογίας στην Ελλάδα μιλά στη LiFO για τη δύναμη των θετικών συναισθημάτων, την εποχή μας αλλά και για το πώς μπορεί η ζωή μας να έχει νόημα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Νικόλας Γιατρομανωλάκης: «Η ραπ είναι μέρος του σύγχρονου πολιτισμού»

Συνεντεύξεις / Νικόλας Γιατρομανωλάκης: «Η ραπ είναι μέρος του σύγχρονου πολιτισμού»

Ο υφυπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού μιλά στη LiFO για τα μέτρα στήριξης στους επαγγελματίες του πολιτισμού, τις αντιδράσεις του καλλιτεχνικού κόσμου, το Ακροπόλ, τη νομοθέτηση του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών και απαντά στο αν θα έδινε το Ηρώδειο στον ΛΕΞ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Χρήστος Κυρατσούς: Ο Έλληνας που βρίσκεται πίσω από τα μονοκλωνικά αντισώματα

Υγεία & Σώμα / Χρήστος Κυρατσούς: Ο Έλληνας που βρίσκεται πίσω από τα μονοκλωνικά αντισώματα

Ο διακεκριμένος Έλληνας επιστήμονας και αντιπρόεδρος Έρευνας Μολυσματικών Νόσων και Τεχνολογιών Ιικών Φορέων της αμερικανικής εταιρείας Regeneron μιλά στη LiFO για τη δημιουργία του κοκτέιλ αντισωμάτων για τον κορωνοϊό, την πορεία της πανδημίας και τα μυστικά μιας επιτυχημένης διαδρομής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μηνάς Καφάτος: «Γεννηθήκαμε από τα άστρα. Το σώμα μας είναι ένας μικρός πλανήτης»

Συνεντεύξεις / Μηνάς Καφάτος: «Γεννηθήκαμε από τα άστρα. Το σώμα μας είναι ένας μικρός πλανήτης»

Ο διακεκριμένος Έλληνας κοσμολόγος και καθηγητής Υπολογιστικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Chapman της Καλιφόρνιας σε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για τη συνείδηση, τον χρόνο, τη σκοτεινή ύλη, τη δύναμη του νου και την ευδαιμονία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
«Είδα πόλεις που λάτρεψα να σωριάζονται σε ερείπια και φίλους αγαπημένους να δολοφονούνται εν ψυχρώ»

Συνεντεύξεις / Δημήτρης Μπούρας: «Είδα πόλεις που λάτρεψα να σωριάζονται σε ερείπια και φίλους αγαπημένους να δολοφονούνται εν ψυχρώ»

Μια αποκαλυπτική συζήτηση με τον διακεκριμένο φωτορεπόρτερ και κοινωνικό ανθρωπολόγο για τις «άβολες αλήθειες» και τα «βολικά ψέματα» του πολέμου στην Ουκρανία αλλά και κάθε πολέμου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Κώστας Τσόκλης: «Δεν έχω πάει στην Εθνική Πινακοθήκη. Δεν με ενδιαφέρει αυτό το τριτογενές και κατώτερο παραγόμενο υλικό».

Εικαστικά / Κώστας Τσόκλης: «Δεν έχω πάει στην Εθνική Πινακοθήκη. Δεν με ενδιαφέρει αυτό το τριτογενές παραγόμενο υλικό»

Ο μεγάλος εικαστικός μιλά για την εποχή μας και την τέχνη, απαντά σε όσους τον κατηγορούν ως προβοκάτορα και αλαζόνα, εξηγεί γιατί δεν έχει πάει ακόμα στη νέα Εθνική Πινακοθήκη και προχωρά σε έναν απολογισμό ζωής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μαγιού Τρικεριώτη «ντύνει» τη νέα ταινία του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ που γυρίζεται στην Αθήνα

Οθόνες / Η Μαγιού Τρικεριώτη «ντύνει» τη νέα ταινία του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ που γυρίστηκε στην Αθήνα

