Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Ο αφελής παράδεισος της γιαγιάς Λεμπέση στη Σίφνο

Η 90χρονη λαϊκή αγγειοπλάστρια της Σίφνου έχει δημιουργήσει, σχεδόν χωρίς να το ξέρει, ένα έργο αφελούς ποιητικής χάρης που δεν έχει όμοιο.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΛΙΑΝΟΣ & ΣΤΑΘΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟΣ
Δεν θυμάμαι αν ήταν αυτή τη φορά ή κάποια επόμενη που μου ευχήθηκε, «ο θεός να σου δώσει μιά καλή αγάπη»... Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος/ LIFO


Άγία Άννα, Αρτεμώνας Σίφνου. Λίγα χρόνια πριν...

Του Γιώργου Τζιλιάνου

 

Παίρνω την μηχανή για την θάλασσα. Στην στροφή μετά το "Μαρόκο" μου, στη μέση της ανηφόρας, η γιαγιά Κατέ. Δεν την γνώριζα τότε. Κρατάει ένα μεγάλο κερί, κουνάει και τα δυό της χέρια για να με σταματήσει.

 

― Καλημέρα
― Καλημέρα παιδάκι μου, θέλω να με πας στον Άγιο Κωνσταντίνο ν' ανάψω το κερί, δεν με βαστάν' το πόδια μου.
― !!!


Η μηχανή ψηλή (ΧΤ650), μένω για λίγο κάγκελο, πώς θα ανέβει; Αμέσως κατάλαβα ότι δεν είχα επιλογή. Πλεύρισα σε μια πεζούλα δίπλα, ανέβηκε πολύ πιό άνετα απ' όσο νόμιζα και καβάλησε, χωρίς να σταματάει να μιλάει.


Η απόσταση κανονικά δεν είναι ούτε πέντε λεπτά, την κάναμε καμιά δεκαριά και βάλε. Σε όλη την διαδρομή με ράντιζε με ευχές, τόσες που δεν έχω πάρει ποτέ.


Σε μια στροφή, πριν την πλατεία, το κερί έπεσε στον δρόμο. Στιγμιαίος βουβός πανικός!


― Δεν πειράζει, θα σου πάρω άλλο από την εκκλησία, την ησύχασα.


Έτσι, συνέχισε σε κρεσέντο το ευχολόγιο. Δεν θυμάμαι αν ήταν αυτή τη φορά ή κάποια επόμενη που μου ευχήθηκε, «ο θεός να σου δώσει μιά καλή αγάπη». Αυτό το «καλή» κουδουνίζει ακόμα και σήμερα στα αυτιά μου. Λες και ήξερε...

 

Σκυμμένη πάνω στο τραπεζάκι της ζωγραφίζει πιατέλες και κούπες με δέντρα, πουλάκια (ζευγάρια πάντα) και ψάρια. Από το 1950 ζωγραφίζει πάνω στα κεραμεικά, του άντρα της και κατόπιν σε αυτά του γιού και των εγγονιών της. Μιά ζωή.


Φτάσαμε στον Άγιο Κωσταντίνο που ευτυχώς έχει μια πεζούλα απέξω. Κατέβηκε πιό ανάλαφρα από όσο ανέβηκε. Πήραμε και το κερί και όλα μιά χαρά.

 

Έτσι γνωριστήκαμε με την γειτόνισσα, Κατέ(ρινα) Λεμπέση.


Την είχα δει ξανά βέβαια σε επισκέψεις μου στο εργαστήριο κεραμεικής του γιού της Γιάννη, σκυμμένη πάνω στο τραπεζάκι της να πλουμίζει πιατέλες και κούπες με δέντρα, πουλάκια (ζευγάρια πάντα) και ψάρια. Από το 1950 ζωγραφίζει πάνω στα κεραμεικά, του άντρα της και κατόπιν σε αυτά του γιού και των εγγονιών της. Μιά ζωή.


Κάθε χρόνο θα την επισκεφτω αρκετές φορές μέσα στο καλοκαίρι, όχι μόνο για να αποκτήσω κάποιο από τα ποιήματά της ή για παραγγελίες φίλων, αλλά και απλά να την δω. Να πούμε για πολλοστή φορά τα ίδια, που όμως κάθε φορά είναι σαν πρώτη.


Τελευταία απλώνει αυτό που κάνει, εδώ και πολύ περισσότερο από μισό αιώνα, και στο χαρτί. Κοιτάζοντας τις ζωγραφιές της θα καταλάβεις με τη μία αυτό που η ίδια λέει, «από την αγάπη μου ζωγραφίζω».


Έτσι είναι.


Η γιαγιά Κατέ σκορπίζει αγάπη και καλοσύνη όχι μόνο με τις ζωγραφιές της. Όταν έρθεις σε επαφή με αυτή την ενενηντάχρονη, με τα πάντα καλοχτενισμένα της μαλλιά, όλα είναι ήρεμα και απλά. Όπως πρέπει.

