Το Ozempic φαίνεται πως συνδέεται με πιο αργούς ρυθμούς γήρανσης.
Τα φάρμακα τύπου GLP-1, όπως το Ozempic και το Wegovy, που περιέχουν τη δραστική ουσία σεμαγλουτίδη (semaglutide), έχουν αποκτήσει μεγάλη δημοσιότητα λόγω της επίδρασής τους στην παχυσαρκία. Ωστόσο, εξετάζονται επίσης για τη θεραπεία καρδιαγγειακών παθήσεων, εθισμών και άνοιας.
Επιστήμονες είχαν αναφέρει μάλιστα ότι μπορεί να επιβραδύνουν τη βιολογική γήρανση — δηλαδή τον ρυθμό με τον οποίο γερνούν τα κύτταρα — βασιζόμενοι κυρίως σε μελέτες σε ζώα και παρατηρητικά δεδομένα σε ανθρώπους. Τώρα, έχουμε τα πρώτα αποτελέσματα κλινικής δοκιμής που το επιβεβαιώνουν, λέει ο Varun Dwaraka από την εταιρεία TruDiagnostic στο Κεντάκι.
Πώς μετράμε τη βιολογική γήρανση
Ένας τρόπος να εκτιμήσουμε την επίδραση ενός φαρμάκου στη βιολογική γήρανση είναι μέσω των «επιγενετικών ρολογιών». Αυτά εντοπίζουν μοτίβα μεθυλίωσης DNA, δηλαδή χημικές «ετικέτες» που προστίθενται ή αφαιρούνται από το DNA και επηρεάζουν τη γονιδιακή δραστηριότητα. Αυτά τα μοτίβα αλλάζουν με την ηλικία και μπορούν να επιταχυνθούν ή να επιβραδυνθούν από τον τρόπο ζωής, όπως η διατροφή — πράγμα που σημαίνει ότι η βιολογική μας ηλικία μπορεί να είναι μικρότερη ή μεγαλύτερη από τη χρονολογική μας ηλικία.
Ο Dwaraka και οι συνεργάτες του μελέτησαν τα επιγενετικά ρολόγια 108 ατόμων με λιποϋπερτροφία που σχετίζεται με τον HIV — μια κατάσταση που προκαλεί υπερβολικό λίπος και επιταχυνόμενη κυτταρική γήρανση. Σε μια τυχαία ελεγχόμενη μελέτη, οι μισοί έλαβαν Ozempic μία φορά την εβδομάδα για 32 εβδομάδες και οι υπόλοιποι εικονικό φάρμακο (placebo).
Με δείγματα αίματος από πριν και μετά τη μελέτη, η ομάδα προσδιόρισε τη βιολογική ηλικία 84 ατόμων. «Όσοι έλαβαν σεμαγλουτίδη έγιναν κατά μέσο όρο 3,1 χρόνια βιολογικά νεότεροι μέχρι το τέλος της μελέτης», λέει ο Dwaraka.
Η ομάδα placebo δεν έδειξε σημαντικές αλλαγές. «Η σεμαγλουτίδη ίσως όχι μόνο επιβραδύνει τη γήρανση, αλλά σε ορισμένα άτομα να την αντιστρέφει μερικώς», προσθέτει.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η βιολογική γήρανση επιβραδύνθηκε σε διάφορα όργανα και συστήματα, όπως η καρδιά και οι νεφροί, με τις πιο έντονες επιδράσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα και τον εγκέφαλο, όπου το φάρμακο φάνηκε να καθυστερεί τη βιολογική γήρανση κατά σχεδόν 5 χρόνια.
Ο Dwaraka πιστεύει ότι οι επιδράσεις αυτές οφείλονται στην επίδραση της σεμαγλουτίδης στην κατανομή του λίπους και στη μεταβολική υγεία. Το περιττό λίπος γύρω από τα όργανα μπορεί να προκαλέσει την απελευθέρωση μορίων που προάγουν τη γήρανση, τα οποία επηρεάζουν τη μεθυλίωση του DNA σε γονίδια που σχετίζονται με τη γήρανση. Η σεμαγλουτίδη επίσης μειώνει τη χαμηλού βαθμού φλεγμονή, έναν ακόμη βασικό παράγοντα της επιγενετικής γήρανσης.
Αν και τα αποτελέσματα προήλθαν από άτομα με HIV-σχετιζόμενη λιποϋπερτροφία, πολλοί από τους βιολογικούς μηχανισμούς που επηρεάζονται δεν σχετίζονται αποκλειστικά με την παθολογία του HIV.
«Συνεπώς, είναι πιθανό παρόμοιες επιδράσεις στην επιγενετική γήρανση να παρατηρηθούν και σε άλλους πληθυσμούς», λέει ο Dwaraka.
Επιβράδυνση της γήρανσης: φαρμακευτική υπόθεση;
Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η γήρανση επιβραδύνεται με τέτοια φάρμακα, λέει ο Randy Seeley από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, καθώς μειώνουν το μεταβολικό φορτίο σε πολλά είδη κυττάρων και χαμηλώνουν τη φλεγμονή.
«Και τα δύο είναι βασικοί παράγοντες γήρανσης για πολλά είδη κυττάρων», αναφέρει.
Ωστόσο, ο ίδιος πιστεύει ότι μεγάλο μέρος αυτής της ωφέλειας δεν προέρχεται άμεσα από τη σεμαγλουτίδη στα κύτταρα, αλλά από τις γενικότερες βελτιώσεις στην υγεία που προκαλεί.
Ozempic: Να το πάρουμε όλοι για να μείνουμε νέοι;
Το αν θα έπρεπε όλοι να παίρνουμε σεμαγλουτίδη για να παραμείνουμε βιολογικά νεότεροι, παραμένει αναπάντητο.
«Το να συνταγογραφείται ευρύτερα ως αντιγηραντική θεραπεία είναι πρόωρο», λέει ο Dwaraka.
Ωστόσο, τονίζει ότι η μελέτη αυτή δίνει ώθηση στις προσπάθειες επαναξιοποίησης υπαρχόντων φαρμάκων για παθήσεις που σχετίζονται με τη γήρανση, πράγμα που επιταχύνει τις εγκρίσεις και μειώνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων παρενεργειών.
«Η σεμαγλουτίδη μπορεί πράγματι να αναδειχθεί σε έναν από τους πιο υποσχόμενους υποψήφιους σε αυτόν τον τομέα», καταλήγει.
Με πληροφορίες από newscientist.com
