Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
ΘΕΑΤΡΟ

Το Θέατρο Τέχνης στην Επίδαυρο μέσα από τις φωτογραφίες του Κωστή Καπελώνη

«Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, Επίδαυρος 1985-1998»: Ένα λεύκωμα με ανέκδοτες φωτογραφίες από τις παραστάσεις του Θεάτρου Τέχνης στην Επίδαυρο, τραβηγμένες από τον ηθοποιό και σκηνοθέτη του, Κωστή Καπελώνη, πρόκειται να κυκλοφορήσει με την ευκαιρία της Έκθεσης Βιβλίου στο Ζάππειο.

Ο Κωστής Καπελώνης, ως πρωτοετής σπουδαστής της Δραματικής Σχολής, πρωτόπαιξε στην Επίδαυρο με το Θέατρο Τέχνης το 1979, στο Χορό των Ιππέων, την πρώτη σκηνοθεσία του Γιώργου Λαζάνη στην Επίδαυρο. Πήρε μέρος, επίσης, παίζοντας τον Στρατιώτη, στις Τρωαδίτισσες, σε σκηνοθεσία του Καρόλου Κουν. Έκτοτε, κάθε χρόνο, συμμετείχε σε όλες τις παραστάσεις που παίχτηκαν στην Επίδαυρο, στην αρχή ως ηθοποιός και έπειτα παίζοντας και τον ρόλο του βοηθού, στους φωτισμούς ή τη σκηνοθεσία.


«Είχα τη μεγάλη τύχη να μπω στη σχολή την εποχή που ο Κουν και το Θέατρο Τέχνης είχαν πια μια απόλυτη αναγνώριση, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Εκείνη την πρώτη χρόνια της σχολής συμμετείχα σε τέσσερις παραστάσεις αρχαίου δράματος. Δύο στην Επίδαυρο, που ανέβηκαν για πρώτη φορά και δυο επαναλήψεις που παίξαμε στο Ηρώδειο και σε μια μεγάλη περιοδεία στο εξωτερικό. Δηλαδή πρωτόπαιξα, στο επαγγελματικό θέατρο, στην Επίδαυρο, στο Ηρώδειο και στο Φεστιβάλ των Εθνών. Ε, αυτό μόνο από τύχη μπορεί να συμβεί» θυμάται.

 

Ο Κωστής Καπελώνης δε θυμάται ποτέ να υπήρξε άρνηση από κάποιον να φωτογραφηθεί –πολλές φορές μάλιστα του πόζαραν. Όσο για τον Κουν, τα τελευταία χρόνια είχε πια αποδεχτεί την κάμερα απέναντι του και δεν υπήρχε πρόβλημα.


«Τα συναισθήματα ήταν έντονα και ακριβά, αλλά δεν είχα την αίσθηση ότι επρόκειτο για κάτι το ξεχωριστό. Αφού μπήκα στη σχολή του Θεάτρου Τέχνης και ήμουν καλός μαθητής, ήταν απολύτως φυσιολογικό να συμμετέχω στους χορούς των παραστάσεων, εφόσον αυτή ήταν η πρακτική στο Θέατρο Τέχνης. Κι αυτό συνέβαινε είκοσι χρόνια με μια ή δυο παραστάσεις κάθε χρονιά στην Επίδαυρο.


Κάθε φορά ήταν ένα μεγάλο στοίχημα, κάθε φορά έπρεπε να αποδείξουμε ότι δικαίως το Θέατρο Τέχνης ήταν δίπλα στο Εθνικό Θέατρο στην ερμηνεία του αρχαίου δράματος και νομίζω ότι κάθε φορά καταφέρναμε αξιοπρόσεχτα, τουλάχιστον, αποτελέσματα. Μερικές φορές τα αποτελέσματα ήταν από τα σημαντικότερα του παγκόσμιου θεάτρου. Πραγματικά μεγάλη τύχη να είσαι εκεί.»

