Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
 

Ο αφελής παράδεισος της γιαγιάς Λεμπέση στη Σίφνο

Η 90χρονη λαϊκή αγγειοπλάστρια της Σίφνου έχει δημιουργήσει, σχεδόν χωρίς να το ξέρει, ένα έργο αφελούς ποιητικής χάρης που δεν έχει όμοιο.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΛΙΑΝΟΣ & ΣΤΑΘΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟΣ
Δεν θυμάμαι αν ήταν αυτή τη φορά ή κάποια επόμενη που μου ευχήθηκε, «ο θεός να σου δώσει μιά καλή αγάπη»... Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος

 

Άγία Άννα, Αρτεμώνας Σίφνου. Λίγα χρόνια πριν...

Του Γιώργου Τζιλιάνου

 

Παίρνω την μηχανή για την θάλασσα. Στην στροφή μετά το "Μαρόκο" μου, στη μέση της ανηφόρας, η γιαγιά Κατέ. Δεν την γνώριζα τότε. Κρατάει ένα μεγάλο κερί, κουνάει και τα δυό της χέρια για να με σταματήσει.

 

― Καλημέρα
― Καλημέρα παιδάκι μου, θέλω να με πας στον Άγιο Κωνσταντίνο ν' ανάψω το κερί, δεν με βαστάν' το πόδια μου.
― !!!


Η μηχανή ψηλή (ΧΤ650), μένω για λίγο κάγκελο, πώς θα ανέβει; Αμέσως κατάλαβα ότι δεν είχα επιλογή. Πλεύρισα σε μια πεζούλα δίπλα, ανέβηκε πολύ πιό άνετα απ' όσο νόμιζα και καβάλησε, χωρίς να σταματάει να μιλάει.


Η απόσταση κανονικά δεν είναι ούτε πέντε λεπτά, την κάναμε καμιά δεκαριά και βάλε. Σε όλη την διαδρομή με ράντιζε με ευχές, τόσες που δεν έχω πάρει ποτέ.


Σε μια στροφή, πριν την πλατεία, το κερί έπεσε στον δρόμο. Στιγμιαίος βουβός πανικός!


― Δεν πειράζει, θα σου πάρω άλλο από την εκκλησία, την ησύχασα.


Έτσι, συνέχισε σε κρεσέντο το ευχολόγιο. Δεν θυμάμαι αν ήταν αυτή τη φορά ή κάποια επόμενη που μου ευχήθηκε, «ο θεός να σου δώσει μιά καλή αγάπη». Αυτό το «καλή» κουδουνίζει ακόμα και σήμερα στα αυτιά μου. Λες και ήξερε...

 

Σκυμμένη πάνω στο τραπεζάκι της ζωγραφίζει πιατέλες και κούπες με δέντρα, πουλάκια (ζευγάρια πάντα) και ψάρια. Από το 1950 ζωγραφίζει πάνω στα κεραμεικά, του άντρα της και κατόπιν σε αυτά του γιού και των εγγονιών της. Μιά ζωή.


Φτάσαμε στον Άγιο Κωσταντίνο που ευτυχώς έχει μια πεζούλα απέξω. Κατέβηκε πιό ανάλαφρα από όσο ανέβηκε. Πήραμε και το κερί και όλα μιά χαρά.

 

Έτσι γνωριστήκαμε με την γειτόνισσα, Κατέ(ρινα) Λεμπέση.


Την είχα δει ξανά βέβαια σε επισκέψεις μου στο εργαστήριο κεραμεικής του γιού της Γιάννη, σκυμμένη πάνω στο τραπεζάκι της να πλουμίζει πιατέλες και κούπες με δέντρα, πουλάκια (ζευγάρια πάντα) και ψάρια. Από το 1950 ζωγραφίζει πάνω στα κεραμεικά, του άντρα της και κατόπιν σε αυτά του γιού και των εγγονιών της. Μιά ζωή.


Κάθε χρόνο θα την επισκεφτω αρκετές φορές μέσα στο καλοκαίρι, όχι μόνο για να αποκτήσω κάποιο από τα ποιήματά της ή για παραγγελίες φίλων, αλλά και απλά να την δω. Να πούμε για πολλοστή φορά τα ίδια, που όμως κάθε φορά είναι σαν πρώτη.


Τελευταία απλώνει αυτό που κάνει, εδώ και πολύ περισσότερο από μισό αιώνα, και στο χαρτί. Κοιτάζοντας τις ζωγραφιές της θα καταλάβεις με τη μία αυτό που η ίδια λέει, «από την αγάπη μου ζωγραφίζω».