Έχει συνεργαστεί με σκηνοθέτες όπως ο Βογιατζής και ο Μαρμαρινός, ενώ έντυσε τον Βίγκο Μόρτενσεν, την Κρίστερν Στιούαρτ και 500 κομπάρσους στο νέο δυστοπικό φιλμ «Crimes of the Future» του αγαπημένου Καναδού σκηνοθέτη, που θα κάνει πρεμιέρα στις Κάννες.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μαρία-Ντανιέλα Μαρούδα: «Εάν αφήσουμε να επιβραβευθεί ένας επιθετικός  πόλεμος, τελειώσαμε ως ανθρωπότητα»

Μαρία-Ντανιέλα Μαρούδα / «Εάν αφήσουμε να επιβραβευθεί ένας επιθετικός πόλεμος, τελειώσαμε ως ανθρωπότητα»

Ο πόλεμος στην Ουκρανία, τα εγκλήματα κατά αμάχων και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη σε μια συζήτηση με την επίκουρη καθηγήτρια στο Πάντειο και πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (ECRI).
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Κατερίνα Ευαγγελάτου: «Ήμουν άτυχη, αν και αυτό δεν θα ήθελα να ακούγεται σαν γκρίνια»

Θέατρο / Κατερίνα Ευαγγελάτου: «Ήμουν άτυχη, αν και αυτό δεν θα ήθελα να ακούγεται σαν γκρίνια»

Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου μιλά στη LiFO για το φετινό, φιλόδοξο πρόγραμμα της διοργάνωσης, για τις τεράστιες δυσκολίες των προηγούμενων δύο ετών, για τους νεωτερισμούς που επιχείρησε να φέρει στον θεσμό και κάνει έναν μικρό απολογισμό, λίγους μήνες πριν από τη λήξη της θητείας της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τζένη Χειλουδάκη: «Είμαι πιο φτωχή και πιο πλούσια από ποτέ»

Συνεντεύξεις / Τζένη Χειλουδάκη: «Είμαι πιο φτωχή και πιο πλούσια από ποτέ»

Πριν από ακριβώς δέκα χρόνια ξεκίνησε μια άλλη περίοδος στη ζωή του πρώτου τρανς μοντέλου, που δεν έχει καμία σχέση με την προηγούμενη. Η Τζένη Χειλουδάκη λέει πως όλα αυτά τα χρόνια που μένει στη Σητεία προσπαθεί να εξαγνιστεί, πως σήμερα δεν έχει τίποτα και ταυτόχρονα έχει τα πάντα.
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
Στέλιος Ελληνιάδης: «Χρέος μας είναι να βοηθήσουμε την ομογένεια στην Ουκρανία να επιβιώσει και να ξανασταθεί στα πόδια της όταν τελειώσει ο βρώμικος αυτός πόλεμος»

Διεθνή / Στέλιος Ελληνιάδης: «Να βοηθήσουμε την ομογένεια στην Ουκρανία να ξανασταθεί στα πόδια της»

Η συμπαγής και δραστήρια ελληνική κοινότητα της Ουκρανίας με τη μακραίωνη ιστορία και την πλούσια κουλτούρα και ο αντίκτυπος της ρωσικής εισβολής σε αυτήν, μέσα από το βλέμμα ενός ανθρώπου που τυχαίνει να είναι άριστος γνώστης της.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Ρομπέρτα Μέτσολα: «Αυτό που κάνουν Πούτιν και Λουκασένκο στην Ουκρανία είναι εγκληματικό. Πρέπει να λογοδοτήσουν στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο»

European LiFO / Ρομπέρτα Μέτσολα: «Πούτιν και Λουκασένκο πρέπει να λογοδοτήσουν στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο»

Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε μια εφ’ όλης της ύλης αποκλειστική συνέντευξη στη LiFO, εν μέσω της πολεμικής σύρραξης στην Ουκρανία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