 

Μελίνα Μερκούρη, Ζυλ Ντασέν, Γιώργος Λαζάνης (πρόβα "Τρωαδίτισσες" Αύγουστος 1993)
Μελίνα Μερκούρη, Ζυλ Ντασέν, Γιώργος Λαζάνης (πρόβα "Τρωαδίτισσες" Αύγουστος 1993)


Τον ρωτώ αν η Επίδαυρος, μετά από τόσα χρόνια παρουσίας, «συνηθίζεται». «Η Επίδαυρος δεν συνηθίζεται. Κάθε φορά είναι μια νέα μεγάλη πρόκληση και δεν υπάρχει καμία σιγουριά ότι έχει κατακτηθεί ο τρόπος αντιμετώπισής της» παραδέχεται.


Όπως αναφέρει, τα πρώτα χρόνια δεν ασχολούνταν σοβαρά με τη φωτογραφία, κυρίως λόγω έλλειψης καλής φωτογραφικής μηχανής. Το 1985 δανείστηκε μια Nikon με δυο φακούς από έναν φίλο του, τον Διαμάντη Κούκουτσα, και άρχισε να φωτογραφίζει πιο συστηματικά στο θέατρο, στις παραστάσεις που έπαιζε ή ήταν βοηθός, κυρίως του Γιώργου Λαζάνη.


Από πολύ νωρίς άρχισε να ασχολείται και με τους φωτισμούς, βοηθώντας τον Μίμη Κουγιουμτζή στις παραστάσεις του Κουν, με αποτέλεσμα η φωτογραφία να συνδεθεί με τους φωτισμούς στο θέατρο. Αν και αρχικά επικεντρώθηκε στη χρηστική αξία των φωτογραφιών, τις οποίες χρησιμοποιούσαν στα προγράμματα των παραστάσεων και σε δελτία τύπου, γρήγορα συνειδητοποίησε την ιστορική τους αξία.


«Οι φωτογραφίες της Επιδαύρου αποτελούν ένα συμπαγές σύνολο και με φωτογραφικούς όρους είναι μια ενιαία φωτογραφική εργασία. Είναι στον ίδιο χώρο, με το ίδιο φως και το ίδιο θέμα. Πρόσωπα που εναλλάσσονται στο ίδιο φόντο. Έκανα πριν πέντε χρόνια μια δοκιμαστική έκδοση με όλες τις φωτογραφίες, περίπου 3200. Τότε είδα ότι αυτό το σύνολο θα μπορούσε να ενδιαφέρει και ερευνητές της ιστορίας του Θεάτρου Τέχνης.

 

Κώστας Καζάκος, Αγαμέμνων, στην "Ιφιγένεια εν Αυλίδι, Αύγουστος 1990
Κώστας Καζάκος, Αγαμέμνων, στην "Ιφιγένεια εν Αυλίδι, Αύγουστος 1990


Δεν υπήρξε, ωστόσο, πρόθυμος εκδότης, λόγω κόστους και επειδή ένα τέτοιο βιβλίο απευθύνεται, προφανώς, σε περιορισμένο κοινό. Τώρα, με την ευκαιρία του Φεστιβάλ Βιβλίου και την ενθάρρυνση από τις εκδόσεις "Αιγόκερως" πήρα την απόφαση να προχωρήσουμε στην έκδοση των ασπρόμαυρων φωτογραφιών, που είναι πιο ενδιαφέρουσες.»


Πράγματι, ο Κωστής Καπελώνης επέλεξε να συμπεριλάβει στην έκδοση όλες ανεξαιρέτως τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες -ακόμα και τις «κακές»- και μικρό μόνο αριθμό επεξεργασμένων έγχρωμων.


«Οι ασπρόμαυρες είναι κατά κανόνα πιο καλλιτεχνικές, οπότε αισθητικά ενδιαφέρουν πολύ περισσότερο. Η έκδοση όλων ανεξαιρέτως των φωτογραφιών είναι νομίζω κάτι που δεν έχει ξαναγίνει σε φωτογραφικό βιβλίο. Όμως το θέμα, που ενδιαφέρει και ερευνητές, έπρεπε να καλύψει κι αυτή την ανάγκη. Μόνο με το σύνολο θα είχε ενδιαφέρον.», εξηγεί.


