Aν διαβάζεις κείμενα για το σινεμά, θα έχεις συναντήσει συχνά τον όρο feel-good. Το feel-good δεν είναι είδος σινεμά, είναι περισσότερο μια γενικότερη αίσθηση είτε κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, είτε ως επίγευση όσων παρακολούθησες. Υπό την ομπρέλα του μπορείς να τοποθετήσεις μια ευρεία γκάμα κινηματογραφικών τίτλων.
Feel-good μπορεί να είναι το Swing Time, με τον Φρεντ Αστέρ και την Τζίντζερ Ρόντζερς να συνθέτουν μαγευτικές χορογραφίες πάνω στις ευφορικές συνθέσεις του Τζερόμ Κερν, μπορεί, όμως, να είναι και ο Κύκλος των Χαμένων Ποιητών που, παρά τις δυσάρεστες εξελίξεις της τρίτης πράξης, στο φινάλε του βροντοφωνάζει την ελπίδα στο πρόσωπο των μαθητών που απορρόφησαν τις διδαχές του καθηγητή τους περί δημιουργικότητας, αυθορμητισμού, αμφισβήτησης και μιας carpe diem mentalité και τον αποχαιρετούν όπως του αξίζει. Μια feel-good ταινία έχει παυσίπονες ιδιότητες, λειτουργεί ως άμεσο τονωτικό πεσμένης διάθεσης, στην ιδανική της εκδοχή σε κάνει να νιώθεις καλύτερα για τον εαυτό σου, για τους ανθρώπους και για τον κόσμο γύρω σου. H καλοψυχία και η ανθρωπιά είναι δομικό στοιχείο της. Το Seven του Ντέιβιντ Φίντσερ, για παράδειγμα, feel-good δεν θα το έλεγες.
Μια feel-good ταινία έχει παυσίπονες ιδιότητες, λειτουργεί ως άμεσο τονωτικό πεσμένης διάθεσης, στην ιδανική της εκδοχή σε κάνει να νιώθεις καλύτερα για τον εαυτό σου, για τους ανθρώπους και για τον κόσμο γύρω σου.
Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Χαμόγελου, ακολουθούν 15 feel-good ταινίες ικανές να επαναφέρουν το χαμόγελο ακόμα και μετά τη δυσκολότερη μέρα. Κι αν σε κάποιες το χαμόγελο συνοδεύεται από δάκρυα, είναι δάκρυα κάθαρσης κι όχι θρήνου, οπότε τόσο το καλύτερο.
Α Night at the Opera (1935)
Στο Η Χάνα και οι Αδερφές της ο Γούντι Άλεν αναζητά τη σωτηρία στη θρησκεία και τη μεταφυσική για να τη βρει τελικά στους αδερφούς Μαρξ. Ποιος είμαι εγώ που θα τον αμφισβητήσω, τα ευφυολογήματα του Γκράουτσο και τα παιδιαρίσματα του Χάρπο θα είναι πάντα εκεί για να σώσουν τη μέρα. Το συγκεκριμένο προκρίνεται για την απίθανη σκηνή στην καμπίνα του πλοίου –υπόδειγμα κωμικού συγχρονισμού και ενορχήστρωσης–, αλλά η επιλογή είναι ενδεικτική, ό,τι και να διαλέξεις από τη φιλμογραφία τους, το αποτέλεσμα εγγυημένο.
H απίθανη σκηνή στην καμπίνα του πλοίου
It's a Wonderful Life (1946)
Με πρωταγωνιστή τον «δικό μας άνθρωπο» στο πανί Τζέιμς Στιούαρτ, ντικενσιανές πινελιές και στενάχωρα δραματικά απρόοπτα που καθιστούν το happy end κερδισμένο με κόπο και ιδρώτα και έτσι πιο λυτρωτικό, το αριστούργημα του Κάπρα αποθεώνει την κοινότητα και την αλληλοβοήθεια, παραθέτει ακλόνητα επιχειρήματα για την εγκυρότητα του εκ πρώτης όψεως βαρύγδουπου τίτλου του και κοινωνεί απλόχερα την ανθρωπιά και την καλοσύνη. Σπουδαίο κι απαραίτητο.
