Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
Ζωώδεις συνθήκες διαβίωσης για χιλιάδες υπεράριθμους μετανάστες, άθλιες συνθήκες σίτισης και υγιεινής, ανεξέλεγκτη βία, βιασμοί ακόμα και μικρών παιδιών, συνθέτουν μια πραγματική κόλαση.
Mόρια, Λέσβος

Η ρητορική της (απ)ανθρωπιάς

Γίνεται αυτοί που ξιφουλκούν επί χρόνια υπέρ των δικαιωμάτων των μεταναστών να καταπίνουν σιωπηροί τη μεγαλύτερη βαρβαρότητα των σύγχρονων χρόνων απέναντί τους; Κι όμως, γίνεται!

Γίνεται αυτοί που επιδεικνύουν ευαισθησία και καλές διαθέσεις απέναντι στους αδύναμους να είναι απάνθρωποι; Γίνεται αυτοί που ξιφουλκούν επί χρόνια υπέρ των δικαιωμάτων των μεταναστών να καταπίνουν σιωπηροί τη μεγαλύτερη βαρβαρότητα των σύγχρονων χρόνων απέναντί τους; Γίνεται, δίπλα στη ρητορική του μίσους που γεννά και εκφράζει τον ρατσισμό, να υπάρχει μια ρητορική της αγάπης για το ξένο και το διαφορετικό που να ενισχύει, άθελά της πιθανότατα, τον ίδιο αυτόν ακριβώς ρατσισμό; Κι όμως, γίνεται!


Όλες οι πληροφορίες και εικόνες που έχουν έρθει με μεγάλη καθυστέρηση στο φως της δημοσιότητας για τον προσφυγικό καταυλισμό στη Μόρια της Λέσβου δείχνουν ότι στην Ελλάδα του 2018 έχει συντελεστεί η πιο αναίσχυντη μεταχείριση μεταναστευτικών πληθυσμών που θα μπορούσε να φανταστεί κανείς για μια ευρωπαϊκή χώρα τον 21ο αιώνα. Ζωώδεις συνθήκες διαβίωσης για χιλιάδες υπεράριθμους μετανάστες, άθλιες συνθήκες σίτισης και υγιεινής, ανεξέλεγκτη βία, βιασμοί ακόμα και μικρών παιδιών, συνθέτουν μια πραγματική κόλαση. Μια κόλαση που η ελληνική κυβέρνηση προσπάθησε με κάθε τρόπο να κρύψει, απαγορεύοντας στους Έλληνες δημοσιογράφους να κάνουν τη δουλειά τους (συναντώντας ελάχιστες αντιδράσεις γι' αυτό). Ευτυχώς, κυρίως μέσα από ξένα ειδησεογραφικά δίκτυα, έχουμε μάθει την αλήθεια και ξέρουμε πια καλά όχι μόνο ότι δεν δικαιούμαστε οποιοδήποτε «νόμπελ» ανθρωπισμού (μια ακόμη εθνικιστική μεγαλομανία που μας θέλει ανώτερους των άλλων ευρωπαϊκών λαών σε ευαισθησία) αλλά και ότι το στίγμα της βαναυσότητας και της (ύποπτης) ανικανότητας θα μας βαραίνει για πολύ.

 

 Είναι καιρός να μιλήσουμε ανοιχτά για όλους αυτούς που εργαλειοποιούν τη μετανάστευση στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη. Αυτούς που στο όνομα είτε γενικών δικαιωμάτων, είτε ανέξοδων οραμάτων, είτε ωφελιμιστικών επιδιώξεων ανάγουν τη μετανάστευση σε φυσικό φαινόμενο που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί, σε κοινωνική συνθήκη ριζοσπαστική, σε βολικό καιροσκοπισμό.