«Κάποιες παραστάσεις είχαν λιγότερες ασπρόμαυρες φωτογραφίες και για την αντιπροσωπευτικότητα είπα να προσθέσω και μερικές από τις έγχρωμες, καμία ογδονταριά, αλλά μετατρέποντάς τες σε ασπρόμαυρες για να μη διαταραχτεί το αισθητικό ύφος. Συνολικά, το λεύκωμα φιλοξενεί 1985 φωτογραφίες, αριθμός που κατά σατανική σύμπτωση, συμπίπτει με τη χρονολογία που άρχισε αυτή η φωτογράφιση. Δεκατέσσερα χρόνια, δεκαεπτά παραστάσεις, μέχρι το 1998. Έχουν περάσει αισίως είκοσι χρόνια».

 

Ο περίφημος χορός των Ορνίθων, χορογραφία Ζουζού Νικολούδη (πρόβα, 31 Ιουλίου 1986)
Ο περίφημος χορός των Ορνίθων, χορογραφία Ζουζού Νικολούδη (πρόβα, 31 Ιουλίου 1986)


Η πλειονότητα των φωτογραφιών είναι από τις πρόβες των έργων στο κοίλον του Θεάτρου, που άρχιζαν όταν έκλεινε ο αρχαιολογικός χώρος για το κοινό, στις επτά το απόγευμα –με αποτέλεσμα οι περισσότερες λήψεις να έχουν γίνει με το ίδιο μεταβαλλόμενο φως, από τη δύση του ήλιου μέχρι να νυχτώσει. Στην έκδοση περιλαμβάνονται, επίσης, φωτογραφίες από τις παραστάσεις και τα καμαρίνια, καθώς και μερικές από την μετά την παράσταση επίσκεψη των συντελεστών της στη ντίσκο «Καπάκι», στην Παλαιά Επίδαυρο.


Ο Κωστής Καπελώνης δε θυμάται ποτέ να υπήρξε άρνηση από κάποιον να φωτογραφηθεί –πολλές φορές μάλιστα του πόζαραν. Όσο για τον Κουν, τα τελευταία χρόνια είχε πια αποδεχτεί την κάμερα απέναντι του και δεν υπήρχε πρόβλημα. «Νομίζω ότι για όλους ήταν σα να μην υπήρχα», λέει χαρακτηριστικά.


Κλείνοντας τη συζήτηση, τον ρωτώ αν υπάρχει κάποια ιστορία από την παρουσία του Θεάτρου Τέχνης στην Επίδαυρο που θα ήθελε να μοιραστεί με τους αναγνώστες του LIFO.gr.

 

Κάρολος Κουν (πρόβα "Όρνιθες", Ιούλιος 1986)
Κάρολος Κουν (πρόβα "Όρνιθες", Ιούλιος 1986)


«Πάμπολλα μικρά και μεγάλα. Η πρώτη χρονιά με τους Ιππείς, στην πρώτη σκηνοθεσία του Λαζάνη στην Επίδαυρο, που δυο ώρες πριν την παράσταση αδειάσαμε τα νερά μιας κατακλυσμιαίας βροχής από την ορχήστρα, σκορπίσαμε άχυρα, η παράσταση έγινε κανονικά και χορέψαμε τη μουσική του Θεοδωράκη το πιο πολύ γλιστρώντας.


Στην Ορέστεια, μια Επίδαυρος με γεμάτες ακόμη και τις σκάλες. Η παρουσία της Μελίνας με τον Ντασέν ιδιωτικά να δει πρόβα.


Η άφιξη του Τσαρούχη την πρώτη χρόνια που πήγαμε χωρίς τον Κουν, που άλλαξε το σκηνικό των Περσών, γιατί ήθελε να φτιάξει το σκηνικό που δεν τον είχε αφήσει να κάνει ο Κουν. Ο Τσαρούχης ήθελε έναν μεγάλο πέτρινο τοίχο, όμως ο Κουν, για οικονομία, ήθελε να χρησιμοποιήσει την πλάτη του σκηνικού των Ορνίθων. Έκανε λοιπόν τον τοίχο τη χρονιά που πέθανε ο Κουν.


Έπειτα, η μοναδική μαστοριά του μπάρμπα-Γιάννη του Στεφάνου να στήνει τα σκηνικά και να τα στριμώχνει στα φορτηγά. Η ζωγραφική του Μπάμπη Χρηστίδη, με το ίδιο πάντα σκουπάκι, στο τελείωμα της βαφής των σκηνικών.

 

 Γιάννης Τσαρούχης (πρόβα "'Ορνιθες", 31 Ιουλίου 1986)
Γιάννης Τσαρούχης (πρόβα "'Ορνιθες", 31 Ιουλίου 1986)


Η ιδέα του Νίκου Αλεξίου, στη Μήδεια, να θέλει να κατασκευάσει ένα σκηνικό αδιανόητο για την Επίδαυρο. Αυτό το σκηνικό δεν έγινε τελικά, γιατί ήταν πρακτικά αδύνατον να κατασκευαστεί ένας ιπτάμενος ήλιος πάνω από την ορχήστρα, που θα κατέβαινε να πάρει την Μήδεια.


Τα ξενύχτια να φωτίζουμε παραστάσεις, που τελείωναν το ξημέρωμα, μετά πηγαίναμε στη θάλασσα και το απόγευμα πρόβα κανονικά. Η μεγάλη έκπληξη με τον Λαζάνη στις Νεφέλες. Που πήρε, ως ηθοποιός, την παράσταση στην πλάτη του και κατάφερνε να επικοινωνεί και το ελαχιστότατο αστείο. Ο Φωτόπουλος με τον Τσαρούχη στη ντίσκο "Καπάκι".


Όλη αυτή η πληθώρα νεαρών ηθοποιών και φίλων που αγωνιστήκαμε μαζί κι έπειτα ξεχώρισαν στο ελληνικό θέατρο, ως μεγάλοι πρωταγωνιστές, συγγραφείς, σκηνοθέτες, θεατρικοί παραγωγοί και λοιπά.», αναφέρει απνευστί.


Ξεφυλλίζω το λεύκωμα. «Η έκδοση αυτή αφιερώνεται στον μεγάλο Δάσκαλο και στους μικρούς Δασκάλους. Με σεβασμό κι ευγνωμοσύνη. Γιατί, χωρίς αυτούς, το ταξίδι θα ήταν ακόμη πιο δύσκολο», διαβάζω στο εισαγωγικό σημείωμα του Κωστή Καπελώνη, που έχει παραχωρήσει τα δικαιώματα των φωτογραφιών για την επ' άπειρον επανέκδοση του βιβλίου, με σκοπό να καλύπτονται ανάγκες της συντήρησης του Αρχείου του Θεάτρου Τέχνης.

 

Γιώργος Λαζάνης & Μίμης Κουγιουμτζής (πρόβα '"Όρνιθες" Ιούλιος 1997)
Γιώργος Λαζάνης & Μίμης Κουγιουμτζής (πρόβα '"Όρνιθες" Ιούλιος 1997)

 

Θύμιος Καρακατσάνης (πρόβα"Όρνιθες" Ιούλιος 1997)
Θύμιος Καρακατσάνης (πρόβα"Όρνιθες" Ιούλιος 1997)

 

Γιάννης Τσαρούχης και Ρένη Πιττακή, φορώντας τη μάσκα της Ίριδας (πρόβα "Όρνιθες", 31 Ιουλίου 1986)
Γιάννης Τσαρούχης και Ρένη Πιττακή, φορώντας τη μάσκα της Ίριδας (πρόβα "Όρνιθες", 31 Ιουλίου 1986)

 

Γιώργος Λαζάνης, Φιλοκλέων, "Νεφέλες", Αύγουστος 1991.
Γιώργος Λαζάνης, Φιλοκλέων, "Νεφέλες", Αύγουστος 1991.