 

Αν υπάρχει η loveless generation, ευτυχώς υπάρχει ακόμα και η γιαγιά Κατέ.

 

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος

 

 

Με αφέλεια και χάρι

Του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου

 

Τα κεραμεικά της Κατέ Λεμπέση, αφημένα ατάκτως στο πάτωμα του εργαστηρίου της, διατίθενται απλώς προς πώληση. Δεν προσποιούνται τα καλλιτεχνήματα. Είναι.

 

Σε τραβάει αμέσως η θεία αφέλειά τους.

 

Πώς είναι έτσι αυτά τα πουλάκια - με τεράστια κεφάλια, μια γραμμή για σώμα και μικροσκοπικά φτερά; Και πώς, παρόλα αυτά, δίνουνε τέλεια την αίσθηση ότι πετούν ανάμεσα στα φύλλα ενός ασφαλούς, αδιατάρακτου παράδεισου;

 

Και τα χρώματα; Πώς μέσα στην ακραία οικονομία τους (τα περισσότερα έχουν μονο έναν ή δυο τόνους) δίνουν τέτοια πλούσια αίσθηση, σα να είναι προϊόν της πιο πειθαρχημένης δεξιοτεχνίας;

 

Ο Σίλερ στο εκπληκτικό ρομαντικό δοκίμιό του «Περί αφελούς και συναισθηματικής ποιήσεως» (εκδ. Στιγμή), δίνει την απάντηση:

«Ο ποιητής ή είναι φύση ή την ζητά. Στην πρώτη περίπτωση είναι αφελής, στη δεύτερη συναισθηματικός.»

 

Η γιαγιά Λεμπέση είναι φύση. Δεν ξέρει καν γιατί και πώς βάζει εδώ ένα σμήνος παχειές μέλισσες, κι εκεί ένα κίτρινο ψάρι με πράσινα λέπια που καταπίνει ένα άλλο επίσης πράσινο. Γιατί σε ένα κλαδί δάφνης που υψώνεται γεωμετρικά με ανοιχτά κλαδιά, ένα κλαδί (μόνο ένα) ξαφνικά λυγίζει, δίνοντας με μετρημένη ένταση την αίσθηση του άερα.

 

Αυτή η δεξιοτεχνία δεν είναι κατακτημένη μέσω του στοχασμού, αλλά μέσω του αισθήματος- η γιαγιά Κατέ, ζωγραφίζει έτσι τα πράγματα, γιατί απλώς δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Είναι η ίδια τα πουλιά κι η δάφνη. Τα ψάρια είναι μέσα της.

 

Μπαίνοντας στην ημιϋπόγεια κάμαρά της (στην Αγία Άννα -όχι στο νέο  υποκατάστημα του γιού  της στην Απολλωνία), το διαπιστώνεις. Ζει μέσα σε όσα ζωγράφισε ότι ζει! Έβγαλε από μέσα της τον μοναδικό της κόσμο και μετά ξαναμπήκε μέσα του και ζει. Πάνω απ΄το νεροχύτη της ρόδια, πουλιά και μαργαρίτες· πάνω απ' το νιπτήρα της πλακάκια ζωγραφισμένα με φωσφορικά ψάρια και υπερφυσικά πτερύγια.

 

Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες.

 

Γύρω της, υπάρχουν μόνο τα χρειώδη. Δεν της λείπει τίποτα. Τα φτιάχνει αν χρειαστεί με μια αυθόρμητη μονοκοντυλιά.

 

Υπάρχουν κι άλλα ενδιαφέροντα εργαστήρια αγγειοπλαστικής στη Σίφνο και άλλα νησιά του Αιγαίου. Πολλά έχουν στυλ. Όμως, τα (παλιά και δυσεύρετα πλέον) έργα αυτής της ενενηντάχρονης γυναίκας στον Αρτεμώνα, έχουν ποίηση.

  

 

Η ΚΑΜΑΡΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ ΚΑΤΕ: Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες. Σχεδόν όλοι οι τοίχοι και τα πλακάκια είναι διακοσμημένα από την ίδια... Φωτ.: Γώργος Τζιλιάνος
Η ΚΑΜΑΡΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ ΚΑΤΕ: Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες. Σχεδόν όλοι οι τοίχοι και τα πλακάκια είναι διακοσμημένα από την ίδια... Φωτ.: Γώργος Τζιλιάνος

 

 

 
ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΛΕΜΠΕΣΗ

ΣΙΦΝΟΣ (ΑΡΤΕΜΩΝΑΣ)

    info@keramics.gr
     Τηλέφωνο: 2284032010 , 6972607313

Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος
ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΛΕΜΠΕΣΗ ΣΙΦΝΟΣ (ΑΡΤΕΜΩΝΑΣ) [email protected] Τηλέφωνο: 2284032010 , 6972607313 Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος


 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε η εμβληματική κεραμίστρια της Σίφνου Κατέ Λεμπέση
Από πνευμονία στα 90 χρόνια της

