Φράνσις Μπέικον: «Η μεγάλη τέχνη δίνει αξία στη ζωή»

Φράνσις Μπέικον: «Η μεγάλη τέχνη δίνει αξία στη ζωή» Facebook Twitter
"Ένας από τους λόγους που οι παλιές φωτογραφίες ασκούν τόσο μεγάλη γοητεία, πολύ περισσότερο από την υφή, τις γρατσουνιές και τους λεκέδες και τη γενικότερη κατάστασή τους, είναι επειδή σκεφτόμαστε «Τώρα είναι όλοι τους νεκροί»"... Πορτρέτο του Φράνσις Μπέικον (1909- 1992)
2

Από τον Βασίλη Κιμούλη

Φράνσις Μπέικον: «Η μεγάλη τέχνη δίνει αξία στη ζωή» Facebook Twitter
Σελίδες από το Ημερολόγιο του Peter Beard με αναφορά στον Φράνσις Μπέικον


Ο θάνατος είναι το μόνο απόλυτο πράγμα που γνωρίζουμε σ’ αυτή τη ζωή. Ο θάνατος είναι η μοναδική απόλυτη βεβαιότητα. Οι καλλιτέχνες ξέρουν ότι δεν μπορούν να τον νικήσουν, οι περισσότεροι απ’ αυτούς έχουν απόλυτη συναίσθηση ότι θα τους αφανίσει –τους ακολουθεί σαν τη σκιά τους– κι αυτός πιστεύω ότι είναι ένας από τους λόγους που σχεδόν όλοι οι καλλιτέχνες έχουν πλήρη συνείδηση της τρωτότητας και της μηδαμινότητας της ζωής, της τρωτότητας της δικιάς τους ζωής αλλά και οποιουδήποτε άλλου.

 

___
Δεν υπάρχει ζωή στο θάνατο – ο θάνατος μπορεί να εξυψώσει τη ζωή, αλλά όταν είσαι νεκρός, είσαι νεκρός. Κι είναι μονάχα η συνείδηση του θανάτου στη ζωή, που της προσδίδει τη δύναμη της.

 

___
Ποτέ δεν πιστεύω τους ανθρώπους όταν μιλάνε για ηθικό κίνδυνο – νομίζω ότι ο μόνος κίνδυνος είναι ο σωματικός κίνδυνος.

 

 


Ένας από τους λόγους που οι παλιές φωτογραφίες ασκούν τόσο μεγάλη γοητεία, πολύ περισσότερο από την υφή, τις γρατσουνιές και τους λεκέδες και τη γενικότερη κατάστασή τους, είναι επειδή σκεφτόμαστε «Τώρα είναι όλοι τους νεκροί». Αυτοί οι άνθρωποι, που βολτάριζαν εδώ κι εκεί χωρίς να σκέφτονται, όπως κι ο περισσότερος κόσμος, ότι θα έρθει και γι’ αυτούς ο θάνατος –πιστεύοντας ότι οι ίδιοι είναι αιώνιοι και ότι μόνο οι άλλοι θα πεθάνουν–, χάθηκαν ξαφνικά μέσα σε μια στιγμή. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι στο χρώμα της σέπιας που τους βλέπεις στις φωτογραφίες να περπατούν στους δρόμους της εποχής τους, και σκέφτεσαι «Τώρα είναι όλοι τους νεκροί» – αυτό είναι που κάνει τις φωτογραφίες σπαραχτικές. Κατά πόσο η πατίνα του χρόνου εντείνει ακόμα περισσότερο αυτό το συναίσθημα, δεν είμαι βέβαιος. Για παράδειγμα, μου αρέσουν τα Ελγίνεια Μάρμαρα στο Βρετανικό Μουσείο, αλλά συχνά αναρωτιέμαι μήπως τα βρίσκω ομορφότερα επειδή είναι θραύσματα. Δεν ξέρω αν θα μας άρεσε τόσο πολύ ο Παρθενώνας αν τον βλέπαμε όπως ήταν αρχικά, στολισμένος σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο.


