Το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου έχει πλέον καθιερωθεί ανάμεσα στα σημαντικότερα της Ευρώπης στο είδος του, ένα είδος που αποκτά ολοένα μεγαλύτερο κοινό. Κάτι που κατάφερε χάρη καταρχάς στο όραμα, το πείσμα και το μεράκι των ανθρώπων που το «τρέχουν», με ιδιαίτερα εύσημα να αξίζουν η καλλιτεχνική διευθύντρια Τζίνα Πετροπούλου και η καλλιτεχνική σύμβουλος Κλεώνη Φλέσσα.
«Σκοτεινή σελίδα» στη φετινή διοργάνωση, που ήταν μάλιστα επετειακή, αποτέλεσαν σίγουρα (για άλλη μία φορά, σε μία ακόμα πόλη) οι αντιδράσεις ακροδεξιών και παραθρησκευτικών κύκλων για την αφίσα του ντοκιμαντέρ της Ελίνας Ψύκου «Αδέσποτα Κορμιά», οι οποίες, αντί να απαξιωθούν ως συκοφαντικές, σκοταδιστικές και λογοκριτικού χαρακτήρα, βρήκαν θερμούς συμπαραστάτες στο πρόσωπο του δημάρχου Καλαμάτας Θανάση Βασιλόπουλου και του προοδευτικού, υποτίθεται, μητροπολίτη Μεσσηνίας Χρυσόστομου.
Αποτέλεσμα, και παρά τις ενστάσεις των προοδευτικών Καλαματιανών, η προβολή της ταινίας να μη γίνει στο αμφιθέατρο «Θόδωρος Αγγελόπουλος» αλλά στον πολύ μικρότερο, πλην ιδιαίτερα φιλόξενο χώρο του Κέντρου Δημιουργικού Ντοκιμαντέρ Καλαμάτας, που είναι και ο κύριος διοργανωτής του φεστιβάλ.
«Σκοτεινή σελίδα» στη φετινή διοργάνωση, που ήταν μάλιστα επετειακή, αποτέλεσαν σίγουρα (για άλλη μία φορά, σε μία ακόμα πόλη) οι αντιδράσεις ακροδεξιών και παραθρησκευτικών κύκλων για την αφίσα του ντοκιμαντέρ της Ελίνας Ψύκου «Αδέσποτα Κορμιά».
Όμως η δημιουργία, η καλή φήμη και η μακροημέρευση καλλιτεχνικών θεσμών με διεθνή ακτινοβολία που τόσο ανάγκη έχει η επαρχία δεν μπορεί να επαφίεται σε ανθρώπους με σκουριασμένα μυαλά και αλίμονο αν οι υποψήφιες προς προβολή ταινίες (με την ίδια λογική, γιατί όχι και οι μελλοντικές παραστάσεις του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας;) υποχρεωθούν πλέον να περνούν από προληπτική λογοκρισία· αλίμονο επίσης αν μια γκρίζα μειοψηφία επιβάλλει με το «έτσι θέλω» τις απόψεις της σε μια ολόκληρη πόλη, η οποία μάλιστα βρίσκεται πολύ ψηλά στον πολιτιστικό χάρτη της χώρας. Θα υπάρξει άραγε μια, έστω καθυστερημένη, αντίδραση από το υπουργείο Πολιτισμού, με την υποστήριξη και υπό την αιγίδα του οποίου διεξάγεται το φεστιβάλ;
Τα βραβεία στις ταινίες που ξεχώρισαν οι κριτικές επιτροπές απονεμήθηκαν κατά την τελετή λήξης, ενώ δύο ημέρες αργότερα, την Τρίτη 3/12, απονεμήθηκαν και τα βραβεία του Kalamata Short Docs Film Festival:
Βραβείο Ισότητας – Αλεξάνδρα Σκορδάκη
Η διεθνής κριτική επιτροπή, αποτελούμενη από την κοινωνιολόγο Nina Backer-Røed, τη δημοσιογράφο, σκηνοθέτιδα και αντιπρόεδρο της WIFT Νιόβη Αναζίκου και τον σκηνοθέτη Μένο Δελιοτζάκη, απένειμε το βραβείο στην ταινία «Children of the Mist» της Βιετναμέζας Ha Le Diem, που αναδεικνύει ζητήματα όπως ο παιδικός γάμος και η ανισότητα των φύλων, υποστηρίζοντας τα δικαιώματα και την εκπαίδευση των κοριτσιών. Εύφημη μνεία απονεμήθηκε στην ταινία «Smoke Sauna Sisterhood» της Anna Hints, η οποία μας μεταφέρει σε έναν χώρο παραδοσιακών λουτρών, όπου οι γυναίκες βρίσκουν ένα ασφαλές καταφύγιο για να μοιραστούν τα βιώματά τους.
Βραβείο Καλύτερου Ελληνικού Ντοκιμαντέρ
Η επιτροπή, αποτελούμενη από τον επιμελητή ταινιών και κριτικό τέχνης Ingo Starz, τη σκηνοθέτιδα Anne Kjersti Bjørn και την ιδρύτρια της Πειραματικής Σκηνής Καλαμάτας Λέττα Πετρουλάκη-Σοφικίτου, απένειμε το βραβείο στο «Grief - Those who Remain» («Πένθος - Αυτοί που μένουν») από τη Μυρτώ Πατσαλίδου και τη Μαρία Λούκα.
Η ταινία αναφέρεται στις δολοφονίες τριών νέων ανδρών, του Πακιστανού Σαχζάτ Λουκμάν, του Παύλου Φύσσα και του Ζακ Κωστόπουλου, θυμάτων ρατσισμού, φασιστικής βίας και ομοφοβίας αντίστοιχα, μέσα από τις φωνές των πενθούντων γονέων τους, καταδεικνύοντας το πώς η θλίψη πυροδοτεί, μετατρεπόμενη σε οργή, τον αγώνα για αναζήτηση δικαιοσύνης σε ένα απαράδεκτα αργοκίνητο νομικό και δικαστικό σύστημα. Εύφημη μνεία απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ «Πανελλήνιον» των Σπύρου Μαντζαβίνου και Κώστα Αντάραχα, που έχει ως σημείο αναφοράς ένα στέκι σκακιστών.
Βραβείο Κοινωνικής Ευαισθησίας
Την κριτική επιτροπή αποτέλεσε εδώ μια ομάδα φοιτητών που συστήθηκε στο πλαίσιο του μαθήματος Στοιχεία Σκηνοθεσίας και Υποκριτικής του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών του Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου, με διδάσκοντα τον επίκουρο καθηγητή δρ. Ιάκωβο Παναγόπουλο. Η επιτροπή βράβευσε το ντοκιμαντέρ «Name Me Lawand» του Edward Lovelace, που αφηγείται την ιστορία ενός κωφού αγοριού το οποίο, μαζί με την οικογένειά του, αναζητά ένα νέο ξεκίνημα ως πρόσφυγας στη Μ. Βρετανία.
Βραβείο Οικολογικού Ντοκιμαντέρ
Το Γ’ έτος του Τμήματος Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του Πανεπιστημίου Αθηνών απένειμε το εν λόγω βραβείο στο διαλεκτικό, γυρισμένο σε ένα μαγευτικό μέρος της Νορβηγίας με χρήση των πιο σύγχρονων τεχνολογιών ντοκιμαντέρ «Songs of Earth» της Margreth Olin.
Βραβείο «Πόλεις του Κόσμου»
Η επιτροπή, αποτελούμενη από σπουδαστές/στριες της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στο Ναύπλιο, ξεχώρισε τις εξής τρεις ταινίες: 1) «The Invisible Contract» των Kaplan Schteingart και Luciana Jimena, η οποία διαπραγματεύεται τις απάνθρωπες εργασιακές συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι καθαρίστριες στο Μεξικό, 2) «Kaugere: A Place Where Nobody Enters» του Stephen Dupont, ένα σύγχρονο εθνογραφικό ντοκιμαντέρ που μέσα από την προσωπική ιστορία του Albert Muri και της οικογένειάς του καταγράφει τη δύσκολη καθημερινότητα των κατοίκων στο Kaugere της Παπούα-Ν. Γουϊνέας, οι οποίοι, ζώντας σε συνθήκες απόλυτης οικονομικής εξαθλίωσης, ωθούνται στην παραβατικότητα και 3) «Lagunaria» του Giovanni Pellegrini, που εστιάζει στα σοβαρά προβλήματα της Βενετίας από τον υπερτουρισμό και την κλιματική αλλαγή.
Βραβείο Κοινού - Ελληνικό Ντοκιμαντέρ
Απονεμήθηκε στα ντοκιμαντέρ «Belkî Sibê - Ίσως Αύριο» του Αλέξη Δαλούμη, ένα ταξίδι 18 μηνών στη Ροζάβα του Δυτικού Κουρδιστάν στη ΒΑ Συρία κατά τη διάρκεια της νικηφόρας προέλασης των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων κατά του ISIS και ταυτόχρονα μια παρουσίαση της ιστορίας του Διεθνούς Τάγματος Ελευθερίας, στις τάξεις του οποίου πολέμησε εθελοντικά και ο σκηνοθέτης, και «A Day, 365 Hours» της Eylem Kaftan, όπου δύο κακοποιημένες νεαρές γυναίκες γνωρίζονται, συνδέονται στενά και ξεκινούν δικαστικό αγώνα κατά των δραστών.
Την τελετή λήξης επισφράγισε μια πολυεθνική/πολυπολιτισμική συναυλία αφιερωμένη στην ειρήνη και την αλληλεγγύη, στην οποία συμμετείχαν οι Diana Sabri (φωνή, Παλαιστίνη-Λίβανος), Alberto Beltrami (κιθάρα, Ιταλία), Nicasio Moreno (βιολοντσέλο, Ισπανία), Νίκος Δημηνάκης (λαούτο, Ελλάδα) και το μουσικό σχήμα Ανατολικό Καραβάνι.
Τα βραβεία του Kalamata Shortdoc Film Festival
Την Τρίτη 3/12 η Κριτική Επιτροπή Ταινιών Μικρού Μήκους, αποτελούμενη από τον πρόεδρό της Γιώργο Φρέντζο (κινηματογραφιστή), τη Βασιλική Μαλτάσογλου (διευθύντρια του κινηματογραφικού Φεστιβάλ Balkans Beyond Borders), τη Φωτεινή Οικονομοπούλου (παραγωγό ταινιών), τη Λίνα Μανωλοπούλου (υπεύθυνη Τμήματος Υποστήριξης Διανομής και Φεστιβάλ του ΕΚΚΟΜΕΔ) και τον Χρόνη Θεοχάρη (σκηνοθέτη-μοντέρ), απένειμε τα ακόλουθα βραβεία:
α) Σκηνοθεσίας καλύτερου ελληνικoύ ντοκιμαντέρ στην ταινία «Hantush - A FairyTale» της Αλεξίας Τσούνη, ένα συγκλονιστικό αφιέρωμα στο δράμα των Παλαιστινίων μέσα από το βλέμμα μιας νεαρής προσφυγοπούλας, β) Σκηνοθεσίας καλύτερου διεθνούς ντοκιμαντέρ (1) στην ταινία «Monologue» του Selim Yıldız, μια συγκινητική μαρτυρία για την απώλεια, τον πόνο και την καταστροφή που προκαλούν οι ένοπλες συγκρούσεις και (2) στον Xelîl Sehragerd, για το ντοκιμαντέρ «Carpenter», όπου ένας ηλικιωμένος Κούρδος ξυλουργός που ζει στα όρη Ζάγρος μαζεύει τα καλύτερα ξύλα ώστε να φτιάξει τεχνητά πόδια για όσους τα έχουν χάσει από νάρκες και γ) Καλύτερης Κινηματογράφησης στο ντοκιμαντέρ «Arkadia» της Andra Ion, που ακολουθεί με την κάμερα έναν νεαρό βοσκό στα γραφικά βουνά της Καταλονίας, περιγράφοντας το μεγαλείο της φύσης και της ζωής κοντά σε αυτή, σε μια φαντασιακή «Αρκαδία». Εύφημος μνεία απονεμήθηκε στην Ευαγγελία Κουμαντσιώτη για την ταινία «Σαν Βασιλιάς» με κεντρικό ήρωα έναν πρώην ναυτικό που ζει πια στο περιθώριο, αλλά αντιμετωπίζει τη σκληρότητα της ζωής του δρόμου με χαμόγελο και χιούμορ.
Βραβεία Κοινού απέσπασαν οι ταινίες «Stick & Stones - The Truth of Cyberbullying» του Georgios Goris που εστιάζει στον διαδικτυακό εκφοβισμό κατά εφήβων και «Hantush - A FairyTale» της Αλεξίας Τσούνη. Τέλος, το Κέντρο Δημιουργικού Ντοκιμαντέρ Καλαμάτας απένειμε Εύφημη Μνεία στο ΕΠΑΛ Ευδήλου Ικαρίας για την ταινία «Πλατέδες».
Περισσότερα για τις ταινίες, τις βραβεύσεις και το φεστιβάλ στην ιστοσελίδα peloponnisosdocfestival.com και τους λογαριασμούς της διοργάνωσης σε Facebook και Instagram.
