Δύο γιατροί πρώτης γραμμής στον αγώνα κατά του κορωνοϊού από δύο νοσοκομεία αναφοράς, η κ. Κατερίνα Αργυράκη, επιμελήτρια Α’ ΕΣΥ στην Α’ Παθολογική Κλινική του νοσοκομείου «Σωτηρία», και η κ. Καρολίνα Ακινόσογλου, επίκουρη καθηγήτρια Παθολογίας στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ρίου, καταγράφουν την κλινική τους εμπειρία με τη ρεμδεσιβίρη (remdesivir), το πρώτο αντιικό φάρμακο που έλαβε άδεια κυκλοφορίας από τους αρμόδιους ρυθμιστικούς φορείς σε ΗΠΑ (FDA) και Ευρώπη (ΕΜΑ) για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της λοίμωξης που προκαλεί ο SARS-CoV-2, και ξεδιπλώνουν τα οφέλη τόσο για τους ασθενείς όσο και για το ΕΣΥ. Πρόσφατη ιταλική μελέτη πέντε κορυφαίων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, δε, έδειξε τα σημαντικά οφέλη που προκύπτουν από τη χορήγηση ρεμδεσιβίρης στην εξέλιξη ασθενών με Covid-19, όσον αφορά τόσο την απομάκρυνση του ενδεχομένου μηχανικής υποστήριξης της αναπνοής και άρα εισαγωγής σε ΜΕΘ όσο και την εξοικονόμηση πόρων στα συστήματα υγείας.
Ασθενείς που χρειάζονται χορήγηση οξυγόνου και ιδίως όσοι βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο της νόσου αναμένεται να έχουν το μέγιστο όφελος από τη χορήγηση ρεμδεσιβίρης.
Η εμπειρία της Κατερίνας Αργυράκη, επιμελήτριας Α’ ΕΣΥ στην Α’ Παθολογική του νοσοκομείου «Σωτηρία»
— Τι έχει δείξει μέχρι τώρα η χρήση της ρεμδεσιβίρης στους ασθενείς στην Ελλάδα;
H ρεμδεσιβίρη είναι το μοναδικό αντιικό φάρμακο που έχει πάρει έγκριση για τη θεραπεία των ασθενών με Covid-19, άρα είναι το μοναδικό αντιικό που έχουμε μέχρι στιγμής στη φαρέτρα μας. Πρόκειται για ένα φάρμακο ασφαλές, που έχουν λάβει ήδη και στην Ελλάδα πάρα πολλοί από τους ασθενείς που χρειάστηκαν νοσηλεία.
— Από τη στιγμή που ένας ασθενής διαγιγνώσκεται θετικός στον κορωνοϊό, ποια πορεία ακολουθούμε;
Η θεραπευτική αντιμετώπιση εξατομικεύεται, όπως συμβαίνει και στις περισσότερες παθήσεις. Οι ασθενείς με Covid-19 που έχουν ανάγκη νοσηλείας παρουσιάζουν μεγάλη ετερογένεια. Κάποιος, για παράδειγμα, εισάγεται στο νοσοκομείο γιατί παρουσιάζει για πολλές ημέρες υψηλό πυρετό και εμφανίζει σημεία αφυδάτωσης, άλλος γιατί είναι διαβητικός και έχει απορρυθμιστεί το σάκχαρό του λόγω της λοίμωξης – πάντως, οι περισσότεροι ασθενείς εισάγονται επειδή παρουσιάζουν αναπνευστική ανεπάρκεια, δηλαδή χρειάζεται να τους χορηγηθεί οξυγόνο. Ωστόσο, η βαρύτητα της αναπνευστικής ανεπάρκειας και πάλι διαφέρει από ασθενή σε ασθενή, κατά συνέπεια διαφέρουν και τα πρωτόκολλα αντιμετώπισης. Στους ασθενείς με σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια ξέρουμε ότι βοηθάει η χορήγηση δεξαμεθαζόνης, την οποία όμως δεν χορηγούμε στα άτομα που νοσηλεύονται αλλά δεν χρειάζονται συμπληρωματική χορήγηση οξυγόνου.
Ασθενείς που χρειάζονται χορήγηση οξυγόνου και ιδίως όσοι βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο της νόσου αναμένεται να έχουν το μέγιστο όφελος από τη χορήγηση ρεμδεσιβίρης, συνήθως σε συνδυασμό με δεξαμεθαζόνη. Από την άλλη, έχουμε και το παράδειγμα ασθενών που φτάνουν στο νοσοκομείο ήδη με βαρύτατη αναπνευστική ανεπάρκεια, επιδεινώνονται γρήγορα και χρειάζονται άμεσα μεγάλα μείγματα οξυγόνου και μεταφορά σε μονάδα εντατικής θεραπείας.
— Γνωρίζουμε ότι μερικοί ασθενείς, κάποιες μέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων, παρουσιάζουν ραγδαία επιδείνωση. Πώς μπορεί η ρεμδεσιβίρη, εφόσον χορηγηθεί έγκαιρα, να βοηθήσει ώστε να αποφευχθεί αυτή η εξέλιξη;
Έχει φανεί ότι η ρεμδεσιβίρη επιδρά σίγουρα θετικά ως προς τον χρόνο ανάρρωσης, καθώς βοηθάει τον νοσηλευόμενο να αποθεραπευτεί γρηγορότερα. Όσο πιο έγκαιρα στην πορεία της νόσου χορηγηθεί η ρεμδεσιβίρη, τόσο πιο πιθανό είναι το θετικό, επιθυμητό αποτέλεσμα. Στο πλαίσιο αυτό, πιθανόν σε κάποιους ασθενείς να αποτρέπεται η ραγδαία επιδείνωση, που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες ανάγκες οξυγόνου ή ακόμα και σε διασωλήνωση. Ποιος όμως είναι ο ασθενής που σίγουρα θα ωφεληθεί σημαντικά δεν είμαστε ακόμα σε θέση να το γνωρίζουμε εκ των προτέρων.
Η εμπειρία της Καρολίνας Ακινόσογλου, επίκουρης καθηγήτριας Παθολογίας στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ρίου
— Ποιο είναι με λεπτομέρειες το προφίλ του ασθενή στο οποίο έχουμε προσδοκώμενο όφελος όταν του χορηγήσουμε ρεμδεσιβίρη;
Ας δούμε τα χαρακτηριστικά του: πρόκειται για ασθενή θετικό στον SARS-CoV2, ο οποίος παρουσιάζει συμπτώματα και ιδιαίτερα επηρεασμένα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα, δηλαδή παρουσιάζει υποξαιμία. Φαίνεται ότι η χορήγηση της ρεμδεσιβίρης όσο το δυνατόν νωρίτερα σε τέτοιους ασθενείς έχει τα καλύτερα αποτελέσματα.
— Πώς αποτυπώνεται το όφελος αυτό στην αλλαγή της πορείας του ασθενή απ’ όσα έχει βιώσει στο νοσοκομείο;
Φαίνεται ότι η έγκαιρη χορήγηση της ρεμδεσιβίρης συνοδεύεται με μείωση των ημερών νοσηλείας αλλά και αποφυγή της δραματικής κλινικής επιδείνωσης των ασθενών, όπως η ανάγκη για μηχανική υποστήριξη της αναπνοής (διασωλήνωση), άρα και για κλίνη ΜΕΘ.
— Η ρεμδεσιβίρη χορηγείται μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα;
Η θεραπεία της Covid-19 βασίζεται σε δύο πυλώνες, αυτόν της αντιικής θεραπείας, δηλαδή έναντι του ιού, και της αντιφλεγμονώδους θεραπείας, δηλαδή έναντι της υπερενεργοποίησης του ανοσοποιητικού συστήματος. Σε αυτό το πλαίσιο, η ρεμδεσιβίρη δύναται να χορηγηθεί σε συνδυασμό με τη δεξαμεθαζόνη αλλά και, σύμφωνα με νέες οδηγίες, με την μπαρισιτινίμπη (μονοκλωνικό αντίσωμα). Τα μονοκλωνικά αντισώματα έχουν κλινική αξία όταν χορηγούνται πολύ πρώιμα σε ασθενείς υψηλού κίνδυνου για βαριά νόσηση, με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα ως προς την αποφυγή της κλινικής επιβάρυνσης.
— Πώς μπορεί να καταμετρηθεί το όφελος από την αποσυμφόρηση των μονάδων εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ), ώστε το σύστημα να μην πιέζεται τόσο;
Η αποσυμφόρηση των κλινών ΜΕΘ είναι πλέον σημαντική και ενδεικτική της πίεσης που δέχεται το σύστημα υγείας. Δεδομένης της βαρύτητας και των μακρόχρονων νοσηλειών των ασθενών αυτών, η αποσυμφόρηση των απλών κλινών Covid-19, των κλινών ΜΕΘ και του συστήματος υγείας γενικότερα επέρχεται κάποιες εβδομάδες μετά το πέρας της κορύφωσης της επιδημιολογικής καμπύλης. Το ζητούμενο κάθε φορά είναι το σύστημα υγείας να επιτύχει την ποιοτική και αποτελεσματική διαχείριση της μαζικής προσέλευσης κρουσμάτων (αλλά και non-Cοvid περιστατικών), οπότε προφανώς αποτελεί σημαντικό δείκτη που δύναται να καθοδηγήσει την περαιτέρω κλιμάκωση ή αποκλιμάκωση των περιοριστικών μέτρων, σε συνδυασμό με τα εκάστοτε επιδημιολογικά δεδομένα.
— Ως φάρμακο που χορηγείται έγκαιρα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στο μέλλον τη ρεμδεσιβίρη θα τη λαμβάνουν οι ασθενείς και εξωνοσοκομειακά;
Σύμφωνα με τις παρούσες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, προς το παρόν η ρεμδεσιβίρη έχει ένδειξη σε συμπτωματικούς ασθενείς με ένδειξη υποξαιμίας (χαμηλό οξυγόνο στο αίμα), ενώ παράλληλα παραμένει φάρμακο ενδοφλέβιας χορήγησης. Συνεπώς, προς το παρόν τουλάχιστον, εξ ορισμού η χρήση της περιορίζεται σε χώρο παροχής υπηρεσιών υγείας.