___
Η ζωγραφική βρίσκεται σε μια παράξενη φάση, καθώς από τη μια είναι δύσκολο να είσαι παραστατικός καλλιτέχνης, και από την άλλη, το πρόβλημα με όλες τις σχολές της αφηρημένης τέχνης, που παρουσιάστηκε ως μια φυσική εξέλιξη, είναι ότι καταλήγουν στη διακόσμηση επειδή μπορείς να γεμίσεις τα έργα σου με ό,τι σου φαίνεται χαριτωμένο, ενώ στην παραστατική ζωγραφική είναι σχεδόν αδύνατο να αποφύγεις την εικονογράφηση όταν ζωγραφίζεις το ανθρώπινο σώμα. Θα ήταν προτιμότερη μια φωτογραφία.


___
Τα περισσότερα αφηρημένα έργα δεν μου λένε τίποτα. Τα βλέπω απλώς ως πολύ όμορφα –είτε όχι και τόσο όμορφα– μοτίβα. Έχω την αίσθηση ότι όλη σχεδόν η αφηρημένη τέχνη στην πραγματικότητα είναι μια διακοσμητική τέχνη, εννοώ για να διακοσμήσεις ένα δωμάτιο ή για να φτιάξεις επί παραγγελία ένα «χαριτωμένο» δωμάτιο είτε μια αίθουσα. Ξέρω ότι οι περισσότεροι αφηρημένοι καλλιτέχνες θα διαφωνούσαν μαζί μου, αλλά παρ’ όλα αυτά, τα έργα τους μου φαίνονται στην καλύτερη περίπτωση απλώς χαριτωμένα.


___
Σιχαίνομαι εννιά στις δέκα ζωγραφιές που βλέπω, ανάμεσά τους και τις δικές μου. Πράγματι τα περισσότερα έργα δεν μου αρέσουν, και πιστεύω πως αν οι άνθρωποι κάνουν κάνα δυο εξαιρετικά πράγματα στη ζωή τους, είναι ήδη πολύ…


___
Μου αρέσουν μερικά έργα, ακόμα και ανθρώπων της δικής μου γενιάς, για παράδειγμα θαυμάζω πολύ μερικές δουλειές του Πικάσο, του Ματίς και πάνω απ’ όλα, του Ντυσάν∙ πιστεύω όμως ότι σε κάθε καλλιτέχνη δεν μπορείς παρά να θαυμάζεις ορισμένα μόνο έργα ή περιόδους του. Δεν είναι δυνατό ένας άνθρωπος να κάνει συνεχώς αριστουργήματα. Γενικά, τα γηρατειά κάνουν καλύτερους τους ζωγράφους.


___
Η διάρκεια του χρόνου που αφιερώνεις σε κάτι δεν σημαίνει τίποτα. Τα πιο εκπληκτικά πράγματα μπορούν να γίνουν πολύ γρήγορα. Δεν χρειάζεται να σπαταλάς το χρόνο σου. Κρίνοντας από την προσωπική μου δουλειά, τα καλύτερα πράγματα είναι αυτά που βγαίνουν γρηγορότερα.


___
Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί τα έργα μου θεωρούνται φρικιαστικά. Μου βάζουν πάντα την ταμπέλα του φρικτού, ποτέ όμως δεν συλλογίζομαι τη φρίκη. Η απόλαυση έχει πολλές όψεις. Το ίδιο και η φρίκη.


___
Πεταμένες εφημερίδες που ξεβάφουν στον ήλιο, οστά και πτώματα που έμειναν καιρό στη θάλασσα ή στον ήλιο και την άμμο, σταδιακά μεταμορφώνονται σε κάτι διαφορετικό. Έχει μια κάποια ομορφιά αυτό το θέαμα – ένα είδος μαγείας.


___
Αν δεις κάποιον σωριασμένο στο πεζοδρόμιο κάτω από το φως του ήλιου να κολυμπάει στο αίμα, το θέαμα αυτό καθαυτό –το χρώμα του αίματος σε αντίθεση με το πεζοδρόμιο– είναι πολύ αναζωογονητικό, πολύ τονωτικό…


___
Κάποτε είδα ένα άσχημο αυτοκινητιστικό ατύχημα σ’ ένα μεγάλο δρόμο, διάσπαρτα κορμιά, γεμάτα γυαλιά από τα αμάξια, αίματα και σκόρπια διάφορα προσωπικά αντικείμενα, και η αλήθεια είναι ότι το θέαμα ήταν πανέμορφο. Πιστεύω ότι υπήρχε μια τρομερά φευγαλέα ομορφιά στην τυχαία στάση των σωμάτων, στον τρόπο που κείτονταν και στο αίμα, ίσως επειδή δεν έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τέτοια θεάματα… Ήταν καταμεσήμερο, την ώρα που ο ήλιος πυρπολεί το λευκό δρόμο.