Έτσι είναι.


Η γιαγιά Κατέ σκορπίζει αγάπη και καλοσύνη όχι μόνο με τις ζωγραφιές της. Όταν έρθεις σε επαφή με αυτή την ενενηντάχρονη, με τα πάντα καλοχτενισμένα της μαλλιά, όλα είναι ήρεμα και απλά. Όπως πρέπει.

 

Αν υπάρχει η loveless generation, ευτυχώς υπάρχει ακόμα και η γιαγιά Κατέ.

 

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος

 

 

Με αφέλεια και χάρι

Του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου

 

Τα κεραμεικά της Κατέ Λεμπέση, αφημένα ατάκτως στο πάτωμα του εργαστηρίου της, διατίθενται απλώς προς πώληση. Δεν προσποιούνται τα καλλιτεχνήματα. Είναι.

 

Σε τραβάει αμέσως η θεία αφέλειά τους.

 

Πώς είναι έτσι αυτά τα πουλάκια - με τεράστια κεφάλια, μια γραμμή για σώμα και μικροσκοπικά φτερά; Και πώς, παρόλα αυτά, δίνουνε τέλεια την αίσθηση ότι πετούν ανάμεσα στα φύλλα ενός ασφαλούς, αδιατάρακτου παράδεισου;

 

Και τα χρώματα; Πώς μέσα στην ακραία οικονομία τους (τα περισσότερα έχουν μονο έναν ή δυο τόνους) δίνουν τέτοια πλούσια αίσθηση, σα να είναι προϊόν της πιο πειθαρχημένης δεξιοτεχνίας;

 

Ο Σίλερ στο εκπληκτικό ρομαντικό δοκίμιό του «Περί αφελούς και συναισθηματικής ποιήσεως» (εκδ. Στιγμή), δίνει την απάντηση:

«Ο ποιητής ή είναι φύση ή την ζητά. Στην πρώτη περίπτωση είναι αφελής, στη δεύτερη συναισθηματικός.»

 

Η γιαγιά Λεμπέση είναι φύση. Δεν ξέρει καν γιατί και πώς βάζει εδώ ένα σμήνος παχειές μέλισσες, κι εκεί ένα κίτρινο ψάρι με πράσινα λέπια που καταπίνει ένα άλλο επίσης πράσινο. Γιατί σε ένα κλαδί δάφνης που υψώνεται γεωμετρικά με ανοιχτά κλαδιά, ένα κλαδί (μόνο ένα) ξαφνικά λυγίζει, δίνοντας με μετρημένη ένταση την αίσθηση του άερα.

 

Αυτή η δεξιοτεχνία δεν είναι κατακτημένη μέσω του στοχασμού, αλλά μέσω του αισθήματος- η γιαγιά Κατέ, ζωγραφίζει έτσι τα πράγματα, γιατί απλώς δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Είναι η ίδια τα πουλιά κι η δάφνη. Τα ψάρια είναι μέσα της.

 

Μπαίνοντας στην ημιϋπόγεια κάμαρά της (στην Αγία Άννα -όχι στο νέο  υποκατάστημα του γιού  της στην Απολλωνία), το διαπιστώνεις. Ζει μέσα σε όσα ζωγράφισε ότι ζει! Έβγαλε από μέσα της τον μοναδικό της κόσμο και μετά ξαναμπήκε μέσα του και ζει. Πάνω απ΄το νεροχύτη της ρόδια, πουλιά και μαργαρίτες· πάνω απ' το νιπτήρα της πλακάκια ζωγραφισμένα με φωσφορικά ψάρια και υπερφυσικά πτερύγια.

 

Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες.

 

Γύρω της, υπάρχουν μόνο τα χρειώδη. Δεν της λείπει τίποτα. Τα φτιάχνει αν χρειαστεί με μια αυθόρμητη μονοκοντυλιά.

 

Υπάρχουν κι άλλα ενδιαφέροντα εργαστήρια αγγειοπλαστικής στη Σίφνο και άλλα νησιά του Αιγαίου. Πολλά έχουν στυλ. Όμως, τα (παλιά και δυσεύρετα πλέον) έργα αυτής της ενενηντάχρονης γυναίκας στον Αρτεμώνα, έχουν ποίηση.

  

 

Η ΚΑΜΑΡΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ ΚΑΤΕ: Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες. Σχεδόν όλοι οι τοίχοι και τα πλακάκια είναι διακοσμημένα από την ίδια... Φωτ.: Γώργος Τζιλιάνος
Η ΚΑΜΑΡΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ ΚΑΤΕ: Κοιμάται σε ένα μονό κρεβάτι κάτω από εικονίσματα και την «ταπισερί» μιας σπανιόλας που χορεύει φλαμένκο, χτυπώντας καστανιέτες. Σχεδόν όλοι οι τοίχοι και τα πλακάκια είναι διακοσμημένα από την ίδια... Φωτ.: Γώργος Τζιλιάνος

 

 

 
ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΛΕΜΠΕΣΗ

ΣΙΦΝΟΣ (ΑΡΤΕΜΩΝΑΣ)

    info@keramics.gr
     Τηλέφωνο: 2284032010 , 6972607313

Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος
ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΛΕΜΠΕΣΗ ΣΙΦΝΟΣ (ΑΡΤΕΜΩΝΑΣ) [email protected] Τηλέφωνο: 2284032010 , 6972607313 Φωτ.: Γιώργος Τζιλιάνος


 

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το μοναδικό σπίτι που σχεδίασε η Ζάχα Χαντίντ είναι επιτέλους έτοιμο στη Μόσχα

Design Το μοναδικό σπίτι που σχεδίασε η Ζάχα Χαντίντ είναι επιτέλους έτοιμο στη Μόσχα

Βρίσκεται λίγο έξω από τη Μόσχα και ανήκει στον Ρώσο μεγιστάνα Βλαντίμιρ Ντορόνιν
6.12.2018
Sunnylands: Ένας υπέροχος κήπος γεμάτος με κάκτους

Design Sunnylands: Ένας υπέροχος κήπος γεμάτος με κάκτους

Μια όαση από κάκτους μέσα στην έρημο του Rancho Mirage της Καλιφόρνια
4.12.2018
Ο Άγγελος Παπαδημητρίου μάς δείχνει το ζεστό, υπέροχο σπίτι του

Design Ο Άγγελος Παπαδημητρίου μάς δείχνει το ζεστό, υπέροχο σπίτι του

Ο αγαπημένος καλλιτέχνης κατοικεί εδώ και τριάντα χρόνια σε ένα όμορφο σπίτι στη Νεάπολη Εξαρχείων
2.12.2018
Στο κομψό σπίτι της επικεφαλής designer των Zara Home, Ιsabel López-Quesada

Design Στο κομψό σπίτι της επικεφαλής designer των Zara Home, Ιsabel López-Quesada

Μια επίσκεψη στο εκλεπτυσμένο καταφύγιο μιας από τους κορυφαίες σχεδιάστριες εσωτερικών χώρων της Ισπανίας
2.12.2018
Παραδοσιακοί κουμπαράδες μετατρέπονται σε αντικείμενα τέχνης στο Πωλητήριο του Μουσείου Μπενάκη

Design Παραδοσιακοί κουμπαράδες μετατρέπονται σε αντικείμενα τέχνης στο Πωλητήριο του Μουσείου Μπενάκη

Το #projectKUBARAS αναβιώνει το ξεχασμένο έθιμο της Πρωτοχρονιάς για φιλανθρωπικό σκοπό
29.11.2018
Ένα νέο ξενοδοχείο στου Ψυρρή με κάθετους κήπους και ταράτσα που μοιάζει με ελληνικό λιβάδι

Design Ένα νέο ξενοδοχείο στου Ψυρρή με κάθετους κήπους και ταράτσα που μοιάζει με ελληνικό λιβάδι

Το «Foundry Hotel» στεγάζεται σε ένα βιομηχανικό κτίριο του 1930, έχει μεταμοντέρνα vintage αισθητική και πικάπ με βινύλια στα δωμάτιά του
23.11.2018
Ένα κτίριο όπως ο ήχος, από τους συνεχιστές της Ζάχα Χαντίντ (ΒΙΝΤΕΟ)

Design Ένα κτίριο όπως ο ήχος, από τους συνεχιστές της Ζάχα Χαντίντ (ΒΙΝΤΕΟ)

Το σχήμα του νέου μεγάρου της φιλαρμονικής του Σβερντλόφσκ εμπνέεται από το ηχητικό κύμα και φέρει την υπογραφή του διάσημου αρχιτεκτονικού γραφείο της Ζάχα Χαντίντ
22.11.2018
Η επιβλητική κατοικία «h_34» στη Βούλα διεκδικεί το Ευρωπαϊκό Βραβείο Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής Mies van der Rohe

Design Η επιβλητική κατοικία «h_34» στη Βούλα διεκδικεί το Ευρωπαϊκό Βραβείο Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής Mies van der Rohe

Εμπνευσμένη από την ιαπωνική παγόδα και σχεδιασμένη από το αρχιτεκτονικό γραφείο «314 Architecture Studio»
22.11.2018
Ένα σπίτι στη Φωκίωνος Νέγρη με έπιπλα από θείες και έργα σύγχρονης τέχνης από σπέρμα

Design Ένα σπίτι στη Φωκίωνος Νέγρη με έπιπλα από θείες και έργα σύγχρονης τέχνης από σπέρμα

Στο σπίτι του καλλιτέχνη Αντωνάκη Χριστοδούλου που ζει και αναπνέει για τη μυθολογία και την αστική λάμψη της πιο «αθηναϊκής» πλατείας της πόλης
17.11.2018
Οι Nan Goldin, Tilda Swinton και άλλοι καλλιτέχνες φτιάχνουν αφίσες διαμαρτυρίας στην εποχή του ακτιβισμού

Design Οι Nan Goldin, Tilda Swinton και άλλοι καλλιτέχνες φτιάχνουν αφίσες διαμαρτυρίας στην εποχή του ακτιβισμού

Το περιοδικό VISIONAIRE δημιούργησε ένα ειδικό τεύχος με δέκα αυθεντικές αφίσες διαμαρτυρίας σχεδιασμένες από γνωστούς καλλιτέχνες και ακτιβιστές.
14.11.2018
Η μοντερνιστική αρχιτεκτονική των δημοσίων κτιρίων στη Νορβηγία μοιάζει με ποίηση

Design Η μοντερνιστική αρχιτεκτονική των δημοσίων κτιρίων στη Νορβηγία μοιάζει με ποίηση

Χτισμένα από πέτρα και μπετόν αυτά τα κτίρια συχνά προκαλούν την αδιαφορία των ανθρώπων που τα θεωρούν άσχημα ή άξια κατεδάφισης
13.11.2018
Οκτώ κορυφαία δείγματα μπρουταλιστικής αρχιτεκτονικής

Design Οκτώ κορυφαία δείγματα μπρουταλιστικής αρχιτεκτονικής

Έντονη γραμμικότητα, μεγαλειώδη σχήματα και σκληρές γραμμές με εκτεταμένη χρήση σκυροδέματος πιστώνονται στη μετεξέλιξη του μοντερνισμού και διακρίνονται σε μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα κτίρια του προηγούμενου αιώνα
12.11.2018
Η νέα αθηναϊκή κομψότητα του Grand Hyatt Athens

Design Η νέα αθηναϊκή κομψότητα του Grand Hyatt Athens

Μόλις το τρίτο Grand Hyatt στην Ευρώπη, το ολοκαίνουριο ξενοδοχείο της λεωφόρου Συγγρού είναι γεμάτο με αναπάντεχες πινελιές που το κάνουν μεμιάς να ξεχωρίζει
12.11.2018
Μέσα σε ένα σπίτι με τζαμαρίες έξι μέτρων πάνω από τη λεωφόρο Πειραιώς

Design Μέσα σε ένα σπίτι με τζαμαρίες έξι μέτρων πάνω από τη λεωφόρο Πειραιώς

Η αρχιτέκτονας και σχεδιάστρια κοσμημάτων Νεφέλη Παπαναγιώτου μένει σε ένα υπέροχο διώροφο λοφτ, σε κτίριο που σχεδίασε και κατασκεύασε η ίδια στην περιοχή της Τεχνόπολης
11.11.2018
Η Ποιητική της Αρχιτεκτονικής του Όσκαρ Νιεμάγιερ

Design Η Ποιητική της Αρχιτεκτονικής του Όσκαρ Νιεμάγιερ

Η Πρεσβεία της Βραζιλίας τιμά τον θρυλικό Βραζιλιάνο αρχιτέκτονα με την έκθεση της Σλοβένας φωτογράφου αρχιτεκτονικής Ντανίκα Ο. Κους που έχει αποτυπώσει μοναδικά τα εμβληματικά του κτίρια
1.11.2018
2 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar ΕΛΠΟ 2.10.2018 | 20:11
Η περιγραφή της γιαγιάς Κατέ αποπνέει μια αύρα θηλυκού Θεόφιλου.
avatar AthanBXL 3.10.2018 | 02:35
Η Κυρία ειναι λαογραφικός και πολιτιστικός θησαυρός.....
Ο Θεός να την χει καλά....
Προηγούμενα 1 Επόμενα

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΡΟΣΦΑΤΑ