«Μία από τις πτυχές του έγγαμου βίου που δεν γνώριζα πως υπήρχαν πριν παντρευτώ είναι και αυτή της “εξωτερικής επίβλεψης φαινομένων εγκυμοσύνης”. Δηλαδή, είσαι με έναν άνθρωπο 122 χρόνια και, συνήθως, “δεν ανοίγει μύτη”, τουλάχιστον από τους ανθρώπους του άμεσου οικογενειακού περιβάλλοντος. Ενίοτε θα βρεθεί κάποιος να σου πει “άμα δεν θέλετε να παντρευτείτε, κάντε τουλάχιστον ένα παιδί”. Αφήνω ασχολίαστο για την ώρα το “τουλάχιστον” και το βαθύτερο νόημα της φράσης αυτής και προχωράω στη ζωή σας μετά τον γάμο. Από τη στιγμή που “θα μπει η κουλούρα”, και όταν λέω “από τη στιγμή” εννοώ ενδεχομένως και από την ώρα που ξεκινάει το γαμήλιο γλέντι, συστήνεται γύρω από τη νύφη μια Αυτόκλητη Επιτροπή Επίβλεψης Ενδείξεων Εγκυμοσύνης (για συντομία ΑΕΕΕΕ). Το εν λόγω εποπτικό/συμβουλευτικό όργανο αποτελείται από ανθρώπους που ίσως να μην έχουν συναντηθεί ποτέ στη ζωή τους, τους συνδέει, όμως, ένα μοναδικό πράγμα, το οποίο, όπως φαίνεται, είναι εξαιρετικά σημαντικό για την ύπαρξή τους: το αν έχεις γκαστρωθεί».
Το παραπάνω απόσπασμα είναι μέρος μιας ιστορίας με τίτλο «Θέλεις να πούμε αλήθειες;», δανεισμένο από σενάριο του Χριστόφορου Παπακαλιάτη. Η συντάκτριά του έχει πολλές pop culture αναφορές και cult εμμονές με τις οποίες αγαπά να διανθίζει τα κείμενά της ‒ αυτές ξεκινάνε από ιστορικά στελέχη του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος και φτάνουν μέχρι τους «Απαράδεκτους» και τον κόσμο του Harry Potter, του οποίου είναι φανατική, όπως είναι και της Άντζελας Δημητρίου και του Γιώργου Νταλάρα.
Αν ανήκατε στο φανατικό κοινό της αστρολόγου «Πετρούλας Φον Τρίερ» που παρακολουθούσε τις προβλέψεις της «Ημερήσιας Κουκουβάγιας», είτε πιστεύατε στα ζώδια είτε όχι, τότε καταλαβαίνετε τι εννοώ.
Μέσα από το egopotethaginomana.gr την ενδιαφέρει να κάνει τη ζωή όσων μπορούν να ταυτιστούν μαζί της (και όχι μόνο) πιο εύκολη. Και η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο ανακουφιστικό από το να αντιμετωπίζεις ό,τι δεν πάει κατ’ ευχήν με χιούμορ.
Δοσμένη σε συνέχειες και με χιούμορ, τo egopotethaginomana.gr είναι η αναπαραγωγική περιπέτεια της Κoula Shaker, όπως λέγεται αυτήν τη φορά το alter ego της Ναταλί Σαϊτάκη, η οποία από τη «χρυσή εποχή» των μπλογκ είχε αρχίσει να καταγράφει περιστατικά και καταστάσεις της ζωής της. «Στο παρελθόν έχω γράψει αρκετές φορές για προσωπικά μου θέματα όπως η κατάθλιψη, προσπαθώντας να δώσω στο κοινό τη δική μου εικόνα γι’ αυτήν, να απομυθοποιήσω το “τέρας” και να παρακινήσω τον κόσμο να την αντιμετωπίσει. Ο ίδιος μηχανισμός λειτούργησε και στα μέσα της δεύτερης καραντίνας, όταν αποφασίσαμε με τον σύντροφό μου να απευθυνθούμε σε ένα κέντρο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Κάπου έπρεπε να πω όσα αισθανόμουν και ζούσα, έξω από τα δόντια, με τον δικό μου, αστείο και γλυκόπικρο τρόπο.
Ενώ υπάρχει πληθώρα αρθρογράφων, στηλών και απόψεων στα εγχώρια media, δεν διαβάζουμε συχνά τέτοιου είδους ιστορίες, εκτός αν πρόκειται για άρθρα σχετικά με την υπογεννητικότητα στην Ελλάδα, που δεν έχουν όμως το στοιχείο του προσωπικού βιώματος. Είναι ένα θέμα που παραμένει ταμπού, γεγονός που διαπίστωσε και η ίδια.
«Από την πρώτη επίσκεψη στον γυναικολόγο του κέντρου και τις πρώτες κουβέντες που έκανα με το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον μου συνειδητοποίησα ότι υπάρχει ένα κράτημα στον κόσμο σε σχέση με αυτά ιατρικά θέματα. Το να κάνεις ένα παιδί θεωρείται ακόμα μέσα στην κοινωνία κάτι πολύ εύκολο και σχεδόν αυτονόητο, σαν να είναι υποχρεωτικό για όλες και για όλους. Όταν βρεθείς λοιπόν μπροστά στη δυσκολία και αμφισβητηθεί μέσα σου αυτό το (πάρα πολύ ενοχλητικό, για να μην πω κάτι πιο βαρύ) θέσφατο, που συνήθως φέρεις χωρίς να το θέλεις ή να το ξέρεις, καταλαβαίνεις σταδιακά ή και απότομα πως μπορείς κάλλιστα να βρεθείς στη θέση ενός ανθρώπου που είναι “reproductively challenged” ‒ έτσι το έλεγε η Σάρλοτ στο SATC, χρόνια πριν θελήσω να γίνω μάνα».
Περιγράφει το κλίμα που επικρατεί γύρω από την υπογονιμότητα ως αποτέλεσμα μιας «ιδιότυπης ομερτά» την οποία οι γυναίκες ωθούνται να κρατήσουν. «Στερεοτυπικά, μια γυναίκα “πρέπει” να γίνει μάνα. Και αν κάτι ιατρικό, οργανικό, ψυχολογικό την εμποδίζει, τότε η φάση όλη είναι “προβληματική”. Αν έχει εκείνη το θέμα, μπορεί να αισθανθεί, έστω και πρόσκαιρα, κατώτερη σωματικά, λειψή. Αν το πρόβλημα υπάρχει π.χ. στον σύντροφο, αυτό δεν πρέπει να μαθευτεί γιατί θα ακουστούν ίσως πράγματα για τον ανδρισμό του. Γενικώς, αν προκύψει δυσκολία, η λογική “τα εν οίκω μη εν δήμω” που μαθαίναμε σε κάποια τάξη του δημοτικού με πολύ παλιό curriculum έρχεται καταπάνω σου με δρασκελιές και πρέπει εσύ να δεις αν θα την αγνοήσεις ή όχι. Ο εθνικός καημός μας, λοιπόν, είναι η υπογεννητικότητα και όχι το γεγονός ότι δεν μιλάμε ξεκάθαρα για την υπογονιμότητα ως ιατρικό φαινόμενο».
Ποια ήταν η εικόνα που είχε για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή πριν μπει σε αυτήν τη διαδικασία; Τι ανακάλυψε γι’ αυτήν στην πορεία, που δεν το είχε ακούσει ή διαβάσει ποτέ πριν;
«Όπως χιλιάδες άλλες γυναίκες, είχα στον νου μου ότι δεν θα τη χρειαζόμουν, κι αυτό ήταν το πιο αστείο απ’ όλα, διότι τελικά όχι μόνο άρχισα να υποβάλλομαι σε αυτήν αλλά δεν ακολουθώ καν το κλασικό πρωτόκολλο διέγερσης ωοθηκών, διότι στη δική μου περίπτωση δεν βοηθάει στο να κατεβάσω παραπάνω από ένα καλό ποιοτικά ωάριο ανά μήνα. Εδώ και έναν χρόνο δηλαδή μαζεύω αυγά, μήνα με τον μήνα, όποτε βέβαια μας κάνει τη χάρη η αριστερή μου ωοθήκη ή οι όποιες κύστες εμφανιστούν απρόσκλητες στο αναπαραγωγικό μου σύστημα. Νόμιζα, κοινώς, πως τσακ μπαμ θα μπω, θα τρυπηθώ, θα προσέχω, θα μου μεταφέρουν τα έμβρυα και θα περιμένω να πιάσουν. Και εδώ κολλάει η φράση του ποιητή “μην κάνεις όνειρα γιατί ο Θεός γελάει”».
Διαβάζοντας και ψάχνοντας, ανακάλυψε αρκετούς μύθους που δυστυχώς εξακολουθούν να διαδίδονται, είναι μάλιστα επικίνδυνοι και μπορεί να απωθήσουν τις γυναίκες από τη διαδικασία της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής ή να τις βάλουν σε έναν κύκλο τύψεων, όπως ότι τα βασικά ενέσιμα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία για τη συλλογή ωαρίων αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού ή ότι η διατροφή είναι το παν για την ποιότητα των ωαρίων.
«Το χειρότερο, βέβαια, που ανακάλυψα δεν ήταν αυτό αλλά το ότι πολλές φορές οι πάροχοι υγείας κατευθύνουν ασθενείς σε μεθόδους που είναι αχρείαστες και ενίοτε επίπονες, τόσο ψυχολογικά όσο και σωματικά, και κοστοβόρες. Σου λένε “ας κάνουμε και μια σπερματέγχυση”. Μα δεν θα πιάσει, δεν πληροί η άλλη τα κριτήρια, τι της την προτείνεις; Δεν δίνεται καμία εξήγηση γι’ αυτό. Ή σου λένε, ενώ ξεκάθαρα το προφίλ σου δεν είναι για διέγερση ωοθηκών, “ας κάνουμε και ό,τι πάρουμε”. Μα δεν θα βρεις να πάρεις. Οι πάροχοι υγείας είναι οι αυθεντίες και αυτό ενίοτε λειτουργεί αρνητικά για τις γυναίκες. Αυτά είναι που λέγονται δύσκολα, τόσο προς τα έξω όσο και μεταξύ των ενδιαφερομένων. Πώς θα βρεις ποιος πάροχος υγείας έχει τις ίδιες ηθικές αξίες με σένα, ποιος είναι σωστός ως άνθρωπος και δεν τον ενδιαφέρει κυρίως να βγάλει λεφτά από σένα; Δύσκολα, θα σου πω εγώ».
Ακόμα και για εκείνη, που αποφάσισε να καταγράψει αυτή την πτυχή της ζωής της, υπάρχουν δύσκολες, άβολες ερωτήσεις, στις οποίες έχει κληθεί να απαντήσει;
«Γενικά απαντάω σε όλα, παρότι μου ζητάνε προκαταβολικά συγγνώμη, ενώ εγώ τους λέω “καλέ, ελεύθερα, γι’ αυτό είμαι εδώ, για να απαντάω”. Τα πιο άβολα πράγματα που με έχουν ρωτήσει σχετίζονται με τους μύθους που λέγαμε. “Τι διατροφή ακολουθείς;” (κυρίως βόσκω). “Για ποιον λόγο δεν έχει επιχειρήσει ο γιατρός σου να σου κάνει IVF;” (γιατί είναι μάταιο), “πού το ξέρεις ότι η διέγερση είναι μάταιη;” (μου το είπε μια χαρτορίχτρα). Για μένα δεν είναι τόσο δύσκολες οι ερωτήσεις όσο οι απαντήσεις που θέλω να δώσω στους ανθρώπους με τους οποίους μιλάω. Συχνά διαβάζω για ταλαιπωρία ετών, πολλαπλά προβλήματα υγείας ή πολλαπλές ατυχείς καταλήξεις προσπαθειών και σκέφτομαι και γράφω στη συνέχεια “δεν θα ξαναπώ τίποτα για τη δική μου περίπτωση, καλά είμαι ακόμα”».
Όσοι τη διαβάζουν όλα αυτά τα χρόνια το κάνουν ακριβώς γιατί γελούν με τον τρόπο και τις αφηγήσεις της. Μέσα από το egopotethaginomana.gr την ενδιαφέρει να κάνει τη ζωή όσων μπορούν να ταυτιστούν μαζί της (και όχι μόνο) πιο εύκολη.
Και η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο ανακουφιστικό από το να αντιμετωπίζεις ό,τι δεν πάει κατ’ ευχήν με χιούμορ. Αυτό που δεν είναι καθόλου αστείο είναι πως ακόμα και στη δική μου γενιά, που δεν στερήθηκε την πρόσβαση στην πληροφορία, είναι πως ένα μεγάλο ποσοστό του γυναικείου πληθυσμού ακόμα και σήμερα δεν γνωρίζει βασικά πράγματα για το σώμα του και την υγεία του, και δεν με εξαιρώ από αυτό.
«Επίσης, δεν υπάρχει καμία κουλτούρα ελέγχου και πρόληψης σχετικά με την υπογονιμότητα, παρά μόνο ένα κούνημα δαχτύλου από κάπου, συνήθως όταν πλησιάζεις τα τριάντα», συμπληρώνει η Ναταλί Σαϊτάκη. «Τότε κάποιος βρίσκεται να σου πει “βάλε μπρος να κάνεις ένα παιδάκι”, κάτι που πρέπει να σταματήσει τώρα-τώρα».
Έχει κάποιο στόχο η Κοula Shaker του egopotethaginomana.gr; Και αν ναι, ποιος είναι αυτός; «Θέλω να εξαλειφθεί αυτή η συμπεριφορά, θέλω οι γυναίκες να ξέρουν γιατί έχουν περίοδο / καθυστέρηση / ενδομητρίωση, πώς λειτουργεί το σώμα τους και να μην ακολουθούν συμβουλές της κακιάς ώρας που έχουν ξεμείνει από τον Μεσαίωνα. Θέλω επίσης να βρεθεί ένας τρόπος, ένα πρωτόκολλο πρόληψης υπογονιμότητας το οποίο θα ακολουθείς με τον πάροχο υγείας σου, χωρίς όμως να υπάρχει κανενός είδους πίεση για το πότε και αν θα κάνεις παιδιά. Αν εγώ είχα ενημερωθεί σχετικά όταν έπρεπε, δεν θα περνούσα τώρα αυτήν τη διαδικασία. Η γνώση είναι η μεγαλύτερη δύναμη και οι γυναίκες την έχουμε στερηθεί και σε αυτόν τον τομέα. Ήρθε η ώρα να τη διεκδικήσουμε. Βέβαια, αν ήταν όλα ρόδινα και καρπερά, πώς θα γελούσαμε με τη saga “Η Κοula Shaker και η ρημαδιασμένη υπογονιμότητα”; Ελπίζω να μη χρειαστεί να εκδώσω επτάδα βιβλίων, και στο τέλος να επικρατήσει και ο Βόλντεμορτ».