___
Δεν σκέφτομαι συχνά το Καλό και το Κακό, και σίγουρα δεν τα σκέφτομαι ποτέ όταν ζωγραφίζω.


___
Όσον αφορά τον εαυτό μου, ξέρω ότι δεν θα μπορούσα να δουλέψω αν γνώριζα εξαρχής τι πρόκειται να κάνω. Δουλεύω απλώς με την ελπίδα ότι θα μου χαμογελάσει η τύχη. Το ίδιο ισχύει σε όλα τα πράγματα.


___
Με θρέφει πάντα η ελπίδα ότι κάτι αξιοσημείωτο θα βγει στο τέλος. Αυτό με παρακινεί, η ελπίδα ότι θα κάνω κάτι πραγματικά σημαντικό.


___
Φαντάζομαι ότι κανένας καλλιτέχνης δεν είναι ικανοποιημένος από τη δουλειά του, και πιστεύω ότι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα σχετικά με τους καλλιτέχνες είναι ότι ποτέ δεν μαθαίνουν αν το έργο τους έχει καμιά αξία, αφού πεθαίνουν προτού ο χρόνος βγάλει την τρομερή, αλάθητη ετυμηγορία του.


___
Έχω γνωρίσει απίστευτα ευφυείς ανθρώπους που ήθελαν να γίνουν καλλιτέχνες, αλλά ποτέ δεν τα κατάφεραν. Η ευφυΐα δεν σε βοηθάει απαραίτητα να γίνεις καλλιτέχνης.


___
Δεν πιστεύω ότι ένας πίνακας είναι το ίδιο πράγμα με τη ζωή, αλλά κατά έναν περίεργο τρόπο, τα έργα ζωγραφικής που μου αρέσουν αντανακλούν τη ζωή και, όπως και κάθε μορφή τέχνης που με συγκινεί, με στέλνουν πίσω στη ζωή πιο βίαια. Η μεγάλη τέχνη δίνει αξία στη ζωή.


___
Επειδή τα μέρη όπου ζω ή θα μου άρεσε να ζω είναι σαν μια αυτοβιογραφία, θέλω να υπάρχουν τα σημάδια που αφήνω εγώ ή οι άλλοι άνθρωποι. Είναι σαν ίχνη μνήμης για μένα. Για παράδειγμα, αυτή η πόρτα, κάποιος την έσπασε επειδή είχε οργιστεί με κάτι∙ επίσης αυτός ο ραγισμένος καθρέφτης ή τα χαρτιά στο πάτωμα.


___
Μου αρέσει η εξοχή, αλλά δεν μπορώ να ζήσω στην εξοχή. Μου τη δίνει το πρωί όταν ακούω αυτά τα πράγματα να κελαηδούν εκεί έξω.


___
Είναι πολύ δύσκολο να μιλάς για τον εαυτό σου και το έργο σου, γιατί δεν μπορείς να δεις τον εαυτό σου όπως τον βλέπουν οι άλλοι. Πιστεύω ότι συχνά είμαστε πιο επιεικείς με τον εαυτό μας παρά με τους άλλους.


___
Εξελιχθήκαμε μέσα από εκατομμύρια χρόνια και φτάσαμε στην τωρινή κατάσταση εκφυλισμού. Οι άνθρωποι είναι εντελώς εκφυλισμένοι.


___
Αυτό που διαφέρει από ράτσα σε ράτσα είναι ο βαθμός εκφυλισμού. Δεν πάω να κάνω κήρυγμα τώρα∙ απλώς δουλεύω όσο πιο κοντά γίνεται στο ένστικτό μου, κι αυτό είναι το μόνο που μπορώ να κάνω.


___
Ο Νίτσε προέβλεψε το μέλλον για μας – ήταν η Κασσάνδρα του 19ου αιώνα: μας είπε ότι αφού τίποτα δεν έχει νόημα, μπορούμε να κάνουμε ακόμα και εκπληκτικά πράγματα».

 

 

_______________________

Οι παραπάνω σκέψεις του Μπέικον πρωτοδημοσιεύτηκαν στον κατάλογο της έκθεσής του στο Metropolitan Museum of Art της Νέας Υόρκης το Μάρτιο-Ιούνιο του 1975, όπου παρουσίασε έργα της περιόδου 1968-1974 – τρίπτυχα, τα περισσότερα, κυρίως αυτοπροσωπογραφίες, αλλά και πορτρέτα του φίλου του George Dyer.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για αποσπάσματα από τις συνομιλίες του Μπέικον με τον Νεοϋορκέζο φωτογράφο Peter Beard. Ο 76χρονος σήμερα Peter Beard , που συνεργάστηκε με διάφορους καλλιτέχνες όπως ο Warhol ή ο Capote, είχε εγκατασταθεί από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 στην Κένυα, με την παρότρυνση της φίλης του συγγραφέως Κάρεν Μπλίξεν. Εκεί, στο πλαίσιο της εργασίας του στο Εθνικό Πάρκο Tsavo, φωτογράφισε περισσότερους από 35.000 ελέφαντες και 5.000 μαύρους ρινόκερους.

Ο Μπέικον έβρισκε εξαιρετικά ερεθιστικές ειδικότερα τις φωτογραφίες του Beard που απεικόνιζαν πτώματα ελεφάντων: «Καθώς αποσυντίθενται τα κορμιά τους», έλεγε, «τα κόκαλα μεταμορφώνονται σε εκπληκτικά γλυπτά, που όχι μόνο δημιουργούν αφηρημένες φόρμες αλλά και απηχούν τη ματαιότητα και την απόγνωση της ζωής».

2

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Κώστας Τσόκλης: «Δεν έχω πάει στην Εθνική Πινακοθήκη. Δεν με ενδιαφέρει αυτό το τριτογενές και κατώτερο παραγόμενο υλικό».

Εικαστικά / Κώστας Τσόκλης: «Δεν έχω πάει στην Εθνική Πινακοθήκη. Δεν με ενδιαφέρει αυτό το τριτογενές παραγόμενο υλικό»

Ο μεγάλος εικαστικός μιλά για την εποχή μας και την τέχνη, απαντά σε όσους τον κατηγορούν ως προβοκάτορα και αλαζόνα, εξηγεί γιατί δεν έχει πάει ακόμα στη νέα Εθνική Πινακοθήκη και προχωρά σε έναν απολογισμό ζωής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ρεμπέκα Σόλομον: Μια προραφαηλίτισσα ζωγράφος, η διαφορετικότητα στα έργα της και το άδοξο τέλος της

Εικαστικά / Ρεμπέκα Σόλομον: Η διαφορετικότητα στα έργα της προραφαηλίτισσας ζωγράφου

Ανεξάρτητη και φεμινίστρια, υπήρξε ενεργή στα κοινωνικά μεταρρυθμιστικά κινήματα της εποχής της και το 1859 συμμετείχε σε μια ομάδα τριάντα οκτώ γυναικών καλλιτεχνών που ζητούσαν από τη Βασιλική Ακαδημία Τεχνών να ανοίξει τις σχολές της στις γυναίκες.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Θα καταφέρει το Λούβρο να βρει 22 εκατομμύρια ευρώ για ένα καλάθι άγριες φράουλες;

Εικαστικά / Θα καταφέρει το Λούβρο να βρει 22 εκατομμύρια ευρώ για ένα καλάθι άγριες φράουλες;

Ενώ η αγορά του «Καλαθιού με άγριες φράουλες» από το Μουσείο Τέχνης Kimbell στο Τέξας είχε ολοκληρωθεί, το Λούβρο ζήτησε να χαρακτηριστεί το έργο του Ζαν-Σιμεόν Σαρντέν «εθνικός θησαυρός» και να παγώσει η εξαγωγή του για 30 μήνες.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ένας "Αμαζόνιος" στήνεται στο εργαστήριο του Νίκου Κεσσανλή στο Πολύδροσο

Εικαστικά / Ένας «Αμαζόνιος» στήνεται στο εργαστήριο του Νίκου Κεσσανλή στο Πολύδροσο

Το νέο πρόγραμμα του ΕΜΣΤ που πραγματοποιείται εκτός των τειχών του μουσείου ξεκινά στο παλιό εργαστήριο του Νίκου Κεσσανλή με έργο του Δημήτρης Τσουμπλέκα, εικαστικού καλλιτέχνη που εστιάζει κυρίως στη φωτογραφία.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Το χθες είναι τώρα. Γιώργος Λαζόγκας: Μύθοι και Αρχαιότητα» στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Πολιτισμός / «Το χθες είναι τώρα. Γιώργος Λαζόγκας: Μύθοι και Αρχαιότητα» στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Η έκθεση χωρίζεται σε τρείς ενότητες, «αποδράσεις στη Μεσόγειο», «θραύσματα μνήμης» και «μεταμορφώσεις εικόνων. Αποτελούν παλίμψηστα του χρόνου, έννοια που καθιέρωσε ο Λαζόγκας στην ορολογία της εγχώριας ιστορίας της τέχνης τη δεκαετία του ’70.
THE LIFO TEAM
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Η Αλεξάνδρα Βουτυρά μας συστήνει τη γλύπτρια Κατερίνα Χαλεπά-Κατσάτου

Εικαστικά / Κατερίνα Χαλεπά: Μια νέα έκθεση φωτίζει το έργο της γλύπτριας και μικρανεψιάς του Γιαννούλη

Η Αλεξάνδρα Βουτυρά, γενική διευθύντρια του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών ΑΠΘ, μας συστήνει την Κατερίνα Χαλεπά-Κατσάτου, που επέλεξε και τόλμησε να ακολουθήσει τη γλυπτική, παρά το βάρος του μεγάλου προγόνου της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Ζωγραφικές διαδρομές»: Μια νέα έκθεση με πίνακες και θεατρικές μακέτες του Γιάννη Τσαρούχη

Εικαστικά / «Ζωγραφικές διαδρομές»: Μια νέα έκθεση με πίνακες και θεατρικές μακέτες του Γιάννη Τσαρούχη

Η πρόεδρος του Ιδρύματος Γ. Τσαρούχη, Νίκη Γρυπάρη μιλά για την έκθεση που εγκαινιάζεται στην ιστορική κατοικία και εργαστήριο-ατελιέ του ζωγράφου και θα περιλαμβάνει είκοσι έξι μεγάλους πίνακες και περισσότερες από σαράντα θεατρικές μακέτες.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Τα προβατάκια που θα χαρίσουν στο μουσείο Ορσέ την πιο σημαντική του επέκταση

Εικαστικά / Τα προβατάκια που θα χαρίσουν στο μουσείο Ορσέ την πιο σημαντική του επέκταση

Τα διάσημα πρόβατα του Φρανσουά Ξαβιέ Λαλάν και τα διάσημα ζώα της Κλοντ Λαλάν θα χρηματοδοτήσουν το παράρτημα του μουσείου για την αρχειοθέτηση και την έρευνα της τέχνης του 19ου αιώνα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

σχόλια

1 σχόλια
Μια σκέψη από το ημερολόγιό μου την οποία, με όλο το θάρρος, πιστεύω πως θα αντιμετώπιζε μάλλον με συμπάθεια ο Φράνσις Μπέικον.Η ΤΕΧΝΗ ΔΕΝ ΕΚΠΟΛΙΤΙΖΕΙ - ΕΜΕΙΣ ΤΗΝ ΕΚΠΟΛΙΤΙΖΟΥΜΕ!.https://www.facebook.com/christos.tsanakas Στα χέρια των SS παρακαλούσες να πεθάνεις - ενώ οι σύμμαχοί τους Γιαπωνέζοι (που προσκυνούν με ευαισθησία τα πρώτα μπουμπούκια της Άνοιξης) έτρωγαν ωμά μέλη των αιχμαλώτων τους... Κανέναν τους και κανέναν μας δεν εκπολίτισε (ούτε προστάτεψε) η ΤΕΧΝΗ - μην ακούω παραμύθια (κληρονομικές σαχλαμάρες) από τους καλλιτεχνίζοντες...Υ.Γ.: Οι SS ήταν (επι)μορφωμένοι άνθρωποι - με το πιάνο, τον Γκαίτε και τα γαλλικά τους... Και οι γιαπωνέζοι βασανιστές ήταν μέγιστοι ποιητές της ιεροτελεστίας του τεϊοποτείν και άσσοι στην ικεμπάνα!ΕΜΕΙΣ ΕΙΜΑΣΤΕ Η ΤΕΧΝΗ - ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ ΕΚΠΟΛΙΤΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ(ΟΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΚΑΙ ΟΠΟΤΕ ΘΕΛΟΥΜΕ)!

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