Ο Γυμνός Χριστός του Μιχαήλ Άγγελου για πρώτη φορά «αποκαλύπτει» την αιτία που τον καταδίκασε για χρόνια στη λήθη

Ο Γυμνός Χριστός του Μιχαήλ Άγγελου για πρώτη φορά «αποκαλύπτει» την αιτία που τον καταδίκασε για χρόνια στη λήθη Facebook Twitter
Ο «Αναστάς Χριστός» δεσπόζει μέχρι σήμερα στη Santa Maria sopra Minerva της Ρώμης, όχι ακριβώς, όμως, όπως τον έφτιαξε ο μεγάλος καλλιτέχνης: αμέσως μετά το θάνατό του, τοποθετήθηκε στο άγαλμα ένα μπαρόκ μεταλλικό πέπλο που καλύπτει τη γύμνια του, το οποίο εν έτει 2017 δεν έχει ακόμα αφαιρεθεί.
0

Ο Μιχαήλ Άγγελος αγαπούσε ιδιαίτερα την κλασική αρχαιότητα και χρησιμοποιούσε τα γλυπτά της ως πρότυπο. Η γυμνότητά τους είναι ένα χαρακτηριστικό που υιοθέτησε, με γνωστότερο γυμνό έργο του τον μνημειακών διαστάσεων Δαβίδ, που σήμερα φιλοξενείται στην Galleria dell'Accademia της Φλωρεντίας. Αν η επιλογή να παρουσιαστεί ένα πρόσωπο της Παλαιάς Διαθήκης εντελώς ακάλυπτο φαίνεται τολμηρή για την εποχή, ο «Αναστάς Χριστός» του γλύπτη ήρθε να δοκιμάσει για άλλη μια φορά τα όρια της Καθολικής Εκκλησίας, καθώς είχε ήδη προηγηθεί η αγιογράφηση της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα, που προκάλεσε σκάνδαλο με τις γυμνές ανδρικές φιγούρες που περιελάμβανε. Μόνο η τεράστια φήμη του γλύπτη, σε συνδυασμό με το ελεύθερο πνεύμα της Αναγέννησης, θα μπορούσε να κάνει αποδεκτό ένα άγαλμα που παρουσιάζει τον αναστημένο Ιησού ολόγυμνο, με πανίσχυρα χέρια, κορμό που σφύζει από δύναμη και τα γεννητικά του όργανα σε κοινή θέα. Ο «Αναστάς Χριστός», που ολοκληρώθηκε το 1521, δεσπόζει μέχρι σήμερα στη Santa Maria sopra Minerva της Ρώμης, όχι ακριβώς, όμως, όπως τον έφτιαξε ο μεγάλος καλλιτέχνης: αμέσως μετά το θάνατό του, τοποθετήθηκε στο άγαλμα ένα μπαρόκ μεταλλικό πέπλο που καλύπτει τη γύμνια του, το οποίο εν έτει 2017 δεν έχει ακόμα αφαιρεθεί.


Μέχρι το 1997, κανείς πιστός ή φιλότεχνος δε μπορούσε να δει το γλυπτό στην αρχική του μορφή. Τότε ήταν που αναγνωρίστηκε ως χαμένο έργο του Μιχαήλ Αγγέλου ο «Αναστάς Χριστός» που βρίσκεται στη Μονή του San Vincenzo, στο Μπασάνο Ρομάνο της Ιταλίας. Σύμφωνα με πηγές του 16ου αιώνα, το 1514 ανατέθηκε στον Μιχαήλ Άγγελο να φτιάξει το άγαλμα του Αναστημένου Χριστού κι εκείνος ξεκίνησε να εργάζεται σε ένα τεράστιο κομμάτι μαρμάρου. Δεδομένης της συνήθειας που είχαν οι γλύπτες να ξεκινούν το σμίλεμα από τα πόδια, ο καλλιτέχνης είχε ήδη ολοκληρώσει το σώμα του Ιησού, όταν ανακάλυψε ότι στο πάνω μέρος του μαρμάρου υπήρχε μια ατέλεια, μια μαύρη φλέβα που σήμερα μοιάζει με ουλή στο πρόσωπο του αγάλματος. Ο γλύπτης εξοργισμένος εγκατέλειψε το έργο ημιτελές και ξεκίνησε από την αρχή τον Χριστό που σήμερα βρίσκεται στη Ρώμη. Το άγαλμα ξεχάστηκε, ολοκληρώθηκε, άγνωστο από ποιον, τον 17ο αιώνα και κατέληξε στο Μοναστήρι, όπου κανείς δεν φρόντισε να το καλύψει, ελάχιστοι όμως το έχουν δει. Το κεφάλι και το πρόσωπο του Χριστού, καθώς και το μεγαλύτερο μέρος του σταυρού μπορεί να μην είναι δικό του έργο, η δύναμη και η ευαισθησία, ωστόσο, με την οποία έχει σμιλευτεί το σώμα του Ιησού δε θα μπορούσαν παρά να παραπέμπουν στον ιδιοφυή γλύπτη.

