ΟΛΑ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΤΟ 1957, όταν η 18χρονη Χαρίκλεια Νούλα γνώρισε έναν μεγαλύτερο σε ηλικία άντρα στο χωριό Στράνωμα της ορεινής Ναυπακτίας και λίγους μήνες αργότερα έμεινε έγκυος. Εκείνη την εποχή η εγκυμοσύνη εκτός γάμου ήταν κάτι το ανεπίτρεπτο. Οι συγγενείς την απομόνωσαν, ο μοναδικός άνθρωπος που τη δέχτηκε στο σπίτι του ήταν η θεία της. Το κοριτσάκι γεννήθηκε και βαφτίστηκε σε ένα εκκλησάκι, ονομάστηκε Ευτυχία.
Η νεαρή τότε γυναίκα, αδυνατώντας να το φροντίσει, ταξιδεύει στην Αθήνα και το μωρό καταλήγει από την ίδια της τη νονά σ’ ένα ορφανοτροφείο. Την περίοδο εκείνη, ειδικά από το 1949 έως το 1962, γίνονταν με συνοπτικές διαδικασίες μαζικές υιοθεσίες ελληνόπουλων. Σχεδόν περισσότερα από 4.000 μωρά, νήπια και παιδιά έως 14 ετών έφυγαν από τη χώρα μας για να υιοθετηθούν από οικογένειες στην Αμερική. Μεταξύ αυτών ήταν και η μικρή Ευτυχία. Άθελά της έγινε μέρος των σκοτεινών σελίδων μιας ιστορίας που κανείς δεν θέλει να θυμάται.
«Η ευτυχία μπορεί να είναι διαφορετικά πράγματα για διαφορετικούς ανθρώπους. Αλλά η αληθινή ευτυχία στη ζωή είναι η αίσθηση σιγουριάς όσον αφορά την ταυτότητα και το ανήκειν, κάτι που πολλοί υιοθετημένοι δεν έχουν, ενώ οι μη υιοθετημένοι θεωρούν δεδομένο».
Στη διαδρομή προς τις ΗΠΑ την πρόσεχαν οι αεροσυνοδοί. Φτάνοντας στην αμερικανική ήπειρο, η Ευτυχία Νούλα, αδύνατη και υποσιτισμένη, θα μετονομαζόταν σε Λίντα-Κάρολ Φόρεστ. Οι θετοί γονείς της ήταν τρυφεροί και στοργικοί μαζί της, της χάρισαν μια όμορφη ζωή, γεμάτη αγάπη. Ποτέ δεν της έκρυψαν ότι ήταν υιοθετημένη, αλλά το μόνο που γνώριζε σχετικά ήταν ότι η πραγματική της μητέρα είχε πεθάνει στη διάρκεια του τοκετού. Όλα άλλαξαν το 2017, όταν μέσα σε διάστημα δύο ετών έχασε και τους δυο γονείς της.
Είχε μείνει μόνη της και το συναίσθημα αυτό την ώθησε να αναζητήσει τους βιολογικούς της συγγενείς. Δεν υπήρχαν πολλές προσδοκίες, αφού το μόνο που ήξερε ήταν το πραγματικό της όνομα: Ευτυχία. Η πρώτη της σκέψη ήταν να ανοίξει τον υπολογιστή της και να γράψει στο Google: «Ελληνικές υιοθεσίες τη δεκαετία του '50». Το κουβάρι αρχίσει να ξετυλίγεται. Διάβασε ένα άρθρο των «New York Times» και μια αντίστοιχη ιστορία την οδήγησε στον γιο ενός Έλληνα ιερέα, ο οποίος είχε βοηθήσει τους Αμερικανούς γονείς της να την υιοθετήσουν στο Σαν Αντόνιο του Τέξας. Εκείνος την έφερε σε επαφή με την καθηγήτρια Γκόντα βαν Στέεν, η οποία της είπε ότι θα μπορούσε να ψάξει στα αρχεία του Ορφανοτροφείου Αθηνών.
Ο φάκελος βρέθηκε, όπως και ο αριθμός της αίτησής της, τον οποία δεν πρόκειται να ξεχάσει ποτέ. Το χωριό και το όνομα της μητέρας της βρέθηκαν, οπότε θα μάθαινε την προσωπική και συγκινητική ιστορία της. Αυτό που την ξάφνιασε, αρχικά, ήταν όταν έμαθε ότι η βιολογική της μητέρα ζούσε ακόμη στην ορεινή Ναυπακτία, όπως και ότι κι εκείνη την έψαχνε όλα αυτά τα χρόνια, χωρίς αποτέλεσμα. Το ανεπούλωτο τραύμα είχε αντικατασταθεί από το ανεκτίμητο συναίσθημα της προσμονής, της πληρότητας και της χαράς.