It's a Wonderful Life - Trailer
Mary Poppins (1964)
Μυθοπλασία που, σαν την ηρωίδα της, λειτουργεί ως νταντά για τους μικρούς αλλά και ως ψυχοθεραπεύτρια για τους μεγάλους. Ρόλος ζωής για την Τζούλι Άντριους, πανηγύρι ευεξίας με τα κλασικά, πολυτραγουδισμένα τραγούδια των αδερφών Σέρμαν, εκ των οποίων ένα συνοψίζει τη φιλοσοφία της ταινίας αλλά και του feel-good σινεμά γενικότερα: a spoonful of sugar makes the medicine go down.
A Spoonful Of Sugar - Mary Poppins
The Aristocats (1970)
Μετά από χρόνια στρατευμένης κυνοφιλίας το κραταιό στούντιο της Ντίσνεϊ αποφάσισε, επιτέλους, να αφιερώσει μια ταινία στα ακαταμάχητα αιλουροειδή, τα οποία μέχρι τότε περιόριζε σε ρόλο ταραξία. Από το παριζιάνικο καλωσόρισμα του Μορίς Σεβαλιέ στους τίτλους αρχής ως το swing παιχνίδισμα του ιδιαιτέρως σκανδαλιστικού για παιδικό animation Everybody Wants to be a Cat, οι Αριστόγατες σε παρασύρουν στον ρυθμό τους, στον οποίο θα χορέψεις, θες δεν θες. Ακόμα κι αν δεν έχεις ουρά.
Everybody wants to be a cat - The Aristocats
Τhe Sting (1973)
Καθοριστική ταινία απάτης, κομψότατης κατασκευής, με πλεόνασμα γοητείας χάρη στον μαγνητισμό των δύο πρωταγωνιστών της, δίχως την υπόγεια μελαγχολία της προηγούμενης επί της οθόνης συνάντησής τους στο Butch Cassidy and the Sundance Kid, και με την τοποθέτηση της ιστορίας στα χρόνια του Κραχ να λειτουργεί αντιστικτικά με την παιχνιδιάρικη διάθεσή της. Επτά Όσκαρ, ανάμεσα τους κι εκείνο της Καλύτερης Ταινίας, σε μία από τις ψυχαγωγικότερες επιλογές της Ακαδημίας.
Young Frankenstein (1974)
Στην κορυφαία του στιγμή ο Μελ Μπρουκς ξαναδιαβάζει τον μύθο του Φρανκενστάιν με σκωπτική διάθεση και δίνει, παράλληλα στον Δημιουργό και το Τέρας, τη συμφιλίωση που στερήθηκαν. Tη σκηνή που οι Τζιν Γουάιλντερ και Πίτερ Μπόιλ χορεύουν και τραγουδούν το Puttin on the Ritz μπορείς να την βάζεις απομονωμένα, όποτε βρίσκεσαι σε άμεση ανάγκη για μια ένεση ευφορίας.
H σκηνή που οι Τζιν Γουάιλντερ και Πίτερ Μπόιλ χορεύουν και τραγουδούν το «Puttin on the Ritz».
Μy Neighbor Totoro (1988)
Αν αναζητάς πλοκή με την παραδοσιακή έννοια του όρου, δεν θα τη βρεις σ' αυτήν εδώ τη δημιουργία του Μιγιαζάκι. Θα βρεις, αντ' αυτής, ανυψωτική διάθεση, θα βρεις το στρουμπουλό, καλοκάγαθο πλασματάκι του τίτλου, που πιο χαριτωμένο σκίτσο ανάθεμα κι αν υπήρξε ποτέ, θα βρεις πάνω από όλα θέαμα από εκείνα τα εκλεκτά που καταφέρνουν να αποτυπώσουν τον κόσμο γύρω μας με το καλοπροαίρετο, απαλλαγμένο από στεγανά βλέμμα ενός παιδιού.
Μy Neighbor Totoro - Trailer
Indiana Jones and the Last Crusade (1989)
Το σινεμά της απόδρασης μπορεί να λειτουργήσει σαν καταλύτης σε στιγμές που αυτή γίνεται απαραίτητη, συνεπώς σε λίστα σαν την παρούσα δεν θα μπορούσε να λείπει (τουλάχιστον) μια ταινία από τον χαρισματικότερο εκπρόσωπο του, τον κύριο Στίβεν Σπίλμπεργκ. Ιντιάνα Τζόουνς, λοιπόν, για τη φαινομενικά απρόθυμη αλλά στο βάθος ακόρεστη δίψα του ήρωα για ακόμα μια περιπέτεια, Τελευταία Σταυροφορία γιατί παίρνεις κι έναν Σον Κόνερι μαζί με τον Χάρισον Φορντ, αλλά κι ένα αίσιο ξεκαθάρισμα λογαριασμών με τον απόντα γονέα.
Groundhog Day (1993)
Σήμερα που ο κυρίαρχος ανθρωπότυπος είναι ψυχαναγκαστικά προσηλωμένος στο μετά, η ενδόμυχη ανάγκη του εγωκεντρικού ήρωα της ταινίας να ζήσει (σ)το παρόν φαντάζει ακόμα πιο απαραίτητη. Ο Μπιλ Μάρεϊ ξέρει να βάζει σε τέτοιους χαρακτήρες τις σωστές δόσεις γοητείας και απώθησης, οι προσπάθειές του να νικήσει αυτή την παράξενη συνωμοσία του σύμπαντος στην οποία έμπλεξε είναι ξεκαρδιστικές και, όταν αρχίζει να διαφαίνεται η αιτία της –ο εξανθρωπισμός του–, αποκαλύπτονται και οι εκλεκτικές συγγένειες του φιλμ με το σινεμά του Κάπρα. Ναι, ακόμα μια αναφορά στον Κάπρα, θα βρεις κι άλλη παρακάτω, καθώς είναι ο βασιλιάς του feel-good σινεμά. Γι' αυτό μη μείνεις στο It's a Wonderful Life, ψάξε και την υπόλοιπη φιλμογραφία του.
Don Juan de Marco (1994)
Κάπως παραμελημένο μέσα σε μια, κατά γενική ομολογία, χρυσή περίοδο για το αμερικανικό σινεμά, αυτό το φιλμ μικρής εμβέλειας αλλά μεγάλης καρδιάς θα προπαγανδίσει τις ιαματικές ιδιότητες του παραμυθιού, θα σου δείξει έναν Μπράντο τρυφερότερο από ποτέ, θα αναδείξει τις ικανότητες του Ντεπ στην deadpan κωμωδία και, δυνητικά, θα σε τραβήξει από τον γιακά για να προβείς σε όμορφες χειρονομίες απέναντι στον άνθρωπο που έχεις (ή θα ήθελες να έχεις) δίπλα σου. Καθόλου άσχημα.
Don Juan DeMarco - trailer
Αs Good As It Gets (1997)
Από τον μετρ της κομεντί Τζέιμς Λ. Μπρουκς και με αιχμή του δόρατος μια τιμημένη με Όσκαρ tour de force εμφάνιση από τον Τζακ Νίκολσον, το Καλύτερα δεν Γίνεται θα μπορούσε, εκτός από τίτλος, να είναι και η κριτική της ταινίας με μια πρόταση, πάντα σε συνάρτηση με το είδος της. Μια ταινία γεμάτη σκηνές ανθολογίας, όπως η εισαγωγική με το σκυλί, και με μια ερωτική εξομολόγηση που μετράει για δέκα τέτοιες, καθώς έρχεται από έναν τόσο δύστροπο και εγωπαθή χαρακτήρα, η οποία κατορθώνει να συνοψίσει σε μία αξέχαστη ατάκα μια βασική λειτουργία που οφείλει να επιτελεί ο ερωτικός μας σύντροφος.
