ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ό,τι πολυτιμότερο έχουμε και η προστασία της υγείας τους την εποχή της πανδημίας αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για κάθε γονέα. Σε μια εφ' όλης της ύλης συνέντευξη η Θεοδώτα Λιακοπούλου-Τσιτσιπή, επικεφαλής της Α' Παιδιατρικής Κλινικής στο ΙΑΣΩ Παίδων, μέλος της dream team των γιατρών του μεγαλύτερου παιδιατρικού νοσοκομείου, δίνει πολύτιμες συμβουλές για κάθε οικογένεια και καθησυχάζει τους φόβους που εύλογα προκλήθηκαν αυτήν τη δύσκολη εποχή λόγω του κορωνοϊού.

 

— Επειδή δεν έχουμε ξεμπερδέψει ακόμα με τον κορωνοϊό, τι πρέπει να γνωρίζουμε ως γονείς όσον αφορά τον εμβολιασμό των παιδιών, για να είναι θωρακισμένα ενάντια στα άλλα λοιμώδη νοσήματα;

Συστήνουμε στους γονείς να φροντίσουν για τον προγραμματισμένο εμβολιασμό των παιδιών τους, όπως και των ενηλίκων που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες κυρίως (π.χ. εμβόλιο πνευμονιοκόκκου). Απόρροια της πανδημίας είναι η ανάδειξη της αξίας των εμβολιασμών και της σημασίας της πρωτογενούς πρόληψης. Όσο η κοινή γνώμη διαπιστώνει τι προκαλεί η έλλειψη ενός και μόνο εμβολίου (SARS-CoV-2) τόσο θα αποδυναμώνονται οι φωνές όσων εξακολουθούν να αμφισβητούν την αξία των εμβολίων. Η τρέχουσα συγκυρία είναι η καταλληλότερη για θαρραλέες πολιτικές στον τομέα της πρόληψης.

 

Όλοι οι ειδικοί που εργάζονται πάνω σε αυτό το θέμα λένε ότι οι γονείς δεν χρειάζεται να ανησυχούν. Μόνο το 1% των επιβεβαιωμένων περιπτώσεων Covid-19 στις ΗΠΑ ήταν παιδιά κάτω των 18 ετών.


— Αυτή την εποχή ανοίγουν οι κατασκηνώσεις. Τι πρέπει να κάνουμε προτού φύγει το παιδί για την κατασκήνωση;

Οι γονείς θα συμβουλευτούν τον προσωπικό τους παιδίατρο και εκείνος θα προγραμματίσει, ανάλογα με τα κενά, τη σειρά για την ολοκλήρωση του εμβολιασμού των παιδιών χωρίς άλλη καθυστέρηση, βάσει του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών.


— Παρότι τα περιστατικά παιδιών που νόσησαν βαριά από τον κορωνοϊό είναι λίγα διεθνώς, πολλοί γονείς έχουν φοβηθεί. Πόσο δικαιολογημένοι είναι αυτοί οι φόβοι και τι πρέπει να ξέρουμε για την επιστροφή στην κανονικότητα το καλοκαίρι αλλά και εν όψει της νέας σχολικής χρονιάς τον Σεπτέμβριο;

Το κλείσιμο των σχολείων χρησιμοποιήθηκε ως ένα μέτρο που είχε επαναληφθεί στο παρελθόν για την αντιμετώπιση επιδημιών (π.χ. της γρίπης), άρα βασίστηκε σε μελέτες μετάδοσης των λοιμώξεων που έδειχναν πως, όταν τα παιδιά νοσούν, συμβάλλουν σημαντικά στη μετάδοση. Όμως, ο SARS-CοV-2 προσβάλλει κατά κύριο λόγο ενήλικες και μάλιστα άτομα τρίτης ηλικίας και μόνο το 1% είναι παιδιά κάτω των 10 χρόνων (στην Ταϊβάν η εξάπλωση του Covid-19 ελαχιστοποιήθηκε χωρίς να κλείσουν τα σχολεία, περιοριστικά μέτρα ελήφθησαν μόνο για ομάδες υψηλού κινδύνου).

 

Ο ρόλος των παιδιών δεν είναι σαφής, αλλά φαίνεται περιορισμένος σε σύγκριση με των ενηλίκων. Το κλείσιμο των σχολείων δεν θα απέτρεπε πάνω από ένα ποσοστό 2%-4% των θανάτων από Covid-19 παγκοσμίως (σύμφωνα με τη μελέτη των Ferguson et al. 2020, Imperial College, Λονδίνο). Τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης είναι πολύ πιο αποτελεσματικά.

 

Πρόσφατες μελέτες με στόχο την καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίον ο Covid-19 επηρεάζει τις νεότερες ηλικίες υποδεικνύουν πως ένας από τους λόγους που τα παιδιά νοσούν σε μικρότερο βαθμό και σίγουρα πιο ήπια είναι ότι έχουν λιγότερους υποδοχείς μετατρεπτικού ενζύμου αγγειοτενσίνης (ACE-2) στους πνεύμονες. Αυτό περιορίζει την πιθανότητα ο ιός να εισέλθει στα κύτταρα, προκαλώντας σοβαρές βλάβες, όπως επισημαίνει και ο Θεοκλής Ζαούτης (παιδίατρος-λοιμωξιολόγος, επιστημονικός διευθυντής CLEO-Κέντρο Κλινικής Επιδημιολογίας). Είναι επίσης πιθανό το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών να μπορεί να ελέγχει καλύτερα τον ιό.

 

Επιβάλλεται η εκπαίδευση των παιδιών στα μέτρα προφύλαξης και τους κανόνες υγιεινής με στόχο να δημιουργηθεί ρουτίνα που θα την ακολουθούν (πλύσιμο χεριών, χρήση αντισηπτικών, κοινωνική απόσταση, αποφυγή αγγίγματος προσώπου) και δεν χρειάζεται μάσκα, γιατί μπορεί να είναι επικίνδυνη (δυσκολία στην αναπνοή σε τρέξιμο, παιχνίδι). Η σχολική ρουτίνα είναι σημαντικός μηχανισμός για τη διατήρηση της εσωτερικής ισορροπίας των παιδιών.

 

— Τι συμβουλεύετε τους γονείς που φοβούνται αυτά τα σπάνια περιστατικά υπερφλεγμονώδους αντίδρασης των παιδιών, που μοιάζουν με τη νόσο Kawasaki και προβλήθηκαν πολύ στα διεθνή media και δημιούργησαν ανησυχία;

Η νόσος Kawasaki (KD) είναι μια αγγειίτιδα της παιδικής ηλικίας με βασική επιπλοκή τη δημιουργία ανευρυσμάτων των στεφανιαίων αγγείων. Περιγράφηκε το 1967 από τον Tomisaku Kawasaki, που πέθανε στις 5-6-2020. Η αιτιολογία παραμένει άγνωστη, ωστόσο η πεποίθηση που επικρατεί σήμερα είναι ότι πρόκειται για μια απρόσμενη ανοσολογική απάντηση ασθενών με γενετική προδιάθεση σε κάποιο εξωτερικό (πιθανό λοιμώδες) αίτιο.

 

Ο στρεπτόκοκκος και ο σταφυλόκοκκος, που παράγουν τοξίνη, το μυκόπλασμα και πολλοί ιοί, μεταξύ αυτών στελέχη ανθρώπινων κορωνοϊών (NL63, 229E), έχουν ενοχοποιηθεί. Έχει αναγνωριστεί ως η συχνότερη αιτία επίκτητης καρδιοπάθειας στις αναπτυγμένες χώρες και έχει ιδιάζουσα βαρύτητα για τη δημόσια υγεία.

 

Εκτός από τους λοιμογόνους παράγοντες, η ρύπανση, οι τοπικές καιρικές συνθήκες, τα ατμοσφαιρικά βιολογικά σωματίδια και η πρώιμη παιδική ηλικία εμπλέκονται πιθανόν στην αιτιολογία της νόσου Kawasaki, η οποία χαρακτηρίζεται από επίμονο, υψηλό πυρετό, κόκκινα μάτια, κόκκινα χείλη-γλώσσα, εξάνθημα, διόγκωση λεμφαδένων, διόγκωση και ερυθρότητα χεριών-ποδιών και αφορά κυρίως (85%) παιδιά κάτω των 5 ετών.


Το Πολυσυστηματικό Φλεγμονώδες Σύνδρομο - Σύνδρομο Τοξικού Σοκ στα παιδιά (PIMS-ΤS), που συνδυάζεται με σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο και τον SARS-CοV-2, έχει προκαλέσει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο για τη σοβαρότητα και την ηλικιακή κατανομή (μεγαλύτερα παιδιά) όσο και για την επικάλυψη κλινικών χαρακτηριστικών με τη νόσο Kawasaki. Όπως φαίνεται, οι διαφορές μεταξύ του Πολυσυστηματικού Φλεγμονώδους Συνδρόμου (PIMS-ΤS) και της νόσου Kawasaki είναι εξίσου ενδιαφέρουσες με τις ομοιότητες.

 

Αυτήν τη στιγμή βρισκόμαστε στην αρχή μιας σημαντικής εστιασμένης ανακάλυψης, η οποία πιθανότατα θα έχει σχέση με ένα πλήθος φλεγμονωδών καταστάσεων. Όλοι οι ειδικοί που εργάζονται πάνω σε αυτό το θέμα λένε ότι οι γονείς δεν χρειάζεται να ανησυχούν. Μόνο το 1% των επιβεβαιωμένων περιπτώσεων Covid-19 στις ΗΠΑ ήταν παιδιά κάτω των 18 ετών.

 

Το Πολυσυστηματικό Φλεγμονώδες Σύνδρομο, που μοιάζει με Kawasaki, και το σύνδρομο τοξικού σoκ είναι πολύ σπάνιες επιπλοκές. Μόνο 170 περιπτώσεις βρίσκονται υπό διερεύνηση στη Νέα Υόρκη σε σύγκριση με χιλιάδες παιδιατρικά κρούσματα Covid-19 εκεί και πολλά μέρη της χώρας δεν έχουν τέτοια περιστατικά. Φαίνεται να υπάρχουν 250 περιπτώσεις στην Ευρώπη συνολικά σε πληθυσμό πολλών εκατομμυρίων (όπως προκύπτει από ανακοίνωση του Robert Tuiloh, καρδιολόγου στο Bristol Royal Hospital for Children στο Euronews). Ως εκ τούτου, οι γονείς ενημερώνονται ότι είναι ασυνήθιστο, αλλά δεν πρέπει να ανησυχούν.

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

 

Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.