ΟΤΑΝ Ο ΔΙΑΒΟΗΤΟΣ εγκληματίας πολέμου Αδόλφος Άιχμαν αντιμετώπισε τελικά τη δικαιοσύνη το 1961, αρνήθηκε τις κατηγορίες, προκαλώντας την πολύκροτη ρήση της Χάνα Άρεντ για την «κοινοτοπία του κακού». Όμως οι ηχογραφημένες μαγνητοταινίες με την μαρτυρία του που ανακαλύφθηκαν εκ νέου λένε μια διαφορετική ιστορία, αποκαλύπτοντας έναν άνθρωπο που καταδικάζει τον εαυτό του με την ίδια του τη φωνή.
«Αν είχαμε σκοτώσει 10,3 εκατομμύρια Εβραίους, τότε ναι, θα ήμουν ικανοποιημένος και θα έλεγα "ωραία, εξολοθρεύσαμε έναν εχθρό"». Στο ντοκιμαντέρ του BBC με τίτλο «Η εξομολόγηση του διαβόλου» (The Devil’s Confession: The Lost Eichmann Tapes), ένας από τους αρχιτέκτονες του Ολοκαυτώματος παραδέχεται τα πάντα. Σ’ αυτές τις κασέτες ακούγεται η απροκάλυπτα κομπορρήμων φωνή του αντισημιτισμού να περιγράφει με ειλικρίνεια τον κομβικό του ρόλο στη δολοφονία εκατομμυρίων Εβραίων.
Σε 67 ώρες μαγνητοταινίας ο Άιχμαν κομπάζει διαρκώς νοσταλγώντας την πρότερη ιδιότητά του ως σφαγέας ολκής. Κάποια στιγμή μάλιστα ακούγεται να συγκρίνει μια μύγα, την οποία εξολοθρεύει με το χέρι του, με έναν Εβραίο. Είναι σαν να έχει σπάσει ένα φράγμα.
Το ηχογραφημένο υλικό περιέχει πολλές ώρες συνεντεύξεων που έδωσε το 1957 ο Άιχμαν στον Βίλεμ Σάσεν, έναν Ολλανδό δημοσιογράφο με φιλοναζιστικές τάσεις, όταν αμφότεροι ήταν εξόριστοι στο Μπουένος Άιρες. Παρότι τότε είχαν διαρρεύσει κάποιες απομαγνητοφωνήσεις των συνεντεύξεων, οι ταινίες δεν εμφανίστηκαν ποτέ ως αποδεικτικά στοιχεία που θα ήταν ανεκτίμητα στη δίκη του Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ.
Στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου το ηχογραφημένο αυτό υλικό ισοδυναμούσε με γεωπολιτική πυρίτιδα για τις σχέσεις Ισραήλ και Δυτικής Γερμανίας. Οι ταινίες ήρθαν τελικά στο φως μόλις πρόσφατα, όταν η γερμανική κυβέρνηση παραχώρησε πρόσβαση στο υλικό σε δύο Ισραηλινούς – τον παραγωγό Kobi Sitt και τον σεναριογράφο-σκηνοθέτη Yariv Moser.
Το ντοκιμαντέρ τους προβλήθηκε στο Ισραήλ πέρυσι και αυτή εδώ η περικομμένη εκδοχή που προβάλλεται σε δύο επεισόδια από το BBC και άλλες πλατφόρμες συμπίπτει χρονικά με μια κομβική στιγμή της ιστορίας του Ισραήλ, εμβαθύνοντας τη σημασία του υλικού.
Συνδυάζοντας επιστημονικό κύρος και ρυθμούς θρίλερ καθώς μετακινείται ανάμεσα σε δεκαετίες και ηπείρους, το ντοκιμαντέρ ξαναζωντανεύει το ηχογραφημένο υλικό σε δραματοποιημένες αναπαραστάσεις ασυνήθιστης λεπτότητας, οι οποίες παρεμβάλλονται με άφθονο υλικό από την αίθουσα του δικαστηρίου, ενώ κορυφαίοι ιστορικοί αλλά και κάποιοι επιζώντες από τη δίκη παρέχουν πλαίσιο και χρήσιμες πληροφορίες.
Στο εδώλιο του κατηγορουμένου ο Άιχμαν προσποιήθηκε ότι λειτούργησε ως μια υπάκουη, ανύπαρκτη οντότητα, τώρα όμως αποκαλύπτεται σε όλες τις τρομακτικές του διαστάσεις το τέρας με το οποίο συνομιλούσε χαλαρά ο Ολλανδός δημοσιογράφος. Σε 67 ώρες μαγνητοταινίας ο Άιχμαν κομπάζει διαρκώς νοσταλγώντας την πρότερη ιδιότητά του ως σφαγέας ολκής.
Κάποια στιγμή μάλιστα ακούγεται να συγκρίνει μια μύγα, την οποία εξολοθρεύει με το χέρι του, με έναν Εβραίο. Είναι σαν να έχει σπάσει ένα φράγμα. «Καθόλου δεν με απασχολούσαν οι Εβραίοι που έστειλα στο Άουσβιτς», ξεσπάει. «Δεν με ένοιαζε καν αν ήταν ζωντανοί ή ήδη νεκροί».
Με στοιχεία από The Telegraph