Η ερωτική εξομολόγηση του Τζακ Νίκολσον στην Έλεν Χαντ
You've got Mail (1998)
Χρησιμοποιώντας ως μαγιά το Shop Around the Corner του Λιούμπιτς –ταιριάζει γάντι σε αυτή εδώ τη λίστα, αλλά το φυλάμε για τα Χριστούγεννα– και αξιοποιώντας τη δοκιμασμένη χημεία των Τομ Χανκς και Μεγκ Ράιαν, η Νόρα Έφρον στήνει ωραιότατη ρομαντική κομεντί, ιδιαίτερα (και εύλογα) αγαπητή στους φαν του είδους, που αρθρώνει μέσα από τα χείλη του πρωταγωνιστή της και μια γενικότερη αλήθεια, ότι ο Νονός του Κόπολα περιέχει τις απαντήσεις σε όλες τις ερωτήσεις της ζωής. Το ξέραμε μέσα μας, επιτέλους βγήκε κάποιος να το πει.
Up (2009)
Με το αρχικό δεκάλεπτο μοντάζ μιας ολόκληρης ζωής κι ενός ταξιδιού που διαρκώς αναβάλλεται μπορεί να ξεπατωθείς στο κλάμα, η συνέχεια, όμως, με το σπίτι που ίπταται χάρη σε μια συστάδα από μπαλόνια, τους σπαρταριστούς περιφερειακούς χαρακτήρες και τα ευγενή μηνύματα πιστοποιεί ότι η παιδικότητα της παλιάς Ντίσνεϊ, η αθωότητα του βωβού σινεμά και ο ανθρωπισμός του Τσάπλιν και του Κάπρα κατοικούν πια στις εικόνες της Pixar.
Δείτε ένα βίντεο που συγκεντρώνει τις καλύτερες στιγμές της ταινίας
The Artist (2011)
Φόρος τιμής στο βωβό σινεμά –η επιλογή της βωβής φόρμας εξυπηρετεί (και) την ιστορία– ο οποίος αναδεικνύει το παρελθόν ως εγχειρίδιο για βέλτιστη κι ασφαλέστερη πλοήγηση στο παρόν και κάνει τον απαραίτητο διαχωρισμό ανάμεσα στον συμβιβασμό και την προσαρμογή σε μια νέα κατάσταση. Κατά τα λοιπά το Artist είναι ελκυστικό σαν τυλιγμένο δώρο κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Αν ξεκινήσεις να το ανοίγεις, αναπόφευκτα θα φτάσεις μέχρι τέλους. Και ίσως μετά σε ωθήσει να ψάξεις περισσότερο το σινεμά στο οποίο αναφέρεται. Εκεί να δεις δώρα που θα ανακαλύψεις!
Green Book (2018)
Ταινία συνταγής από τη μια πλευρά, αλλά είχες χρόνια να δεις τόσο καλά εκτελεσμένη τη συνταγή, οι έξοχοι πρωταγωνιστές της αλληλοσυμπληρώνονται, της πιστώνεις ότι ποτέ δεν σε κοπανάει στο κεφάλι με τα (εύληπτα) μηνύματα της, έχει σενάριο καμωμένο έτσι ώστε κάθε σκηνή να χτίζει πάνω στην προηγούμενη και είναι αρκετά ιδεαλιστική –ή αφελής, ανάλογα με το πού στέκεσαι– για να πιστεύει ότι η κατανόηση της εκάστοτε άλλης πλευράς μπορεί να έρθει μόνο μέσα από τον διάλογο και τις συναναστροφές μαζί της. Ίσως ψιλά γράμματα για τους μονομανείς που μοιράζουν τους ανθρώπους στα δύο ανάλογα με το πώς (φαίνεται) να στέκονται απέναντι στον «αγώνα» τους, αλλά για τους υπόλοιπους αυτονόητη στάση ζωής, συνώνυμη ευσυνειδησίας, ενσυναίσθησης και, ναι, ανθρωπιάς.
The Green Book - Trailer