Μητέρα και κόρη επικοινώνησαν, αρχικά τηλεφωνικά, και άμεσα προγραμματίστηκε το πολυαναμένομενο ταξίδι στην Ελλάδα. Στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» την περίμενε ολόκληρη η οικογένειά της. Η Χαρίκλεια και η Ευτυχία αγκαλιάστηκαν ξανά. Δεν σταμάτησαν να κλαίνε για ώρα. Εκείνη την ημέρα το ημερολόγιο έγραφε 16 Ιουνίου 2017. Είχαν περάσει πενήντα εννιά ολόκληρα χρόνια. Η δική της ιστορία την οδήγησε, το 2019, στη δημιουργία του «The Eftychia Project» και από τότε βοηθά σημαντικά στην επανασύνδεση υιοθετημένων παιδιών με τις οικογένειές τους.
Σήμερα, η Ευτυχία έχει δημιουργήσει μια νέα ζωή ως μόνιμη κάτοικος της Ναυπάκτου, μαθαίνει ελληνικά, έχει κάνει νέους φίλους και κερδίζει ξανά τον χαμένο χρόνο με τη βιολογική της οικογένεια. Μάλιστα, στην πλατεία του χωριού της ανανέωσαν τους γαμήλιους όρκους με τον σύζυγό της, παρουσία των δυο της παιδιών. Στην οικογενειακή φωτογραφία και στο γλέντι αυτήν τη φορά ήταν παρούσα και η πραγματική της μητέρα.
Σε προσωπικό επίπεδο, την ιστορία της την άκουσα για πρώτη φορά στο πρόσφατο ταξίδι μου στη Νέα Υόρκη. Η φήμη της έχει εξαπλωθεί στις ελληνικές κοινότητες λόγω του οργανισμού που έχει δημιουργήσει. Τώρα που το δικό της παζλ ολοκληρώθηκε, τη συνάντησα στον τόπο καταγωγής της, στη γραφική πόλη της Στερεάς Ελλάδας. Στη συνέντευξη που ακολουθεί αφηγείται πτυχές της ιστορίας της και εξηγεί με ποιους τρόπους άλλα υιοθετημένα παιδιά μπορούν να αναζητήσουν τη χαμένη τους ταυτότητα.
— Πώς προτιμάτε να σας φωνάζουν; Ευτυχία ή Λίντα;
Μπορεί να ακούγεται λίγο παράξενο, αφού όλη μου τη ζωή με φώναζαν Λίντα-Κάρολ, αλλά στην πραγματικότητα προτιμώ το όνομα «Ευτυχία». Πρώτον, είναι το αρχικό μου όνομα, αυτό που μου δόθηκε από την ελληνική και βιολογική μου οικογένεια. Δεύτερον, μου αρέσει αυτό που σημαίνει: «ευτυχία». Πόσο όμορφο είναι να έχεις ένα τέτοιο όνομα.
— Πώς η Ευτυχία έγινε Λίντα; Θα θέλατε να μας το περιγράψετε;
Είμαι κι εγώ ένα από τα περίπου 4.000 ελληνόπουλα που υιοθετήθηκαν στο εξωτερικό κατά τις δεκαετίες του Ψυχρού Πολέμου, το 1950 και το 1960. Με πήρε από τη βιολογική μου μητέρα η ίδια μου η νονά, όταν ήμουν 45 ημερών, και με άφησε στο Βρεφοκομείο Αθηνών. Σε ηλικία 8 μηνών υιοθετήθηκα από ένα ευγενικό, στοργικό και άτεκνο ζευγάρι Αμερικανών από το Σαν Αντόνιο του Τέξας. Μου έδωσαν τα πάντα: άνευ όρων αγάπη, προστασία και μια καλή εκπαίδευση. Ποτέ δεν μου έκρυψαν ότι ήμουν υιοθετημένη.
Από πολύ μικρή ηλικία ήξερα ότι ήμουν από την Ελλάδα και ότι το ελληνικό μου όνομα ήταν Ευτυχία. Το άλλαξαν από Ευτυχία σε Λίντα-Κάρολ επειδή θεώρησαν ότι η χρήση του ελληνικού ονόματος μπορεί να προκαλούσε πολλές αδιάκριτες ερωτήσεις. Πάντα με φώναζαν Λίντα-Κάρολ, πότε χρησιμοποιούσαν το ένα πότε το άλλο, επειδή η μητέρα μου προτιμούσε το Λίντα και ο πατέρας μου το Κάρολ.
