Λιγότερο από τρεις εβδομάδες πριν από τις βουλευτικές εκλογές στην Κολομβία, μια πρωτοφανής υποψηφιότητα κάνει την εμφάνισή της: η Gaitana, άβαταρ τεχνητής νοημοσύνης, διεκδικεί έδρα στο Κογκρέσο.
Στο ψηφοδέλτιο, η υποψηφιότητά της θα εμφανίζεται ως ανεξάρτητη με τα αρχικά «IA» (Inteligencia Artificial). Στα social media παρουσιάζεται ως γυναίκα με μπλε δέρμα και ρομποτική φωνή, συγκεντρώνοντας μέχρι στιγμής στο Instagram πάνω από 10.000 ακολούθους.
Η Gaitana κατεβαίνει για τη Γερουσία και τη Βουλή στο πλαίσιο της Ειδικής Ιθαγενικής Εκλογικής Περιφέρειας. Δημιουργός της είναι ο Κάρλος Ρεδόντο, μέλος της κοινότητας Zenú στην κολομβιανή Καραϊβική.
🇨🇴 AI candidate stands in legislative elections
— AFP News Agency (@AFP) February 21, 2026
An artificial intelligence bot is running in the 8 March legislative elections in Colombia. Called “Gaitana,” it is aiming for one of the seats reserved for Indigenous communities. pic.twitter.com/s0weDIvLOX
Κολομβία: «Αναζητώντας συναίνεση»
Όπως εξηγεί ο Ρεδόντο, η ιδέα βασίζεται στη λογική της συναίνεσης που χαρακτηρίζει τις ιθαγενείς κοινότητες: «Στις κοινότητές μας, το εγώ του ηγέτη δεν υπάρχει. Ο κασίκε είναι ο ηλικιωμένος που πηγαίνει από σπίτι σε σπίτι, από οικογένεια σε οικογένεια, αναζητώντας συναίνεση. Μελετήσαμε αυτή την κοσμοθεωρία μας. Το μόνο που έλειπε ήταν να την ψηφιοποιήσουμε».
Η πλατφόρμα λειτουργεί συμμετοχικά: οι χρήστες προτείνουν θέματα, η Gaitana τα συνοψίζει και συλλέγει τις απόψεις της κοινότητας. Αν εκλεγεί, θα ψηφίζει με βάση την πλειοψηφία.
«Όταν κατατίθεται ένα νομοσχέδιο, η Gaitana το συμπυκνώνει. Αν είναι 200 σελίδες, το μετατρέπει σε πέντε infographics και τα μοιράζει σε μια κοινότητα άνω των 10.000 ανθρώπων – ιθαγενών και Αφροκολομβιανών. Οι πολίτες δίνουν τη γνώμη τους και με 50% συν μία ψήφο προκύπτει συναίνεση. Αυτή θα είναι η ψήφος του βουλευτή στην ολομέλεια», εξηγεί ο δημιουργός της.
Κολομβία: Νομικά όρια και «αντισυστημική» πρόταση
Καθώς δεν είναι νομικά εφικτό να εγγραφεί ένα άβαταρ τεχνητής νοημοσύνης ως υποψήφιο, το Εθνικό Εκλογικό Συμβούλιο επέτρεψε στον Ρεδόντο και σε έναν ακόμη άνθρωπο να καταλάβουν τις έδρες και να εφαρμόζουν τις αποφάσεις που θα παράγει η Gaitana.
Τι γίνεται όμως αν η πλατφόρμα δεχθεί οργανωμένο μποϊκοτάζ;
«Αν η ίδια η συναίνεση αποφασίσει κάτι, τότε ως βουλευτές θα πρέπει να το σεβαστούμε. Θα απαιτούσε όμως μια πολύ μεγάλη πλειοψηφία -περίπου 6.000 άτομα- για να σαμποτάρουν το σύστημα», απαντά.
Η Gaitana λειτουργεί με τρεις μικρούς servers, με τους δημιουργούς της να υποστηρίζουν ότι το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα θα είναι ελάχιστο. Ωστόσο, αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν ακόμη περιορισμοί σε θέματα ασφάλειας δεδομένων και διαχείρισης αντικρουόμενων απόψεων.
Το εγχείρημα παρουσιάζεται ως σαφώς αντισυστημικό. «Τα τελευταία τέσσερα χρόνια αναλύσαμε κάθε νομοσχέδιο που κατατέθηκε στην Κολομβία. Τα πιο παράλογα ήταν αφιερώματα στην arepa με αυγό. Ο τρόπος που νομοθετούν είναι ντροπιαστικός. Ίσως πρέπει να απο-ανθρωποποιήσουμε τη διαδικασία και να την επανα-ανθρωποποιήσουμε με δεδομένα», λέει ο Ρεδόντο.
Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, μόνο το ένα τρίτο των νέων κάτω των 24 ετών δηλώνει ότι σκοπεύει να ψηφίσει - στοιχείο που ενδέχεται να καθορίσει και την απήχηση μιας τόσο πρωτότυπης υποψηφιότητας.
Με πληροφορίες από AFP News Agency
