Να αναστοχαστούμε τη σχέση μας με τη φύση, να επαναπροσδιορίσουμε τα υλικά που χρησιμοποιούμε στις κατασκευές, να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες που μας προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη χωρίς να χάσουμε τη δημιουργικότητά μας. Αυτή η είναι η προτροπή της φετινής ημερίδας ΕΣΩ, της μεγαλύτερης διοργάνωσης για την αρχιτεκτονική και το design στην Ελλάδα, με θέμα «Πίσω Στη Γη: Φύση, Υλικά, Βιωσιμότητα & Τεχνητή Νοημοσύνη».
Στο Μέγαρο Μουσικής στις 22 Μαΐου, το «παρών» θα δώσουν κορυφαίοι αρχιτέκτονες από το εξωτερικό, από τα γραφεία Herzog & de Meuron, Renzo Piano Building Workshop, Snøhetta και ο Ora Ito. Οι προσκεκλημένοι, καθένας από τη δική του αφετηρία, θα απαντήσει στις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αρχιτεκτονική και η κατασκευή, όπως η αναγκαιότητα εφαρμογής των αρχών της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής και η χρήση υλικών οργανικής προέλευσης.
Ora Ito: Ο μετρ του design με μότο του το «simplexity»
Ακόμα και αν δεν ανήκετε στον χώρο του design, τον πρώτο ξένο ομιλητή στο ΕΣΩ τον γνωρίζετε ήδη- αν οδηγείτε Citroën ή Toyota, αν κάνετε τζόκινγκ φορώντας αθλητικά Nike ή Adidas, αν γοητεύεστε από τις εργονομικές τσάντες για λάπτοπ της Louis Vuitton. Ή αν απλώς σας ενδιαφέρει η πολιτική και παρακολουθείτε στενά την πορεία του Εμανουέλ Μακρόν. Ο Γάλλος πρόεδρος είναι γεννημένος την ίδια χρονιά με τον προσκεκλημένο μας, Ora Ito, με τον οποίο γνωρίστηκε όσο ήταν ακόμα υπουργός οικονομικών του Φρανσουά Ολάντ. Ο συνομήλικος του designer, τον οποίο το Wallpaper ήδη από το 2011 κατέτασσε μεταξύ των 40 πιο επιδραστικών designers στον κόσμο, στιγμάτισε τον Γάλλο πρόεδρο που έχει πραγματοποιήσει κρίσιμα τηλεοπτικά debates ακουμπώντας στην καρέκλα Cassina, δημιούργημα του Ito.
Γεννημένος στη Μασσαλία το 1977 με πατέρα χρυσοχόο και θείο αρχιτέκτονα, ο Ora Ito δεν ακολούθησε την πεπατημένη, καθώς δεν ολοκλήρωσε ποτέ τις σπουδές του και δηλώνει εν πολλοίς αυτοδίδακτος. Ξεκίνησε την καριέρα του προτείνοντας σε μεγάλες εταιρείες καινοτόμα σχέδια για τα προϊόντα τους, κερδίζοντας έτσι γρήγορα την εκτίμησή τους. Σήμερα, το portfolio του περιλαμβάνει από τσάντες και καρέκλες έως ποδήλατα και ξενοδοχεία. Καθιερώνοντας ως μότο του το «simplexity», μια μείξη μεταξύ του simplicity και complexity, ο 47χρονος Γάλλος δοκιμάστηκε αρχικά με «εικονικά σχέδια» και συνέχισε επανασχεδιάζοντας κλασικά έπιπλα προσδίδοντας τους την προσωπική του πινελιά, δίνοντας έμφαση στις λεπτομέρειες. Ένα από τα πλέον επιτυχημένα είναι οι καρέκλες cassina. Ιδιαίτερη, επίσης, απήχηση έχει το υπερσύγχρονο ηλεκτρικό ποδήλατο «Angell». Ο συντάκτης στην εφημερίδα Le Figaro επαινεί όχι μόνο το design, αλλά και την εργονομία του σύγχρονου αυτού δίκυκλου, που είναι κατάλληλο για την οικολογική μετακίνηση εντός πόλης. «Είναι τόσο ελαφρύ που μπορείτε ακόμα και να το τοποθετήσετε στο σαλόνι σας για να το θαυμάζετε» αναφέρει μεταξύ άλλων με ενθουσιασμό ο κριτικός.