 

Οι κρατικές ευθύνες στη (μη) διαχείριση αυτού του τεράστιου προβλήματος είναι κραυγαλέες και δεν αποτελούν το θέμα αυτού του κειμένου. Η Δικαιοσύνη προφανώς και έχει να κάνει πολύ σοβαρή δουλειά, διερευνώντας τον κακό τρόπο διαχείρισης των πολλών χρημάτων που έχουμε λάβει ως χώρα για την προσφυγική κρίση. Αυτό όμως που χρήζει μεγαλύτερης προσοχής είναι ο τρόπος με τον οποίο η ρητορική «ανθρωπιάς» και «αγάπης» απέναντι στους μετανάστες και στους πρόσφυγες που κυριάρχησε τα τελευταία χρόνια αποδεικνύεται μια λογική φετιχοποίησης και εκμετάλλευσής τους.

 

Ο Ραλάμ Χέινταρι, 35 ετών, από το Μαζάρ-ι-Σάριφ, του Αφγανιστάν, με την οχτάμηνη κόρη του, Φίρις, στην αυτοσχέδια σκηνή του/ Νew York Times
Ο Ραλάμ Χέινταρι, 35 ετών, από το Μαζάρ-ι-Σάριφ, του Αφγανιστάν, με την οχτάμηνη κόρη του, Φίρις, στην αυτοσχέδια σκηνή του/ Νew York Times


Μέχρι τώρα, μεγάλο κομμάτι της προσοχής έχει στρέψει στον δημόσιο και επιστημονικό λόγο ο κλασικός στιγματισμός των μεταναστών ως «λαθραίων», ως εγκληματιών, ως δυνάμει επικίνδυνων φορέων ασθενειών και βίαιων συμπεριφορών. Πολλές από τις σημερινές φοβικές αντιδράσεις απέναντι στους ξένους πληθυσμούς (σε σχολεία και άλλους δημόσιους χώρους) εδράζονται σε αυτήν τη λογική δαιμονοποίησης του άλλου. Το κύμα ακροδεξιού λαϊκισμού στην Ευρώπη από κει ενδυναμώνεται.

 

Αντίθετα, ελάχιστα έχει απασχολήσει εκείνη η ρητορική που ανάγει τους μετανάστες σε ιδανική κοινωνική ταυτότητα. Εκείνες οι εκφράσεις –πολιτικές, δημοσιογραφικές, καλλιτεχνικές– που καλλιεργούν στερεότυπα ωραιοποίησης της μεταναστευτικής συνθήκης και θεωρούν τους μετανάστες/πρόσφυγες τη νέα κοινωνική τάξη, η οποία, υποκαθιστώντας, τρόπον τινά, το προλεταριάτο, φέρει ανατρεπτικές ιδιότητες εξαιτίας της εξαθλίωσής της, της δομικής ανισότητας που προδίδει.

 

Είναι, άλλωστε, η ρητορική ανθρωπισμού που ηγεμονεύει στα κυριότερα ελληνικά μέσα ενημέρωσης από το ξέσπασμα της προσφυγικής κρίσης και ύστερα και όχι αυτή που ακολουθεί τον αποτροπιασμό απέναντι στον μεταναστευτικό πληθυσμό (όπως έγινε με τους μετανάστες στη δεκαετία του '90). Ηγεμονική ρητορική στην Ελλάδα για το μεταναστευτικό είναι αυτή που μιλάει για «προσφυγόπουλα» (μια παραλλαγή των «πριγκιπόπουλων»;), αλλά κάνει τα στραβά μάτια στον πολύπλευρο βιασμό τους.

 

Είναι αυτή που αδιαφορεί για την αδράνεια του κρατικού μηχανισμού, αλλά νομιμοποιεί άκριτα οποιοδήποτε οικονομικό όφελος προκύπτει από τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις (ακόμη και αν αυτές οδηγούν τους μετανάστες στην εξορία σε πολυτελή ξενοδοχεία, σε απομακρυσμένες βουνοκορφές). Είναι αυτή η ρητορική που επικαλείται το τέλος των συνόρων ως ένδειξη ενός νέου κόσμου, λιγότερο κακού, που έκανε «αλληλέγγυες συλλογικότητες» (ελληνικές και ευρωπαϊκές) να οδηγήσουν μετανάστες στη «μεγάλη φυγή» την εποχή της Ειδομένης με βίαιες και δραματικές συνέπειες. Είναι αυτή η βελούδινη ρητορική απανθρωπιάς που δεν θέλει σχεδόν κανείς να αναδείξει.


