— Η μοναξιά ήταν και το βασικό θέμα στις Πανελλαδικές εξετάσεις. Παρότι οι άνθρωποι επικοινωνούν περισσότερο από ποτέ μέσω διαδικτύου, γιατί πολλοί δηλώνουν ότι νιώθουν πιο μόνοι;
Οι απαντήσεις των νέων ανθρώπων θα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το πώς αντιλαμβάνονται τη μοναξιά, ένα θέμα που σε πρώτο επίπεδο ακούγεται ξένο και μακρινό, σε δεύτερο επίπεδο είναι η πραγματικότητα μέσα στην οποία ζούμε, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα. Πράγματι, ενώ έχουν αυξηθεί οι τρόποι επικοινωνίας και όλοι είμαστε online, τελικά χάνεται η ουσία, που είναι η ανθρώπινη επικοινωνία, άνθρωποι να κάθονται ο ένας απέναντι στον άλλον και να συζητάνε. Οι ανθρώπινες σχέσεις διαμορφώνονται με βάση τα likes, τα σχόλια και την προβολή της τέλειας ζωής, στοιχεία που δημιουργούν πολλές φορές απομόνωση λόγω της σύγκρισης με την τέλεια ζωή των άλλων. Η ανθρώπινη ψυχή ζητά κυρίως σύνδεση με την αλήθεια των άλλων, όμως πολλές φορές έρχεται αντιμέτωπη με μια κοινωνία γεμάτη επικοινωνία αλλά φτωχή σε ουσιαστική παρουσία.
Δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, ο άνθρωπος που νιώθει μόνος μπορεί να απομακρύνεται ακόμα περισσότερο από τους άλλους επειδή φοβάται την απόρριψη ή έχει χάσει την εμπιστοσύνη στις σχέσεις. Με αυτόν τον τρόπο η μοναξιά τροφοδοτεί τη μοναξιά.
— Ποιες είναι οι βασικές ψυχολογικές συνέπειες της χρόνιας μοναξιάς στην καθημερινή ζωή ενός ατόμου;
Η χρόνια μοναξιά δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα το οποίο περνά. Πρόκειται για μια κατάσταση που επηρεάζει έντονα τον άνθρωπο σε επίπεδο σκέψης και συναισθημάτων. Συνδέεται με υψηλά επίπεδα άγχους, θλίψης, χαμηλής αυτοεκτίμησης και αισθημάτων απόρριψης. Παράλληλα δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, ο άνθρωπος που νιώθει μόνος μπορεί να απομακρύνεται ακόμα περισσότερο από τους άλλους επειδή φοβάται την απόρριψη ή έχει χάσει την εμπιστοσύνη στις σχέσεις. Με αυτόν τον τρόπο η μοναξιά τροφοδοτεί τη μοναξιά. Η χρόνια μοναξιά δεν πληγώνει μόνο επειδή λείπουν οι άνθρωποι αλλά πληγώνει και όταν ο άνθρωπος αμφιβάλλει για τη θέση του στις ζωές των άλλων.
ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος
— Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη μοναξιά που επιλέγει κάποιος συνειδητά και στη μοναξιά που του επιβάλλεται από τις συνθήκες;
Υπάρχει ουσιαστική διαφορά, όταν η μοναξιά είναι από επιλογή λειτουργεί ευεργετικά, ξεκουράζει και γεμίζει μπαταρίες. Όταν κλείνουμε την πόρτα από επιλογή η μοναξιά γίνεται φίλη, όταν όμως επιβάλλεται από τις συνθήκες είναι ιδιαίτερα οδυνηρή και δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα όπως πόνο, θλίψη και αίσθημα εγκατάλειψης.
— Ποιοι παράγοντες της σύγχρονης κοινωνίας (social media, τρόπος ζωής, εργασία, μετακινήσεις κ.ά.) συμβάλλουν περισσότερο στην αύξηση του αισθήματος μοναξιάς;
Η μοναξιά αποτελεί ένα κοινωνικό φαινόμενο με αυξανόμενες διαστάσεις. Τα social media μάς φέρνουν κοντά ψηφιακά, όμως μας απομακρύνουν συναισθηματικά επειδή μας πείθουν ότι η πραγματική ζωή βρίσκεται εκεί, είναι λαμπερή και εμείς δεν μπορούμε να τη φτάσουμε. Κατά συνέπεια, δημιουργούνται αρνητικά συναισθήματα όπως μειονεξία, κατάθλιψη και ένα μόνιμο άγχος να πετύχουμε, διαφορετικά δεν είμαστε αρκετοί. Ο τρόπος ζωής, η εργασία και οι καθημερινές μετακινήσεις απαιτούν αυξημένο χρόνο, με αποτέλεσμα να μειώνονται ή και να χάνονται οι κοινωνικές επαφές και ο ποιοτικός χρόνος που μπορούμε να διαθέσουμε. Όλοι αυτοί οι παράγοντες συμβάλλουν σταδιακά στη μείωση του ελεύθερου χρόνου και την αύξηση του αισθήματος μοναξιάς.
— Τι πρακτικές συμβουλές θα δίνατε σε έναν νέο άνθρωπο που αισθάνεται απομονωμένος και δυσκολεύεται να δημιουργήσει ουσιαστικές σχέσεις;
Αρχικά θα ήθελα να του πω ότι δεν είναι μόνος, πολλοί άνθρωποι νιώθουν μοναξιά κι ας μη φαίνεται στις αναρτήσεις που κάνουν καθημερινά. Επίσης, η συμμετοχή σε ομάδες και σε δράσεις διευρύνει τον κοινωνικό κύκλο, πολλές φορές δημιουργούνται ουσιαστικές σχέσεις όταν οι άνθρωποι μοιράζονται κοινές αξίες, ενδιαφέροντα και εμπειρίες. Παράλληλα, είναι σημαντικό να μην αντιμετωπίζουν τον εαυτό τους με αυστηρότητα επειδή οι πραγματικές σχέσεις δεν βασίζονται στην τελειότητα αλλά στην αυθεντικότητα. Μην ξεχνάμε ότι η πραγματική σύνδεση ξεκινάει όταν δώσουμε σε κάποιον την ευκαιρία να μας γνωρίσει και να μοιραστούμε με ειλικρίνεια στοιχεία της καθημερινότητάς μας.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
