ΛΙΓΟΥΣ ΜΗΝΕΣ ΠΡΙΝ σε μια διαδρομή με την Uber από το κέντρο της Αθήνας προς το σπίτι μου, φτάνοντας στον προορισμό μου διαπίστωσα μέσω του κινητού μου ότι η χρέωση ήταν δεκαπλάσια της κανονικής. Ο οδηγός είχε μπερδευτεί και, πατώντας ένα επιπλέον μηδενικό, αντί των 8,90 ευρώ με είχε χρεώσει 89.
Στην προσπάθειά μου να επικοινωνήσω τηλεφωνικά με την εφαρμογή, διαπίστωσα ότι ήταν αδύνατο. Δεν μπορούσα να βρω πουθενά τηλέφωνο άμεσης επικοινωνίας. Η μόνη δυνατότητα ήταν η τηλεφωνική σύνδεση με τον οδηγό και η αναφορά μέσω της εφαρμογής. Ο οδηγός, γνωρίζοντας την ταλαιπωρία που απαιτούνταν, προθυμοποιήθηκε να μου επιστρέψει τη διαφορά στο χέρι, πράγμα που την επόμενη μέρα μου ανέφερε και ο υπάλληλος της τράπεζας με τον οποίο συνομίλησα ότι ήταν η καλύτερη ιδέα. Δεν ήμουν ούτε ο πρώτος, ούτε θα είμαι ο τελευταίος που του συμβαίνει κάτι τέτοιο.
Το προσωπικό μου πρόβλημα μετά από δυο μέρες λύθηκε και ύστερα από αναλυτικές αναφορές στην εφαρμογή μού επεστράφη το απαιτούμενο ποσό. Όμως το συλλογικό πρόβλημα παραμένει. Πώς γίνεται μια πολυεθνική εφαρμογή με τεράστια έσοδα παγκοσμίως να ισχυρίζεται ότι επενδύει στην Ελλάδα χωρίς να φροντίζει να έχει ούτε μία θέση εργασίας για την άμεση τηλεφωνική επικοινωνία με τους πελάτες της;
Ρόδος - Μαρσέιγ ένα τσιγάρο δρόμος
Οι πρόσφατες κινητοποιήσεις ταξιτζήδων στη Ρόδο στα τέλη Απριλίου με τα αναποδογυρισμένα Ι.Χ. θυμίζουν σε πολύ μικρότερη ένταση παλιότερες δυναμικές κινητοποιήσεις στα μέσα του 2015 στη γαλλική Μαρσέιγ. Τότε Γάλλοι αυτοκινητιστές αναποδογύριζαν αυτοκίνητα, έκαιγαν λάστιχα και απέκλειαν την πρόσβαση στο αεροδρόμιο σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την πολυεθνική που ερχόταν να ανατρέψει τη ζωή τους. Όχι μόνο να τους μετατρέψει σε υπαλλήλους από ελεύθερους επαγγελματίες αλλά, μισθώνοντας απλά επιβατικά αυτοκίνητα, να τους στερήσει τον βιοπορισμό τους.
Πριν την εμφάνιση των εφαρμογών η πραγματικότητα ήταν ότι στα ταξί που έπαιρνε κανείς από τον δρόμο υπήρχε ένα ρίσκο, ειδικά για γυναίκες, ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα και όχι μόνο. Και οι ίδιοι ταξιτζήδες κινδύνευαν να πέσουν ή όντως έπεφταν θύματα ληστών. Η έλευση των εφαρμογών περιόρισε σημαντικά το ρίσκο, χωρίς φυσικά να το εξαλείψει.
Το ίδιο διαπίστωσαν και οι Ροδίτες ταξιτζήδες. Για διαδρομές στις οποίες προβλέπονταν κόμιστρα της τάξης των 36 ευρώ, τα επιβατικά που συνεργάζονταν με την Uber χρέωναν μόλις 20. Κι ενώ αυτό μοιάζει με μια θεμιτή και θετική μείωση για τον καταναλωτή, στην περίπτωση αυτή δημιουργεί πρόβλημα στους επαγγελματίες που ως επί το πλείστον είναι εποχικοί εργαζόμενοι, προσδοκώντας από τα έσοδα της σεζόν να ζήσουν και τους χειμερινούς μήνες οι ίδιοι και οι οικογένειές τους.
Στις 10 Ιουλίου του 2022 ο «Guardian» δημοσιοποίησε έγγραφα που έδειχναν πώς δραστηριοποιείται η εταιρεία παγκοσμίως. Μέσα από περισσότερα από 124.000 εμπιστευτικά έγγραφα διαπιστώνεται ότι η Uber προσπάθησε να ασκήσει πιέσεις σε πολλούς ηγέτες παγκοσμίως, ενώ φαίνεται ότι ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν παρείχε μυστική βοήθεια στις προσπάθειές της. Ο Travis Kalanick, που διετέλεσε CEO της εταιρείας από το 2010 μέχρι το 2017, είχε, μάλιστα, φτάσει να δηλώσει σε συνεργάτη του, περιμένοντας στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός τον τότε αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, που είχε καθυστερήσει: «Κάθε λεπτό που καθυστερεί, είναι ένα λεπτό λιγότερο μαζί μου».
Τον νυν Γερμανό καγκελάριο Όλαφ Σολτς, τότε δήμαρχο του Αμβούργου, που αντιστάθηκε στις πιέσεις της εταιρείας, επιμένοντας στο να πληρώνει τους οδηγούς έναν ελάχιστο μισθό, ένα στέλεχος της εταιρείας τον χαρακτήρισε απαξιωτικά σε συναδέλφους του «αληθινό κωμικό».
Ο Travis Kalanick τελικά παραιτήθηκε το 2017 μετά από την αυξανόμενη πίεση που του ασκούνταν από δημόσιες αναφορές για την ανήθικη κουλτούρα που επικρατούσε στους χώρους της επιχείρησης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν και αναφορές σε αγνοημένες καταγγελίες για περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης στον χώρο εργασίας. Πουλώντας μετοχές της εταιρείας το επόμενο χρονικό διάστημα εισέπραξε 2,5 δισ. δολάρια.
Τα άρθρα του «Guardian» τότε αντιμετωπίστηκαν από την εταιρεία ως αναφορές σε μια προηγούμενη εποχή. Με την έξοδο του Kalanick η εταιρεία άλλαξε, σύμφωνα με δημόσιες ανακοινώσεις της.
Τι λέει το ΣΑΤΑ
«Η Uber είχε έρθει από το 2014 στην Αθήνα», αναφέρει ο Πάρης Ορφανός, γραμματέας του ΣΑΤΑ (Συνδικάτο Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής). «Τις νυχτερινές ειδικά ώρες, πολλά Ι.Χ. αυτοκίνητα μετέφεραν κόσμο με κόμιστρο. Το 2018, έπειτα από αποφάσεις ευρωπαϊκών δικαστηρίων, φτιάχτηκε ένας νόμος στην Ελλάδα, ο περιβόητος 4530/2018. Δύο μέρες πριν από την ψήφιση του, η υπηρεσία UberX της Uber έφυγε από την Αθήνα, όπου δραστηριοποιούνταν μέχρι τότε. Αυτήν τη στιγμή η Uber συνεργάζεται με ταξί, αλλά τα παραστατικά που εκδίδει είναι αλλοδαπής, η έδρα της είναι στο Άμστερνταμ. Εμείς λέμε ότι πρέπει να βγάλει εδώ ΑΦΜ η κάθε Uber».
Πριν την εμφάνιση των εφαρμογών η πραγματικότητα ήταν ότι στα ταξί που έπαιρνε κανείς από τον δρόμο υπήρχε ένα ρίσκο, ειδικά για γυναίκες, ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα και όχι μόνο. Και οι ίδιοι ταξιτζήδες κινδύνευαν να πέσουν ή όντως έπεφταν θύματα ληστών. Η έλευση των εφαρμογών περιόρισε σημαντικά το ρίσκο, χωρίς φυσικά να το εξαλείψει. Πλέον η Uber ελέγχει τη διαδρομή του οχήματος και μια μεγάλη αλλαγή της οδηγεί σε αυτοματοποιημένη ειδοποίηση από την εταιρεία. Όμως οι ταξιτζήδες, όπως μου αναφέρουν, δεν είναι εναντίον γενικά της τεχνολογίας, ούτε αποφεύγουν να αναγνωρίσουν τα προβλήματα που υπάρχουν από ορισμένους κακούς συναδέλφους τους.
«Εμείς ζητάμε με προτάσεις μας στην πολιτεία τον τελευταίο χρόνο μετ’ επιτάσεως να γίνει μια δημόσια πλατφόρμα κράτησης ταξί, και να υποχρεωθούν όλα τα κίτρινα αυτοκίνητα ταξί της Αθήνας να μπουν σε αυτή την εφαρμογή για να μπορούν να εξασκήσουν το επάγγελμα», επισημαίνει ο κ. Ορφανός. «Αυτό θα έχει πολλά οφέλη για τον κλάδο και τους πελάτες, διότι θα μπορούν μέσω της εφαρμογής να μπαίνουν αφενός και να βλέπουν ποιο ταξί είναι διαθέσιμο, αφετέρου όποια παράπονα υπάρχουν θα πηγαίνουν απευθείας στο υπουργείο και στην Περιφέρεια. Γιατί εμάς στόχος μας είναι να κάνουμε και μια αυτοκάθαρση στον χώρο του ταξί από παραβατικές συμπεριφορές. Θέλουμε να είμαστε δίκαιοι πρώτ’ απ’ όλα με τον εαυτό μας. Αντιλαμβανόμαστε ότι έχουμε κι εμείς μια μειοψηφία κακών συναδέλφων τους οποίους δεν θέλουμε».
GetTransfer και το ψηφιακό χάος
Μία ακόμα εταιρεία που δραστηριοποιείται τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα είναι η GetTransfer. Στην εφαρμογή της στο Play Store που προορίζεται για οδηγούς υπάρχουν διαρκή παράπονα από ανθρώπους που εργάστηκαν σε αυτή για καθυστερημένες ή ανύπαρκτες πληρωμές. Η συγκεκριμένη εταιρεία εισπράττει τα απαραίτητα ποσά από τους πελάτες και αντί να παίρνει την προμήθειά της και να αποδίδει το υπόλοιπο ποσό στους οδηγούς φαίνεται να κρατά ολόκληρο το ποσό της πληρωμής, αποδίδοντας στους οδηγούς ετεροχρονισμένα όσα οφείλει, όταν, βέβαια, το κάνει. Πελάτες επίσης διαμαρτύρονται ότι δεν τους αποζημιώνει όταν οφείλει να το κάνει, λόγω της μη έλευσης, για παράδειγμα, ενός ταξί.
Εναντίον της έχει κινηθεί το ΣΑΤΑ, επειδή δεν μισθώνει αποκλειστικά επαγγελματικά Ι.Χ., ενώ και η ΠΟΕΙΑΤΑ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Επαγγελματιών Ιδιοκτητών Αυτοκινητιστών Ταξί και Αγοραίων – άλλος συνδικαλιστικός φορέας των ταξιτζήδων, αντιπολιτευόμενος το ΣΑΤΑ) αντιτίθεται στη λειτουργία της. «Η λειτουργεία της GetTransfer είναι τελείως παράνομη, γιατί η εταιρεία αυτή εργάζεται με Ι.Χ., εκτός από ταξί, πράγμα που απαγορεύεται από τον νόμο. Τώρα έχουμε καταγγελίες και στο υπουργείο και θα έχουμε εξελίξεις με την εταιρεία αυτή μετά τις εκλογές», μου αναφέρει ο Σεραφείμ Κασιδιάρης, πρόεδρος της ΠΟΕΙΑΤΑ. «Την κρατάνε σε λειτουργία γιατί δεν υπάρχει νόμος που να τους υποχρεώνει να βγάλουν άδεια. Υπάρχουν πάρα πολλές εφαρμογές, δεν είναι μία και δύο. Οι μεταφορές στην Ελλάδα είναι τελείως ανεξέλεγκτες, δεν ελέγχει κανένας τίποτα. Στην καθομιλουμένη, είναι ένα μπάχαλο».
