Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Στον ζοφερό, ερωτευμένο κόσμο ενός αστυνόμου του Βρετανικού Στέμματος

Η «Καρδιά των πραγμάτων» του Γκράχαμ Γκρην είναι ένα εμβληματικό μυθιστόρημα για τη συντριβή από έρωτα, γραμμένο όχι κάτω, αλλά μέσα στο ηφαίστειο
Ο Γκράχαμ Γκρην προλαβαίνει να διαχωρίσει τη θέση του: «Πάντοτε υπενθύμιζα ότι δεν θεωρώ τον εαυτό μου Καθολικό συγγραφέα, αλλά συγγραφέα που τυχαίνει επίσης να είναι Καθολικός».

Η «Καρδιά των πραγμάτων» είναι ένα μυθιστόρημα ζόφου, ένα μυθιστόρημα βαρύτατου πένθους, και μόνο έτσι διαβάζεται ― και μόνο έτσι θα διαβαστεί από τους πολλούς και φανατικούς αναγνώστες του Γκράχαμ Γκρην. Και βέβαια είναι ένα από τα μεγάλα Βιβλία του Χαμού αυτού του Καθολικού συγγραφέα. Ο ίδιος, όπως διαβάζουμε στο αυτί της έκδοσης, προλαβαίνει να διαχωρίσει τη θέση του: «Πάντοτε υπενθύμιζα ότι δεν θεωρώ τον εαυτό μου Καθολικό συγγραφέα, αλλά συγγραφέα που τυχαίνει επίσης να είναι Καθολικός». Σαφώς και αυτό ισχύει για άλλα βιβλία του, και μάλιστα τα περισσότερα και τα πιο γνωστά. Σε αυτό όμως, όπως άλλωστε και στο δίδυμό του «Η δύναμις και η δόξα», έχουμε έναν Καθολικό συγγραφέα, εκατό τοις εκατό. Διαφορετικά, δεν θα κρατούσαμε στα χέρια μας ένα τόσο καθηλωτικό βιβλίο, ένα πραγματικά ανατριχιαστικό μυθιστόρημα Καθολικού Τρόμου.

 

Τοποθετημένη στη Σιέρα Λεόνε (δεν κατονομάζεται) κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ένα φτωχό, άθλιο προτεκτοράτο της Μεγάλης Βρετανίας όπου ο Γκρην είχε μείνει φυσικά για ένα διάστημα (πάντα χρησιμοποιούσε για σκηνικό των βιβλίων του τα μέρη που επισκεπτόταν, εξ ου και οι τόσο ρεαλιστικές περιγραφές όλων αυτών των εξωτικών τόπων), η «Καρδιά των πραγμάτων» ακολουθεί σαν κατάσκοπος τα βήματα του ευσυνείδητου αστυνόμου Σκόμπι. Είναι ένας περίεργος υπάλληλος του βρετανικού Στέμματος αυτός, είναι φιλαλήθης και τίμιος, φιλότιμος και εργατικός, δεν μοιάζει πολύ με τους άλλους, δεν υποκύπτει σε πιέσεις, δεν δέχεται να δωροδοκηθεί, δεν έχει καν κάποια φιλοδοξία.

 

Με εξαίρεση τον ήχο της βροχής πάνω στον δρόμο, στις στέγες, στην ομπρέλα του, η σιωπή ήταν απόλυτη· μόνο το μισοσβησμένο βογκητό των σειρήνων συνέχισε για λίγες στιγμές ακόμα να δονείται μέσα στ' αυτιά του. Αργότερα, ο Σκόμπι αναλογιζόταν πως αυτό ήταν το απώτατο όριο ευτυχίας που έφτασε ποτέ: να είναι στα σκοτάδια, μόνος, με τη βροχή να πέφτει, χωρίς αγάπη και χωρίς οίκτο.

 

Το βιβλίο, παρά τα υλικά του ζόφου από τα οποία είναι φτιαγμένο, διαβάζεται εύκολα και, ξαναλέμε, έχει τόσο ενδιαφέροντες χαρακτήρες, που αισθάνεσαι διαρκώς να παρακολουθείς ένα νουάρ στην τηλεόραση.

 

Ο Σκόμπι είναι ένα ανθρωπάκι που πασχίζει μεν να μην αφήσει κανένα αποτύπωμα στη γη, μα και ακέραιος σε βαθμό σχεδόν ενοχλητικό, τόσο που ίσως διασαλεύει τη «φυσιολογική» κατάσταση, το πράγμα ως έχει. Αγαπά τη γυναίκα του μόνο όσο τού το επιτρέπει ο οίκτος για αυτήν ― ουσιαστικά δεν την αντέχει πια, δεν υποφέρει την γκρίνια της, τις διαρκείς οχλήσεις της, την ανάγκη της να φύγει από έναν τόπο βρομερό και άθλιο, από μία επίγεια Κόλαση γεμάτη ιδρώτα και λάσπη και χώμα και ζωύφια κάθε λογής. Παραδομένος εκστατικά στη μοίρα του, σε μια ζωή που την ερμηνεύει σαν διέλευση από έναν τόπο μαρτυρίου (κάτι τέτοιο είναι άλλωστε) από τον οποίο δεν επιτρέπεται να αποδράσει, θα απολαμβάνει κάθε στιγμή που ζει μέσα στη φτώχεια, σε μία χαμηλού επιπέδου τάξη, υπό έναν σοφό πυρακτωμένο ήλιο που του υπενθυμίζει διαρκώς πόσο αμαρτωλός και πόσο απολύτως ένοχος είναι. Ο Σκόμπι είναι βαθιά πιστός, κουβαλά τις αμαρτίες όλων των ανθρώπων σαν δικές του, και τις παραδέχεται μία-μία. Παραδέχεται επίσης πόσο ατελώς είναι σε θέση να πιστεύει και να λατρεύει τον Θεό του. Αμφισβητεί διαρκώς την πίστη του, μανιάζει και τρελαίνεται, αλλά υποδορίως, χωρίς φωνές και εξάψεις, μόνο για αυτόν τον ίδιο.

 

Για μια στιγμή τού φάνηκε πως ο Θεός παραήταν προσιτός. Δεν υπήρχε δυσκολία στην προσέγγισή Του. Κάπως σαν τους δημοφιλείς δημαγωγούς. Ήταν ανά πάσα ώρα ανοιχτός και για τον τελευταίο από τους ακολούθους του. Σηκώνοντας τα μάτια προς τον Σταυρό, σκέφτηκε: Μέχρι που υποφέρει και δημοσίως.

 

Μέχρι που έρχεται ο έρωτας, και όλα θα αλλάξουν μέσα του. Ή, δυστυχώς για αυτόν: όλα θα παραμείνουν ίδια, μα λαμβάνοντας πλέον πελώριες διαστάσεις ― τέτοιες που δεν θα είναι σε θέση να τις αντέξει. Τον καταλαμβάνει η ιδέα μιας πελώριας πυρηνικής ενοχής, μιας ανηλεούς προδοσίας απέναντι, όχι στη σύζυγό του και στην κοινωνία ―δεν αισθάνεται (απλώς) μοιχός―, αλλά απέναντι στον ίδιο τον Θεό, επειδή ακριβώς πιστεύει ακράδαντα πως Αυτόν είναι που έχει προδώσει, πως πάτησε κάτω τα δύο χιλιάδες χρόνια της συντριβής Εκείνου και πως Τον χτυπά στο πρόσωπο και Του το ματώνει.

 

Κι αυτό δεν το αντέχει. Από τη μία. Γιατί, από την άλλη, δεν μπορεί να αντέξει και την ιδέα του χωρισμού από τη νέα του αγάπη, από εκείνο το κορίτσι που εντέλει, πολύ απλά, τον έχει ξεμυαλίσει. Κι έτσι θα αλλάξει και, μέσα σε όλα τα άλλα, θα αποχαιρετήσει μια και καλή και την τιμιότητά του. Θα χρηματιστεί από τον μεγαλύτερο τοκογλύφο, λαθρέμπορο διαμαντιών και χίλια δυο άλλα, Σύρο «αρχιμαφιόζο» του τόπου, τον έμπορο Γιουσέφ, έναν καταπληκτικό δεύτερο ρόλο στο βιβλίο που σου μένει στο μυαλό θες δεν θες. (Η «Καρδιά των πραγμάτων» είναι γεμάτη ενδιαφέροντες δεύτερους ρόλους, κάτι που για τον Γκρην ήταν στοίχημα). Ο Σκόμπι έχει πέσει με το κεφάλι σε μία δίνη που τον καταπίνει ολόκληρο και τον τρελαίνει ολοκληρωτικά. Πια, φταίει αυτός ο ίδιος για καθετί, για κάθε πόνο, για κάθε ανθρώπινη και μη τρέλα.

 

Κοντοστάθηκε πάλι έξω από τον ξενώνα. Τα φώτα μέσα θα έδιναν μια εντύπωση εκπληκτικής γαλήνης αν κάποιος δεν ήξερε ― όπως ακριβώς και τα αστέρια σε αυτόν τον καθαρό νυχτερινό ουρανό έδιναν την εντύπωση της απόστασης, της ασφάλειας, της ελευθερίας. Αν ήξερε κανείς, αναρωτήθηκε, τα δεδομένα, μήπως θα ένιωθε οίκτο ακόμη και για τους πλανήτες; Αν έφτανε σ' αυτό που λένε καρδιά των πραγμάτων;

 

Σκηνή από το φιλμ, «The Heart of the Matter» (1953, σκηνοθεσία George More O'Ferrall), με τους Trevor Howard, Elizabeth Allan, Maria Schell και Gérard Oury.
Σκηνή από το φιλμ, «The Heart of the Matter» (1953, σκηνοθεσία George More O'Ferrall), με τους Trevor Howard, Elizabeth Allan, Maria Schell και Gérard Oury.

 

Το βιβλίο, για τη συνέχεια του οποίου καλό είναι να μην πούμε άλλα (γιατί έχουμε να κάνουμε και με μία αστυνομική ιστορία τρόπον τινά εδώ, και για ένα κείμενο με στοιχεία, από την άλλη, κατασκοπευτικού μυθιστορήματος, καθώς επίσης και για ένα έξοχο δείγμα αποικιακής λογοτεχνίας ― αλλά κυρίως που έχει ένα κρεσέντο, και ένα τέλος, υπέροχο), είναι ένα ερωτικό μυθιστόρημα που σε μουδιάζει. Ένας Μπερνανός ανακατεμένος με Μάλκολμ Λόουρι, μία ιδρωμένη περιπλάνηση στην Κάτω Κόσμο: πέντε φορές ή κάτι τέτοιο ακούμε για τους γύπες, τα όρνια, που έρχονται να κουρνιάσουν πάνω στις στέγες των σπιτιών, προστατεύοντας, φρουρώντας ή απλώς εποπτεύοντας τους δυστυχείς βροτούς που ονειρεύονται, όταν και να καταφέρουν να κοιμηθούν, από κάτω τους, την ίδια στιγμή που όλα τα έντομα και τα παράσιτα της Αφρικής φέρνουν βόλτα μέσα στα ρούχα τους, στα υπάρχοντά τους και στην ψυχή τους, κι ενώ μέσα στις σκιές και στις λόχμες γλιστρούν σαν σκιές οι προδοτικοί μαύροι, οι υποταγμένοι μα μοχθηροί λακέδες των λευκών αφεντάδων, παρακολουθώντας τα πάντα με υπομονή βράχου.

 

Εξαιρετική μετάφραση. Το βιβλίο, παρά τα υλικά του ζόφου από τα οποία είναι φτιαγμένο, διαβάζεται εύκολα και, ξαναλέμε, έχει τόσο ενδιαφέροντες χαρακτήρες, που αισθάνεσαι διαρκώς να παρακολουθείς ένα νουάρ στην τηλεόραση, όπου όλοι οι ήρωες, όταν δεν μηχανορραφούν, πίνουν διαρκώς ουίσκι και τζιν, σε θηριώδεις ποσότητες. Μπας και αντέξουν.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

5 σπουδαία βιβλία που γράφτηκαν με φόντο τους τροπικούς
Από τον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες στην Ιζαμπέλ Αλιέντε κι από εκεί στην εσχατολογία του Μπολάνιο: τα καλύτερα της λογοτεχνίας με φόντο τους τροπικούς της αμερικανικής ηπείρου
Μόλις κυκλοφόρησε η αυτοβιογραφία του Τζον λε Καρέ - και διαβάζεται απνευστί
Η «Σήραγγα των περιστεριών», όχι ένα σαχλό αυτοβιογραφικό πόνημα, αλλά μια ολοζώντανη αφήγηση, που θα μπορούσε να γεννήσει πολλά μυθιστορήματα

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ντοκουμέντο: Η Μάτση Χατζηλαζάρου απαγγέλλει ένα ποίημά της
Ο Χρήστος Δανιήλ, ερευνώντας το αρχείο της ποιήτριας, βρήκε αυτή την απαγγελία της σε μια παλιά κασέτα και τη διέσωσε
50 βιβλία για το καλοκαίρι
Οι νέες εκδόσεις που θα σας κρατήσουν συντροφιά τους επόμενους μήνες
O εκρηκτικός αθηναϊκός λόγος του Κώστα Ταχτσή
Τα βαθιά ίχνη που άφησε ο συγγραφέας του «Τρίτου στεφανιού» στην queer κοινότητα και στην τέχνη.
"Η αδιαφορία", ένα διήγημα του Τριαντάφυλλου Πίττα
Από τη συλλογή διηγημάτων "Μαγεία στο Λόφο Μουσών"
Zero K: H μεγάλη επιστροφή  του Ντον Ντελίλλο
Ύστερα από σχεδόν μία δεκαετία ο Ντελίλλο επιστρέφει με το «Zero K», το καλύτερο ίσως βιβλίο του, σύμφωνα με τους κριτικούς, που αναμένεται να κυκλοφορήσει σε λίγες μέρες από τις Εκδόσεις της Εστίας σε μετάφραση Λαμπρινής Κουζέλη. Η LiFΟ παρουσιάζει αποκλειστικά αποσπάσματα και μια πρώτη επισκόπηση.
Τι οφείλει ο κινηματογράφος στην Πορτογαλίδα συγγραφέα Agustina Bessa-Luís
Η συνεργάτιδα του Manoel de Oliveira, και συνδημιουργός των ταινιών Francisca και Vale Abraão, πέθανε στο Πόρτο στις 3 Ιουνίου, σε ηλικία 96 ετών.
«Κόκκινη Μαδρίτη»: Διαβάστε το πρώτο κεφάλαιο του νέου αστυνομικού μυθιστορήματος της Κάρμεν Μόλα
Το πρώτο βιβλίο της αινιγματικής εκπροσώπου της ισπανικής crime λογοτεχνίας κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος
Η μεγάλη παρακαταθήκη του Θόδωρου Μαλικιώση, πρωτεργάτη των εκδόσεων «Θεμέλιο»
Ο εκδότης που πέθανε χθες έφερε έναν νέο αέρα στα ελληνικά γράμματα
Ποιος ήταν, τελικά, ο Φρανκενστάιν; Ξαναδιαβάζοντας το κλασικό αριστούργημα της Μέρι Σέλεϊ
Η νέα έκδοση του «Φρανκενστάιν» από τις εκδόσεις Ψυχογιός μας κάνει και πάλι να αναρωτιόμαστε ποιο ήταν στην πραγματικότητα το τέρας, ποια η σχέση του με τον δόκτορα Φρανκενστάιν και γιατί εξακολουθεί να μας στοιχειώνει ακόμα και σήμερα.
«Ναυτίλος»: Αφιέρωμα στα βιβλία για την Αθήνα με αφορμή τις δημοτικές εκλογές
Γεμάτη με βιβλία αφιερωμένα στις διάφορες ιστορικές περιόδους της πόλης είναι η βιτρίνα του γνωστού βιβλιοπωλείου
Από την κόρη του Πούτιν στην Lana Del Ray: Τα πιο σπαρταριστά αποσπάσματα από την «βίβλο ακολασίας» του Moby
Εκτός από τη Νάταλι Πόρτμαν, ένας ολόκληρος θίασος επωνύμων και μη παρελαύνει από το βιβλίο απομνημονευμάτων και ερωτικών ανδραγαθημάτων του Moby
«Αυτή είμαι· σας εύχομαι μιαν άλλη, καλύτερη»: Η Αθανασία Κουρκάκη διαβάζει Άννα Αχμάτοβα
Ένα ποίημα της μεγάλης Ρωσίδας ποιήτριας Άννας Αχμάτοβα
 Όλγα Μπακομάρου: η κορυφαία των συνεντεύξεων στην πρώτη της συνέντευξη
Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «Ωσεί Παρόντες», στο οποίο ανθολογεί 26 από τις καλύτερες συνεντεύξεις της, η κορυφαία interviewer της Ελλάδας Όλγα Μπακομάρου μιλά για πρώτη φορά, στη LiFO και στον Θανάση Λάλα.
10 βιβλία του Φίλιπ Ροθ που αξίζει να διαβάσετε
Μία αναδρομή στο έργο του σπουδαίου και πολυγραφότατου Αμερικανού συγγραφέα που σαν σήμερα το 2018
«Και τότε βλέπω τη ζωή μου κήπο»: Ο Κώστας Νικούλι διαβάζει ένα ποίημα του Ρώμου Φιλύρα
Ο νεαρός ηθοποιός που πρωτογνωρίσαμε μέσα από την ταινία του Πάνου Κούτρα «Ξενία» διαβάζει το «Ειδύλλιο» του Ρώμου Φιλύρα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή