Πέθανε σε ηλικία 91 ετών ο Τζορτζ Λόις, ο «χρυσός Έλληνας της διαφήμισης», όπως τον αποκαλούσαν, ο αντικομφορμιστής οραματιστής που άφησε σπουδαίο το στίγμα του στην αμερικανική διαφήμιση των δεκαετιών 1960-70 και αποκήρυξε με τα πρωτοποριακά εξώφυλλά του για το περιοδικό Esquire τον αμερικανικό ρατσισμό και την εμπλοκή της χώρας του στον πόλεμο του Βιετνάμ.
Όπως ανακοίνωσε ο γιος του, Λιου, ο Λόις πέθανε στο σπίτι του στο Μανχάταν, μόλις δύο μήνες μετά το θάνατο της συζύγου του, Ρόσμαρι.
Από τον χιμπατζή που αναδεικνύει την απλότητα ενός εκτυπωτή Xerox και τον Μικ Τζάγκερ και άλλους ροκ σταρ να απαιτούν «Θέλω το MTV μου!», μέχρι τον Μοχάμεντ Άλι που υποδύεται τον Άγιο Σεμπάστιαν και τον Άντι Γουόρχολ που «πνίγεται» στο ντοματόζουμο Campbell, ο Λόις επανεφηύρε, με προκλητικές, ευφάνταστες καμπάνιες, την τέχνη της διαφήμισης, κόντρα στη συμβατικότητα και τον πουριτανισμό της εποχής.
Παρουσίασε τον μαύρο μποξέρ και κατάδικο Σόνι Λίστον σαν Άγιο Βασίλη, αποδομώντας την ψυχαναγκαστική ευτυχία των γιορτών, εμφάνισε τον Πρόεδρο Νίξον καλυμμένο με πούδρα και κραγιόν, κυκλοφόρησε κατάμαυρο εξώφυλλο, από την άγρια ζούγκλα του Βιετνάμ με μόνη τη φράση ενός φαντάρου («Oh my Gog, we hit a girl!») την ώρα που σκότωνε ένα ανήλικο κορίτσι.
Με καταγωγή από την ορεινή Ναυπακτία, ο Λόις ίδρυσε στην τεράστια καριέρα του των έξι δεκαετιών, και ηγήθηκε πολλών διαφημιστικών πρακτορείων, έγραψε βιβλία, δημιούργησε καμπάνιες, από σαπούνια μέχρι αεροπορικές εταιρείες, που βραβεύτηκαν, κι αναγνωρίστηκε από συναδέλφους και μη ως ένας από τους πιο δημιουργικούς και επιδραστικούς εκπροσώπους της τέχνης του.
Μια εντυπωσιακή καριέρα έξι δεκαετιών
Γεννήθηκε στο Μανχάταν στις 26 Ιουνίου του 1931 και ήταν ένα από τα τρία παιδιά των μεταναστών Χάρη Λόη και της Βασιλικής Θανασούλη. Ο Τζορτζ και οι αδερφές του, Παρασκευή και Χαρίκλεια, μεγάλωσαν στο Μπρονξ. Όπως έλεγε πάντα ο ίδιος, ο ρατσισμός που βίωσε στη συνοικία Ιρλανδών όπου μεγάλωσε, έγινε διαχρονικά το κίνητρο «για να αφυπνίσω, να ενοχλήσω, να διαμαρτυρηθώ».
Ξεκίνησε τη διαφημιστική καριέρα του το 1956 ως καλλιτεχνικός διευθυντής στη Sudler & Hennessey, μετακομίζοντας δύο χρόνια μετά στην ίδια θέση στην Doyle Dane Bernbach - εταιρεία που, υπό την διεύθυνση του ιδιοκτήτη της, Γουίλιαμ Μπερνμπαχ, απελευθέρωσε τους καλλιτέχνες και τους κειμενογράφους, με συχνά brainstorming, ανταλλαγές ιδεών και πίστη στην έμπνευσή τους.
Legendary art director George Lois died yesterday. For magazine people, he changed everything. pic.twitter.com/8YpNrcfceQ
— Bill Shapiro (@Bill_Shapiro) November 20, 2022
Πολλά από τα εξώφυλλα που σχεδίασε μεταξύ 1962 - 1972 για το Esquire -και τα οποία εκτίθενται πλέον σε μόνιμη συλλογή στο ΜοΜΑ- αποτέλεσαν μια εύγλωττη, πλην χωρίς λέξεις, κριτική για την κοινωνία, τη φυλή, την πολιτική, τον πόλεμο.
Παντρεύτηκε τη Ρόσμαρι Λεβαντόφσκι το 1951 και μαζί απέκτησαν δύο γιους, τον Χάρι -που πέθανε το 1978- και τον Λιουκ.
Παρά την κοινή παραδοχή για τον καθοριστικό ρόλο του στον εκσυγχρονισμό της λεωφόρου Μάντισον της Νέας Υόρκης, κάποιοι τον επέκριναν ως φωνακλά, αυτοαναφορικό, θρασύδειλο που πολλές φορές καρπωνόταν τη δουλειά άλλων ή που υπερέβαλε για τη δική του συμβολή σε συλλογικές δημιουργικές διαδικασίες.
Art director George Lois, who designed iconic covers for Esquire and suggested the tagline "I Want My MTV!", has died at 91.
— Hunter Schwarz (@hunterschwarz) November 20, 2022
🔗: https://t.co/L37nx56zdx pic.twitter.com/ilDwfO6LiC
Όπως έλεγε ο ίδιος, από τις μέρες της προσωπικής ακμής του, ο κόσμος της διαφήμισης που κάποτε ενθάρρυνε την ατομική δημιουργικότητα, έχει εξαφανιστεί. «Αυτό που συνέβη τελικά, είναι πως αυτοί οι φρικτοί όμιλοι, οι ατάλαντοι, οι αποκαλούμενοι μονολίθοι του μάρκετινγκ άρχισαν να εξαγοράζουν πρακτορεία, και τώρα έχουμε πέντε ή έξι ή επτά πρακτορεία που κυριαρχούν στον κόσμο, κι αν είναι μέρος αυτών, δεν θα γίνεις ποτέ δημιουργικό πρακτορείο. Απλώς δε λειτουργεί» έλεγε ο ίδιος.
RIP George Lois, the greatest magazine art director of them all. His classic Christmas 1963 cover of heavyweight champion Sonny Liston cost @esquire $750,000 in lost advertising revenue. Lois did 92 covers for the magazine — 32 displayed in @MuseumModernArt. pic.twitter.com/1dYwWQRTFO
— Robert Benzie (@robertbenzie) November 20, 2022
Με μεγάλους θαυμαστές, μεταξύ αυτών τυς Μάρτιν Σκορτσέζε, Τίνα Μπράουν, Γκρέιντον Κάρτερ, ο ίδιος πάντα έλεγε πως ένας επιτυχημένος διαφημιστής πρέπει να απορροφά κάθε δυνατή επιρροή, και καυχιόταν συχνά για τις δικές του γνώσεις. Ήταν παθολογικά δεινός σχεδιαστής και επικεπτόταν κάθε εβδομάδα, για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης.
Με πληροφορίες από New York Times/NPR/ΑΡ