— Τι κρατάτε περισσότερο από τους θετούς σας γονείς;
Τους είμαι ευγνώμων για τον τρόπο που με μεγάλωσαν, για την αγάπη που μου πρόσφεραν απλόχερα. Απ’ αυτούς έμαθα τι σημαίνει Θεός και τι οικογένεια. Οι γονείς μου πάντα μου έλεγαν την αλήθεια, ακόμη και όταν ήταν δύσκολη. Και ο πατέρας μου μου είπε από μικρή ηλικία ότι, όταν γεννιόμαστε, έχουμε έναν προορισμό, και αυτός είναι να κάνουμε τον κόσμο καλύτερο απ' ό,τι τον βρήκαμε. Και ότι αν έχουμε ταλέντα και πόρους που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να βοηθήσουμε κάποιον άλλον, πρέπει να το κάνουμε. Ήμουν πολύ τυχερή που είχα τέτοιους γονείς. Πολλοί από τους συμπατριώτες μου που υιοθετήθηκαν δεν ήταν τόσο τυχεροί, οι ιστορίες παραμέλησης και κακοποίησής τους από τους θετούς γονείς τους είναι συγκλονιστικές.
— Τι θυμάστε περισσότερο από την ιστορία της δικής σας υιοθεσίας;
Υπάρχουν τόσο πολλές υπέροχες αναμνήσεις που είναι δύσκολο να μιλήσω για μία. Αλλά από τότε που βρήκα τη βιολογική μου οικογένεια, πριν από έξι χρόνια, και επισκέφθηκα την Ελλάδα σαράντα φορές από τότε, έμαθα ότι οι γονείς μου ήταν ότι κοντινότερο σε Έλληνες υπήρχε. Η μητέρα μου λάτρευε τα λουλούδια και είχε μια αυλή γεμάτη από αυτά – ούτε εκείνη ούτε εγώ γνωρίζαμε ότι ήταν ελληνικά: αζαλέες, γαρδένιες και μπουκαμβίλιες. Ήταν θαυμάσια μαγείρισσα, πάντα καλούσε τους φίλους μου να φάνε και γέμιζε τα πιάτα τους, ακριβώς όπως μια Ελληνίδα μητέρα.
Ο πατέρας μου ήταν ο απόλυτος οικοδεσπότης, οπότε το σπίτι μας ήταν πολύ φιλόξενο. Ήθελε όλοι να περνούν καλά και επέμενε να πληρώνει τον λογαριασμό στο εστιατόριο, ακριβώς όπως ένας Έλληνας. Αλλά πάντα θυμάμαι ότι το μεγαλύτερο δώρο που μου έδωσαν ήταν το παράδειγμά τους για την αγάπη: την αγάπη που είχαν ο ένας για τον άλλον, την αγάπη που είχαν για μένα, τα παιδιά μου και τον σύζυγό μου, την αγάπη που είχαν για τους άλλους ανθρώπους.
— Πώς καταφέρατε τελικά να βρείτε τη βιολογική σας μητέρα;
Για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου ήξερα μόνο την ιστορία που είπε ο Έλληνας δικηγόρος στους γονείς μου, ότι η βιολογική μου μητέρα πέθανε στη γέννα, ότι ήμουν ένα πρόωρο μωρό που ζύγιζε μόνο δύο κιλά όταν γεννήθηκε και ότι με έστειλαν από το νοσοκομείο στο ορφανοτροφείο. Το μόνο έγγραφο που είχαμε από το ορφανοτροφείο ανέφερε ότι ήμουν η Ευτυχία, ένα βρέφος αγνώστων γονέων. Ένας φίλος που μιλούσε ελληνικά με βοήθησε να ζητήσω τα αρχεία μου από το Βρεφοκομείο Αθηνών και σε αυτά ανακάλυψα το όνομα της βιολογικής μου μητέρας και το χωριό από το οποίο καταγόταν.
Ο φίλος τηλεφώνησε στον πρόεδρο του χωριού, ο οποίος στην πραγματικότητα αποδείχθηκε ότι ήταν ξάδελφός μου, και αναφώνησε: «Θεέ μου, αυτή πρέπει να είναι η χαμένη κόρη της Χαρίκλειας, η Ευτυχία, που την ψάχνει!». Τα υπόλοιπα, όπως λένε, είναι ιστορία. Μετά από μία εβδομάδα μιλούσα με τη βιολογική μου μητέρα στο τηλέφωνο με τη βοήθεια ενός μεταφραστή, μετά από δύο η κόρη μου, η Heather, κι εγώ πήραμε το αεροπλάνο για την Ελλάδα για να συναντήσουμε για πρώτη φορά τη βιολογική μου οικογένεια. Σχεδιάζαμε να επιστρέψουμε λίγους μήνες αργότερα με τον σύζυγό μου, τον Bob, και τον γιο μας, τον Justin.