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ένας επίγειος παράδεισος με νούφαρα, λωτούς, ίριδες και 700 είδη φυτών στο Μαραθώνα
Περάσαμε μια μέρα στο κτήμα του Γιάννη Γρύλλη, του μοναδικού καλλιεργητή νούφαρων και υδρόβιων φυτών στη χώρα μας
Τα δέκα πιο εμβληματικά κτίρια του Ι Μ Pei
Ένας από τους διασημότερους αρχιτέκτονες του κόσμου πέθανε σήμερα σε ηλικία 102 ετών.
Flaw Project: πήλινα πιάτα με όμορφα «ψεγάδια»
Δύο κορίτσια από τη Δράμα δημιουργούν διακοσμητικά κεραμικά πιάτα με ναΐφ εικόνες γυναικείων κυρίως μορφών.
Ο Κωνσταντίνος Μπούρας μετακόμισε από τη Νέα Υόρκη στη Νέα Σμύρνη και είναι πανευτυχής
Στο σπίτι του Έλληνα αρχιτέκτονα που σχεδίασε το διαμέρισμα της διευθύντριας του Guggenheim στη Νέα Υόρκη
Ο αχαλίνωτος αιθησιασμός και το λεπτό σχέδιο ενός καλλιτέχνη του ίνσταγκραμ
Ο μυστηριώδης καλλιτέχνης καταφέρνει να «εξάψει» την ερωτική φαντασία με μονάχα ένα χαρτί και μαύρο μελάνι
O άνθρωπος πίσω από τα πιο εθιστικά animation που κυκλοφορούν στο Ίντερνετ
Τα τρισδιάστατα κινούμενα σχέδια κάτω από την ονομασία Extraweg έχουν γίνει viral στο Instagram και σε άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Athens International Tattoo Convention: η μεγάλη αθηναϊκή γιορτή του τατουάζ
Στις 10, 11 και 12 Μαΐου διοργανώνεται το 13ο Athens International Tattoo Convention, το φεστιβάλ που έχει καταφέρει να γίνει ένα από τα μεγαλύτερα events δερματοστιξίας στην Ευρώπη αλλά και παγκοσμίως.
Δεντρόσπιτα στο κέντρο της πόλης: μια όχι και τόσο ουτοπική αρχιτεκτονική
Ένας νέος αρχιτέκτονας προτείνει τη λύση για τη στεγαστική κρίση του Λονδίνου αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα και τη ρύπανση της πόλης.
Η ζωή του Γιαννούλη Χαλεπά σε ένα αριστουργηματικό κόμικ
Ο Θανάσης Πέτρου και ο Δημήτρης Βανέλλης δημιούργησαν μια εικονογραφημένη μελέτη για τον μύθο της νεοελληνικής γλυπτικής που είναι ένα από τα πιο σημαντικά κόμικς που βγήκαν ποτέ στην Ελλάδα.
Επτά αρχιτεκτονικές προτάσεις για το νέο κωδωνοστάσιο της Παναγίας των Παρισίων
Πλήθος αρχιτεκτόνων έχουν καταθέσει τις προτάσεις τους μετά την πρόσκληση του Μακρόν. Εδώ θα δούμε τις επτά πιο ενδιαφέρουσες
Ο παλιός «Μαύρος» της οδού Αιόλου μετατράπηκε στο hip ξενοδοχείο The Pinnacle Athens
Η αναγέννηση του ψηλότερου κτιρίου στο εμπορικό τρίγωνο της Αθήνας σε aparthotel, με παράθυρα τριών μέτρων που χαρίζουν απρόσκοπτη θέα στη πόλη
Στην Ουκρανία τα αυγά του Πάσχα είναι έργα τέχνης
Κάθε Ουκρανός προσπαθεί να έχει τουλάχιστον ένα αυγό pysanka στο καλάθι του το Πάσχα
Φτιάξε έναν κλώνο σου σε μινιατούρα μέσω 3D εκτυπωτή στην Αθήνα
Σε φωτογραφίζουν 60 φωτογραφικές μηχανές ταυτόχρονα. Η μινιατούρα σου είναι έτοιμη, μέσω 3D εκτυπωτή. Είναι κυριολεκτικά φανταστικό.
 Γάτες και φυτά, ίσον σουρεαλισμός
Τα σουρεαλιστικά κολάζ του Stephen Eichhorn με φωτογραφίες από βίντατζ βιβλία
Το Πάσχα μέσα από τα παλιά αναγνωστικά
Αφέλεια, νοσταλγία, στερεότυπα, μνήμη
2 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar ΕΛΠΟ 2.10.2018 | 20:11
Η περιγραφή της γιαγιάς Κατέ αποπνέει μια αύρα θηλυκού Θεόφιλου.
avatar AthanBXL 3.10.2018 | 02:35
Η Κυρία ειναι λαογραφικός και πολιτιστικός θησαυρός.....
Ο Θεός να την χει καλά....
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή