Το καλοκαίρι του 1961 το «Ποτέ την Κυριακή» παίζεται ακόμη με τεράστια επιτυχία στην Αμερική και τον υπόλοιπο κόσμο. Τον Μάιο στα βραβεία Όσκαρ η ταινία είναι υποψήφια για πέντε βραβεία και φεύγει με το Όσκαρ τραγουδιού για τα »Παιδιά του Πειραιά» του Μάνου. Με τα φώτα της δημοσιότητας στραμμένα πάνω τους η Μελίνα και ο Ντασέν έχουν ξεκινήσει μια νέα ταινία: τη «Φαίδρα». Τα γυρίσματα ξεκινούν τον Ιούλιο 1961 στο Λονδίνο και συνεχίζουν στην Ελλάδα.
Τη Δευτέρα 17 Ιουλίου 1961, ο Ντασέν με τον Πέρκινς, τη Μελίνα και τον Ραφ Βαλόνε φτάνουν στην Ελλάδα. Το κλίμα είναι εύθυμο.
«Καλέ, μην τον ρωτάτε Αγγλικά. Ρωτήστε τον Ελληνικά. Τον έμαθα», λέει η Μελίνα στους δημοσιογράφους που τους περίμεναν στο αεροδρόμιο.
«Ντεν είναι αλήτεια» απαντά ο Πέρκινς.
O Πέρκινς, 29 ετών, δεν το γνωρίζει αλλά βρίσκεται στο απόγειο της καριέρας του. Μόλις έχει πρωταγωνιστήσει στο Ψυχώ του Χίτσκοκ, που καθορίζει την καριέρα του. Γυρίζει στο Παρίσι μαζί με την Ίνγκριντ Μπέργκμαν και τον Ιβ Μοντάν την ταινία Σας αρέσει ο Μπράμς που θα του χαρίσει τον Μάϊο 1961 το βραβείο ερμηνείας στις Κάννες.
Η Μελίνα στη «Φαίδρα» είναι μια κοσμική βασίλισσα της Αθήνας και του διεθνούς jet set, με εξουσία, δύναμη και γοητεία. Πρωταγωνιστεί στις δεξιώσεις, ντύνεται στου Dior, κατοικεί στο George V, γλεντά με τον Αγά Χαν και τα σπάει με τον Ωνάση. Οι χώροι της Φαίδρας είναι οι δικοί της χώροι. Τους γνωρίζει και τους καθορίζει, με την τρέλα της, την αυθεντικότητά της, το φλερτ και την εξυπνάδα της.
«Στο “Ψυχώ”, ψυχούλα μου, ήσουνα μούρλια» λέει ο Ζαμπέτας στον Περκινς ο οποίος τη νύχτα τριγυρνά στην Αθήνα με την παρέα της Μελίνας. «Χωρίς να θέλω να κολακεύσω τους δύο εξαίρετους καλλιτέχνες σας, προτιμώ, περισσότερο από τον Μπραμς, τον Μανώλη Χιώτη και τη Μαίρη Λίντα!» δηλώνει με αυθάδεια ο νεαρός Αμερικάνος.
Στην Ύδρα πηγαίνουν το Σάββατο 5 Αυγούστου για τα εξωτερικά.
«Η Ύδρα είναι ένα απ’τα ωραιότερα ελληνικά νησιά και ζούσαμε και δουλεύαμε στο ωραιότερο σπίτι της Ύδρας» αναφέρει η Μελίνα. Τα γυρίσματα γίνονται στο αρχοντικό Μπουντούρη ή «Παλατάκι» όπως το έλεγαν οι παλαιοί Υδραίοι καθώς φιλοξένησε στο παρελθόν μέλη της βασιλικής οικογένειας. Στον κήπο, υπάρχει το εκκλησάκι της Αγίας Άννας και ένα μικρό οικογενειακό κοιμητήριο. Έξι δωμάτια, όλα άσπρα: ταβάνια, τοίχοι και πατώματα, επιπλωμένα με σκαλιστά σκούρα έπιπλα. Τρία επίπεδα ταράτσες με όμορφα δένδρα και φυτά και απίστευτη θέα στη θάλασσα.
Ο αμερικανικός Τύπος φιλοξενεί εκτενείς ανταποκρίσεις. Οι εφημερίδες και τα περιοδικά δείχνουν ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα γυρίσματα της ταινίας στην Ελλάδα, καθώς έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά την πατρίδα της πρωταγωνίστριας του Ποτέ την Κυριακή. To Cosmopolitan εντυπωσιάζεται από τα γυρίσματα στο νησί και την περίφημη σκηνή με τη Μελίνα να περνάει ανάμεσα στις μαυροντυμένες χήρες των πνιγμένων ναυτικών. Το Life με εξώφυλλο την Ελίζαμπεθ Τέηλορ ντυμένη Κλεοπάτρα, δημοσιεύει φωτογραφίες της Μελίνας με τον Πέρκινς στην Ύδρα και μιλά για την εκρηκτική προσωπικότητα της Ελληνίδας ηθοποιού.
Η ανταπόκριση αναφέρεται στην εμμονή του Ντασέν να πετύχει την καλύτερη λήψη. Σαράντα φορές η νεαρή ηθοποιός Elizabeth Ercy φωνάζει «Φαίδρα» και σαράντα φορές ο Πέρκινς της λέει «μην τη φωνάζεις», ενώ ο κόσμος τους παρακολουθεί κρεμασμένος από τα βράχια.
Οι NY Times ξεκινούν την ανταπόκριση από τα γυρίσματα, από το θέατρο του Διονύσου στην Αθήνα, όπου η Μελίνα, ο Ραφ Βαλόνε και ο Άντονυ Πέρκινς, κάνουν φωτογράφιση για την προώθηση της ταινίας και επευφημούνται από τους τουρίστες. Το άρθρο αναφέρεται εκτενώς στην υπόθεση και στο κάστινγκ της ταινίας, όπου η Μελίνα υποδύεται τη «σέξι και φλογερή Φαίδρα», και περιγράφει τις δύσκολες συνθήκες γυρισμάτων στην Ύδρα. Οι συνθήκες διαμονής στο νησί χαρακτηρίζονται «πρωτόγονες». Για πλύσιμο χρησιμοποιείται νερό των πηγαδιών, για την ψύξη παγοκολόνες, ενώ ρεύμα υπάρχει μόνο μετά τις εφτά το βράδυ.
Άλλοι ανταποκριτές γευματίζουν με τη Μελίνα που καταφθάνει καθυστερημένη καθώς κάνει πρόβα τα λόγια της. Δηλώνει δεσμευμένη για τα δύο επόμενα χρόνια σε ταινίες και θεατρικά και ότι επιθυμεί να ερμηνεύσει την Κλεοπάτρα στα ελληνικά. O Lloyd Shearer γνωστός αρθρογράφος διασημοτήτων είναι επίσης εκεί και γράφει έναν διθύραμβο για τη Μελίνα και προβλέπει ότι το Ποτέ την Κυριακή θα τελειώσει με πάνω από 10 εκατ. δολάρια εισπράξεις. Στην ερώτηση αν θα εγκατασταθούν στο Χόλιγουντ, η απάντηση είναι «Δεν ξέρω καθώς στο Χόλιγουντ σε αγνοούν αν δεν φέρεις έσοδα ενώ στην Ευρώπη τουλάχιστον αναγνωρίζουν την προσπάθεια». O Erskine Johnson και η διάσημη στήλη του Hollywood today, ακόμη ένας κουτσομπόλης του Χόλιγουντ είναι και αυτός στην Ύδρα. Μιλά με τη Μελίνα και περιγράφει τους μπίτνικ που έχουν κατακλίσει το νησί και συμμετέχουν στα γυρίσματα ως κομπάρσοι.
