Είναι ευχής έργον το γεγονός ότι μια έκθεση τόσο «φρέσκια», στην αιχμή της, όπως η έκθεση-εμπειρία «Digital Revolution», επισκέπτεται την Αθήνα. Μια έκθεση που εξερευνά το παρελθόν, αποθεώνει το παρόν και προαναγγέλλει το μέλλον της ψηφιακής δημιουργικότητας σε μια πληθώρα εφαρμογών τις οποίες αγγίζουμε, φοράμε, χρησιμοποιούμε, αλληλεπιδρούμε με αυτές ή μας ψυχαγωγούν.
Το ταξίδι της «Digital Revolution» ξεκίνησε στις 3 Ιουλίου του 2014 από τη λονδρέζικη Barbican, όπως μας ενημέρωσε ο συντονιστής της, Χρήστος Καρράς, στην avant-premiere της, την περασμένη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, και συνεχίστηκε στo Tekniska Μuseet της Στοκχόλμης, όπου παρέμεινε έως τα τέλη Αυγούστου με αλλεπάλληλα sold out – και στις δύο πόλεις. Η Αθήνα αποτελεί την τρίτη πόλη-σταθμό της περιοδείας της. Η έκθεση-επανάσταση, όπως συστήνεται στο ελληνικό κοινό, η οποία φιλοδοξεί «να μας πάρει το μυαλό», εκτείνεται σε πολλά επίπεδα της Στέγης, αλλά και εκτός αυτής, σε δύο διαφορετικές αίθουσες.
Ανάμεσα στα εκθέματα οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να βιώσουν καλλιτεχνικές δημιουργίες που συνδυάζουν εικόνα και ήχο από καλλιτέχνες όπως η Björk και ο Amon Tobin...
Εκεί, στην ενότητα της έκθεσης που ονομάζεται «Digital Archaeology», παρουσιάζεται μια πλήρης γκάμα εκθεμάτων από τα '70s, οπότε πρωτοεμφανίστηκαν τα πρώτα ψήγματα ψηφιακής δημιουργικότητας στον χώρο των εικαστικών τεχνών, του design, του κινηματογράφου, της μουσικής και των videogames, και γίνεται ένα πέρασμα από τις πολύχρωμες οθόνες των ουφάδικων και των πρώτων υπολογιστών των '80s έως το 2010, όταν οι διάφορες μορφές ψηφιακής τέχνης γνωρίζουν την αποθέωση, έχοντας γίνει πλέον mainstream, καταλαμβάνοντας τις οθόνες και τις τσέπες μας με μορφή ειδικών εφέ, εφαρμογών κ.ο.κ.
Το μάτι σταμάτησε μοιραία στον ALTAIR 8800, τον πρώτο υπολογιστή που μπορούσε να δημιουργήσει ο κάθε χομπίστας στο σπίτι του με οδηγίες από το περιοδικό «Popular Electronics» το 1975, με τιμή που έφτανε, τότε, τα 397 δολάρια. Τον υπολογιστή πάνω στον οποίο δύο νεαροί προγραμματιστές, πειραματιζόμενοι, δημιούργησαν τη γλώσσα προγραμματισμού Altair BASIC, ξεκινώντας μια αληθινή επανάσταση. Τα ονόματά τους ήταν Bill Gates και Paul Allen και λίγα χρόνια μετά θα ίδρυαν τη Microsoft.
Προχωρώντας σε εκθέματα και χρονολογίες, δεν θα μπορούσα να μην παίξω μια παρτίδα PONG, τον παππού των videogames, σε ένα αυθεντικό Coin-op του 1975, αλλά και το πρώτο PAC-MAN στην αυθεντική του μορφή στο ξύλινο πλαίσιό του, που με την οθόνη του φώτιζε τα σφαιριστήρια των αρχών του '80 και τα «ηλεκτρονικά όνειρα» των τότε πιτσιρικάδων.
Η ενότητα περιλάμβανε επίσης εκθέματα που δεν μπορούν να μην ενθουσιάσουν τους ακραιφνώς nerds, όπως η πρωτόγονη κονσόλα Odyssey, ο πρώτος Spectrum ZX-80, o πρώτος προσωπικός υπολογιστής της ιστορικής Commodore ονόματι PET, ο Apple II του 1977 και ο παππούς των Mac, Apple Macintosh 128. Παράλληλα, εκτίθενται και άλλα «παλιά μηχανήματα» ανυπολόγιστης ιστορικής αξίας, όπως το πρώτο μουσικό sampler όλων των εποχών ονόματι Fairlight CMI του 1979, τo πρώτο drum machine με ψηφιακά samples LinnDrum, αλλά και δείγματα πρωτόλειου κώδικα, όπως videogame της εποχής. Στο ίδιο επίπεδο, όμως, βρίσκουμε και την ενότητα «Our Digital Futures» που παρουσιάζει μια υπερπλήρη εικόνα του «τι μέλλει γενέσθαι» στον χώρο της ψηφιακής δημιουργικότητας, που περιλαμβάνει διαδραστικά πρότζεκτ τα οποία δίνουν έμφαση στον τρόπο που αλληλεπιδρά πια το σώμα με την τεχνολογία, όπως το άκρως εντυπωσιακό «Brainwriter» που σχεδιάστηκε για τον παράλυτο καλλιτέχνη του γκράφιτι, TempOne.
Και επειδή η τεχνολογία δεν περιορίζεται στον χώρο του εικονικού ή των οθονών, οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να δουν δείγματα από τον χώρο της μόδας –ένα μεγάλο κεφάλαιο που πρόκειται σύντομα να δείξει τα πρώτα δείγματα μετά το μπόλιασμά του με την τεχνολογία–, όπως το «ηλιακό» φόρεμα «Wearable Solar» της σχεδιάστριας Pauline van Dongen και το AETHER, που ανταποκρίνεται στις αλλαγές του καιρού ακόμα και στο Διάστημα!
Ανάμεσα στα εκθέματα οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να βιώσουν καλλιτεχνικές δημιουργίες που συνδυάζουν εικόνα και ήχο από καλλιτέχνες όπως η Björk και ο Amon Tobin, ενώ δεν θα πρέπει να παραλείψετε να δείτε και το mixed media έργο «Pyramidi» του πασίγνωστου Αμερικανού μουσικού will.I.am σε συνεργασία με μια ομάδα εικαστικών, που συνδυάζει ό,τι πιο σύγχρονο στον χώρο της αναπαραγωγής μουσικής και 3D προβολής.
Να σημειωθεί ότι στον 4ο και στον 3ο όροφο εντός του κτιρίου της Στέγης Γραμμάτων & Τεχνών υπάρχουν δύο ακόμα ενότητες που καλύπτουν τον χώρο των ανεξάρτητων παραγωγών videogames, όπου εκτίθενται ορισμένα από τα πλέον εντυπωσιακά δείγματα του χώρου.
Στα «εκτός» του κτιρίου βρίσκονται, κατ' εμέ, τα πλέον εντυπωσιακά έργα που θα προκαλέσουν το δέος και τον θαυμασμό –μικρών ή μεγάλων– επισκεπτών αλλά και θα δώσουν τροφή για πολλή συζήτηση.
Πρόκειται για το «Assemblance» από το καλλιτεχνικό δίδυμο Umbrellium. Ένα άκρως εντυπωσιακό, αλλά κάπως σκοτεινό –θα καταλάβετε γιατί όταν μπείτε στην αίθουσα– interactive laser show που προσκαλεί όσους το παρακολουθήσουν σε μια ιδιόμορφη διάδραση με το φως και τον χώρο, όπου το σώμα γίνεται ο συνδετικός κρίκος που ενεργοποιεί το αποτέλεσμα. Μην το χάσετε!
Kράτησα για το τέλος το έργο του πρωτοπόρου σκηνοθέτη Chris Milk, «The Treachery of Sanctuary» (2012), που εκτίθεται σε μια αίθουσα του ισογείου του παραπλήσιου σινεμά Odeon. Μια τρίπτυχη διαδραστική εγκατάσταση μεγάλων διαστάσεων που εξετάζει το ζήτημα της καλλιτεχνικής έμπνευσης και τα στάδια που περνάει στο μυαλό, την ψυχή και το σώμα του καλλιτέχνη. Αν και παρακολουθώ τον χώρο των ψηφιακών διαδραστικών μορφών τέχνης από το 2000, αδυνατώ να θυμηθώ την τελευταία φορά που ένα έργο τέχνης, γενικά, είχε τέτοιο αντίκτυπο επάνω μου.
Digital Revolution
20 Οκτωβρίου 2015-10 Ιανουαρίου 2016
Εντός & εκτός Στέγης
Ωράριο λειτουργίας:
Δευτ.-Πέμ. & Κυρ. 12:00-21:00 (τελευταία είσοδος στις 20:00)
Παρ.-Σάβ. 12:00-22:00 (τελευταία είσοδος στις 21:00)