— Πώς θα περιγράφατε τη μέρα που γνωρίσατε τη βιολογική σας μητέρα;
Ήταν μια πολύ συγκινητική μέρα για όλους μας. Ένας από τους πρώτους ξαδέλφους μου, ο Βασίλης, έφερε τη μητέρα μου και άλλα μέλη της οικογένειας στο αεροδρόμιο στην Αθήνα για να μας υποδεχτούν. Ήμουν εξαιρετικά νευρική καθώς προσγειωνόταν το αεροπλάνο. Αναρωτιόμουν πώς θα ένιωθα όταν τους συναντούσα. Θα ένιωθα άβολα ή περίεργα; Θα νιώθαμε σαν οικογένεια ή σαν ξένοι; Δεν έπρεπε να ανησυχώ.
Όταν φτάσαμε στον χώρο αναμονής, εκεί ήταν ο Βασίλης, τον οποίο αναγνώρισα από την επικοινωνία μας στο Facebook. Με αγκάλιασε και μου είπε: «Να η μητέρα σου». Μια μικροκαμωμένη γυναίκα μού έδωσε ένα τεράστιο μπουκέτο λουλούδια. Αγκαλιαστήκαμε και κλάψαμε καθώς μουρμούριζε το όνομά μου και με αποκαλούσε «παιδάκι μου». Η αδελφή της, η θεία μου η Γεωργία, και ο σύζυγός της, ο θείος μου ο Κώστας, ήταν εκεί με τον εγγονό τους, τον ανιψιό μου, τον Γιώργο. Ήταν υπέροχα, ποτέ δεν αισθάνθηκα περίεργα ή αμήχανα. Τους ένιωθα σαν οικογένεια, γιατί είναι η οικογένειά μου.
— Τι πρέπει να κάνει για να βρει το υιοθετημένο παιδί την οικογένειά του ή μια οικογένεια το παιδί της;
Όταν άρχισα την αναζήτηση της βιολογικής μου οικογένειας, συνάντησα πολλούς υιοθετημένους ανθρώπους ελληνικής καταγωγής. Πολλοί έψαχναν για χρόνια, κάποιοι για δεκαετίες, χωρίς επιτυχία. Αφού βρήκα την ελληνική οικογένειά μου πολύ σύντομα, μέσα σε διάστημα τριών μηνών, ήθελα κι άλλοι να νιώσουν αυτό που ένιωσα εγώ, την απέραντη γαλήνη, την ευτυχία και την επανασύνδεση με την οικογένεια, την κληρονομιά και τον πολιτισμό μου. Έτσι, ίδρυσα τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό «The Eftychia Project».
Και όχι, δεν ονομάστηκε έτσι επειδή το όνομά μου είναι Ευτυχία, αλλά χάρη σε αυτό που σημαίνει. Το «Eftychia Project» βοηθά και υποστηρίζει δωρεάν ελληνογενείς υιοθετημένους που αναζητούν τις ρίζες τους και ελληνικές οικογένειες που αναζητούν τα παιδιά τους που χάθηκαν ή πιθανώς χάθηκαν με την υιοθεσία. Εκτός από το πρόγραμμα αναζήτησης και επανένωσης, έχουμε επίσης ένα πρόγραμμα δωρεάν διανομής DNA kit σε ελληνογενείς υιοθετημένους και ελληνικές οικογένειες. Επίσης, συνηγορούμε εκ μέρους όλων των ελληνικής καταγωγής υιοθετημένων στην ελληνική κυβέρνηση για τα δικαιώματα γέννησης και ταυτότητάς μας, συμπεριλαμβανομένης της διαφάνειας σχετικά με τις υιοθεσίες μας, της απρόσκοπτης πρόσβασης στα αρχεία γέννησης, του ορφανοτροφείου και της υιοθεσίας μας, και της αποκατάστασης της ελληνικής μας ιθαγένειας.
Κατά την αναζήτηση της βιολογικής οικογένειας ή ενός χαμένου παιδιού είναι σημαντικό να συγκεντρώσετε όσο το δυνατό περισσότερες πληροφορίες: έγγραφα (πιστοποιητικό γέννησης, αρχεία από ορφανοτροφείο και δικαστικά αρχεία), οικογενειακές ιστορίες, φωτογραφίες κ.λπ. Στη χώρα υιοθεσίας υπάρχουν συχνά φάκελοι μετανάστευσης που μπορεί να είναι χρήσιμοι και να ζητηθούν από την κυβέρνησή. Μπορείτε να συμμετάσχετε στις ελληνικές ομάδες γενεαλογίας στο Facebook, όπως η Hellenic Genealogy Geek, Greek Ancestry and History, η DNA Greek κ.ά.
Ή να ακολουθήσετε σελίδες στο Facebook, όπως το The Eftychia Project, επειδή συχνά δημοσιεύουν ιστορίες υιοθετημένων ή οικογενειών που βρίσκονται σε αναζήτηση. Και είναι πολύ σημαντικό να κάνετε ένα τεστ DNA. Η γενναιόδωρη υποστήριξη του The Eftychia Project από τη MyHeritage, η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη βάση δεδομένων DNA στην Ευρώπη, μας επιτρέπει να παρέχουμε δωρεάν τεστ DNA σε υιοθετημένους και οικογένειες.
— Πόσες οικογένειες έχετε επανενώσει μέχρι σήμερα;
Μέχρι σήμερα έχουμε διευκολύνει την επανασύνδεση είκοσι υιοθετημένων και βιολογικών οικογενειών.
— Τι σημαίνει ευτυχία για σας;
Η ευτυχία μπορεί να είναι διαφορετικά πράγματα για διαφορετικούς ανθρώπους. Αλλά η αληθινή ευτυχία στη ζωή είναι η αίσθηση σιγουριάς όσον αφορά την ταυτότητα και το «ανήκειν», κάτι που πολλοί υιοθετημένοι δεν έχουν και οι μη υιοθετημένοι θεωρούν δεδομένο.
— Τι θεωρείτε σημαντικό στη ζωή;
Το να γνωρίζεις τις ρίζες σου, ποιος είσαι, την ταυτότητά σου και πού ανήκεις. Στην πραγματικότητα, αυτό είναι ένα βασικό ανθρώπινο δικαίωμα το οποίο οι υιοθετημένοι σε όλο τον κόσμο συχνά στερούνται και για το οποίο πρέπει να παλεύουν καθημερινά με τις κυβερνήσεις των χωρών όπου γεννήθηκαν, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας. Να αγαπάς και να σέβεσαι τον εαυτό σου, αυτό είναι συχνά δύσκολο για τους υιοθετημένους που δεν αγαπήθηκαν και υπέστησαν κακομεταχείριση από τους θετούς τους γονείς. Να επιβραδύνετε και να αφιερώνετε χρόνο σε ό,τι είναι πραγματικά σημαντικό, την οικογένειά σας και τους αγαπημένους σας.
Για τους υιοθετημένους, η εύρεση της βιολογικής οικογενειακής σύνδεσης μπορεί να ανοίξει ένα παράθυρο για τη θεραπεία της ψυχής και του πνεύματός τους. Ο χρόνος είναι πολύτιμος και περνάει πολύ γρήγορα, γι' αυτό βρείτε χρόνο για τα πράγματα που έχουν πραγματικά σημασία. Οι Έλληνες που υιοθετήθηκαν τη δεκαετία του 1950 και του 1960 πρέπει να σπεύσουν να βρουν τους βιολογικούς τους γονείς όσο είναι ακόμα ζωντανοί. Πολλές από τις μητέρες τους ήταν ανύπαντρες και μερικές φοβούνται ακόμη και τώρα για το τι μπορεί να πουν οι άλλοι. Σε αυτές τις μητέρες λέω ότι δεν έχει σημασία τι λένε οι άλλοι. Δεν είναι ντροπή να καλωσορίζετε και να αγκαλιάζετε τα χαμένα σας παιδιά, γιατί το μόνο που επιθυμούν είναι να γνωρίσουν εσάς και την οικογένειά τους, την κληρονομιά και τον πολιτισμό τους, να διεκδικήσουν την ελληνική ταυτότητα που τους ανήκει, να επιστρέψουν στο σπίτι τους. Είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορείτε να τους κάνετε.
Αν οι υιοθετημένοι ή οι οικογένειες επιθυμούν τη δωρεάν βοήθειά μας, μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας μέσω του γραμματοκιβωτίου στη σελίδα μας στο Facebook, του ηλεκτρονικού μας ταχυδρομείου [email protected] ή του ιστότοπού μας www.theeftychiaproject.org.
