Με πρεμιέρες, συζητήσεις και εκλεκτούς καλεσμένους ξεκινάει η δεύτερη έκδοση του Cinema Made in Italy, του αφιερώματος της Ταινιοθήκης της Ελλάδος στον σύγχρονο ιταλικό κινηματογράφο, τον οποίο το ελληνικό κοινό αγαπάει ιδιαίτερα.
Η γενιά που γαλουχήθηκε με τον νεορεαλισμό και ωρίμασε αισθητικά και φιλοσοφικά χάρη στις ταινίες του Φελίνι, του Βισκόντι, του Παζολίνι, του Αντονιόνι (η λίστα ονομάτων που έχουν υπογράψει αριστουργήματα είναι μεγάλη) ακολουθήθηκε από εκείνη του πολιτικού προβληματισμού και αλλά και της σάτιρας του ’70.
Τα χρόνια κύλησαν, ο παλιός κινηματογράφος αλώθηκε από την τηλεόραση και από τα αμερικανικά μπλοκμπάστερ, αλλά νέες γενιές δημιουργών και θεατών πήραν τη θέση των παλιών. Σήμερα οι σινεφίλ όλου του κόσμου αναγνωρίζουν και εκτιμούν μια σειρά Ιταλών κινηματογραφιστών που είτε στη μεγάλη οθόνη είτε ακόμα και στη μικρή αποδεικνύουν ότι η μεγάλη παράδοση επιβιώνει.
Μπορεί η Cinecittà σήμερα να μην είναι αυτή που ξέραμε, αλλά έχει επανέλθει στα κινηματογραφικά πράγματα της Ιταλίας και επηρεάζει όλο και περισσότερο τη σύγχρονη παραγωγή της. Έτσι, η συμβολή της ήταν καθοριστική στη διαμόρφωση του προγράμματος του Cinema Made in Italy με ταινίες νέων κυρίως, που αφηγούνται συναρπαστικές και περιπετειώδεις ιστορίες ενηλικίωσης.
Μπορεί η Cinecittà σήμερα να μην είναι αυτή που ξέραμε, αλλά έχει επανέλθει στα κινηματογραφικά πράγματα της Ιταλίας και επηρεάζει όλο και περισσότερο τη σύγχρονη παραγωγή της. Έτσι, η συμβολή της ήταν καθοριστική στη διαμόρφωση του προγράμματος του Cinema Made in Italy.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι έξι από τις δώδεκα ταινίες είναι οι πρώτες μεγάλου μήκους των δημιουργών, αλλά και με τρεις ενδιαφέρουσες εκπλήξεις. Ο Marco Bellocchio με την ταινία «Marx can wait» και ο Paolo Taviani με το «Leonora Addio», σύγχρονες ταινίες που εμπεριέχουν το ντοκιμαντέρ και τη μυθοπλασία, τα οικογενειακά κειμήλια και αρχειακό υλικό, ενώ με την προβολή της «Περιπέτειας» του Μικελάντζελο Αντονιόνι το αφιέρωμα αποτίνει φόρο τιμής στηn αξέχαστη Μόνικα Βίτι που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή.
Η ταινία έναρξης του αφιερώματος (αν και η είσοδος πραγματοποιείται μόνο με προσκλήσεις, η προβολή επαναλαμβάνεται την Τρίτη 25/10) είναι η «Ξηρασία» («Siccità») του Paolo Virzì, η οποία έκανε πρεμιέρα εκτός συναγωνισμού στο Φεστιβάλ Βενετίας και στην οποία πρωταγωνιστούν σημαντικοί ηθοποιοί όπως η Μόνικα Μπελούτσι και ο Σίλβιο Ορλάντο – γνωστός από τις ταινίες του Νάνι Μορέτι.
Ακολουθούν άλλες οκτώ ταινίες μυθοπλασίας και τρία ντοκιμαντέρ, εκ των οποίων οι επτά παρουσιάζονται σε ελληνική πρεμιέρα και οι τέσσερις σε αθηναϊκή. Οι πρώτες ή οι δεύτερες του κάθε σκηνοθέτη, που ξεχώρισαν σε σπουδαία φεστιβάλ όπως του Βερολίνου, των Καννών, του Λοκάρνο και βέβαια της Βενετίας.
Νέα ονόματα με τη δουλειά των οποίων θα έρθουμε σε επαφή πρώτη φορά, αλλά που ελπίζουμε σε λίγο καιρό να αποδειχθούν οι δημιουργοί της νέας γενιάς του ιταλικού σινεμά: Paolo Virzì, Michelangelo Frammartino, Yuri Ancarani, Roberto De Paolis. Οι ιστορίες τους διαδραματίζονται στη Ρώμη, στα έγκατα της γης, στη λιμνοθάλασσα της Βενετίας και σ’ ένα σχεδόν μαγεμένο δάσος.
«Ατλαντίδα»
Πρόκειται για ένα docudrama του Yuri Ancarani. Μια ιστορία ανδρικής μύησης όπου ο Ντανιέλε, ένας νεαρός άνδρας από το Sant' Erasmo, ένα νησί στις παρυφές της Βενετίας, ζει απομονωμένος από τους συνομήλικούς του που ασχολούνται συνεχώς με το barchino τους (μηχανοκίνητο σκάφος). Μια εμμονή που οδηγεί στην κατασκευή ολοένα ισχυρότερων μηχανών οι οποίες μετατρέπουν τα μικρά μηχανοκίνητα σκάφη λιμνοθάλασσας σε επικίνδυνα αγωνιστικά σκάφη. Ο Ντανιέλε ονειρεύεται κι εκείνος ένα barchino που θα σπάσει κάθε ρεκόρ, αλλά ό,τι κάνει για να κερδίσει τον σεβασμό των άλλων αποδεικνύεται λάθος.
«Καλιφόρνια»
Στο «Καλιφόρνια», των Alessandro Cassigoli και Casey Kauffman, απεικονίζεται η ζωή της Τζαμίλα, ενός πληθωρικού και ξύπνιου κοριτσιού από το Μαρόκο, από την ηλικία των 9 έως τα 14, στη μικρή πόλη της νότιας Ιταλίας όπου ζει, καταγράφοντας το συναρπαστικό προσωπικό ταξίδι της, μέσα από το οποίο ψάχνει να βρει τη θέση της στον κόσμο.
«Σαν τις χελώνες»
Στο «Σαν τις χελώνες» (Comme le tartarughe) της Monica Dugo τα μέλη μιας φαινομενικά τέλειας μεσοαστικής οικογένειας ζουν σε ένα όμορφο σπίτι στο ιστορικό κέντρο της Ρώμης μέχρι που μια ωραία πρωΐα ο σύζυγος αδειάζει την ντουλάπα και φεύγει. Η άδεια ντουλάπα γίνεται το καταφύγιο της γυναίκας του προκειμένου να ξεπεράσει τον χωρισμό. Η δεκαεξάχρονη κόρη της κάνει τα πάντα για να τη βγάλει από εκεί, μη δεχόμενη την αλλόκοτη συμπεριφορά της μητέρας της και την ανεξήγητη για εκείνη απουσία του πατέρα.
«Η τρύπα»
Στο docudrama «Η τρύπα» (Il buco) ο Michelangelo Frammartino εξιστορεί μια επίσκεψη στα άγνωστα βάθη της ζωής και της φύσης, κάνοντας έναν παραλληλισμό μεταξύ δύο σπουδαίων εσωτερικών διαδρομών. Κατά την περίοδο της ραγδαίας οικονομικής ανάπτυξης του ‘60, νεαροί σπηλαιολόγοι εξερευνούν το βαθύτερο σπήλαιο της Ευρώπης στην άθικτη ενδοχώρα της Καλαβρίας. Καθώς ο πυθμένας της Αβύσσου Bifurto, 700 μέτρα κάτω από τη γη, προσεγγίζεται για πρώτη φορά, η απόπειρα των εισβολέων περνά απαρατήρητη από τους κατοίκους ενός μικρού γειτονικού χωριού, αλλά όχι από τον ηλικιωμένο βοσκό του οροπεδίου Pollino. Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής και βραβείο FEDIC στο Φεστιβάλ Βενετίας.
«Στο περιθώριο»
Στην ταινία του Niccolò Falsetti «Στο περιθώριο» (Margini) το καλοκαίρι του 2008 τρεις φίλοι διοργανώνουν μια συναυλία με το αγαπημένο τους punk/rock hardcore συγκρότημα. Την τελευταία στιγμή η συναυλία καταρρέει, αλλά ο Έντο, ο Ίακ και ο Μίχε δεν τα παρατάνε. Για αυτούς η πανκ είναι κάτι περισσότερο από μουσική, είναι τρόπος ζωής. Aποφασίζουν να μεταφέρουν τη συναυλία στο Γκροσέτο, την ήσυχη και συντηρητική πόλη όπου ζουν, αλλά οι δυσκολίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην πορεία κινδυνεύουν να τινάξουν στον αέρα τη ζωή και τη φιλία τους. Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ Βενετίας / Εβδομάδα Κριτικής.
«Πριγκίπισσα»
Στην «Πριγκίπισσα» (Princess) του Roberto De Paolis μια νεαρή παράνομη μετανάστρια από τη Νιγηρία πουλάει το σώμα της στα περίχωρα μιας μεγαλούπολης. Σαν μια Αμαζόνα στο κυνήγι, προστατευμένη από τους φίλους της, κινείται μέσα σε ένα πευκοδάσος που απλώνεται μέχρι τη θάλασσα, ένα μαγεμένο δάσος στο οποίο μπορεί να βρει καταφύγιο, να κρυφτεί μακριά από τη ζωή και να κερδίσει το ψωμί της. Ώσπου μια μέρα, ωθούμενη από μια εσωτερική δύναμη να σπάσει τα δεσμά του κυνισμού και της εκμετάλλευσης, μαλώνει με τους φίλους με τους οποίους μοιράζεται τον δρόμο και συναντά έναν άντρα που θέλει να τη σώσει.
«Μικρό σώμα»
Το «Μικρό σώμα» (Piccolo Corpo) της Laura Samani μας μεταφέρει στην Ιταλία του 1900. Το μωρό της νεαρής Άγκατα γεννιέται νεκρό κι έτσι καταδικάζεται να εγκλωβιστεί στο Καθαρτήριο. Η Άγκατα μαθαίνει για ένα μέρος στα βουνά όπου τα έμβρυα μπορούν να επανέλθουν στη ζωή για μία και μόνο ανάσα, ώσπου να βαφτιστούν και να σωθεί η ψυχή τους. Ξεκινάει ένα ταξίδι με το μικρό σώμα της κόρης της κρυμμένο σε ένα κουτί και συναντάει τον Λύγγα, ένα μοναχικό αγόρι που προθυμοποιείται να τη βοηθήσει. Γίνονται συνοδοιπόροι σε μια περιπέτεια που θα τους φέρει κοντά σε ένα θαύμα που μοιάζει ακατόρθωτο. David di Donatello - Bραβείο Καλύτερου Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη και Ειδική Μνεία στο BFI Φεστιβάλ Λονδίνου.
«Ο Λεγεωνάριος»
Στον «Λεγεωνάριο» (Il Legionario) του Hleb Papou ο Ντάνιελ, γεννημένος στη Ρώμη από Αφρικανούς γονείς, μεγάλωσε σε ένα κατειλημμένο κτίριο. Κάποια στιγμή αποφάσισε να φύγει και να ξεκινήσει μια νέα ζωή, αλλά αναγκάζεται να επιστρέψει φορώντας τη στολή ενός αξιωματικού της ιταλικής Μονάδας Αποκατάστασης Τάξης (ΜΑΤ). Η αποστολή του είναι να εκκαθαρίσει το υπό κατάληψη κτίριο όπου μένει ακόμα η μητέρα του μαζί με τον αδερφό του, που στο μεταξύ έγινε ο καθοδηγητής των καταληψιών. Ο Ντάνιελ, ένας μπάτσος ανάμεσα στους καταληψίες και ένας καταληψίας ανάμεσα στους μπάτσους, πρέπει να επιλέξει είτε να παραμείνει πιστός στο «σώμα» του, είτε να σώσει την οικογένειά του από την έξωση. Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο.
«H ιστορία του βασιλιά Κάβουρα»
Στην «Iστορία του βασιλιά Κάβουρα» (Re Granchio) των Alessio Rigo de Righi και Matteo Zoppis μερικοί ηλικιωμένοι κυνηγοί αναπολούν την ιστορία του Λουτσιάνο, ενός τοπικού θρύλου, ο οποίος στα τέλη του 19ου αιώνα ζούσε ως περιπλανώμενος μεθύστακας στην Τοσκία, ένα απομακρυσμένο χωριό της περιοχής τους. Ο τρόπος ζωής του και η συνεχής αντίθεσή του με τον τοπικό πρίγκιπα τον έχουν μετατρέψει σε απόκληρο της κοινότητας. Σε μια απόλυτα εκδικητική κίνηση για να προστατεύσει (από τον άρχοντα) τη γυναίκα που αγαπά, ο Λουτσιάνο διαπράττει το ασυγχώρητο. Ο Λουτσιάνο, που οδηγήθηκε στο έγκλημα από την κακή του τύχη, βρέθηκε εξόριστος στη μακρινή Γη του Πυρός, όπου, με τη βοήθεια αδίστακτων χρυσοθήρων, αναζητά έναν μυθικό θησαυρό, αλλά και τον δρόμο του προς τη λύτρωση. Αλλά σ’ αυτή την έρημη γη, επικρατεί μόνο η απληστία και η παράνοια. Βραβείο Fipresci στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βιέννης και Βραβείο Αργυρός Αλέξανδρος Meet the Neighbors (εξ ημισείας) στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
«Λεονόρα αντίο»
Στη νέα του ταινία «Λεονόρα αντίο» (Leonora Addio) ο πάντα υπέροχος Πάολο Ταβιάνι αφηγείται μια ιστορία που αντλεί από τον Πιραντέλο. Ο σπουδαίος συγγραφέας πέθανε αφήνοντας ακριβείς οδηγίες για μια κηδεία χωρίς τελετή. Τελικά έγιναν τρεις κηδείες. Η ταινία αφηγείται την ιστορία του περιπετειώδους ταξιδιού της τέφρας του Πιραντέλο από τη Ρώμη στο Αγκριτζέντο, ανάμεσα σε ατυχήματα, συναντήσεις και οράματα. Ένα αεροπλάνο δεν απογειώθηκε λόγω παλιών δεισιδαιμονιών, ένα τρένο ταξίδεψε αργά προς τον Νότο. Εν τέλει οι στάχτες του Πιραντέλο πετάχτηκαν από έναν βράχο με θέα τη θάλασσα της Σικελίας, δημιουργώντας το σχήμα ενός καρφιού. Το «Καρφί» ήταν το τελευταίο έργο του Πιραντέλο, εμπνευσμένο από έναν φόνο στο Μπρούκλιν και από τον χαρακτήρα του Bastianeddu, ο οποίος είχε ήδη εμφανιστεί στo έργο «Χάος». Βραβείο FIPRESCI στο Φεστιβάλ Βερολίνου.
«Ο Μαρξ μπορεί να περιμένει»
Ο παλιός μας γνώριμος Μάρκο Μπελόκιο στο ντοκιμαντέρ με τον αλλόκοτο τίτλο «Ο Μαρξ μπορεί να περιμένει» (Marx Puo Aspettare) προσπαθεί να κατανοήσει την αυτοκτονία του δίδυμου αδελφού του σε ηλικία 29 ετών. Μια οικογενειακή τραγωδία από την οποία δεν έχει ανακάμψει ποτέ πραγματικά και που αποτελεί ταυτόχρονα πηγή ενοχής και έμπνευσης. Αναμιγνύοντας αποσπάσματα από τις ταινίες του και συνομιλίες με κοντινά του άτομα, ο αιρετικός πάντα σκηνοθέτης ερευνά αυτή την αδελφική φιγούρα που δεν σταματά ποτέ να στοιχειώνει τη φιλμογραφία του.
Οι ταινίες «Η ιστορία του Κάβουρα», «Ο λεγεωνάριος» και «Καλιφόρνια» θα προβληθούν (και) online. Οι ταινίες προβάλλονται με ελληνικούς υπότιτλους. Όλες οι ταινίες, πλην των ταινιών «Λεονόρα αντίο» και «Η Περιπέτεια», θα έχουν και αγγλικούς υπότιτλους.
Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα των προβολών εδώ.