 

Μίμης Κουγιουμτζής, Δημήτρης Μυταράς & Γιώργος Κιμούλης (πρόβα "Ορεστης" Ιούλιος 1998)
Μίμης Κουγιουμτζής, Δημήτρης Μυταράς & Γιώργος Κιμούλης (πρόβα "Ορεστης" Ιούλιος 1998)

 

Ζουζού Νικολούδη (πρόβα "Όρνιθες", Ιούλιος 1986)
Ζουζού Νικολούδη (πρόβα "Όρνιθες", Ιούλιος 1986)


Info

«Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, Επίδαυρος 1985-1998»

Κωστής Καπελώνης

Θέατρο Τέχνης - Αιγόκερως

Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στη Σαλαμίνα. Σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και εργάζεται ως εκπαιδευτικός.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου: H ιστορία ενός από τα σπουδαιότερα μνημεία της αρχαιότητας (σπάνιες εικόνες)
Tο τελειότερο θέατρο από πλευράς αισθητικής και ακουστικής βρίσκεται κάθε καλοκαίρι στο επίκεντρο του πολιτισμού και της τέχνης
7 συγκλονιστικές έγχρωμες φωτογραφίες της Παξινού από τις Βάκχες στην Επίδαυρο το 1962
Η τραγωδία του Ευριπίδη ανέβηκε το 1962, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, και η Παξινού είχε το ρόλο της Αγαύης.
Κάθριν Χάντερ: «Θα παίξω στην Επίδαυρο για να τιμήσω τις ρίζες μου και να δουλέψω με Έλληνες»
Η μεγάλη ηθοποιός αναλαμβάνει τον ρόλο του Προμηθέα Δεσμώτη στην παράσταση που σκηνοθετεί ο Σταύρος Τσακίρης για το Φεστιβάλ Επιδαύρου.
10 βιβλία που διαπνέονται από 10 ελληνικά νησιά και τόπους - από τις Σπέτσες και την Άνδρο ως την Κρήτη και τη Μύκονο
Δεν είναι λίγα τα βιβλία που ξεδίπλωσαν και ενίοτε αποθέωσαν κρυφές ή φανερές μεριές της Ελλάδας και κατέληξαν να γίνουν συνώνυμα συγκεκριμένων τόπων
Κάτια Δανδουλάκη: Αν η ψυχή του Μάριου Πλωρίτη έχει μείνει εδώ, θα ήθελα να βλέπει ότι είμαι χαρούμενη
Ηθοποιός. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, ζει στο Κολωνάκι. Κοιμάται με ένα λούτρινο μικρό σκυλάκι που δεν αποχωρίζεται ποτέ.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Στέφανος Δημουλάς: «Η αντίθεση μαύρου και άσπρου κύκνου μέσα μου με κρατά σε ισορροπία»
Ο Βολιώτης χορευτής που φωτογραφήθηκε με τον πατέρα του στο υπέροχο εξώφυλλο του περιοδικού Attitude, συμμετέχει σε παραγωγές της Βασιλικής Όπερας του Λονδίνου, δουλεύει σε γκέι μπαρ του Σόχο και προετοιμάζεται για την καλύτερη σεζόν της καριέρας του (μέχρι τώρα).
7 συγκλονιστικές έγχρωμες φωτογραφίες της Παξινού από τις Βάκχες στην Επίδαυρο το 1962
Η τραγωδία του Ευριπίδη ανέβηκε το 1962, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, και η Παξινού είχε το ρόλο της Αγαύης.
Καραγκιοζοπαίκτες (3). Πάνος Καπετανίδης.
Μοσχάτο, 1990.
Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου: H ιστορία ενός από τα σπουδαιότερα μνημεία της αρχαιότητας (σπάνιες εικόνες)
Tο τελειότερο θέατρο από πλευράς αισθητικής και ακουστικής βρίσκεται κάθε καλοκαίρι στο επίκεντρο του πολιτισμού και της τέχνης