Είναι καιρός να μιλήσουμε ανοιχτά για όλους αυτούς που εργαλειοποιούν τη μετανάστευση στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη. Αυτούς που στο όνομα είτε γενικών δικαιωμάτων, είτε ανέξοδων οραμάτων, είτε ωφελιμιστικών επιδιώξεων ανάγουν τη μετανάστευση σε φυσικό φαινόμενο που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί, σε κοινωνική συνθήκη ριζοσπαστική, σε βολικό καιροσκοπισμό. Δίπλα στον άθλιο αστυνομικό που βρίζει και βιαιοπραγεί εναντίον της ηλικιωμένης μετανάστριας (όπως είδαμε στο πρόσφατο ιταλικό ρεπορτάζ για τη Μόρια), υπάρχει ένα αντίθετο, αλλά συμπληρωματικό σύνολο από «ευαίσθητους» πολιτικούς, δημοσιογράφους, καλλιτέχνες και διανοούμενους που μας λένε ότι πρέπει να εξοικειωθούμε με τα δεινά των μεταναστών, να συνηθίσουμε τους νέους εξωτικούς πλάνητες των πόλεών μας, τα ήθη και την ανομία που φέρουν, γιατί έτσι θα συνειδητοποιήσουμε τη διαρθρωτική ανηθικότητα του (καπιταλιστικού ή ιμπεριαλιστικού) συστήματος.


Αυτό το μέτωπο της εικονικής ευαισθησίας, παρέα και όχι σε αντιδιαστολή με κάθε παραδοσιακό ρατσιστή, συνθέτει το τέλειο έγκλημα, φτιάχνει την ιδανική συνθήκη αποδοχής του ολοκληρωτισμού με αγγελικό πρόσωπο. Η απόλυτη σημερινή δυστοπία στην Ελλάδα για τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες δεν έχει διαμορφωθεί μόνο με τις ανοιχτά ρατσιστικές εκδηλώσεις απέναντί τους, όπως συμβαίνει στην Πολωνία και στην Ουγγαρία. Έχει σφυρηλατηθεί επίσης απ' όλους όσοι ευαγγελίζονται το τέλος των ορίων, των συνόρων και της βιοεξουσίας που έχουν θεσμοθετηθεί ακριβώς για να μπορούν τα έθνη-κράτη να προστατεύσουν και να διαχειριστούν πληθυσμούς που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

 

Ο Βασίλης Βαμβακάς είναι αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνιολογίας της Επικοινωνίας στο ΑΠΘ.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Zeit: Στη Μόρια φαίνεται η αποτυχία της Ευρώπης στην προσφυγική πολιτική
Η γερμανική εφημερίδα παραθέτει την ιστορία ενός νεαρού ιρακινού μετανάστη, ο οποίος δηλώνει πως «οι άνθρωποι εδώ φέρουν ψυχικά τραύματα»
NY Times: «Επιδημία της δυστυχίας» στη Μόρια - «Καλύτερα να πνιγόμασταν» λένε πρόσφυγες
Την τραγική κατάσταση που επικρατεί στη Μόρια περιγράφουν οι New York Times
Der Spiegel: Λέσβος, το νησί των καταραμένων
«Υπερπλήρη κοντέινερ, βία, απόπειρες αυτοκτονίας παιδιών. Οι πρόσφυγες στη Λέσβο ζουν υπό καταστροφικές συνθήκες»
Γιατροί Χωρίς Σύνορα για Μόρια: Έχουν κακοποιηθεί σεξουαλικά ακόμη και πεντάχρονα παιδιά
Συγκλονιστικά τα στοιχεία που δίνουν
Νύχτες τρόμου για γυναίκες και παιδιά στη Μόρια - Κακοποιήσεις, βιασμοί και φόβος
Οι Γιατροί χωρίς Σύνορα έχουν καταγράψει πάνω από 20 περιπτώσεις σε πέντε μήνες

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το «αυστηρά ακατάλληλο» Τζόκερ και το «κατάλληλο για όλους» ενήλικο μπουρδέλο των πρωινάδικων
Ακατάλληλη κανονικότητα: Όλα τα παιδιά έχουν πρόσβαση στον πρωινό καημό της «Εύης, 32 ετών: Προσπαθώ να τα φτιάξω με τον αρραβωνιαστικό της πρώην κουνιάδας μου για να την εκδικηθώ που με χώρισε».
Τι σημαίνουν οι εξελίξεις στη Συρία, στη Βόρεια Μακεδονία και στο θέμα Παπαγγελόπουλου
Όλες οι πολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ημερών.
Η προγιαγιά μου Ελένη Παπαδάκη: Η δισεγγονή της μεγάλης ηθοποιού σχολιάζει την «γελοία αντιπαράθεση» των ημερών
Η Μαρία Σαμπατακάκη, συγγενής της ηθοποιού, γράφει για την αντιπαράθεση που ξέσπασε με αφορμή την απόφαση του νέου διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου Δημήτρη Λιγνάδη να δοθεί το όνομα της Ελένης Παπαδάκη σε μια σκηνή του θεάτρου,
Τουρισμός στην Ελλάδα: Αρκούν ο ήλιος, οι παραλίες και μια καλή δόση τεχνολογίας;
Τα smartphones και οι εφαρμογές φέρνουν ανατροπές στον τουρισμό, αλλά ο άνθρωπος παραμένει πρωταγωνιστής.
Το Νόμπελ Λογοτεχνίας του Πέτερ Χάντκε, οι Fridays for Future και η κουλ Αθήνα
Oι αντιδράσεις που δημιούργησαν τα άρθρα και τα posts μας την περασμένη εβδομάδα.
ξέρουν τίποτα*
Το αλωνάκι σου το ένδοξο ούτε ζωγραφιστό δεν θα το δούνε αυτοί {μόνο τα ορθογραφικά και τις μουτζούρες βλέπουν}
Το «Τζόκερ» είναι…
Από ένα σημείο και μετά, η ταινία άρχισε να λειτουργεί ως το απόλυτο ψυχολογικό τεστ προσωπικότητας των ημερών μας. Κι αυτό δεν είναι κακό, σίγουρα.
Η ακαταμάχητη γαλήνη μιας αίθουσας με πίνακες
Βλέποντας όλους αυτούς τους ανθρώπους να μπαινοβγαίνουν στο Μουσείο Γουλανδρή την Παρασκευή, ένιωσα αισιόδοξη.
O ουρανοξύστης και η ψυχούλα μας
Ο βιωματικός ρομαντισμός και ο τρόμος του αστικού γιγαντισμού με αφορμή τον ουρανοξύστη του Ελληνικού.
Οι πρώτες 100 μέρες της κυβέρνησης και η τουρκική επέμβαση στη Συρία
Όλες οι πολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ημερών.
Η κατηγορία του Χάντκε ως «εθνικιστή» είναι ό,τι πιο παράλογο μπορούσε να γράψει κανείς για αυτόν
Ούτε την Σρεμπρένιτσα αρνήθηκε ο Χάντκε, ούτε ισχυρίστηκε ποτέ ότι οι Βόσνιοι μουσουλμάνοι σκοτώθηκαν μεταξύ τους.
Η αναγέννηση της νυχτερινής Κυψέλης, το brain drain και τα plus size μοντέλα
Oι αντιδράσεις που δημιούργησαν τα άρθρα και τα posts μας την περασμένη εβδομάδα.
Μόνιμοι κάτοικοι σε μια Αθήνα «κουλ»
Ο άθλος να κυκλοφορείς στους δρόμους του κέντρου
«Πόσο ήρθαμε, τελικά, ρε φίλε;»: Αναμνήσεις από τη Σκεπαστή στη Νέα Φιλαδέλφεια
Η εξέδρα των φανατικών οπαδών στο παλιό γήπεδο της ΑΕΚ, που λειτούργησε για πρώτη φορά ακριβώς πριν από 40 χρόνια, ήταν για τους έφηβους οπαδούς ένα ελεύθερο πεδίο αντικοινωνικής συλλογικότητας.
Αντιεμβολιασμός: Το νεορατσιστικό έγκλημα
Η υγειονομική προστασία ενός παιδιού δεν επαφίεται πια μόνο στην επιστημονική έρευνα αλλά και στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα καχυποψίας που υπάρχει για οποιονδήποτε σύγχρονο θεσμό, της επιστήμης συμπεριλαμβανομένης.
2 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar Γράφων 25.10.2018 | 12:17
Το ντύμα δεν φέρνει την ουσία. Ο αυτοπροσδιορισμός «είμαι ανθρωπιστής» δεν σε κάνει ανθρωπιστή, ούτε οι τζίβες, ούτε η χορτοφαγία, ούτε η γιόγκα, ούτε τα τατού ή το πήρσινγκ, ούτε η αξυρισιά, ούτε οι συγκεντρώσεις με τους αλληλέγγυους, ούτε η κατανάλωση κάνναβης, ούτε οι κιθάρες γύρω από αναμμένες φωτιές τα βράδια του καλοκαιριού στην Ικαρία ή στη Γαύδο. Ανθρωπιστή δεν σε κάνουν οι συνεχείς ιδεολογικές αναλύσεις και οι φωτογραφίσεις με πορτοκαλί σωσίβιο πιασμένος χέρι – χέρι με άλλους αλληλέγγυους, ούτε τα κόκκινα κασκόλ, ούτε να το να δακρύζεις βλέποντας το δράμα των άλλων, ούτε οι ποσοστώσεις ανδρών-γυναικών σε θέσεις ευθύνης δίχως ενδιαφέρον για την αποτελεσματικότητά τους. Αυτά σε κάνουν αριστερούλη.

