Η πανδημία, παρότι ανέδειξε με τον πιο ηχηρό τρόπο την αξία του εμβολιασμού, δημιούργησε αναστάτωση στα προγραμματισμένα εμβόλια των παιδιών και κυρίως των εφήβων, με αποτέλεσμα να υπάρξει μεγάλη υστέρηση και κίνδυνος αναζωπύρωσης ασθενειών που μπορούν να εξαλειφθούν χάρη στα διαθέσιμα εμβόλια.
Τα εμβόλια είναι μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις της ιατρικής επιστήμης, καθώς έχουν συμβάλει στην αντιμετώπιση, και σε μερικές περιπτώσεις στην εξαφάνιση, νοσημάτων, στην αποτροπή εκατομμυρίων θανάτων αλλά και σοβαρών επιπλοκών που μπορεί να αφήσουν μόνιμες βλάβες. Σκοπός τους είναι η πρόληψη ενός νοσήματος, αλλά είναι θύματα της ίδιας της αποτελεσματικότητάς τους, καθώς πλέον έχουν ξεχαστεί οι σοβαρές επιπλοκές νοσημάτων που κάποτε μάστιζαν την ανθρωπότητα και πλέον δεν βλέπουμε ακριβώς λόγω των εμβολίων.
Η πανδημία του SARS-CοV-2 επιβεβαίωσε για άλλη μία φορά την τεράστια σημασία των εμβολίων στην καταπολέμηση παθογόνων που αποτελούσαν και αποτελούν μάστιγα για την ανθρωπότητα, μεταξύ αυτών και ο μηνιγγιτιδόκοκκος.
Υστέρηση στους εμβολιασμούς των εφήβων προκάλεσαν τα lockdowns
Δυστυχώς, κατά τη διάρκεια του πρώτου κύματος της πανδημίας φάνηκε πως ο εγκλεισμός (το γνωστό μας πλέον lockdown) επηρέασε τους εμβολιασμούς βρεφών, νηπίων, παιδιών και πολύ περισσότερο των εφήβων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη μη αναπλήρωση των ήδη καθυστερημένων κάποιες φορές εμβολιασμών και την πτώση της εμβολιαστικής κάλυψης για διάφορα πολύ σοβαρά νοσήματα όπως είναι και ο μηνιγγιτιδόκοκκος.
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του υπουργείου Υγείας, σημειώθηκε μεγάλη μείωση της τάξης του 70% την άνοιξη του 2020 στον εμβολιασμό των εφήβων, που δεν αναπληρώθηκε δυστυχώς ποτέ, βάσει των έως τώρα στατιστικών δεδομένων που έχουμε στη διάθεσή μας. Από τις αρχές του 2021 παρατηρούμε πόσο έχει επηρεάσει τον εμβολιασμό παιδιών και εφήβων ο δεύτερος εγκλεισμός (lockdown), με εκ νέου μείωση της τάξης του 20% στα μικρότερα παιδιά και 30%-40% στους εφήβους.
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν, λοιπόν, ότι υπάρχει ένα τόσο σημαντικό ποσοστό ανεμβολίαστων εφήβων για σοβαρά νοσήματα, όπως είναι η μηνιγγίτιδα, γίνεται έκδηλο ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει, δυστυχώς, στην επανεμφάνιση αυτών με αυξημένη συχνότητα αλλά και των επιπλοκών τους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Οι έφηβοι συνιστούν ομαδα υψηλού κινδύνου για νόσηση με μηνιγγίτιδα Β
Η μηνιγγίτιδα από μηνιγγιτιδόκοκκο, για παράδειγμα, παρότι είναι μια σχετικά σπάνια, αλλά παράλληλα πολύ σοβαρή νόσος, μπορεί να έχει χρόνιες επιπλοκές, όπως επιληψία, κώφωση, τύφλωση, απώλεια μέλους του σώματος, και τελικά να οδηγήσει στον θάνατο του ασθενούς. Στην Ελλάδα υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια για τους πέντε συχνότερους τύπους του μηνιγγιτιδόκοκκου που προκαλούν μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο (A, B, C, Y, W).
Οι έφηβοι, όπως και οι νεαροί ενήλικες, είναι μια ευαίσθητη ομάδα για τη μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο, καθώς αυτοί είναι οι κύριοι φορείς του μηνιγγιτιδόκοκκου στον ρινοφάρυγγα κι έτσι μπορούν να μεταδώσουν, όπως και να νοσήσουν, ενώ βρίσκονται επίσης σε ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο λόγω των καθημερινών κοινωνικών τους συμπεριφορών. Επίσης, τα ποσοστά θνητότητας σε αυτές τις ηλικίες είναι υψηλά, καθώς φαίνεται πως οι έφηβοι καθυστερούν να ζητήσουν ιατρική βοήθεια, να φτάσουν στο νοσοκομείο και να λάβουν την κατάλληλη θεραπεία σε σχέση με τα μικρότερα παιδιά.
Το πιο ισχυρό μέτρο πρόληψης και για τον μηνιγγιτιδόκοκκο είναι ο εμβολιασμός, ο οποίος δεν θα πρέπει να καθυστερεί σε καμία ηλικιακή ομάδα, ώστε να διασφαλιστεί η δημόσια υγεία ακόμα και σε αυτή την ιδιαίτερη και εξαιρετικά δύσκολη περίοδο της πανδημίας που, δυστυχώς, βιώνουμε.
