Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Ο αφελής παράδεισος της γιαγιάς Λεμπέση στη Σίφνο

Η 90χρονη λαϊκή αγγειοπλάστρια της Σίφνου έχει δημιουργήσει, σχεδόν χωρίς να το ξέρει, ένα έργο αφελούς ποιητικής χάρης που δεν έχει όμοιο.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΛΙΑΝΟΣ & ΣΤΑΘΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟΣ
Δεν θυμάμαι αν ήταν αυτή τη φορά ή κάποια επόμενη που μου ευχήθηκε, «ο θεός να σου δώσει μιά καλή αγάπη»... Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος

 

Άγία Άννα, Αρτεμώνας Σίφνου. Λίγα χρόνια πριν...

Του Γιώργου Τζιλιάνου

 

Παίρνω την μηχανή για την θάλασσα. Στην στροφή μετά το "Μαρόκο" μου, στη μέση της ανηφόρας, η γιαγιά Κατέ. Δεν την γνώριζα τότε. Κρατάει ένα μεγάλο κερί, κουνάει και τα δυό της χέρια για να με σταματήσει.

 

― Καλημέρα
― Καλημέρα παιδάκι μου, θέλω να με πας στον Άγιο Κωνσταντίνο ν' ανάψω το κερί, δεν με βαστάν' το πόδια μου.
― !!!


Η μηχανή ψηλή (ΧΤ650), μένω για λίγο κάγκελο, πώς θα ανέβει; Αμέσως κατάλαβα ότι δεν είχα επιλογή. Πλεύρισα σε μια πεζούλα δίπλα, ανέβηκε πολύ πιό άνετα απ' όσο νόμιζα και καβάλησε, χωρίς να σταματάει να μιλάει.


Η απόσταση κανονικά δεν είναι ούτε πέντε λεπτά, την κάναμε καμιά δεκαριά και βάλε. Σε όλη την διαδρομή με ράντιζε με ευχές, τόσες που δεν έχω πάρει ποτέ.


Σε μια στροφή, πριν την πλατεία, το κερί έπεσε στον δρόμο. Στιγμιαίος βουβός πανικός!


― Δεν πειράζει, θα σου πάρω άλλο από την εκκλησία, την ησύχασα.


Έτσι, συνέχισε σε κρεσέντο το ευχολόγιο. Δεν θυμάμαι αν ήταν αυτή τη φορά ή κάποια επόμενη που μου ευχήθηκε, «ο θεός να σου δώσει μιά καλή αγάπη». Αυτό το «καλή» κουδουνίζει ακόμα και σήμερα στα αυτιά μου. Λες και ήξερε...

 

Σκυμμένη πάνω στο τραπεζάκι της ζωγραφίζει πιατέλες και κούπες με δέντρα, πουλάκια (ζευγάρια πάντα) και ψάρια. Από το 1950 ζωγραφίζει πάνω στα κεραμεικά, του άντρα της και κατόπιν σε αυτά του γιού και των εγγονιών της. Μιά ζωή.


Φτάσαμε στον Άγιο Κωσταντίνο που ευτυχώς έχει μια πεζούλα απέξω. Κατέβηκε πιό ανάλαφρα από όσο ανέβηκε. Πήραμε και το κερί και όλα μιά χαρά.

 

Έτσι γνωριστήκαμε με την γειτόνισσα, Κατέ(ρινα) Λεμπέση.


Την είχα δει ξανά βέβαια σε επισκέψεις μου στο εργαστήριο κεραμεικής του γιού της Γιάννη, σκυμμένη πάνω στο τραπεζάκι της να πλουμίζει πιατέλες και κούπες με δέντρα, πουλάκια (ζευγάρια πάντα) και ψάρια. Από το 1950 ζωγραφίζει πάνω στα κεραμεικά, του άντρα της και κατόπιν σε αυτά του γιού και των εγγονιών της. Μιά ζωή.


Κάθε χρόνο θα την επισκεφτω αρκετές φορές μέσα στο καλοκαίρι, όχι μόνο για να αποκτήσω κάποιο από τα ποιήματά της ή για παραγγελίες φίλων, αλλά και απλά να την δω. Να πούμε για πολλοστή φορά τα ίδια, που όμως κάθε φορά είναι σαν πρώτη.


Τελευταία απλώνει αυτό που κάνει, εδώ και πολύ περισσότερο από μισό αιώνα, και στο χαρτί. Κοιτάζοντας τις ζωγραφιές της θα καταλάβεις με τη μία αυτό που η ίδια λέει, «από την αγάπη μου ζωγραφίζω».


Έτσι είναι.


Η γιαγιά Κατέ σκορπίζει αγάπη και καλοσύνη όχι μόνο με τις ζωγραφιές της. Όταν έρθεις σε επαφή με αυτή την ενενηντάχρονη, με τα πάντα καλοχτενισμένα της μαλλιά, όλα είναι ήρεμα και απλά. Όπως πρέπει.

 

Αν υπάρχει η loveless generation, ευτυχώς υπάρχει ακόμα και η γιαγιά Κατέ.