Η σκηνή με το κλαμπ στο νησί όπου γίνεται το προξενιό γυρίζεται στη «Λαγουδέρα». Για μια ακόμη φορά τα απρόοπτα είναι πολλά. Ένα ξαφνικό μπουρίνι προκαλεί σημαντικές βλάβες στο το κότερο της Καλλιγά. Ο Ντασσέν σπάει ένα δάκτυλο και μια μηχανή προβολής πέφτει πάνω στον Πέρκινς τραυματίζοντάς τον ελαφρά.
Στο πάρτι για το τέλος των γυρισμάτων μια νεαρή Αμερικανίδα 21 ετών που επισκέπτεται την Ελλάδα, παίζει κιθάρα και μαγεύει όλους με το τραγούδι της. Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους δίνει μια soldout συναυλία στη Νέα Υόρκη και ξεκινά την εκπληκτική της καριέρα. Είναι η Τζόαν Μπαέζ την οποία ο Ντασέν και η Μελίνα συναντούν λίγα χρόνια αργότερα στις ΗΠΑ.
Τα εσωτερικά γυρίζονται στο Παρίσι, στα στούντιο της Βουλώνης. Για τα εσωτερικά στο διαμέρισμα της «Φαίδρας» στο Παρίσι χρησιμοποιείται το μυθικό διαμέρισμα των 15 δωματίων του Αριστοτέλη Ωνάση στο νούμερο 88 της Avenue Foch με την εκπληκτική θέα στην Αψίδα του Θριάμβου και τον Πύργο του Άιφελ.
Η «Φαίδρα» του Ντασέν και της Λυμπεράκη, συμπληρώνει το παζλ απεικόνισης της Μελίνας που ξεκίνησε ο Καμπανέλης στη «Στέλλα» και συνέχισε ο Ντασέν στο «Ποτέ την Κυριακή». Η Μελίνα στη «Φαίδρα» είναι μια κοσμική βασίλισσα της Αθήνας και του διεθνούς jet set, με εξουσία, δύναμη και γοητεία. Πρωταγωνιστεί στις δεξιώσεις, ντύνεται στου Dior, κατοικεί στο George V, γλεντά με τον Αγά Χαν και τα σπάει με τον Ωνάση. Οι χώροι της «Φαίδρας» είναι οι δικοί της χώροι. Τους γνωρίζει και τους καθορίζει, με την τρέλα της, την αυθεντικότητά της, το φλερτ και την εξυπνάδα της.
Η πρεμιέρα γίνεται στο Παρίσι την Παρασκευή 31 Αυγούστου ακολουθεί το Βερολίνο, το Αμβούργο, η Στοκχόλμη, η Κολωνία, το Μανχαίμ, το Ντίσελντορφ, το Μιλάνο, η Κοπεγχάγη, οι Βρυξέλλες, το Λονδίνο και η Ζυρίχη.
Η πρεμιέρα στη Νέα Υόρκη γίνεται την Πέμπτη 18 Οκτωβρίου 1962, στα γενέθλια της Μελίνας και δύο χρόνια ακριβώς μετά την πρεμιέρα του Ποτέ την Κυριακή. Ο Ντασέν και η Μελίνα φτάνουν στην πόλη με το κρουαζιερόπλοιο Queen Mary. Στην άφιξη ένα ελικόπτερο πετάει ροδοπέταλα στο πλοίο αντιγράφοντας την αντίστοιχη σκηνή της ταινίας. Η ταινία παίζεται στο Plaza και σε ακόμη 15 σινεμά της ευρύτερης περιοχής. Στο Λος Άντζελες μένουν στο διάσημο ξενοδοχείο Μπέβερλυ Χιλλς. Η επίσημη προβολή στο Χόλυγουντ γίνεται με μεγάλη επισημότητα και πλήθος ηθοποιών. Κάνουν επαφές για ταινίες και η Μελίνα δίνει συνεντεύξεις.
Η κάλυψη του τύπου είναι τεράστια. Το όνομα του Ντασέν μαζί με αυτό της Μελίνας δημοσιεύεται σε κάθε εφημερίδα της χώρας. «Η Μελίνα είναι το ιδανικό κορίτσι για τις πολιτιστικές ανταλλαγές» είναι ο τίτλος άρθρου που αναφέρεται στην επίσκεψη της Μελίνας στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ. «Η Ελληνίδα δέχεται την αγάπη των Αμερικανών και ένα θερμό καλωσόρισμα από όσους την αναγνωρίζουν καθώς κάνει περίπατο στους δρόμους μας» αναφέρει άλλο δημοσίευμα.
Το αμερικανικό μουσικό περιοδικό Billboard στην κριτική του για τον δίσκο με τη μουσική της «αυστηρώς ακατάλληλης», όπως αναφέρει, ταινίας, χαρακτηρίζει τη φωνή της Μελίνας ως μεσογειακή εκδοχή της φωνής της Μάρλεν Ντίτριχ, με μια επιπλέον γήινη και αισθησιακή χάρη. Η μουσική της «Φαίδρας» εμπνέει διάσημους και λιγότερο διάσημους μουσικούς. Ο Χένρι Μαντσίνι διασκευάζει τη μουσική του Θεοδωράκη ενώ ο τζαζίστας Oliver Nelson κυκλοφορεί το άλμπουμ «Εντυπώσεις από τη Φαίδρα» με το εκπληκτικό εξώφυλλο.
H Μελίνα είναι υποψήφια για τις Χρυσές Σφαίρες μαζί με την Μπέτυ Ντέιβις και την Καθριν Χεπμπορν. Χάνει από την Τζεραπλιν Πέιτζ για την ερμηνεία της στο Γλυκό Πουλί της Νιότης.
Στα 16α βρετανικά βραβεία BAFTA η« Φαίδρα» είναι υποψήφια για το Βραβείο καλύτερης ταινίας. Το χάνει από τον «Λώρενς της Αραβίας». Η Μελίνα είναι επίσης υποψήφια για το βραβείο ερμηνείας. Το κερδίζει η Αν Μπανκροφτ για τον «Miracle Maker». Η ταινία στέκεται πιο τυχερή στα Ιταλικά Όσκαρ. Στο Taormina International Film Festival 1962 ο Ντασέν κερδίζει το βραβείο σκηνοθεσίας.
Η ταινία κάνει εισπράξεις 2 εκ. δολάρια σε εισιτήρια στις Ηνωμένες Πολιτείες, Μόνο από την Αμερική, τα έσοδα είναι υπερδιπλάσια από το κόστος παραγωγής των 900.000 δολαρίων. Με δεδομένο ότι η ταινία πήγε πολύ καλύτερα στην Ευρώπη, τα κέρδη του Ντασσέν και της Μελίνας από τα ποσοστά επί των εσόδων είναι σημαντικά. Ο Ντασσέν δικαιώνεται. Η μεγάλη καμπάνια προώθησης με τη Μελίνα σε πρώτο πλάνο πετυχαίνει το στόχο της. Τα κέρδη είναι ικανοποιητικά και κυρίως η Μελίνα γίνεται γνωστή σε ένα ευρύτερο κοινό. Μπορεί να μην είναι η μεγάλη επιτυχία του Ποτέ την Κυριακή, συμβάλει ωστόσο στην καθιέρωση του Ντασσέν και της Μελίνας. Ένα χρόνο μετά θα ακολουθήσει η τεράστια επιτυχία του Τοπ Καπί που θα εδραιώσει τη θέση τους στο διεθνές καλλιτεχνικό στερέωμα.
ΔΕΙΤΕ 15 ΑΚΟΜΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ
Το κείμενο αποτελεί προδημοσίευση βιβλίου για το έργο του Ντασσέν που θα κυκλοφορήσει τον χειμώνα από τις εκδόσεις Πατάκη.
