Ο George Lucas έχει αναγνωρίσει ότι η ταινία "Το Μυστικό Φρούριο" του Akira Kurosawa αποτέλεσε πηγή έμπνευσης της saga των Star Wars. Πόσο μεγάλο είναι το "δάνειο" όμως;
Η λαμπρά αντισυμβατική οπτική γωνία αφήγησης μιας διαγαλαξιακής περιπέτειας επιστημονικής φαντασίας του σεναριογράφου και σκηνοθέτη του Star Wars George Lucas δεν είναι και πρωτότυπη. Όπως έχει συχνά αναφέρει και ο ίδιoς, δανείστηκε την ιδέα από την κλασική ταινία με σαμουράι του Akira Kurosawa που γυρίστηκε το 1958. "Εκείνο που με εντυπωσίασε περισσότερο στο Μυστικό Φρούριο" είχε πει το 2001, "είναι ότι η ιστορία παρουσιάζεται από την οπτική γωνία δύο κατώτερων τη τάξει χαρακτήρων. Αποφάσισα ότι θα ήταν ωραίο να αφηγηθώ την ιστορία των Star Wars χρησιμοποιώντας δύο πιο ασήμαντους χαρακτήρες όπως ο Kurosawa, και να διηγηθώ όλη την ιστορία από την δική τους οπτική γωνία- στην περίπτωση του Star Wars δηλαδή να την διηγηθώ από την οπτική γωνία των δύο ρομπότ."
Εκείνο που με εντυπωσίασε περισσότερο στο Μυστικό Φρούριο, είναι ότι η ιστορία παρουσιάζεται από την οπτική γωνία δύο κατώτερων τη τάξει χαρακτήρων. Αποφάσισα ότι θα ήταν ωραίο να αφηγηθώ την ιστορία των Star Wars χρησιμοποιώντας δύο πιο ασήμαντους χαρακτήρες όπως ο Kurosawa, και να διηγηθώ όλη την ιστορία από την δική τους οπτική γωνία- στην περίπτωση του Star Wars δηλαδή να την διηγηθώ από την οπτική γωνία των δύο ρομπότ. ―GEORGE LUCAS
Ο Kurosawa ήταν ήδη σημαντικός δημιουργός του ιαπωνικού κινηματογράφου όταν απέκτησε και διεθνή φήμη με το Ρασομόν, μια πολύπλοκη αστυνομική ταινία που κέρδισε τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας το 1951. Τα αναδυόμενα αστέρια του 
Χόλυγουντ, ο Martin Scorsese, ο Francis Ford Coppola, και ο Steven Spielberg, μαγεύτηκαν από την καλλιτεχνική, φιλοσοφική και δυναμική του δημιουργία. Επρόκειτο για έναν σεναριογράφο-σκηνοθέτη που προερχόταν μεν από μια αινιγματική και ξένη κουλτούρα ο οποίος ωστόσο λόγω της επίδρασης που είχαν ασκήσει επάνω του ο Τζον Φορντ και άλλοι Αμερικανοί σκηνοθέτες, δημιουργούσε ταινίες που ήταν προσβάσιμες στο κοινό της Δύσης. "Θα το πω απλά" είχε δηλώσει το 2009 ο Scorsese, "ο Κουροσάβα ήταν ο δάσκαλος μου."
Μάλιστα κάποιοι σκηνοθέτες διεθνούς βεληνεκούς δεν περιορίστηκαν στο να διδαχθούν από τις λήψεις και το μοντάζ του Κουροσάβα αλλά κόπιαραν ολόκληρες τις ταινίες του. Οι "Επτά Σαμουράι" του 1954 έγιναν το 1960 «Και οι επτά ήταν υπέροχοι» του John Sturges. Το "Yojimbo" του 1961 έγινε το "Για μια χούφτα δολάρια" του Sergio Leone το 1964. Ήταν όμως το έπος "Το Μυστικό Φρούριο" που μάγεψε τον Lucas. Από την μία ήταν ένα αναπάντεχο μειγμα ριψοκίνδυνης δράσης και βροντερής κωμωδίας, αρχέτυπων παραμυθιών και πολεμικής ανδρείας. Από την άλλη παρουσίαζε έναν εμφύλιο μέσα από τα μάτια ενός ντουέτου κουτών και φιλέριδων κατώτερων τη τάξει χαρακτήρων.
Στο φιλμ του Kurosawa ο εμφύλιος πόλεμος σπαράσσει την Ιαπωνία του 16ου αιώνα και το δίδυμο αυτό αποτελείται απο τον ψηλό Tahei τον οποίο ενσαρκώνει ο Minoru Chiaki και ο κοντός Mataschichi τον οποίο παίζει ο Kamatari Fujiwara. Όπως και τα δύο ρομπότ που ενέπνευσαν, οι δύο αυτοί ήρωες δεν μπορούν να σταματήσουν να καυγαδίζουν ενώ περιπλανιούνται σε μια έρημο την επαύριο μιας μάχης, και – πάλι όπως και τα εν λόγω ρομπότ – χωρίζονται πριν αιχμαλωτιστούν και επανενωθούν. Στο τέλος αναγκάζονται να επιστρέψουν στην καρδιά της σύρραξης. Υποχρεώνονται να βοηθήσουν τον μουσάτο Στρατηγό Toshiro Mifune, πρωταγωνιστή 16 ταινιών του Κουροσάβα, να συνοδεύσει την Πριγκίπισσα Uki που ενσαρκώνει η ηθοποιός Misa Uehara στην γενέτειρα της, ακριβώς όπως τα ρομπότ βοηθούν τον Ben Kenobi να συνοδεύσουν την Πριγκίπισσα Leia στην βάση των επαναστατών. Η διαφορά είναι πως ο Tahei και ο Mataschichi δεν είναι πιστοί υπηρέτες αλλά οπορτουνιστές που εποφθαλμιούν το χρυσάφι της Πριγκίπισσας. Είναι οι C-3PO και R2-D2 αλλα και οι Han Solo Σόλο και Chewbacca ταυτόχρονα.
Πέρα από τους χωρικούς, ο Lucas είχε πει ότι οι ομοιότητες ανάμεσα στο Star Wars και «Το Μυστικό Φρούριο» είναι «μάλλον σύμπτωση παρά οτιδήποτε άλλο» αλλά δεν χρειάζεται μια πολύ εν τω βάθει ανάλυση της ταινίας του Kurosawa για να εντοπίσει κανείς εικόνες, σκηνικά και τεχνικές που εμφανίζονται και στις τριλογίες του Lucas. Ο εύσωμος ιδιοκτήτης σκλάβων θα μπορούσε να είναι ξάδελφος του Jabba the Hutt, πολλά είναι τα δάση που θυμίζουν το Endor και οριζόντιες μεταβιβάσεις που χρησιμοποιούν και οι δύο σκηνοθέτες για να περάσουν στην επόμενη σκηνή.
Μάλιστα ο Λούκας είχε σκεφθεί τον Mifune για τον ρόλο του Ben Kenobi ο οποίος είχε υπάρξει Στρατηγός στους Πολέμους των Κλώνων. Κι αν αναρωτηθήκατε ποτέ για την πλήρη απουσία νοήματος της μεταμφίεσης της Βασίλισσας Amidala ως καμαριέρα της στην «Αόρατη Απειλή» μπορείτε να ανιχνεύσετε το τέχνασμα της στην Πριγκίπισσα Uki που παριστάνει την βουβή κοινή θνητή για να μπορεί να ταξιδέψει μέσα από τα εχθρικά εδάφη χωρίς να την καταλάβουν. Εξάλλου είναι σαφές ότι πρόκειται για σύμπτωση ότι στο τέλος του Μυστικού Φρουρίου οι ήρωες σώζονται από έναν κακό με ουλές στο πρόσωπο ο οποίος την τελευταία στιγμή αλλάζει την πίστη του όπως και ο Darth Vader στην Επιστροφή των Τζεντάι.
Φυσικά οι καινοτομίες του Lucas είναι εκείνες που καθιστούν τον Πόλεμο των Άστρων τόσο μαγικό, αλλά από μια άποψη η ταινία του 1958 μοιάζει πιο μοντέρνα από εκείνη του 1977, κι αυτή είναι η σημασία που αποδίδεται στην Πριγκίπισσα Uki. Ο Lucas έχει δηλώσει ότι η Leia είναι "περισσότερο πριγκιπισσα που αντί να τραπεί σε φυγή θα πολεμήσει" από την ηρωίδα του Kurosawa, αλλά αυτή είναι μια μάλλον άδικη περιγραφή δεδομένουν ότι η Uki στην πραγματικότητα δεν τρέπεται σε φυγή και δίνει μάχη: όταν την πρωτοβλέπουν στο δάσος ο Tahei και ο Mataschichi τους μαστιγώνει με ένα ραβδί. Αργότερα απελευθερώνει μια σκλάβα από τον αφέντη της και για να την ανταμείψει η ευγνώμων γυναίκα την προστατεύει από τις ανεπιθύμητες προτάσεις των χωρικών. Τέλος, η ανδρεία της Uki είναι εκείνη που πυροδοτεί την αλλαγή πλευράς από μέρους του αντίπαλου Στρατηγού. Η ιστορία του Μυστικού Φρουρίου παρουσιάζεται μεν από την οπτική γωνία των χωρικών αλλά στην ουσία αφηγείται την ιστορία της Πριγκίπισσας.
Η πρώτη τριλογία του Πολέμου των Άστρων αντιθέτως είναι η ιστορία του Luke Skywalker. Οι πιο σημαντικές στιγμές αφορούν άρρενες χαρακτήρες - ανθρώπους, Wookie ή ρομπότ – και παρεκτός της Leia δεν υπάρχουν άλλοι ιδιαίτερα ενεργοί γυναικείοι χαρακτήρες. Αν συνυπολογίσει κανείς την ηλικιωμένη υπηρέτρια της Uki και την απελευθερωμένη σκλάβα, το Μυστικό Φρούριο παρουσιάζει τρεις φορές περισσότερους ισχυρούς γυναικείους χαρακτήρες απ’ ότι και τα τρία αρχικά επεισόδια του Πολέμου των Άστρων μαζί, χωρίς ίχνος χρυσού μπικίνι.
Η μεροληψια αυτή διορθώνεται στο "Η Δύναμη Ξυπνά". Το πολυαναμενόμενο νέο επεισόδιο συμπεριλαμβάνει μια γυναίκα πειρατή και μια γυναίκα stormtrooper ενώ ο χαρακτηρας της Daisy Ridley είναι καλύτερος μαχητής από οποιονδήποτε από τους άνδρες ομόλογους της. Για την ακρίβεια οι στάσεις της όταν κραδαίνει ραβδί ή φωτόσπαθο θα μπορούσαν να έχουν αντιγραφεί επακριβώς από τους Στρατηγούς του Kurosawa όταν μονομαχούν. Φαίνεται πως ο διάδοχος του Lucas, ο J. J. Abrams έχει επίσης μελετήσει τον Kurosawa ενδελεχώς.
_________
Με στοιχεία από το BBC
σχόλια