«The Series Noir / Summerville»: Ο Ορφέας Αυγουστίδης και η Μαίρη Μηνά πάνε διακοπές
Η νέα μικρού μήκους ταινία, σε παραγωγή της LiFO και σκηνοθεσία Εβίτας Σκουρλέτη, και μερικές σκόρπιες backstage κουβέντες των ηθοποιών για το καλοκαίρι.
Ο Αργύρης Ξάφης αφηγείται τη ζωή του στη LIFO
Hθοποιός. Γεννήθηκε στο Περιστέρι, μένει στους Αμπελόκηπους. Έχει μάθει να ζει με τα απολύτως απαραίτητα, ούτε χαϊλίκια, ούτε τίποτα τέτοιο.
Ο Αντώνης Καφετζόπουλος αφηγείται τη ζωή του στη LIFO
Ηθοποιός. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, μένει στον Άλιμο. Η Λαμπέτη του έμαθε πως κάθε φράση που λέει ο ηθοποιός έχει τη σημασία της.
Στην πρεμιέρα της «Τραβιάτας» που αποθεώθηκε στο Ηρώδειο
Η εντυπωσιακή παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου, τα είχε όλα και η ανταπόκριση θύμισε τις παλιές καλές εποχές για την όπερα
«Τραβιάτα»: 9+1 πληροφορίες για τη συγκλονιστικότερη ερωτική ιστορία της όπερας
Ανατρέχουμε στην ιστορία της θρυλικής όπερας του Βέρντι, με αφορμή τη νέα παραγωγή της Λυρικής που κάνει πρεμιέρα απόψε στο Ηρώδειο, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου
«The Thread»: Μια σύγχρονη χορογραφία για την ελληνική παράδοση στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου
Ο χορογράφος Ράσελ Μάλιφαντ, ο συνθέτης Βαγγέλης Παπαθανασίου, ο σχεδιαστής θεατρικών φωτισμών Μάικλ Χαλς και η σχεδιάστρια μόδας Μαίρη Κατράντζου συνεργάζονται σε μια συνομιλία των ελληνικών παραδοσιακών χορών με τον σύγχρονο χορό.
«Οιδίπους Τύραννος» με αδιαπραγμάτευτη απλότητα και ταπεινά, αλλά πολύτιμα υλικά
Η τραγωδία του Σοφοκλή ανέβηκε στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη, και συνεχίζει την περιοδεία της σε όλη την Ελλάδα.
Τι σας άρεσε περισσότερο στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών; 10 πολιτιστικοί συντάκτες απαντούν
10 δημοσιογράφοι του πολιτιστικού ρεπορτάζ ξεχωρίζουν τα δικά τους highlights από το πρόγραμμα του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών που ολοκληρώνεται αυτές τις μέρες
Καραγκιοζοπαίκτες (2). Βάγγος  (Ευάγγελος Κορφιάτης)
Μία παράσταση τον Ιούλιο του 1990 στα Βοτσαλάκια της Καστέλλας
«Ιφιγένεια η εν Αυλίδι»: Ο Γιάννης Καλαβριανός ανεβάζει το «ύπουλο παραμύθι» του Ευριπίδη στην Επίδαυρο
Ο σκηνοθέτης μιλά για την ανάγνωση που επιχειρεί σε αυτό το άγριο και ειρωνικό έργο της αρχαιοελληνικής δραματουργίας
«Ικέτιδες» με kinder έκπληξη
Η κριτική της Λουίζας Αρκουμανέα για τις «Ικέτιδες» του Ευριπίδη που ανέβηκαν στην Επίδαυρο, σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού, και συνεχίζουν την περιοδεία τους από το Εθνικό Θέατρο και τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή