Προβληματισμό προκαλεί στις βρετανικές αντιτρομοκρατικές υπηρεσίες και την κυβέρνηση η περίπτωση της Shamima Begum, η οποία έφυγε από το Λονδίνο, σε ηλικία 15 ετών, για να πολεμήσει στο πλευρό του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία και τώρα θέλει να επιστρέψει στη Μεγάλη Βρετανία. 

 

Η οικογένεια της σκέφτεται να προχωρήσει σε νομικές ενέργειες ώστε να εμποδίσει την κυβέρνηση να αποτρέψει την επιστροφή της. 

 

Ο Neil Basu, κορυφαίος αξιωματικός για θέματα τρομοκρατίας της Σκότλαντ Γιάρντ , είπε στον Guardian πως αυτή η περίπτωση πρέπει να κάνει φανερή την ανάγκη που υπάρχει να δημοσιοποιούνται οι περιπτώσεις των νέων που καταφεύγουν στο ριζοσπαστικό Ισλάμ, παρά να αφήνονται στην τύχη τους αφού πρώτα γοητεύθηκαν από την προπαγάνδα των τρομοκρατών. 

 

H Begum εγκατέλειψε το τελευταίο προπύργιο του ISIS στη Συρία και αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε προσφυγικό καταυλισμό εκεί. Είναι έγκυος και είπε πως θέλει να γυρίσει στη Βρετανία για να «ζήσει ήσυχα με το παιδί της»

 

Αυτή τη στιγμή το αντιτρομοκρατικό τμήμα της Σκότλαντ Γιάρντ διεξάγει έρευνα για την Begum. Η έρευνα εντάθηκε αφότου η Begum, σήμερα είναι 19 ετών, έκανε γνωστή την επιθυμία της να επιστρέψει. Οι αξιωματικοί είναι σίγουροι πως θα προειδοποιηθούν για κάθε προσπάθεια της να πετάξει προς την Αγγλία και θα μπορούσαν να τη συλλάβουν κατά την άφιξη της στη χώρα.

 

Ο Basu δήλωσε: «Σαν κοινωνία πρέπει να μάθουμε από αυτή την περίπτωση και να αναφέρουμε σημάδια ριζοσπαστικοποίησης νωρίς, ώστε να μπορούμε να σταματήσουμε ανθρώπους που μετά ερευνώνται από τις αντιτρομοκρατικές αρχές και πιθανόν, όπως στην περίπτωση της Begun, μετατρέπουν τον εαυτό τους σε εγκληματίες.

 

Η οικογένεια της την θέλει πίσω. Ανησύχησε ιδιαίτερα από όσα είπε ο υπουργός Εσωτερικών Sajid Javid σε συνέντευξη του σε εφημερίδα.

 

Ο υπουργός ανέφερε πως ίσως χρησιμοποιήσει τις εξουσίες του για να ακυρώσει το βρετανικό διαβατήριο της 19χρονης και να της απαγορεύσει προσωρινά την είσοδο στη χώρα, αν υποθέσουμε πως η Begum θα έβρισκε τρόπου να φύγει από τον καταυλισμό και να φτάσει σε κάποιο αεροδρόμιο.

 

Ο δικηγόρος της οικογένειας της Begum είπε πως η μάχη για την επιστροφή της μπορεί να φέρει την οικογένεια αντιμέτωπη με τον υπουργό στο δικαστήριο. «Θεωρούμε πως αυτό είναι παράνομο καθώς αν η κυβέρνηση ανακαλέσει το διαβατήριο, τότε η κοπέλα θα γινόταν ένας ανθρωπος χωρίς πατρίδα, κάτι που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Μας εκπλήσσει που ο υπουργός Εσωτερικών δεν καταλαβαίνει το διεθνές δίκαιο ή δεν ενδιαφέρεται για το διεθνές δίκαιο. 

 

Αν υπάρξει προσπάθεια για τέτοιες ενέργειες θα εξαντλήσουμε όλες τις νομικές μας δυνατότητες να μπλοκάρουμε αυτές τις παράνομες πράξεις ή αν πραγματοποιηθούν θα υποβάλλουμε έφεση. Aν μπορούμε να πάρουμε μία προσωρινή δικαστική απόφαση υπέρ μας, θα το κάνουμε. 

 

Ο επικεφαλής της MI6, o Alex Younger δήλωσε πως οι Βρετανοί που πολέμησαν στο πλευρό του ISIS είναι «ενδεχομένως πολύ επικίνδυνοι» όμως δεν μπορεί να τους απαγορευτεί να επιστρέψουν στο Ηνωμένο Βασίλειο αν το επιθυμούν. 

 

Ο Younger είπε πως το ζήτημα όσων πρώην τζιχαντιστών θέλουν να επιστρέψουν είναι «ένα εξαιρετικά πολύπλοκο και επικίνδυνο πρόβλημα. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια του Μονάχου σήμερα είπε πως «όποιος έβαλε τον εαυτό του σε μία τέτοια θέση μπορεί να περιμένει πως θα ανακριθεί και θα ερευνηθεί, ενδεχομένως να διωχθεί κιόλας, αν επιστρέψει στο έδαφος της δικαιοδοσίας μας».

 

Το αν ο υπουργός Εσωτερικών μπορεί να απαγορεύσει σε μία Βρετανίδα πολίτη, όπως η Begum, να επιστρέψει στη χώρα είναι αμφίβολο.

 

Από το 2015 η βρετανική κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να απαγορεύσει στους τζιχαντιστές την επιστροφή εκδίδοντας «προσωρινή διαταγή εξαίρεσης» που μπορεί να έχει διάρκεια έως και δύο χρόνια.

 

Όμως, κορυφαίοι νομικοί λένε πως το κράτος δεν έχει δικαίωμα να ανακαλέσει το διαβατήριο της Begum, μιας και εκείνη δεν έχει διπλή υπηκοότητα, επομένως κάτι τέτοιο θα την μετέτρεπε σε άπατρι, κάτι αντίθετο στο διεθνές δίκαιο. 

 

Παρόλα αυτά ο υπουργός Εσωτερικών της Βρετανίας δέχεται συμβουλές πως ίσως έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει στην ανάκληση του διαβατηρίου, καθώς η μητέρα της Begum έχει διαβατήριο από το Μπαγκλαντές. 

 

Η Ηelena Kennedy, κορυφαία νομικός σε ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αναφέρει ακριβώς πως στην περίπτωση της Begum η αφαίρεση του διαβατηρίου είναι αντίθετη στο διεθνές δίκαιο και προσθέτει. «Θεωρώ επί της αρχής πως είναι λάθος η αφαίρεση της υπηκοότητας από ανθρώπους που μεγάλωσαν και μορφώθηκαν εδώ.

 

Θεωρώ πως πρέπει να της δοθεί η επιλογή να επιστρέψει εδώ. Αλλά πρέπει να γίνει σαφές πως είναι πιθανόν να δικαστεί για ποινικές παραβάσεις. Ήταν ένα παιδί όταν πήγε στη Συρία. Αναμφίβολα πίστεψε στην ιδεολογία αυτή, αλλά είναι σχεδόν ανήλικη. Και το παιδί της δε φταίει σε τίποτα».