Ανθρωπιστή σε κάνει το να έχεις το τεχνοκρατικό know how ώστε να μπορείς να έχεις μια αποτελεσματική και γρήγορη διοικητική μηχανή που να μπορεί να κάνει τη διαφορά στις ζωές των ανθρώπων, μεταναστών, προσφύγων ή γηγενών. Ανθρωπιστή σε κάνει το να έχεις φροντίσει να έχεις μια παραγωγική και ευημερούσα οικονομία η οποία θα μπορεί να απορροφήσει μια ανθρωπιστική κρίση.
maelstrøm maelstrøm 25.10.2018 | 13:27
Φυσικά και γίνεται!

Ονομάζεται Ηθικό Πλεονέκτημα και αφορά έναν αλά κάρτ ανθρωπισμό, που σου επιτρέπει να ευαισθητοποιείσαι και να διαμαρτύρεσαι σε οτιδήποτε δεν θίγει τον ιδεολογικό/ιδεοληπτικό χώρο όπου ανήκεις. Σε αντίθετες περιπτώσεις (δες Μάτι, Marfin και Μόρια), το Ηθικό Πλεονέκτημα επιδρά καταλυτικά στις συναισθηματικές απολήξεις κ τη συνείδηση γενικότερα, προκαλώντας αναισθησία. Κάπως έτσι γεννήθηκε και ο όρος ‘κομματοσκυλο’, που αφορά ανθρωποειδή δίποδα μηδενικής ενσυναίσθησης, όμως αυτό είναι μια άλλη ιστορία.
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή