Ο Μαχέρσαλαλασμπαζ Γκίλμορ μεγάλωσε στο Όκλαντ της Καλιφόρνια, γιoς ενός επαγγελματία χορευτή του Μπρόντγουεϊ και μιας χειροτονημένης χριστιανής ιερέως. Εκτός από την αθλητική καριέρα, εγκατέλειψε και το επίθετό του όταν ασπάστηκε το Ισλάμ. Ως Μαχέρσαλα (για πρακτικό λόγο) Άλι (για θρησκευτικό) δούλεψε ασταμάτητα ως ηθοποιός, κυρίως στην τηλεόραση, κάνοντας μικρές εμφανίσεις σε ταινίες, όπως το «Curious Case of Benjamin Button». Η τύχη τού χαμογέλασε, όταν ήρθε στα χέρια του το σενάριο του «Moonlight», που σε τρία κινηματογραφικά κεφάλαια βουτάει στην ταραγμένη ενηλικίωση του Σάιρον, ενός μικρού μαύρου που μεγαλώνει στο Μαϊάμι με εξαρτημένη από ναρκωτικά μητέρα και μέντορα τον Χουάν, έναν ντόπιο drug dealer, δοκιμάζει την πικρή γεύση της χλεύης στην εφηβεία και στη συνέχεια μετακομίζει στην Ατλάντα, σκληρός, αλλά όχι αμνήμων, καθώς πασχίζει να κλείσει τους συναισθηματικούς λογαριασμούς με το παρελθόν. Ο Άλι εμφανίζεται μόνο στο πρώτο μέρος και στα λίγα λεπτά της παρουσίας του δίνει μια από εκείνες τις σπάνιας ευαισθησίας ερμηνείες, έντονος στις κινήσεις του, ψαρωτικός και αποκαλυπτικός στις σιωπές του, τρυφερός καθώς σκύβει πάνω σ' ένα άγνωστο παιδί το οποίο γαντζώνεται πάνω του, διστακτικά στην αρχή, σαν σε σανίδα σωτηρίας μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον. Στα 42 του χρόνια, ο Μαχέρσαλα Άλι αναγκάστηκε να παίρνει το αεροπλάνο κάθε Σαββατοκύριακο, στο περιθώριο των επεισοδίων του «House of Cards», για να βρίσκεται στα γυρίσματα της ταινίας του Μπάρι Τζένκινς, ο οποίος, με πενιχρό προϋπολογισμό και στενό χρονικό πρόγραμμα, έφερε στο φως ένα μοναδικό πορτρέτο, που είναι ταυτόχρονα προσωπικό και πολιτιστικά σημαίνον. Ο Άλι μας μίλησε αποκλειστικά στο τηλέφωνο από το Λος Άντζελες όπου θα βρίσκεται συνεχώς, και αναγκαστικά, τις επόμενες εβδομάδες, καθώς είναι υποψήφιος για όλα τα βραβεία δεύτερου ρόλου της σεζόν που οδηγεί στα Όσκαρ.
Υπήρξα τυχερός ώστε να μην αισθανθώ ντροπή για τη δουλειά μου. Απέρριψα ρόλους για να φτάσω εδώ που είμαι, ακόμη κι όταν έπρεπε να δουλέψω γιατί δεν είχα άλλη επιλογή.
— Γνωρίζω πως μεγάλωσες στην Bay Area (κοντά στο Σαν Φρανσίσκο). Ερχόσουν σε επαφή με ανθρώπους σαν τον Χουάν που υποδύεσαι στο «Moonlight»;
Ναι, φυσικά. Αυτό με τράβηξε στον ρόλο άλλωστε. Λόγω των περιστάσεων και της ανατροφής τους, τράβηξαν αυτόν το δρόμο για να βγάλουν χρήματα, για να κερδίσουν τον επιούσιο. Πολλοί έγιναν φίλοι μου και είδα, με τη συναναστροφή μαζί τους, πως ήταν στέρεοι, καλοί άνθρωποι και όχι εγκληματίες.
— Σε μια κρίσιμη σκηνή της ταινίας, ο Χουάν κάθεται ήσυχα με τον Σαϊρόν και τον συμβουλεύει, απαντώντας στις ερωτήσεις του αγοριού. Σας φάνηκε παράξενο το γεγονός πως ο Χουάν, ένας έμπορος ναρκωτικών, ένας σκληροτράχηλος άνδρας που ζει στον δρόμο και στην παρανομία, φάνηκε ικανός να δείξει τόση συμπόνια σε ένα παιδί που μόλις γνώρισε και περιμάζεψε, σώζοντάς το προσωρινά από το bullying των συμμαθητών του;
Όταν αναρωτιέσαι για την ικανότητα ενός ανθρώπου να δείξει τρυφερότητα και να σταθεί στο ύψος οριακών περιστάσεων, αυτόματα θέτεις στον εαυτό σου το ίδιο ερώτημα. Προσωπικά, δεν έχω κανένα πρόβλημα ή δισταγμό επί του θέματος. Θα έκανα ακριβώς το ίδιο πράγμα. Σε αντίθεση με το επάγγελμά τους, πολλοί διατηρούν σωστή ισορροπία στη ζωή τους και τα πνευματικά τους χαρίσματα είναι θετικότατα. Πολιτιστικά, τείνουμε να θεωρούμε πως άνθρωποι σαν τον Χουάν, που ντιλάρουν ναρκωτικά για παράδειγμα, είναι περιορισμένοι συναισθηματικά. Χάρηκα πραγματικά όταν διέκρινα τις πολλές διαστάσεις του χαρακτήρα του. Αποτελεί μια αυθεντική αντανάκλαση των παλιών μου γνώριμων, των ανθρώπων που σας ανέφερα, οι περισσότεροι από τους οποίους βοήθησαν άλλους, στάθηκαν μέντορες σε νεότερους, και μάλιστα σε μεγαλύτερη αναλογία από την κλισέ εικόνα που έχουμε για τους βίαιους εγκληματίες.
— Έχετε δηλώσει πως το «Moonlight» είναι το καλύτερο σενάριο που έχετε διαβάσει. Πέρα από το προφανές της αξίας του, κάτι που άλλωστε διαπιστώνουμε βλέποντας την ταινία, αυτό οφείλεται επίσης στον ασυνήθιστα μεγάλο χώρο που αφήνει στους ηθοποιούς για σκέψη ανάμεσα στον λόγο;
Ναι, με τη διαφορά πως αυτό το κατάλαβα όταν γυρίζαμε την ταινία και όχι τόσο πριν. Η εμπειρία της υλοποίησης ήταν όντως η καλύτερη στην καριέρα μου. Ωστόσο, αυτή η σιωπή υπήρχε σε έναν βαθμό και στο σενάριο και με έκανε να εκτιμήσω την ανθρωπιά των χαρακτήρων, το πώς σκέφτονταν για να γεφυρώσουν τις διαφορές τους. Ο συνδυασμός με κέρδισε αμέσως.
— Μαχέρσαλα, είσαι θρησκευόμενος;
Ναι, πιστεύω στον Θεό και προσπαθώ να είμαι όσο περισσότερο γίνεται κοντά του, τηρώντας την πίστη μου.
— Διστάζεις ποτέ να παίξεις χαρακτήρες που χρησιμοποιούν βία; Ή κρατάς μια δραματική απόσταση από τη μυθοπλασία;
Κοιτάζω πάντοτε τη μεγάλη εικόνα. Για παράδειγμα, αν πρέπει να αφηγηθείς την ιστορία του Μωυσή, αυτής της τεράστιας βιβλικής μορφής, κάποιος οφείλει να παίξει τον Φαραώ. Όσο πιο πειστικές είναι οι διαβολικές πράξεις του Φαραώ, τόσο αποδοτικότερη θα γίνει η ταινία για να δικαιώσει τις αντιδράσεις του Μωυσή. Η δική μου συμβολή στη δραματική διαδρομή της ταινίας θα είναι εκείνη που θα εξυπηρετήσει καλύτερα τον γενικότερο σκοπό της, για να τη δει και να την εκτιμήσει το κοινό.
— Αυτή την ιδανική κατάσταση που περιγράφεις την έχεις επιτύχει στο σύνολο της καριέρας σου ή υπήρξαν και περιπτώσεις που αναγκάστηκες να συμβιβαστείς με υποδεέστερο υλικό;
Ως ηθοποιός χρειάζεσαι χρόνο για να φτάσεις στο επίπεδο των συνειδητών επιλογών. Σε κάποιους συναδέλφους αρκούν δύο χρόνια, εμένα μου πήρε δύο δεκαετίες. Εξαρτάται από τα όχι που λες, από το αν θέλεις να μείνεις συνεπής στις αρχικές σου προθέσεις. Υπήρξα τυχερός ώστε να μην αισθανθώ ντροπή για τη δουλειά μου. Απέρριψα ρόλους για να φτάσω εδώ που είμαι, ακόμη κι όταν έπρεπε να δουλέψω γιατί δεν είχα άλλη επιλογή.
— Πώς διαχειρίζεσαι τη μεγάλη φήμη που συνοδεύει το «Moonlight»; Την αντέχεις μέχρι στιγμής;
Ενδιαφέρουσα ερώτηση, γιατί όντως αλλάζει η σχέση σου με τον κόσμο. Βέβαια, έκανα νέους φίλους, τοποθετούμαι διαφορετικά, άνοιξαν πόρτες. Το θετικό στην περίπτωση της μεγάλης δημοσιότητας λόγω του «Moonlight» είναι πως καταλήγει σε έναν ουσιαστικό διάλογο με το κοινό και όχι απλώς σε φήμη που είναι προϊόν μιας ψυχαγωγικής ενέργειας ή μιας αγαπητής περφόρμανς. Παρατηρώ μια πολιτιστική απήχηση, ένα ενδιαφέρον που οδηγεί σε ανοιχτές και μεγάλες συνομιλίες με διαφορετικούς ανθρώπους που ταυτίστηκαν με αυτό, από άλλες αφετηρίες. Κι αυτό σημαίνει κάτι πολύ παραπάνω από αγνώστους που θα με πλησίαζαν για να μου σφίξουν το χέρι και να πουν απλώς ένα «γεια».
— Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη αντίδραση που θυμάσαι ιδιαίτερα, που ξεχωρίζεις;
Δεν υπάρχει κάποια που ξεχωρίζω, αλλά η γενικότερη αίσθηση που αποκομίζω από πολλούς θεατές που με πλησιάζουν και με ειλικρίνεια μου λένε «είδα την ίδια μου τη ζωή μέσα στην ταινία». Γίνομαι κι εγώ μέρος του κοινού και αυτό μου δίνει ικανοποίηση, αλλά και καταξίωση, χάρη στον ιδιαίτερο αντίκτυπο του «Moonlight».
— Σε μια βιομηχανία στην οποία οι υπερ-περιπέτειες κυριαρχούν και οι υπερήρωες αλωνίζουν, όταν προκύπτει τέτοιο ενδιαφέρον με μια μικρή ταινία όπως το «Moonlight» θεωρείς πως συμβαίνει ένα μικρό θαύμα ή πως είναι μια ακόμη περίπτωση που οι θεατές οφείλουν να ψάξουν προσεκτικά για να ανακαλύψουν έναν πολύτιμο θησαυρό;
Το θέμα είναι πως την περίοδο των βραβείων που διανύουμε αυτήν τη στιγμή, με τέτοιο ανταγωνισμό, το ότι μια ταινία όπως το «Moonlight» βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής και συγκεντρώνει επαίνους και βραβεία είναι στ' αλήθεια ένα μικρό θαύμα που δεν συντελείται από μόνο του αλλά προκαλείται από την αμέριστη υποστήριξη όλων όσοι εμπλέκονται στην παραγωγή και στην προώθησή του. Ωστόσο, κάθε χρόνο ξεπετάγονται ανεξάρτητες ταινίες που διακρίνονται, όπως το «Room» πέρσι, ακόμη και το «Birdman» πρόπερσι, που δεν ήταν ακριβώς παραγωγή studio, ή το «12 χρόνια σκλάβος» ή το «Precious». Δεν λείπουν οι ταινίες παρόμοιου πνεύματος που προωθούνται την κατάλληλη περίοδο για να αποσπάσουν την προσοχή του κοινού, που με τη σειρά του τα επιβραβεύει.
σχόλια