Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Ο αφελής παράδεισος της γιαγιάς Λεμπέση στη Σίφνο

Η 90χρονη λαϊκή αγγειοπλάστρια της Σίφνου έχει δημιουργήσει, σχεδόν χωρίς να το ξέρει, ένα έργο αφελούς ποιητικής χάρης που δεν έχει όμοιο.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΛΙΑΝΟΣ & ΣΤΑΘΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟΣ
Δεν θυμάμαι αν ήταν αυτή τη φορά ή κάποια επόμενη που μου ευχήθηκε, «ο θεός να σου δώσει μιά καλή αγάπη»... Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος/ LIFO


Άγία Άννα, Αρτεμώνας Σίφνου. Λίγα χρόνια πριν...

Του Γιώργου Τζιλιάνου

 

Παίρνω την μηχανή για την θάλασσα. Στην στροφή μετά το "Μαρόκο" μου, στη μέση της ανηφόρας, η γιαγιά Κατέ. Δεν την γνώριζα τότε. Κρατάει ένα μεγάλο κερί, κουνάει και τα δυό της χέρια για να με σταματήσει.

 

― Καλημέρα
― Καλημέρα παιδάκι μου, θέλω να με πας στον Άγιο Κωνσταντίνο ν' ανάψω το κερί, δεν με βαστάν' το πόδια μου.
― !!!


Η μηχανή ψηλή (ΧΤ650), μένω για λίγο κάγκελο, πώς θα ανέβει; Αμέσως κατάλαβα ότι δεν είχα επιλογή. Πλεύρισα σε μια πεζούλα δίπλα, ανέβηκε πολύ πιό άνετα απ' όσο νόμιζα και καβάλησε, χωρίς να σταματάει να μιλάει.


Η απόσταση κανονικά δεν είναι ούτε πέντε λεπτά, την κάναμε καμιά δεκαριά και βάλε. Σε όλη την διαδρομή με ράντιζε με ευχές, τόσες που δεν έχω πάρει ποτέ.


Σε μια στροφή, πριν την πλατεία, το κερί έπεσε στον δρόμο. Στιγμιαίος βουβός πανικός!


― Δεν πειράζει, θα σου πάρω άλλο από την εκκλησία, την ησύχασα.


Έτσι, συνέχισε σε κρεσέντο το ευχολόγιο. Δεν θυμάμαι αν ήταν αυτή τη φορά ή κάποια επόμενη που μου ευχήθηκε, «ο θεός να σου δώσει μιά καλή αγάπη». Αυτό το «καλή» κουδουνίζει ακόμα και σήμερα στα αυτιά μου. Λες και ήξερε...

 

Σκυμμένη πάνω στο τραπεζάκι της ζωγραφίζει πιατέλες και κούπες με δέντρα, πουλάκια (ζευγάρια πάντα) και ψάρια. Από το 1950 ζωγραφίζει πάνω στα κεραμεικά, του άντρα της και κατόπιν σε αυτά του γιού και των εγγονιών της. Μιά ζωή.


Φτάσαμε στον Άγιο Κωσταντίνο που ευτυχώς έχει μια πεζούλα απέξω. Κατέβηκε πιό ανάλαφρα από όσο ανέβηκε. Πήραμε και το κερί και όλα μιά χαρά.

 

Έτσι γνωριστήκαμε με την γειτόνισσα, Κατέ(ρινα) Λεμπέση.


Την είχα δει ξανά βέβαια σε επισκέψεις μου στο εργαστήριο κεραμεικής του γιού της Γιάννη, σκυμμένη πάνω στο τραπεζάκι της να πλουμίζει πιατέλες και κούπες με δέντρα, πουλάκια (ζευγάρια πάντα) και ψάρια. Από το 1950 ζωγραφίζει πάνω στα κεραμεικά, του άντρα της και κατόπιν σε αυτά του γιού και των εγγονιών της. Μιά ζωή.


Κάθε χρόνο θα την επισκεφτω αρκετές φορές μέσα στο καλοκαίρι, όχι μόνο για να αποκτήσω κάποιο από τα ποιήματά της ή για παραγγελίες φίλων, αλλά και απλά να την δω. Να πούμε για πολλοστή φορά τα ίδια, που όμως κάθε φορά είναι σαν πρώτη.


Τελευταία απλώνει αυτό που κάνει, εδώ και πολύ περισσότερο από μισό αιώνα, και στο χαρτί. Κοιτάζοντας τις ζωγραφιές της θα καταλάβεις με τη μία αυτό που η ίδια λέει, «από την αγάπη μου ζωγραφίζω».


Έτσι είναι.


Η γιαγιά Κατέ σκορπίζει αγάπη και καλοσύνη όχι μόνο με τις ζωγραφιές της. Όταν έρθεις σε επαφή με αυτή την ενενηντάχρονη, με τα πάντα καλοχτενισμένα της μαλλιά, όλα είναι ήρεμα και απλά. Όπως πρέπει.

 

Αν υπάρχει η loveless generation, ευτυχώς υπάρχει ακόμα και η γιαγιά Κατέ.

 

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος

 

 

Με αφέλεια και χάρι

Του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου

 

Τα κεραμεικά της Κατέ Λεμπέση, αφημένα ατάκτως στο πάτωμα του εργαστηρίου της, διατίθενται απλώς προς πώληση. Δεν προσποιούνται τα καλλιτεχνήματα. Είναι.

 

Σε τραβάει αμέσως η θεία αφέλειά τους.

 

Πώς είναι έτσι αυτά τα πουλάκια - με τεράστια κεφάλια, μια γραμμή για σώμα και μικροσκοπικά φτερά; Και πώς, παρόλα αυτά, δίνουνε τέλεια την αίσθηση ότι πετούν ανάμεσα στα φύλλα ενός ασφαλούς, αδιατάρακτου παράδεισου;

 

Και τα χρώματα; Πώς μέσα στην ακραία οικονομία τους (τα περισσότερα έχουν μονο έναν ή δυο τόνους) δίνουν τέτοια πλούσια αίσθηση, σα να είναι προϊόν της πιο πειθαρχημένης δεξιοτεχνίας;

 

Ο Σίλερ στο εκπληκτικό ρομαντικό δοκίμιό του «Περί αφελούς και συναισθηματικής ποιήσεως» (εκδ. Στιγμή), δίνει την απάντηση:

«Ο ποιητής ή είναι φύση ή την ζητά. Στην πρώτη περίπτωση είναι αφελής, στη δεύτερη συναισθηματικός.»

 

Η γιαγιά Λεμπέση είναι φύση. Δεν ξέρει καν γιατί και πώς βάζει εδώ ένα σμήνος παχειές μέλισσες, κι εκεί ένα κίτρινο ψάρι με πράσινα λέπια που καταπίνει ένα άλλο επίσης πράσινο. Γιατί σε ένα κλαδί δάφνης που υψώνεται γεωμετρικά με ανοιχτά κλαδιά, ένα κλαδί (μόνο ένα) ξαφνικά λυγίζει, δίνοντας με μετρημένη ένταση την αίσθηση του άερα.

 

Αυτή η δεξιοτεχνία δεν είναι κατακτημένη μέσω του στοχασμού, αλλά μέσω του αισθήματος- η γιαγιά Κατέ, ζωγραφίζει έτσι τα πράγματα, γιατί απλώς δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Είναι η ίδια τα πουλιά κι η δάφνη. Τα ψάρια είναι μέσα της.

 

Μπαίνοντας στην ημιϋπόγεια κάμαρά της (στην Αγία Άννα -όχι στο νέο  υποκατάστημα του γιού  της στην Απολλωνία), το διαπιστώνεις. Ζει μέσα σε όσα ζωγράφισε ότι ζει! Έβγαλε από μέσα της τον μοναδικό της κόσμο και μετά ξαναμπήκε μέσα του και ζει. Πάνω απ΄το νεροχύτη της ρόδια, πουλιά και μαργαρίτες· πάνω απ' το νιπτήρα της πλακάκια ζωγραφισμένα με φωσφορικά ψάρια και υπερφυσικά πτερύγια.

 

Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες.

 

Γύρω της, υπάρχουν μόνο τα χρειώδη. Δεν της λείπει τίποτα. Τα φτιάχνει αν χρειαστεί με μια αυθόρμητη μονοκοντυλιά.

 

Υπάρχουν κι άλλα ενδιαφέροντα εργαστήρια αγγειοπλαστικής στη Σίφνο και άλλα νησιά του Αιγαίου. Πολλά έχουν στυλ. Όμως, τα (παλιά και δυσεύρετα πλέον) έργα αυτής της ενενηντάχρονης γυναίκας στον Αρτεμώνα, έχουν ποίηση.

  

 

Η ΚΑΜΑΡΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ ΚΑΤΕ: Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες. Σχεδόν όλοι οι τοίχοι και τα πλακάκια είναι διακοσμημένα από την ίδια... Φωτ.: Γώργος Τζιλιάνος
Η ΚΑΜΑΡΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ ΚΑΤΕ: Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες. Σχεδόν όλοι οι τοίχοι και τα πλακάκια είναι διακοσμημένα από την ίδια... Φωτ.: Γώργος Τζιλιάνος

 

 

 
ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΛΕΜΠΕΣΗ

ΣΙΦΝΟΣ (ΑΡΤΕΜΩΝΑΣ)

    info@keramics.gr
     Τηλέφωνο: 2284032010 , 6972607313

Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος
ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΛΕΜΠΕΣΗ ΣΙΦΝΟΣ (ΑΡΤΕΜΩΝΑΣ) [email protected] Τηλέφωνο: 2284032010 , 6972607313 Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος


 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε η εμβληματική κεραμίστρια της Σίφνου Κατέ Λεμπέση
Από πνευμονία στα 90 χρόνια της

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αγαπημένες ταινίες σε 8bit εκδοχή
Ο Gustavo Viselner αποτυπώνει διάσημες σκηνές αγαπημένων ταινιών σε μια πίξελ εκδοχή που θυμίζει έντονα τη δεκαετία του '80.
Μαρτίνος: ένα παλαιοπωλείο σαν γκαλερί τέχνης
Η κυρία Ελένη Μαρτίνου μας ξεναγεί στην ιστορική γκαλερί του 1894 στο Μοναστηράκι και στον νεότερο χώρο στο Κολωνάκι
Ο αρχιτέκτονας τοπίου Θωμάς Δοξιάδης δίνει πάντα την αίσθηση ότι δεν έχει επέμβει ανθρώπινο χέρι
Μιλώντας με τον διεθνώς αναγνωρισμένο αρχιτέκτονα για την αρχιτεκτονική τοπίου σε μια χώρα που δεν φημίζεται για την αρμονική σχέση του κτισμένου με το φυσικό περιβάλλον.
Με κομμένη την ανάσα μέσα σε μια γυάλινη πισίνα πάνω από τα Νορβηγικά φιόρδ
Η πρόταση του στούντιο Hayri Atak για ένα boutique hotel που απευθύνεται σε τολμηρούς επισκέπτες
Γυάλινη οροφή και σκάλες σε σχήμα ζικ ζακ συνθέτουν το πιο καλειδοσκοπικό βιβλιοπωλείο της Κίνας
Ένα αρχιτεκτονικό αριστούργημα από το στούντιο Χ+Living στεγάζεται σε δύο ορόφους του Zodi Plaza
Έτσι θα είναι το (βυθισμένο) Λονδίνο το 2090, λόγω της κλιματικής αλλαγής
Μια δυστοπική προφητεία από το στούντιο ψηφιακού σχεδιασμού Squint/Opera για τις επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής πάνω στην βρεττανική πρωτεύουσα
Μέσα στο φουτουριστικό ανάκτορο του Pierre Cardin στις Κάννες
Ένα παράξενο μέγαρο που φιλοξένησε άπειρα πάρτι του διεθνούς τζετ σετ και εξακολουθεί να εντυπωσιάζει με την εντελώς ιδιαίτερη αισθητική του.
Η φουτουριστική πρόταση της αρχιτεκτονικής ομάδας της Ζάχα Χαντίντ για το Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης
Οi συνεργάτες των Zaha Hadid Architects Δημήτρης Κολώνης και Ζέττα Κοτσιώνη παρουσίασαν την πρότασή που κατέθεσαν στον Αρχιτεκτονικό Διαγωνισμό Προσχεδίων για το «Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης»
Casa Leone: Η ανατροπή της αθηναϊκής πολυκατοικίας στην Αγ. Παρασκευή εμπνέεται από ένα λιοντάρι
Οι AD Architects και ο Αριστείδης Ντάλας παρουσιάζει το επιβλητικό πρότζεκτ Casa Leone
Να σέβεσαι το Κιλκίς - τουλάχιστον για το ντιζάιν των μπαρ του
Η αρχιτεκτονική ομάδα Ark4Lab of Architecture δημιούργησε έναν χώρο με πληθώρα υλικών και χρωμάτων
Ένα μετα-μοντέρνο ξενοδοχείο στην πλατεία Αγίας Ειρήνης που πριν ήταν γραφεία και διαμερίσματα
Ένα ξενοδοχείο στο κέντρο της πόλης αποκτά νέο χαρακτήρα με παλιά αισθητική
Από το Macintosh 512k στο Mac Pro: Τα 10 κορυφαία Mac της Apple
Τα πιο περιζήτητα προϊόντα Mac, 35 χρόνια μετά το πρώτο λανσάρισμα της συγκεκριμένης σειράς προϊόντων
Η έκθεση του Olafur Eliasson στο Λονδίνο παρουσιάζει την πραγματικότητα από μια ολοκαίνουργια οπτική
Σαράντα έργα τέχνης του καλλιτέχνη κοσμούν την Πινακοθήκη Μοντέρνας Τέχνης του Λονδίνου
 Lapee: Τα ροζ γυναικεία ουρητήρια δίχως πόρτες που μειώνουν τις ουρές αναμονής στα φεστιβάλ
Η πρωτότυπη ιδέα της Gina Périer και του Alexander Egebjerg οδηγεί στην φυλετική ισότητα αναφορικά με την πρόσβαση σε χώρους υγιεινής
Ξανασχεδιάζοντας την εταιρική ταυτότητα των Ξενία
Ένας νεαρός art director, ο Νίκος Γεωργόπουλος, ταξιδεύει πίσω στον χρόνο για να επιμεληθεί την αναδημιουργία της εταιρικής ταυτότητας των ξενοδοχείων Ξενία
2 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar ΕΛΠΟ 2.10.2018 | 20:11
Η περιγραφή της γιαγιάς Κατέ αποπνέει μια αύρα θηλυκού Θεόφιλου.
avatar AthanBXL 3.10.2018 | 02:35
Η Κυρία ειναι λαογραφικός και πολιτιστικός θησαυρός.....
Ο Θεός να την χει καλά....
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή