Πρόκειται για μια αυτοάνοση διαταραχή, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε ηλικία και παρουσιάζει μια ευρεία γκάμα συμπτωμάτων που υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής. Από κοιλιοκάκη ταλαιπωρείται το 1% του πληθυσμού της Ευρώπης και στις 16 Μαΐου, που γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Κοιλιοκάκης, μαθαίνουμε γι’ αυτήν και για το πρώτο βήμα που μπορούμε να κάνουμε για τη διάγνωσή της με τη διενέργεια του gluten test.
Η κοιλιοκάκη είναι η πιο διαδεδομένη τροφική δυσανεξία και οφείλεται στη γλουτένη, μια πρωτεΐνη που βρίσκεται σε δημητριακά όπως το σιτάρι, το κριθάρι και η σίκαλη. Στα άτομα που υποφέρουν από κοιλιοκάκη η κατανάλωση τροφών με γλουτένη προκαλεί χρόνια φλεγμονή του λεπτού εντέρου και βλάβη του επιθηλίου του. Η αυτοάνοσης αιτιολογίας νόσος καταστρέφει τις λάχνες του εντερικού βλεννογόνου και συχνά, αλλά όχι πάντα, οδηγεί σε γαστρεντερικά προβλήματα που υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής.
Κάποιοι ασθενείς με κοιλιοκάκη ταλαιπωρούνται επίσης από άλλα συμπτώματα όπως η τριχόπτωση, οι ημικρανίες, η κατάθλιψη, οι πόνοι στις αρθρώσεις, οι νευρολογικές διαταραχές και η υπογονιμότητα.
Συμπτώματα
Οι ασθενείς αναφέρουν συμπτώματα όπως η διαλείπουσα διάρροια, το κοιλιακό άλγος και ο τυμπανισμός. Η κοιλιοκάκη, ωστόσο, μπορεί να προκαλέσει κι άλλα συμπτώματα, μη σχετιζόμενα με το έντερο, ενώ μακροπρόθεσμα η χρόνια φλεγμονή του λεπτού εντέρου και η ενδεχόμενη καταστροφή των λαχνών εμποδίζει την απορρόφηση των μικροθρεπτικών συστατικών των τροφών –κυρίως των βιταμινών–, οδηγώντας σε σοβαρές διατροφικές ελλείψεις. Έτσι, πιθανή ένδειξη για κοιλιοκάκη μπορεί να αποτελέσουν οι ανεξήγητες ελλείψεις βιταμινών ή μετάλλων, κυρίως της βιταμίνης B12, του φολικού οξέος, του σιδήρου ή του ασβεστίου. Επίσης παθήσεις όπως η αναιμία ή η οστεοπόρωση μπορεί να σχετίζονται με την κοιλιοκάκη, καθώς και τα αυξημένα επίπεδα ηπατικών ενζύμων (τρανσαμινάσες) σε αιματολογικές εξετάσεις.
Κάποιοι ασθενείς με κοιλιοκάκη ταλαιπωρούνται επίσης από άλλα συμπτώματα όπως η τριχόπτωση, οι ημικρανίες, η κατάθλιψη, οι πόνοι στις αρθρώσεις, οι νευρολογικές διαταραχές και η υπογονιμότητα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, από κοιλιοκάκη υποφέρει το 1% του πληθυσμού της Ευρώπης, αλλά επειδή τα συμπτώματα είναι ποικίλα και μπορεί να παραμένουν ήπια (λήθαργος, ευερεθιστότητα και ενοχλήσεις του εντέρου) συχνά αρκετοί πάσχοντες δεν γνωρίζουν ότι νοσούν, καθώς δεν έχει προηγηθεί διάγνωση. Συνεπώς, είναι πολύ πιθανό πολλοί Ευρωπαίοι, ανάμεσά τους πολλοί Έλληνες, να μην ξέρουν ότι έχουν κοιλιοκάκη.
Θεραπεία με gluten free διατροφή
Η μόνη θεραπεία για την κοιλιοκάκη είναι η διά βίου διατροφή άνευ γλουτένης. Με μια δίαιτα χωρίς γλουτένη ο βλεννογόνος του εντέρου βαθμιαία επιδιορθώνεται και επανέρχεται η φυσιολογική του λειτουργία. Έτσι μπορεί να αλλάξει η ζωή των ασθενών, δεδομένου ότι ο οργανισμός θεραπεύεται και τα συμπτώματα εξαφανίζονται. Η γλουτένη βρίσκεται στο σιτάρι, στη σίκαλη και στο κριθάρι, συστατικά που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή πολλών τροφίμων που καταναλώνουμε καθημερινά, όπως το ψωμί, τα δημητριακά του πρωινού, τα ζυμαρικά, η πίτσα, οι διάφορες ζύμες, το κέικ και τα μπισκότα. Το ρύζι, οι πατάτες και το καλαμπόκι, όμως, δεν περιέχουν γλουτένη. Επίσης, πλέον διατίθενται στην αγορά πολλά ειδικά προϊόντα χωρίς γλουτένη (gluten free) για τους ανθρώπους με κοιλιοκάκη.
Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης
Γι’ αυτόν τον λόγο η ιατρική διάγνωση της κοιλιοκάκης είναι πολύ σημαντική. Το πρώτο βήμα για τη διάγνωση αυτής της αυτοάνοσης νόσου περιλαμβάνει συγκεκριμένες αιματολογικές εξετάσεις για τον εντοπισμό ορισμένων αντισωμάτων – η διάγνωση επιβεβαιώνεται με βιοψία του λεπτού εντέρου. Η αποχή από τη γλουτένη μπορεί να επιτρέψει την πλήρη αποκατάσταση του λεπτού εντέρου και την πλήρη υποχώρηση των συχνά εξουθενωτικών συμπτωμάτων. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα άτομα που πρόκειται να υποβληθούν σε εξετάσεις δεν πρέπει να απέχουν από την κατανάλωση γλουτένης, καθώς αυτό μπορεί να παραποιήσει τα αποτελέσματα. Για να ξεκινήσετε το ταξίδι της διάγνωσης, κάντε το διαδικτυακό τεστ συμπτωμάτων εδώ.
