Η ταχεία κατανάλωση φαγητού μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά προβλημάτων στον οργανισμό, όπως στην πέψη ή το σάκχαρο στο αίμα.
Σε πρόσφατο δημοσίευμα του περιοδικού Time, ειδικοί στον τομέα της υγείας και της διατροφής εξηγούν γιατί το γρήγορο φαγητό μπορεί να επιβαρύνει τον οργανισμό και προτείνουν πρακτικούς τρόπους για να επιβραδύνουμε τον ρυθμό με τον οποίο τρώμε.
Τι συμβαίνει όταν τρώμε πολύ γρήγορα
«Το να τρώμε πολύ γρήγορα μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στο γαστρεντερικό μας σύστημα», λέει ο Δρ Τζάστιν Φιλντ, γαστρεντερολόγος και επίκουρος καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο. Όπως εξηγεί, όταν κάποιος τρώει βιαστικά, συνήθως δεν μασά επαρκώς την τροφή του, με αποτέλεσμα μεγαλύτερα σωματίδια να καταλήγουν στο στομάχι. Παράλληλα, οι άνθρωποι τείνουν να καταπίνουν περισσότερο αέρα.
«Ο συνδυασμός αυτών των δύο μπορεί να οδηγήσει σε φούσκωμα, αίσθημα δυσφορίας μετά το γεύμα, περισσότερα συμπτώματα παλινδρόμησης οξέος και, ενδεχομένως, υπερκατανάλωση τροφής», τονίζει.
Επιστημονικά δεδομένα ενισχύουν αυτές τις παρατηρήσεις. Ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2015 στο International Journal of Obesity εντόπισε συσχέτιση μεταξύ του γρήγορου φαγητού και της παχυσαρκίας. Μελέτη του 2021 στο Frontiers in Nutrition συνέδεσε την ταχεία κατανάλωση τροφής με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, υψηλής αρτηριακής πίεσης, αυξημένων τριγλυκεριδίων και μεταβολικού συνδρόμου, παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, έρευνα του 2024 στο Nature έδειξε ότι το συχνό γρήγορο φαγητό σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος.
Τι προτείνουν οι ειδικοί για να επιβραδύνουμε
Επιλέξτε τρόφιμα που χρειάζονται περισσότερο μάσημα
«Η πέψη ξεκινά πραγματικά στο στόμα», λέει ο Φιλντ και προσθέτει: «Ο ευκολότερος τρόπος για να επιβραδύνετε το φαγητό είναι να επιλέγετε τρόφιμα που απαιτούν περισσότερο μάσημα». Τέτοιες επιλογές είναι τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, τα φρούτα και τα λαχανικά. Στις πρωτεΐνες, συνιστάται η μπριζόλα αντί για κιμά ή το ψητό στήθος κοτόπουλου αντί για αλλαντικά. «Τα τρόφιμα που είναι πιο δύσκολο να φαγωθούν είναι επίσης εκείνα που τείνουν να είναι πιο θρεπτικά», επισημαίνει.
Περιορίστε τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα
Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν σχεδιαστεί ώστε να τρώγονται εύκολα και γρήγορα και είναι συνήθως πιο πλούσια σε θερμίδες. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί κανείς να καταναλώσει μεγάλες ποσότητες θερμίδων χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Μικρές αλλαγές, όπως φιστίκια αντί για πατατάκια ή ρύζι και φασόλια αντί για τορτίγιες, μπορούν να κάνουν αισθητή διαφορά.
Δώστε προσοχή στο ίδιο το γεύμα
Η συνειδητή παρουσία στο τραπέζι βοηθά όχι μόνο να τρώμε πιο αργά, αλλά και να απολαμβάνουμε περισσότερο το φαγητό μας, λέει ο Δρ Τζέιμι Αλμαντόζ, καθηγητής Ιατρικής και ιατρικός διευθυντής του Προγράμματος Ευεξίας Βάρους στο UT Southwestern Medical Center στο Ντάλας. Συνιστά, μάλιστα, μια παύση στη μέση του γεύματος: «Η επιβράδυνση μπορεί πραγματικά να βοηθήσει στην αποκατάσταση του συγχρονισμού μεταξύ του φαγητού και των σημάτων που ρυθμίζουν το αίσθημα κορεσμού».
Ο ίδιος προτείνει να περιορίζονται οι οθόνες και οι περισπασμοί. Μελέτη του 2021 στο Public Health Nutrition έδειξε ότι περισσότεροι από τους μισούς ενήλικες τρώνε βλέποντας τηλεόραση τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Το κλείσιμο της τηλεόρασης και η απομάκρυνση του κινητού βοηθούν στη πιο συνειδητή κατανάλωση τροφής.
Φάτε για το στομάχι, όχι για το στόμα
Όπως εξηγεί ο Δρ Wajahat Mehal, καθηγητής πεπτικών παθήσεων στη Ιατρική Σχολή του Yale, οι αισθήσεις στο στόμα σχετίζονται κυρίως με την απόλαυση. Αν κάτι έχει καλή γεύση, συχνά θέλουμε περισσότερο, ακόμη κι όταν το στομάχι έχει ήδη χορτάσει.
«Η πιο αργή κατανάλωση φαγητού επιτρέπει στα σήματα του εντέρου-εγκεφάλου να καταγράψουν την αίσθηση του κορεσμού. Μειώνει τις αυξήσεις της γλυκόζης μετά τα γεύματα και ευθυγραμμίζει την πρόσληψη τροφής με τη φυσιολογική πείνα, αντί με την ταχύτητα ή το άγχος», σημειώνει. Μακροπρόθεσμα, αυτό μπορεί να συμβάλει σε καλύτερη ρύθμιση του βάρους και της μεταβολικής υγείας.
Απολαύστε το φαγητό με παρέα
Σύμφωνα με την Έκθεση Παγκόσμιας Ευτυχίας 2025, το 26% των ενηλίκων στις ΗΠΑ είχε φάει όλα τα γεύματά του μόνο του την προηγούμενη ημέρα. Όταν τρώμε με άλλους, οι συζητήσεις και οι παύσεις μάς κάνουν φυσικά να τρώμε πιο αργά. «Είναι εύκολο να καταλάβουμε ότι όταν τρώμε μόνοι μας, τείνουμε να τρώμε πιο γρήγορα», επισημαίνουν οι ειδικοί. Δεν χρειάζεται κάθε γεύμα να είναι κοινωνικό, αλλά αξίζει να το επιδιώκουμε πιο συχνά.
Με πληροφορίες από Time
