WEEKEND

Αλογόκριτος πανηδονιστής Ρίτσος

Αλογόκριτος πανηδονιστής Ρίτσος Facebook Twitter
ΨΩΜΙ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ΕΡΩΤΑΣ Το έργο του Ρίτσου, κυρίως τα πεζά, «στοιχειώνουν» τον Δημήτρη Μαυρίκιο. Γι' αυτό σκέφτεται να τα μεταφέρει στον κινηματογράφο.
0

Έχετε αρχίσει τις πρόβες στη Μικρή Επίδαυρο. Αναρωτιέμαι πώς λειτουργεί η παράσταση μέσα στο χώρο αυτό, ποια στοιχεία της αίφνης αναδεικνύονται διαφορετικά;

Στις ανατολικές ακτές της Πελοποννήσου γεννήθηκε ο Ρίτσος. Κάνοντας πρόβα στο μικρό Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, δίπλα στη θάλασσα που ύμνησε ο ποιητής, νιώθουμε τη Μονεμβασιά απλώς λίγο πιο νότια από εδώ που βρισκόμαστε. Ακριβώς πίσω από τη σκηνή το μικρό χωριάτικο σπιτάκι με τη φτωχιά αυλή παραπέμπει στο μικρόκοσμο της μάνας του Επιταφίου, οι κολόνες της αρχαίας σκηνής στην Ελένη, το γύρω τοπίο ολόκληρο με τα περβόλια από εσπεριδοειδή στο «Λεμονάκι μυρωδάτο» από το συγκλονιστικό Ίσως να 'ναι κι έτσι. Κι αναφέρθηκα μόνο σε τρία από τα 10 έργα του Ρίτσου που πλαισιώνουν το αυτοβιογραφικό Τερατώδες αριστούργημα στην παράστασή μας.

Πώς προέκυψε η ιδέα του πλατό ως σκηνικού; Σας ενδιαφέρει να τονιστεί το γεγονός ότι ως κοινό ουσιαστικά υπήρξαμε θεατές ενός μόνο μέρους της ζωής του Ρίτσου, της αριστερής έκφρασης;

Όχι. Απλώς η ιδέα του πλατό και η αναφορά σε μια θεατρική σκηνή μάς χαρίζεται από τον ίδιο τον ποιητή, που, λίγο πριν την ερωτική συνεύρεση δυο ανδρών, γράφει στο «Ανταλλαγές και διασταυρώσεις» από το Ίσως να 'ναι κι έτσι ότι τα πάντα συνωστίζονται να χωρέσουν στο σύμπαν του «να μπουκάρουν στο θέατρο... να πλησιάσουν το μεγάλο φακό του τηλεοπτικού συνεργείου, ν' απαθανατιστούν».

Το Τερατώδες αριστούργημα είναι ένα κείμενο με ρωγμές. Ποιες από αυτές επιλέξατε να ανασύρετε για την παράσταση;

Από τις πιο «σπαρακτικές» ρωγμές εισχωρούν στο ποίημα οι ήρωες της μυθοπλασίας και της πραγματικότητας του Ρίτσου, τα άλλα έργα του, αλλοτινά και μελλοντικά... Ο χρόνος στο έργο αυτό έχει μια μεταφυσική δυναμική. Επί παραδείγματι, ο ποιητής κάπου λέει για τη μητέρα του, που την έχασε μικρός «η μάνα μου κρατούσε στα χλωμά της χέρια ένα μπουκέτο μενεξέδες και προσεύχονταν στα ποιήματα που επρόκειτο να γράψω».

Φοβάστε πιθανές αντιδράσεις για τις ερωτικές σκηνές και αναφορές της παράστασης, όχι τόσο σε σχέση με τη λεγόμενη ιερότητα του χώρου όσο σε σχέση με την εικόνα που έχει καλλιεργηθεί, κυρίως από την Αριστερά, για το «στρατευμένο ποιητή»;

Όχι, δεν φοβάμαι, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν περιμένω αρνητικές αντιδράσεις. Στους «ιερούς» χώρους των αρχαίων θεάτρων έχουμε ακούσει σε άπειρες σκηνές του Αριστοφάνη τόσα και τόσα για πέη και εφηβαία! Η σύγχρονη φωνή του Ρίτσου θα μας ενοχλήσει; Όσο για την Αριστερά, καιρός να αντιληφθεί ότι κανένας ποιητής δεν μπορεί να λογοκρίνεται διά της αποσιωπήσεως έργων του, και μάλιστα δημοσιευμένων από τον ίδιο όσο ζούσε. Η ποίηση δεν είναι κτήμα καμιάς Αριστεράς ή Δεξιάς. Ο Ρίτσος είναι επαναστάτης, ακόμα και όταν στον οργασμό των δυο ανδρών αναφωνεί «Ε, ωρέ ντουνιά, στην κορφή του κα...ιού μου σε σηκώνω... Χ...ω βαθιά σου! Νόημα σου δίνω, κόκκινο!». Το κόκκινο της επανάστασης περνάει μέσα από την ελεύθερη ερωτική έκφραση που η Αριστερά της γενιάς του Ρίτσου -και όχι μόνον- θεωρεί ως σύμπτωμα σήψης της αστικής τάξης!

Γιατί η παράσταση είναι αυστηρώς ακατάλληλη για ανηλίκους;

Ας μαντέψουμε από τα αποσιωπητικά στις προηγούμενες φράσεις που θ' ακουστούν αλογόκριτες στην παράσταση.

Η εικόνα ήταν θέμα μεγάλης σημασίας για τον Ρίτσο. Φυσικά και η δική του εικόνα. Πώς θα αποτυπώσετε σωματικά και επικοινωνιακά τη φιγούρα του στη σκηνή;

Εμπνεόμενοι από την εικόνα του, αλλά όχι επιδιώκοντας τη μίμησή της.

Ποιο ήταν το συγκλονιστικότερο στοιχείο που ανακαλύψατε προσωπικά από την ενασχόλησή σας με το Τερατώδες αριστούργημα;

Το «πιραντελικό» στοιχείο, η εμμονή του Ρίτσου στη σχέση του δημιουργού με τα δημιουργήματά του. Η λατρεία του για τους ήρωές του και τις ηρωίδες του, η αγωνία του μήπως και δεν μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις τους.

Το κείμενο αρχίζει με τη λέξη Μόνος...

Πώς να μην είναι μόνος, όταν εχθροί και σύντροφοι αποσιωπούν εκ των πραγμάτων, για να μην πω λογοκρίνουν συνειδητά, μια από τις κορυφαίες συνιστώσες του έργου και της προσωπικότητάς του; Οι τρεις λέξεις που συνοψίζουν όλο τον Ρίτσο προκύπτουν μέσα από ένα σύνθημα στην «Γκραγκάντα» (1972), το «Ψωμί, Ελευθερία, Έρωτας!».

Γιατί, εν τέλει, επιλέξατε το Τερατώδες αριστούργημα;

Γιατί ό,τι με συνεπαίρνει περισσότερο σε ένα δημιουργό είναι η εκ βαθέων εξομολόγησή του σε πρώτο πρόσωπο, χωρίς την ανάγκη του να ταυτιστεί με κάποιον ήρωα άλλο από τον εαυτό του και χωρίς το φόβο της κατακραυγής.

Τι διαβάζατε, ποιες ταινίες παρακολουθούσατε την εποχή που ετοιμάζατε την παράσταση; Ποιοι είναι οι διανοητικοί συνοδοιπόροι σας στην παράσταση;

Διάβαζα συνέχεια Ρίτσο και κείμενα για τον Ρίτσο. Είναι τόσα αυτά που έχει γράψει, και που έχουν γραφτεί για το έργο του, που δεν χωρούσε τίποτε άλλο στο χρόνο μου. Συνοδοιπόροι μου ήταν οι συνεργάτες μου. Μακρινός μου φάρος η Χρύσα Προκοπάκη και κοντινή μας φλόγα η Έρη Ρίτσου.

Τι σας φοβίζει στο Τερατώδες αριστούργημα;

Ότι μπορεί να με στοιχειώσει, όπως κι ολόκληρο το έργο του Ρίτσου, ειδικά τα ύστερα πεζά του. Τόσο που, στιγμές στιγμές, σκέφτομαι να τα μεταφέρω στον κινηματογράφο.

0

WEEKEND

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μαρία Στρατηγάκη: «Ο όρος γυναικοκτονία πρέπει να εξεταστεί υπερκομματικά»

Κοινωνική Πολιτική / Μαρία Στρατηγάκη: «Ο όρος γυναικοκτονία πρέπει να εξεταστεί υπερκομματικά»

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου μιλά στη LIFO για την αναβάθμιση των Σπουδών Φύλου στο ελληνικό πανεπιστήμιο και απαντά στα φλέγοντα έμφυλα ζητήματα των καιρών.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Άννα Φραγκουδάκη: «Έλληνες γινόμαστε, δεν γεννιόμαστε»

Βιβλίο / Άννα Φραγκουδάκη: «Έλληνες γινόμαστε, δεν γεννιόμαστε»

Η ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών και συγγραφέας μιλά, με αφορμή το νέο της βιβλίο, για τον «ορατό και αόρατο ρατσισμό», τους βολικούς εθνικούς μύθους αλλά και τον «ακροδεξιό ανδρισμό από ατσάλι».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ουρανία Κάππου: Μια ξεχωριστή δασκάλα στην άκρη του Αιγαίου

Θέματα / Ουρανία Κάππου: Μια ξεχωριστή δασκάλα στην άκρη του Αιγαίου

Η βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών εκπαιδευτικός μιλά για την εμπειρία της ως δασκάλα στο δημοτικό σχολείο της Θύμαινας, και περιγράφει τις δυσκολίες και τις πολύτιμες στιγμές της ζωής στην παραμεθόριο.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μια δικαίωση που άργησε αλλά που ήταν και παραμένει μονόδρομος για τον Μανώλη Κυπραίο

Συνέντευξη / Μια δικαίωση που άργησε για τον Μανώλη Κυπραίο

Ο δημοσιογράφος που έχασε την ακοή του από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης των ΜΑΤ το 2011 στο Σύνταγμα, και ζει πλέον με αναπηρική σύνταξη, κέρδισε την έφεση που άσκησε το ελληνικό Δημόσιο κατά της πρωτόδικης απόφασης που τον δικαίωνε.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Πίτερ Τάτσελ

Lgbtqi+ / Πίτερ Τάτσελ: «Ήρθε καιρός να αμφισβητήσουμε τα έμφυλα στερεότυπα»

Λίγο καιρό μετά την εντυπωσιακή διαμαρτυρία του στην Ντόχα, πρωτεύουσα του μουντιαλικού Κατάρ, ο περιώνυμος ακτιβιστής μιλά στη LiFO γι’ αυτήν τη συνωμοτική επιχείρηση-αστραπή, για την προσωπική του πορεία και για την εξέλιξη του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ

Συνεντεύξεις / «Πόθεν έσχες; Το σύστημα είναι τρύπιο!»

Η Δέσποινα Χαραλαμπίδου μιλά στη LiFO για την εμπειρία της ως πρoέδρου της Επιτροπής Ελέγχου Περιουσιακών Δηλώσεων της Βουλής το καλοκαίρι του 2015 και για τις πιέσεις που δέχτηκε τότε, αλλά δεν ενέδωσε.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ
Νίκη Λυμπεράκη: Πάντα έχω στον νου μου ότι με ακούει μια γυναίκα που κακοποιείται

Συνεντεύξεις / Νίκη Λυμπεράκη: «Πάντα έχω στον νου μου ότι με ακούει μια γυναίκα που κακοποιείται»

Η δημοσιογράφος μιλά στη Χριστίνα Γαλανοπούλου για την προβληματική δημοσιογραφική γλώσσα, όταν αυτή περιγράφει έμφυλα εγκλήματα, για όσα μπορούν να αλλάξουν και για την εκπομπή της «Μεγάλη Εικόνα».
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Κώστας Χατζής

Οι Αθηναίοι / Κώστας Χατζής: «Ο Χατζιδάκις ήταν ο πιο λεβέντης απ' όλους»

Πάντα προσηνής και ακμαιότατος στα 86 του, ο αγαπητός καλλιτέχνης μάς αφηγήθηκε τις στιγμές που σημάδεψαν την πολυκύμαντη ζωή του και την περιπετειώδη πορεία του στην ελληνική μουσική σκηνή.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Αρτούρο Ροντρίγκεζ: «Ελπίδα αλλά και δοκιμασία για τη Βραζιλία και την Αριστερά η εκλογή Λούλα»

Διεθνή / Οι ελπίδες και οι φόβοι από την εκλογή Λούλα

Ο Αρτούρο Ροντρίγκεζ, ένας ελληνόφωνος Ισπανός ακαδημαϊκός που διδάσκει σε Πανεπιστήμιο της Βραζιλίας, σχολιάζει τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών, την κατάσταση στη χώρα και τους δύο υποψήφιους που διεκδίκησαν την προεδρία της τρίτης μεγαλύτερης δημοκρατίας του κόσμου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Στέλλα Κάσδαγλη: Το μοίρασμα των υποχρεώσεων μέσα στην οικογένεια ξεκινά από νωρίς - ampa

Συνεντεύξεις / Στέλλα Κάσδαγλη: Το μοίρασμα των υποχρεώσεων μέσα στην οικογένεια ξεκινά από νωρίς

Η συγγραφέας και συνιδρύτρια του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Women On Top μιλά για το φαινόμενο της "2ης βάρδιας" και προσεγγίζει λύσεις που βοηθούν τις γυναίκες
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
ΠΕΜΠΤΗ Ντέιμον Γκάλγκουτ: «Το βιβλίο μου ήταν ένα είδος εξορκισμού και ψυχοθεραπείας για μένα»

Βιβλίο / Ντέιμον Γκάλγκουτ: «Η λευκή Νότια Αφρική δεν φαντάζεται ποτέ τη ζωή των μαύρων συμπολιτών της»

Ο Νοτιοαφρικανός νικητής του περσινού βραβείου Booker επισκέφθηκε την Αθήνα και μίλησε στη LiFO για τις αντιφάσεις της χώρας του και για τα βιώματα που τον εμπνέουν και ξεπηδούν στο πλούσιο συγγραφικό του έργο.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