Επειδή η κορυφαία Ιζαμπέλ Ιπέρ αποτελεί κλασικό παράδειγμα ηθοποιού που αναδεικνύεται μέσα από συνεργασίες με μεγάλους σκηνοθέτες και τις επιδιώκει χωρίς προκαταλήψεις, είναι εξαιρετικά διαφωτιστική (για μένα, για τους φαν της, για τους απανταχού ηθοποιούς ελπίζω) η πεποίθησή της πως η σχέση του σκηνοθέτη με τον ηθοποιό, αυτός ο ειδικός δεσμός, όπως τον αποκαλεί, χωρίς να μπορεί να τον διευκρινίσει, έχει να κάνει με την αγάπη και όχι με την ιεραρχία και τη μαθητεία ή μια πιο διανοουμενίστικη αντίληψη του επαγγέλματος. Με αφορμή το φιλμ Εκείνη, η Γαλλίδα ηθοποιός μάς μιλάει για τον Πολ Βερχόβεν και μοιράζεται τις σκέψεις της για την ταινία και τους σκηνοθέτες.
— Η έκπληξή μου για το «Εκείνη», σας ομολογώ, ήταν διπλή: δεν περίμενα έναν Βερχόβεν στα γαλλικά. Και δεν πίστευα πως θα ήταν καλή ταινία. Πίστευα πως ο Πολ Βερχόβεν είχε αφήσει πίσω του το καλό σινεμά.
Α, ξέρετε, προσωπικά δεν έχασα ποτέ την πίστη μου στον Πολ. Ούτε στιγμή. Ερωτεύτηκα το σινεμά του από το Turkish Delight. Ήμουν νεαρή όταν το είχα δει κι αν κάποιος μου έλεγε πως θα έπαιζα σε ταινία του, δεν θα το πίστευα φυσικά. Εμένα ήταν διπλή η χαρά μου, και γιατί το απόλαυσα, και γιατί δεν πίστευα πως είχα θέση σε ταινίες του από ένα σημείο κι έπειτα. Δεν ήξερα αν ταίριαζα δηλαδή. Θα ξετρελαινόμουν με έναν ρόλο στο Starship Troopers. Στο Showgirls όχι. Για να μην παρεξηγηθώ, μου άρεσε πολύ η ταινία. Εγώ είμαι αυτή που δεν κόλλαγε στο σενάριο...
— Η Μισέλ στο «Εκείνη» τι άνθρωπος είναι; Πολύπλοκη, αλλά τι ακριβώς; Ατρόμητη, αδέσμευτη, ελεύθερη να διασχίζει ανθρώπους και καταστάσεις, να δοκιμάζει νέες εμπειρίες;
Ναι, είναι σίγουρα μια ελεύθερη γυναίκα, αλλά δεν γνωρίζει ούτε και η ίδια πόσο ελεύθερη είναι. Πρόκειται για μια πειραματική διαδικασία, στην οποία εκείνη ανακαλύπτει στην πορεία τον βαθμό δράσης και αντίδρασής της. Προχωράει. Κι έχει τόλμη και κουράγιο και μια απουσία φόβου όταν αντιμετωπίζει επικίνδυνες καταστάσεις – εγώ θα είχα φοβηθεί, δεν θα έκανα τέτοια πράγματα. Έχει κι άλλα στοιχεία εκτός από την αφοβία: αντίληψη της ειρωνείας και μια αίσθηση απόστασης που παίρνει από τον εαυτό της, για να μπορεί να προχωρήσει.
Στο Εκείνη υπάρχει βεβαίως η διασταύρωση του θύματος με τον δήμιο, της ηδονής με τον πόνο, εμπεριέχοντας τη σεξουαλική διάσταση. Πιστεύω πως η ταινία μοιάζει με πίνακα δράσης (action painting) και ο Βερχόβεν είναι ο Τζάκσον Πόλοκ του σινεμά.
— Ο Βερχόβεν δήλωσε πως είναι ο ίδιος άνθρωπος από τα 6 του χρόνια. Χρειάζεται συνεχώς να προσαρμόζεται, αλλά βασικά δεν έχει αλλάξει. Εσείς;
(σκέφτεται) Και ναι και όχι. Δεν μπορώ να σας απαντήσω. Είναι πολύ δύσκολη ερώτηση και δεν είμαι σίγουρη για μένα. Διαπιστώνω, πάντως, πως πολλοί αλλάζουν στη ζωή τους, δεν αναπαράγουν την ίδια προσωπικότητα.
— Πιστεύετε πως η ταλάντευση της ηρωίδας μεταξύ του πόνου και της ευχαρίστησης δικαιολογείται μέσα στην ταινία;
Πρωτίστως, δικαιολογείται στη ζωή μας. Στο Εκείνη υπάρχει βεβαίως η διασταύρωση του θύματος με τον δήμιο, της ηδονής με τον πόνο, εμπεριέχοντας τη σεξουαλική διάσταση. Πιστεύω πως η ταινία μοιάζει με πίνακα δράσης (action painting) και ο Βερχόβεν είναι ο Τζάκσον Πόλοκ του σινεμά. Ρίχνει πολλά στοιχεία στο πανί, αν όχι στη φόρμα, σίγουρα στην πρόθεση και στη σύλληψη, και καλεί τους θεατές να τραβήξουν τις κλωστές που τους ενδιαφέρουν, ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, την καταγωγή τους. Αυτή είναι η δύναμη του φιλμ.
— Απ' όλους τους μεγάλους σκηνοθέτες με τους οποίους έχετε συνεργαστεί, είναι ο Μίκαελ Χάνεκε αυτός που σας έχει επηρεάσει περισσότερο;
Η επίδραση δεν είναι η σωστή λέξη. Δεν επηρεάζομαι, ούτε μαθαίνω από τους σκηνοθέτες. Δεν διακρίνω ούτε αναγνωρίζω το ιεραρχικό σύστημα που θα έκανε εμένα μαθήτρια κι εκείνον δάσκαλο. Το θέμα είναι πώς σε κοιτάζει και αν σε αγαπάει ο σκηνοθέτης σου. Όχι αν του αρέσει συγκεκριμένα κάτι που κάνεις, περισσότερο από κάτι άλλο. Και με τον Κλοντ Σαμπρόλ, και με τον Χάνεκε, και με τον Βερχόβεν αυτό που επιδιώκω είναι να αγαπάνε το σύνολο της δουλειάς μου, να αγαπάνε εμένα συνολικά.
— Ομολογώ πως δεν περίμενα να μου απαντήσετε αυτή την ερώτηση με γνώμονα την αγάπη!
Την εννοώ στην ευρεία σημασία της.
— Με τον διάλογο στην εξίσωση;
Με τον διάλογο βεβαίως, την προσοχή που σου δίνει ο σκηνοθέτης. Είναι ευαίσθητος τόπος ο ηθοποιός –άνδρας ή γυναίκα, δεν έχει διαφορά–, γιατί αποτελεί τον κρίσιμο ενδιάμεσο κρίκο για τον σκηνοθέτη και την ταινία του. Όχι με το κοινό, με την ταινία του. Μέσα από σένα βλέπει τον εαυτό του.
— Αυτή η απάντησή σας πρέπει να διαβαστεί από όλες τις Αμερικανίδες ηθοποιούς που απέρριψαν τον ρόλο, ενώ εσείς τολμήσατε να πείτε «ναι».
Δεν ξέρω αν ήταν όλες ή ελάχιστες. Δεν με αφορά πραγματικά, μου αρκεί που είμαι εδώ και συμμετέχω στο Εκείνη.