 

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος

 

 

Με αφέλεια και χάρι

Του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου

 

Τα κεραμεικά της Κατέ Λεμπέση, αφημένα ατάκτως στο πάτωμα του εργαστηρίου της, διατίθενται απλώς προς πώληση. Δεν προσποιούνται τα καλλιτεχνήματα. Είναι.

 

Σε τραβάει αμέσως η θεία αφέλειά τους.

 

Πώς είναι έτσι αυτά τα πουλάκια - με τεράστια κεφάλια, μια γραμμή για σώμα και μικροσκοπικά φτερά; Και πώς, παρόλα αυτά, δίνουνε τέλεια την αίσθηση ότι πετούν ανάμεσα στα φύλλα ενός ασφαλούς, αδιατάρακτου παράδεισου;

 

Και τα χρώματα; Πώς μέσα στην ακραία οικονομία τους (τα περισσότερα έχουν μονο έναν ή δυο τόνους) δίνουν τέτοια πλούσια αίσθηση, σα να είναι προϊόν της πιο πειθαρχημένης δεξιοτεχνίας;

 

Ο Σίλερ στο εκπληκτικό ρομαντικό δοκίμιό του «Περί αφελούς και συναισθηματικής ποιήσεως» (εκδ. Στιγμή), δίνει την απάντηση:

«Ο ποιητής ή είναι φύση ή την ζητά. Στην πρώτη περίπτωση είναι αφελής, στη δεύτερη συναισθηματικός.»

 

Η γιαγιά Λεμπέση είναι φύση. Δεν ξέρει καν γιατί και πώς βάζει εδώ ένα σμήνος παχειές μέλισσες, κι εκεί ένα κίτρινο ψάρι με πράσινα λέπια που καταπίνει ένα άλλο επίσης πράσινο. Γιατί σε ένα κλαδί δάφνης που υψώνεται γεωμετρικά με ανοιχτά κλαδιά, ένα κλαδί (μόνο ένα) ξαφνικά λυγίζει, δίνοντας με μετρημένη ένταση την αίσθηση του άερα.

 

Αυτή η δεξιοτεχνία δεν είναι κατακτημένη μέσω του στοχασμού, αλλά μέσω του αισθήματος- η γιαγιά Κατέ, ζωγραφίζει έτσι τα πράγματα, γιατί απλώς δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Είναι η ίδια τα πουλιά κι η δάφνη. Τα ψάρια είναι μέσα της.

 

Μπαίνοντας στην ημιϋπόγεια κάμαρά της (στην Αγία Άννα -όχι στο νέο  υποκατάστημα του γιού  της στην Απολλωνία), το διαπιστώνεις. Ζει μέσα σε όσα ζωγράφισε ότι ζει! Έβγαλε από μέσα της τον μοναδικό της κόσμο και μετά ξαναμπήκε μέσα του και ζει. Πάνω απ΄το νεροχύτη της ρόδια, πουλιά και μαργαρίτες· πάνω απ' το νιπτήρα της πλακάκια ζωγραφισμένα με φωσφορικά ψάρια και υπερφυσικά πτερύγια.

 

Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες.

 

Γύρω της, υπάρχουν μόνο τα χρειώδη. Δεν της λείπει τίποτα. Τα φτιάχνει αν χρειαστεί με μια αυθόρμητη μονοκοντυλιά.

 

Υπάρχουν κι άλλα ενδιαφέροντα εργαστήρια αγγειοπλαστικής στη Σίφνο και άλλα νησιά του Αιγαίου. Πολλά έχουν στυλ. Όμως, τα (παλιά και δυσεύρετα πλέον) έργα αυτής της ενενηντάχρονης γυναίκας στον Αρτεμώνα, έχουν ποίηση.

  

 

Η ΚΑΜΑΡΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ ΚΑΤΕ: Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες. Σχεδόν όλοι οι τοίχοι και τα πλακάκια είναι διακοσμημένα από την ίδια... Φωτ.: Γώργος Τζιλιάνος
Η ΚΑΜΑΡΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ ΚΑΤΕ: Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες. Σχεδόν όλοι οι τοίχοι και τα πλακάκια είναι διακοσμημένα από την ίδια... Φωτ.: Γώργος Τζιλιάνος

 

 

 
ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΛΕΜΠΕΣΗ

ΣΙΦΝΟΣ (ΑΡΤΕΜΩΝΑΣ)

    info@keramics.gr
     Τηλέφωνο: 2284032010 , 6972607313

Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος
ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΛΕΜΠΕΣΗ ΣΙΦΝΟΣ (ΑΡΤΕΜΩΝΑΣ) [email protected] Τηλέφωνο: 2284032010 , 6972607313 Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος


 