Andreas Fries: Aπό την Ελβετία, σε όλο τον πλανήτη
«Ο κόσμος πάντα αλλάζει και νομίζω ότι αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο – πρέπει να έχει άμεσο αντίκτυπο – στην αρχιτεκτονική. Ως αρχιτέκτονες αλληλεπιδράμε πάντα με την κοινωνία, με ανθρώπους, με ανάγκες, με περιβάλλοντα, με τον πλανήτη μας». Αυτή ήταν η προτροπή του Andreas Fries, αρχιτέκτονα και senior partner του αρχιτεκτονικού γραφείου Herzog & de Meuron, προς εκκολαπτόμενους αρχιτέκτονες που συνάντησε τον περασμένο Δεκέμβριο στην κορυφαία σχολή αρχιτεκτονικής Yacademy στην Μπολόνια. Δύο συνάδελφοι αρχιτέκτονες, παιδικοί φίλοι από τα μέσα της δεκαετίας του ’50, ίδρυσαν το γραφείο τους στην ιδιαίτερη πατρίδα τους, τη Βασιλεία της Ελβετίας. Εκεί συναντώνται μερικά από τα σημαντικότερα έργα τους, που αντικατοπτρίζουν την ιδιαίτερη αισθητική τους. Ξεχωρίζουν, λοιπόν, η αποκατάσταση και επέκταση του ιστορικού Musiksaal (αρχικής κατασκευής του 1876) στο περίφημο Cultural Mile στις νότιες παρυφές της παλιάς πόλης, η δημιουργία του campus της Helvetia στο κέντρο της πόλης της Βασιλείας με έξι διαφορετικούς πύργους και η ανέργερση συγκροτήματος γραφείων, όπου εφαρμόζονται οι αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής, το HORTUS (εντός των γεωγραφικών ορίων του Μπάζελ- Στατ). Οι Herzon & de Meuron ξεχωρίζουν για την ικανότητά τους να συνδυάζουν τη λειτουργικότητα των χώρων με την αισθητική, αλλά και για την πρόθεσή τους να αναβαθμίσουν τον δημόσιο χώρο.
Η ομιλία του Andreas Fries στη φετινή ημερίδα του ΕΣΩ αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς είναι ο επικεφαλής των έργων, που έχουν έως τώρα σχεδιαστεί, με προοπτική να γίνουν στην Ελλάδα. Υπενθυμίζουμε ότι η Herzog & de Meuron είχε μεταξύ άλλων συμμετάσχει στον διαγωνισμό του εθνικού αρχαιολογικού μουσείου (από κοινού με το ελληνικό γραφείο ΑΕΤΕΡ Αρχιτέκτονες). Η πρόταση του ελβετικού γραφείου δεν επελέγη, ωστόσο ξεχώρισε, καθώς εστίαζε στη στενή σύνδεση του μουσείου με τον περιβάλλοντα χώρο, δηλαδή το παρακείμενο πάρκο και τη γειτονιά των Εξαρχείων. Το ελβετικό γραφείο δραστηριοποιείται αυτή τη στιγμή σε πάνω από 50 χώρες με περισσότερους από 500 συνεργάτες. Μπορεί ακόμα να μην φιλοξενούμε κάποιο δημιούργημά τους στην Αθήνα, ωστόσο, όλοι έχουμε θαυμάσει το νέο κτίριο του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στο Λονδίνο- το οποίο υπήρξε στο παρελθόν σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Στην άρτια διαχείριση του υφιστάμενου κτιρίου αλλά και της ιστορίας του κατά τη μετατροπή του σε μουσείο το γραφείο Herzog & de Meuron οφείλεται μεταξύ άλλων η διάκριση τους με το βραβείο Pritzker το 2001.
Στο Μέγαρο Μουσικής στις 22 Μαΐου, το «παρών» θα δώσουν κορυφαίοι αρχιτέκτονες από το εξωτερικό, από τα γραφεία Herzog & de Meuron, Renzo Piano Building Workshop, Snøhetta και ο Ora Ito
Olaf de Nooyer: Συνδέοντας τον Renzo Piano και το πρότζεκτ του γενικού νοσοκομείου Σπάρτης
Εκπροσωπώντας το γραφείο Renzo Piano Building Workshop, μαζί με την αρχιτέκτων Όλγα Τουρλομούση, υπεύθυνος για το γενικό νοσοκομείο της Σπάρτης, το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με το Ελληνικό γραφείο BETAPLAN, που πρόκειται να ανεγερθεί στο πλαίσιο της «Πρωτοβουλίας για την Υγεία» του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, δεν θα μπορούσε να απουσιάζει από την Ημερίδα ΕΣΩ. Ο Ολλανδός Olaf de Nooyer, συνεργάτης στο Renzo Piano Building Workshop από το 1989, έχει ένα εντυπωσιακό portfolio. Εργάστηκε στο Grande Bigo, το σήμα- κατατεθέν της Γένοβας, ήταν υπεύθυνος για την ανέγερση του National Science Centre στο Αμστερνταμ και για το Astrup Fearnley Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στο Όσλο της Νορβηγίας. Η δράση του 64χρου αρχιτέκτονα δεν περιορίζεται στην ευρωπαϊκή ήπειρο- τη σφραγίδα του φέρουν εμβληματικά κτίρια και εγκαταστάσεις, όπως το Aurora Place στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας. η Ακαδημία Επιστημών στο Σαν Φρανσίσκο, το JNBY στην πόλη Hangzhou και στο Whittle School στο Shenzhen στην Κίνα. Με ενδιαφέρον αναμένονται οι λεπτομέρειες σχετικά με το πολυαναμενόμενο νοσοκομείο, που προβλέπεται να αλλάξει τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε ως κτίρια της νοσοκομειακές μονάδες και να αποτελέσει ένα πρότυπο για τον σχεδιασμό και την ανέγερση νοσοκομείων στο μέλλον.
Jette Hopp:Mια πρωτοπόρος του οικολογικού σχεδιασμού και της αρχιτεκτονικής καινοτομίας
«Πάω συχνά στην παραλία, που είναι μπροστά στο σπίτι που ζούμε σε ένα μικρό νησί έξω από το Οσλο, όταν θέλω να σκεφτώ» ανέφερε η Jette Hopp σε πρόσφατη ομιλία της σε αρχιτεκτονική εκδήλωση. Από τη Νορβηγία έρχεται η τελευταία εισηγήτρια, διαθέτει, όμως, εμπειρία από μεγάλα κατασκευαστικά έργα σε όλο τον κόσμο. Το μουσειακό έργο στο King Abdul Aziz Center for Knowledge and Culture στο Dhahran της Σαουδικής Αραβίας, ο Elbtower στο Αμβούργο, το Operntower Düsseldorf, αλλά και το Roshen Concert Hall στο Κίεβο φέρουν την προσωπική της σφραγίδα. Η αρχιτέκτων Jette Hopp ανήκει από το 2005 στο δυναμικό του γραφείου Snøhetta, που έγινε διεθνώς γνωστό χάρη στον σχεδιασμό και την ανέγερση της νέας Βιβλιοθήκης της Αλεξανδρείας στην Αίγυπτο. Γεννημένη στη Νορβηγία από Νορβηγίδα μητέρα αρχιτέκτονα και Δανογερμανό πατέρα ιστορικό η Hopp εξαίρει την επίδραση που έχει το τοπίο ως πηγή έμπνευσης ενός αρχιτέκτονα. Ενώπιον του κοινού στο «Architects, not Architecture» η Hopp εξομολογήθηκε ότι ήθελε να γίνει καλλιτέχνις, αλλά στράφηκε στην αρχιτεκτονική για βιοποριστικούς λόγους, ώστε να είναι οικονομικά ανεξάρτητη. Οι πρώτες της αρχιτεκτονικές προσλαμβάνουσες προέρχονται από καμπίνες σκανδιναβικού τύπου, χωρίς ρεύμα, όπως αυτή που είχαν χτίσει οι γονείς της, όταν η ίδια ήταν μικρή, δίπλα στη θάλασσα. H Νορβηγίδα αρχιτέκτων, υπεύθυνη για αναθέσεις και έργα στην Ευρώπη αλλά και το Ηνωμένο Βασίλειο, θεωρείται σήμερα πρωτοπόρος του οικολογικού σχεδιασμού και της αρχιτεκτονικής καινοτομίας. Το Powerhouse Kjørbo στη Sandvika, το πρώτο ανακαινισμένο κτίριο που παράγει περισσότερη ενέργεια απ’ όση καταναλώνει, είναι δικό της έργο. Εχει οριστεί πρόεδρος της κριτικής επιτροπής για το Ιταλικό Βραβείο Αρχιτεκτονικής το 2021, αλλά και κριτής σε άλλους διαγωνισμούς. Η Ηοpp είναι ανήσυχη και δημιουργική ταυτόχρονα- διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας και Design στο Wismar, είναι διορισμένο Μέλος του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής της Πόλης του Όσλο, της Κοινότητας του Όσλο και Πρόεδρος του Συμβουλίου (Advisory Council) για τον Πολεοδομικό Σχεδιασμό του δήμου Κιέλου της Γερμανίας. Βρήκε, ωστόσο, χρόνο για να δώσει το «παρών» στο ΕΣΩ και να καταθέσει τη δική της οπτική στη συζήτηση για τον ρόλο της αρχιτεκτονικής εν μέσω κλιματικής κρίσης.
Eξασφαλίστε τα εισιτήριά σας για το ΕΣΩ 2024, εδώ!
