ADVERTORIAL
H παχυσαρκία είναι ένα σύνθετο πρόβλημα που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους σε παγκόσμιο επίπεδο. Παρά την ευρεία αναγνώρισή της ως σοβαρής νόσου, πολλά απ’ όσα κυκλοφορούν σχετικά με αυτήν προκαλούν συχνά σύγχυση, παρανοήσεις και παραπληροφόρηση, επηρεάζοντας αρνητικά την κατανόησή της.
Μύθος 1: Η παχυσαρκία είναι απλώς ένα αισθητικό πρόβλημα και όχι ασθένεια
Ορισμένοι θεωρούν την παχυσαρκία ως ένα απλό αισθητικό πρόβλημα και όχι ως μια σοβαρή ιατρική κατάσταση. Ωστόσο, η παχυσαρκία είναι μια χρόνια και ιδιαίτερα σύνθετη ασθένεια η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον σύγχρονο τρόπο ζωής και διατροφής, και εμφανίζει πολλαπλές σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, αρτηριακής υπέρτασης, στεφανιαίας νόσου, χολολιθίασης, οστεοαρθρίτιδας και κατάθλιψης, ενώ ενοχοποιείται επιπλέον για την εμφάνιση αρκετών μορφών καρκίνου. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αναγνωρίζει την παχυσαρκία ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία του 21ου αιώνα.
Μύθος 2: Η παχυσαρκία είναι απλώς αποτέλεσμα της κακής διατροφής και της έλλειψης άσκησης
Η πιο κοινή και υπεραπλουστευμένη αντίληψη είναι ότι η παχυσαρκία προκαλείται μόνο από την υπερβολική κατανάλωση τροφής και έλλειψη φυσικής δραστηριότητας. Παρότι η διατροφή και η άσκηση παίζουν αναμφισβήτητα σημαντικό ρόλο, υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν το σωματικό βάρος, όπως η γενετική προδιάθεση και η ψυχολογική κατάσταση του ατόμου. Άλλοι σημαντικοί παράγοντες όπως οι διαταραχές του μεταβολισμού, η ανισορροπία ορμονών ή ακόμα και διαταραχές του ύπνου μπορεί να συμβάλουν στην εμφάνισή της.
Παθολόγος - Διαβητολόγος,
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών,
Υπεύθυνος Διαβητολογικού Ιατρείου
του Ομίλου Ιατρικού Αθηνών, Κλινική Παλαιού Φαλήρου
Μύθος 3 : Η παχυσαρκία είναι απλώς θέμα αυτοελέγχου
Μια άλλη κοινή παρανόηση είναι ότι η παχυσαρκία μπορεί να αποφευχθεί ή να θεραπευτεί εύκολα απλώς με την εφαρμογή αυστηρών διατροφικών περιορισμών ή με την ενίσχυση του αυτοελέγχου. Η αντίληψη ότι οι παχύσαρκοι άνθρωποι δεν έχουν αυτοέλεγχο είναι υπεραπλουστευμένη και άδικη, παραβλέπει, δε, τους πολλαπλούς και ετερογενείς παραγόντες που συντελούν στην εμφάνισή της, όπως η ψυχολογική πίεση, το άγχος, η κατάθλιψη και το περιβάλλον (π.χ. διαθεσιμότητα υγιεινών τροφίμων και οι κοινωνικές συνθήκες). Τέλος, η γενετική προδιάθεση καθώς και τυχόν προϋπάρχουσες ιατρικές καταστάσεις, όπως ο υποθυρεοειδισμός, μπορεί να κάνουν το άτομο πιο επιρρεπές στην παχυσαρκία, ανεξαρτήτως των προσπαθειών του για διατροφή ή άσκηση.
Μύθος 4: Η παχυσαρκία επηρεάζει μόνο τη φυσική υγεία
Ένας άλλος συχνός μύθος είναι ότι η παχυσαρκία επηρεάζει μόνο τη φυσική υγεία και δεν έχει ψυχολογικές ή κοινωνικές συνέπειες. Αν και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για σοβαρές σωματικές ασθένειες, όπως ο διαβήτης τύπου 2, οι καρδιοπάθειες και ορισμένοι τύποι καρκίνου, έχει επίσης σοβαρές ψυχολογικές συνέπειες. Τα άτομα με παχυσαρκία συχνά αντιμετωπίζουν στιγματισμό και προκαταλήψεις που ενδέχεται να επηρεάσουν την ψυχική τους υγεία, τις διαπροσωπικές σχέσεις και την επαγγελματική τους ζωή, ενώ έχουν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν ψυχολογικές διαταραχές, όπως άγχος, κατάθλιψη και χαμηλή αυτοεκτίμηση.
Συμπέρασμα
Η παχυσαρκία είναι μια σύνθετη και πολυδιάστατη κατάσταση που δεν μπορεί να κατανοηθεί πλήρως μέσω υπεραπλουστεύσεων και μύθων. Ωστόσο η κατανόηση των πολυδιάστατων αιτίων και επιπτώσεών της είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης και θεραπείας. Η θεραπευτική προσέγγιση πρέπει να είναι ολιστική και εξατομικευμένη, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις βιολογικές, ψυχολογικές και κοινωνικές διαστάσεις της παχυσαρκίας, καταρρίπτοντας παράλληλα τους μύθους που συνδέονται με αυτήν.
Βιβλιογραφία
1. Puhl, R. M., & Latner, J. D. (2007). «Stigma, obesity, and the health of the nation’s children». Psychological Bulletin, 133(4), 557-580.
2. Schwartz, M. W., Seeley, R. J., Zeltser, L. M., et al. (2017). «Obesity pathogenesis: An endocrine disease». The Journal of Clinical Investigation, 127(5), 1915-1921.
3. World Health Organization (2018). «Obesity and overweight»