Πριν από λίγο καιρό που το ΣΑΤΑ έκανε απεργίες και κινητοποιήσεις στην Αθήνα και για το ζήτημα της ρύθμισης λειτουργίας αυτών των εφαρμογών, η Ομοσπονδία δεν τις στήριξε. «Οι κινητοποιήσεις γίνονται για έναν σκοπό», λέει ο πρόεδρος της ΠΟΕΙΑΤΑ. «Αν γίνονται για να προβάλλεται ο καθένας, να ισχυροποιεί τη θέση του ως προέδρου και να ταλαιπωρείται ένας ολόκληρος κλάδος άσκοπα, πώς να συμφωνήσεις σε κινητοποιήσεις;», συμπληρώνει φωτογραφίζοντας τον Θύμιο Λυμπερόπουλο, πρόεδρο του ΣΑΤΑ.
Οι ταξιτζήδες είναι διασπασμένοι, με τις κατηγορίες των μεν εναντίον των δε για πραξικοπηματικές ενέργειες να δίνουν και να παίρνουν. Η ΠΟΕΙΑΤΑ είναι εμφανώς φιλοκυβερνητική, με τον πρόεδρό της να μου απαριθμεί τα καλά που έκανε η κυβέρνηση Μητσοτάκη για τον κλάδο, ρυθμίζοντας ζητήματα που χρόνιζαν, όπως λέει. Για το ΣΑΤΑ αναφέρει ότι «διοικείται αυτήν τη στιγμή από τον Λυμπερόπουλο και τον Μαυρίκη από το ΚΚΕ. Ο Λυμπερόπουλος δεν ξέρουμε τι είναι, ούτε αυτός ξέρει τι είναι. ΣΥΡΙΖΑ είναι τώρα; Ο Θεός κι η ψυχή του. Αλλά απ’ ό,τι φαίνεται στηρίζει τον ΣΥΡΙΖΑ».
Από τη μεριά του, ο Θύμιος Λυμπερόπουλος μου επισημαίνει τον αγώνα που κάνει το ΣΑΤΑ για να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία του κλάδου, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι η ίδια έχει φέρει αυτό το χάος των εφαρμογών για τη μεταφορά επιβατών: «Υπάρχουν πολλές εφαρμογές και τις έχει φέρει όλες η κυβέρνηση. Μετά τον νόμο του Σπίρτζη κλείσαν όλες και πρώτη η Uber, για μη επαγγελματικά Ι.Χ. Μετά άρχισαν να επιστρέφουν. Στις περισσότερες από αυτές τα χρήματα πάνε στο εξωτερικό και δεν φορολογούνται εδώ».
«Ο ΣΑΤΑ κάνει αγώνα γι’ αυτά», μου τονίζει. «Η κυβέρνηση δεν δέχεται κουβέντα από τον ΣΑΤΑ που αντιπροσωπεύει το 55% των ταξιτζήδων και που είναι ανεξάρτητο σωματείο. Διότι δεν συμμετέχει κανένα άλλο σωματείο λόγω Ομοσπονδίας. Το Ι.Χ. οργιάζει στα νησιά. Είναι επιλογές απορρύθμισης της κοινωνίας, όχι αυτορρύθμισης, όπως λέει η κυβέρνηση».
Καταλήγοντας, με εμφανή δυσαρέσκεια, μου αναφέρει ότι «ο σκοπός είναι να περάσουν σε λίγα χέρια οι δουλειές των μικρομεσαίων».