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Με 100.000 δολάρια τη βραδιά, μπορείς να μείνεις στη σουίτα που σχεδίασε ο Ντάμιεν Χιρστ
Το δωμάτιο φέρει την ονομασία “Empathy Suite” (πάντα χιουμορίστας ο πάμπλουτος εικαστικός) και βρίσκεται στο Palms Casino Resort του Λας Βέγκας
 Ένα διαμέρισμα στο Κολωνάκι με αφρικανικές μάσκες, έργα τέχνης και design αντικείμενα
Το σπίτι της εικαστικού Όλγας Μηλιαρέση-Φωκά έχει αρμονικό mix and match χαρακτήρα
Hudson Yards: Η πιο καινούργια γειτονιά στη Νέα Υόρκη άνοιξε τις πύλες της και είναι εντυπωσιακή
Η νέα γειτονιά εκτείνεται σε 14 στρέμματα και περιλαμβάνει κήπους, άλση και δεκάδες καταστήματα και εστιατόρια, με κορωνίδα το «vessel»- το εντυπωσιακό αναρριχήσιμο γλυπτό του Heatherwick Studio.
Ο σχεδιαστής Iσάακ Μιζράχι έχει εμμονή με τις δημιουργικές ανέσεις
O πιο αγαπητός σχεδιαστής ρούχων της Νέας Υόρκης μας ξεναγεί στο γεμάτο με έργα τέχνης διαμέρισμά του στο Greenwich Village
Ο Κύπριος σχεδιαστής φωτιστικών Μάικλ Αναστασιάδης εξυμνεί τον ταπεινό, ηλεκτρικό λαμπτήρα
Αυτό το τόσο συνηθισμένο αντικείμενο της καθημερινότητάς μας
Στα άδυτα του Δημαρχείου της Αθήνας
Εκτός από τις αίθουσες των υπηρεσιών του ληξιαρχείου, του δημοτολογίου και του χώρου όπου τελούνται οι πολιτικοί γάμοι, ελάχιστοι Αθηναίοι πολίτες γνωρίζουν πώς είναι οι υπόλοιποι εσωτερικοί χώροι σε ένα από τα πιο εμβληματικά κτίρια της πόλης.
Στα ’60s τα ελληνικά τραγούδια γίνονταν ισπανικά κόμικς
Αυτοί ήταν οι ελληνικοί έρωτες που τους αγόραζες με μιάμιση πεσέτα. Γράφει ο Γιώργης Χριστοδούλου
Στο σπίτι του πιο επιδειξιομανούς εμπόρου τέχνης της Ασίας
Ο 92χρονος συλλέκτης αντικών Robert Chang, γνωστός και ως ο «νονός» της ασιατικής τέχνης, αφηγείται τη ζωή του
Arata Isozaki: O Ιάπωνας δάσκαλος του αρχιτεκτονικού φουτουρισμού κέρδισε το Pritzker 2019
Ο 87χρονος με μακρά πορεία στην αρχιτεκτονική από τη δεκαετία του 1960, θεωρείται ένας οραματιστής με τολμηρή φουτουριστική προσέγγιση
Οι απίστευτης χλιδής εσωτερικοί χώροι των σπιτιών του Καρλ Λάγκερφελντ
Τα εντυπωσιακά σπίτια του στο Παρίσι, το Μόντε Κάρλο, τη Ρώμη και το Μπιαρίτζ όπως παρουσιάστηκαν στην Vogue μέσα στις δεκαετίες
Θερμαϊκός: ένα από τα πιο παλιά μαγαζιά της Θεσσαλονίκης είναι και ένα από τα πιο ιδιαίτερα
Η ιδιοκτήτριά του, Νατάσσα Ζουμπούλη, αφηγήθηκε στη LiFO την ιστορία του μέρους που «έκανε μόδα την παραλία της Θεσσαλονίκης»
ΔΟΜΕΣ 2019: Τα κορυφαία πρότζεκτς και οι Έλληνες αρχιτέκτονες που βραβεύθηκαν
Ο ετήσιος θεσμός συμπληρώνει 10 χρόνια ανάδειξης της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής με κριτική επιτροπή κορυφαίους αρχιτέκτονες από όλο τον κόσμο
Η απρόσμενη εξόρμηση της IKEA στο αφρικανικό design
Η νέα συλλογή του σουηδικού κολοσσού παρουσιάζει δημιουργίες Αφρικανών σχεδιαστών από όλο το εύρος της ηπείρου
Ο οριζόντιος ουρανοξύστης της Κίνας - Ένα θαύμα της μηχανικής
Το σύμπλεγμα των οχτώ κτιρίων αναπτύσσεται σε 1,12 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα και στοίχισε 3,8 δισ. δολάρια
Τα εκπληκτικά έπιπλα και φωτιστικά του ντιζάινερ του μοντερνισμού Clement Meadmore
Μια έκθεση που συγκεντρώνει τα έργα του πιο γνωστού βιομηχανικού σχεδιαστή (και μετέπειτα γλύπτη) από την Αυστραλία
2 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar ΕΛΠΟ 2.10.2018 | 20:11
Η περιγραφή της γιαγιάς Κατέ αποπνέει μια αύρα θηλυκού Θεόφιλου.
avatar AthanBXL 3.10.2018 | 02:35
Η Κυρία ειναι λαογραφικός και πολιτιστικός θησαυρός.....
Ο Θεός να την χει καλά....
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή