Τους αρχαίους εμπορικούς δρόμους, που συνέδεαν τη Θεσσαλονίκη και τη Μακεδονία της ρωμαϊκής περιόδου, με πόλεις στις χώρες της ευρύτερης περιοχής της Μαύρης Θάλασσας "χαρτογραφούν" τα νομίσματα, που ανέδειξαν οι αρχαιολογικές ανασκαφές, στους υπό κατασκευή σταθμούς για το μετρό της Θεσσαλονίκης.
Τα τελευταία χρόνια, κατά τη διάρκεια των εκσκαφών για το μετρό της Θεσσαλονίκης, βρέθηκαν 57 χάλκινα νομίσματα, που είχαν εκδοθεί στις πόλεις της Προποντίδας και της Μαύρης Θάλασσας. Αυτά τα νομίσματα εντοπίστηκαν, τόσο στη θέση της αρχαίας πόλης, όσο και στα νεκροταφεία. Προέρχονται από την Κωνσταντινούπολη (22), την Κύζικο (18), τη Νικομήδεια (5), την Ηράκλεια (9), την Τρωάδα(1), τη Βιθυνία (1) και το Παντικάπαιο (1) και χρονολογούνται από τον 3ο και 4ο αιώνα μ.Χ, ενώ συντηρήθηκαν και παρουσιάζονται για πρώτη φορά το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου στο "Διεθνές συνέδριο για τη Μαύρη Θάλασσα στην Αρχαιότητα", που διοργανώνει (18-20/9) η Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος (ΔΙΠΑΕ).
Η σχετική ανακοίνωση, που περιλαμβάνει και ερμηνεία για το ιστορικό πλαίσιο των ευρημάτων, θα γίνει από τους αρχαιολόγους του Μετρό Θεσσαλονίκης, Άννα Αργύρη και Ιωάννη Μπίρτσα, σε συνεργασία με τον Μανόλη Μανωλεδάκη, Επίκουρο Καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας στο ΔΙΠΑΕ.
Συνολικά 672 νομίσματα αποκαλύφθηκαν κατά τις αρχαιολογικές ανασκαφές στους υπό κατασκευή σταθμούς του μετρό της Θεσσαλονίκης. Από αυτά 137 δε μπορούν να ταυτοποιηθούν, 393 είχαν εκδοθεί στη Θεσσαλονίκη, 47 στη Ρώμη, 13 στην Αντιόχεια, 6 στην Έδεσα (της Συρίας), 6 στην Σύσκια, 3 στο Μιλάνο, 2 στην Αφρική, ένα στη Ραβένα και ένα στην Αρλ. Τα υπόλοιπα 57 ήταν από περιοχές της Προποντίδας και της Μαύρης Θάλασσας και παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο συνέδριο του ΔΙΠΑΕ.
"Βλέποντας τους αριθμούς διαπιστώνουμε, ότι η Θεσσαλονίκη και η Προποντίδα είναι οι περιοχές που αντιπροσωπεύονται περισσότερο στα νομίσματα, που βρέθηκαν στο μετρό, όσον αφορά τη ρωμαϊκή περίοδο" αναφέρουν στην ανακοίνωσή τους οι κ.κ. Μανωλεδάκης και Μπίρτσας και η κ Αργύρη.
Τα νομίσματα από την Προποντίδα και τη Μαύρη Θάλασσα χρονολογούνται στη ρωμαϊκή εποχή από τα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ. μέχρι τον 5ο αιώνα. Είναι χάλκινα, σε σχετικά καλή κατάσταση και βρέθηκαν στα δυο νεκροταφεία της Θεσσαλονίκης, κυρίως σε τάφους, ως κτερίσματα (38) ή γύρω και ανάμεσα από αυτούς (14). Πέντε από αυτά βρέθηκαν στη ρωμαϊκή οδό, στον σταθμό του μετρό στην Αγία Σοφία.
"Η παρουσία των νομισμάτων από τις πόλεις της Προποντίδας και την Κωνσταντινούπολη στη Θεσσαλονίκη ερμηνεύεται, αν λάβουμε υπόψη, ότι η θέση των πόλεων αυτών ήταν σε κρίσιμα σημεία των χερσαίων και θαλάσσιων οδών. Η παρουσία (σ.σ. των νομισμάτων) συνιστά μία ακόμη απόδειξη της επικοινωνίας και των εμπορικών σχέσεων, ειδικά μεταξύ της Προποντίδας και της Θεσσαλονίκης, στη ρωμαϊκή περίοδο", εξηγούν οι αρχαιολόγοι.
Εξάλλου, οι σχέσεις της Θεσσαλονίκης -και της Μακεδονίας γενικότερα- με αυτές τις πόλεις, αλλά και με την ευρύτερη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας επιβεβαιώνονται και από το γεγονός, ότι σε ταφικές επιγραφές στη Μακεδονία έχουν αποδοθεί ασυνήθιστα για την περιοχή ονόματα, όπως Κύζικος, Άμαστρις, Πέργαμος, Έφεσος και Άβυδος, τα οποία όμως απαντώνται στη Νικομήδεια και άλλες πόλεις.
"Γνωρίζουμε από πολλές ρωμαϊκές σαρκοφάγους στη Θεσσαλονίκη, ότι κάποιοι από τους ανθρώπους που ετάφησαν εδώ προέρχονταν από την Μικρά Ασία και την Προποντίδα. Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε την περίπτωση του Δήμα, γιου του Ευκταίου, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως Νιμομηδινός. Μπορούμε επίσης να αναφέρουμε την περίπτωσης μιας μήτρας από το Παντικάπαιο- έχει σφυρηλατηθεί με διάδημα σε στυλ αετώματος του 4ου και του 3ου π.Χ. αι- επηρεασμένη από κοσμήματα από τις ελληνικές πόλεις, όπως οι Αιγές (Βεργίνα) ή ακόμη ένα ποτήρι τύπου αρυβάλου, το οποίο βρέθηκε στη Μαύρη Θάλασσα και θεωρείται ότι έχει ελληνικές επιρροές" αναφέρουν στην ανακοίνωσή τους οι αρχαιολόγοι Αργύρη και Μπίρτσα και ο καθηγητής Μανωλεδάκης.
"Καθώς οι ανασκαφές στο μετρό, και οι καταχώριση και συντήρηση των νομισμάτων συνεχίζονται, αναμένουμε περισσότερα νομίσματα από την Προποντίδα και τη Μαύρη Θάλασσα να αποκαλυφθούν και τα οποία θα διευρύνουν τη γνώση μας για την επικοινωνία και διάδραση μεταξύ αυτών των περιοχών και της Θεσσαλονίκης" επισημαίνουν.