Ο Γυμνός Χριστός του Μιχαήλ Άγγελου για πρώτη φορά «αποκαλύπτει» την αιτία που τον καταδίκασε για χρόνια στη λήθη Facebook Twitter
Ο «Αναστάς Χριστός» του San Vincenzo Martire, 1514-15, που ολοκληρώθηκε στις αρχές του 17ου αιώνα © Φωτο Alessandro Vasari


Ο «Αναστάς Χριστός» του San Vincenzo, είναι το έκθεμα που έχει τραβήξει ήδη την προσοχή κοινού και κριτικών, καθώς πρόκειται να παρουσιαστεί στην έκθεση με τίτλο «Michelangelo & Sebastiano», που ξεκινά στις 15 Μαρτίου στην Εθνική Πινακοθήκη στο Λονδίνο. Η έκθεση διερευνά τη σχέση των δύο ανδρών που γνωρίστηκαν το 1511, όταν ο Μιχαήλ Άγγελος ολοκλήρωνε την Καπέλα Σιξτίνα, έγιναν φίλοι και άρχισαν να συνεργάζονται καλλιτεχνικά. Η εικοσιπενταετής φιλία τους είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία κορυφαίων έργων τέχνης, με φόντο τον πόλεμο, θρησκευτικές συγκρούσεις, αλλά και μια εποχή μεγάλης πνευματικής ενέργειας και καλλιτεχνικής καινοτομίας. Κεντρικό στοιχείο της έκθεσης είναι δύο από τις συνεργασίες τους: η «Πιετά» για τον Ναό του Αγίου Φραγκίσκου στο Βιτέρμπο (1512-16) και «Η Ανάσταση του Λαζάρου», ζωγραφισμένη για τον Καθεδρικό της Ναρμπόν στη Γαλλία. Η έκθεση, η οποία περιλαμβάνει έργα ζωγραφικής, σχέδια, γλυπτά, και επιστολές που τεκμηριώνουν την αλληλογραφία μεταξύ των καλλιτεχνών, έχει ανακινήσει και μια σειρά από συζητήσεις θρησκευτικού περιεχομένου, σχετικά με το κατά πόσο είναι έτοιμη η σημερινή Εκκλησία να αποδεχθεί τον γυμνό Αναστημένο Ιησού, ως σύμβολο της λύτρωσης από τις αμαρτίες της σάρκας. Πέντε αιώνες μετά, ο Μιχαήλ Άγγελος εξακολουθεί να διχάζει.

Culture
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο φωτογράφος που δείχνει τι μένει από το σινεμά όταν πέφτει η φασαρία των Οσκαρ

Culture / Ο φωτογράφος που δείχνει τι μένει από το σινεμά όταν πέφτει η φασαρία των Οσκαρ

Μετά την οσκαρική σεζόν, οι φωτογραφίες του Atsushi Nishijima από τα σετ του Marty Supreme, του Bugonia και άλλων ταινιών στρέφουν το βλέμμα όχι στη λάμψη της έτοιμης εικόνας αλλά στον κόσμο που τη χτίζει.
THE LIFO TEAM
Γιώργος Μαρίνος: η πιο άγρια ντροπή της πίστας

Γιώργος Μαρίνος / Γιώργος Μαρίνος: Είσαι μεγάλος σταρ, αγάπη μου!

Ο Πάνος Μιχαήλ γράφει για τον Γιώργο Μαρίνο ως τον άνθρωπο που ξεστόμισε «εγώ κύριε είμαι ομοφυλόφιλος» όταν η λέξη μπορούσε να σε τελειώσει. Η Ελλάδα τον έκανε θέαμα για να τον αντέξει. Εκείνος όμως ανέβηκε στην πίστα και δεν μίκρυνε.
THE LIFO TEAM
Η μποέμ ζωή της πρώτης Νύφης του Φρανκενστάιν

Culture / Η μποέμ ζωή της πρώτης Νύφης του Φρανκενστάιν

Παρότι εμφανίστηκε στην οθόνη για λιγότερο από τρία λεπτά, η ερμηνεία της Elsa Lanchester άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία του κινηματογραφικού τρόμου, ενώ η ίδια έζησε μια αντισυμβατική, μποέμ ζωή στο Λονδίνο και το Χόλιγουντ του 20ού αιώνα.
THE LIFO TEAM
Σαν φίδι πάνω στο δέρμα σου/ Ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Σαν φίδι πάνω στο δέρμα σου/ Ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

Η Robyn ανεβαίνει στη σκηνή σαν high priestess του heartbreak και μετατρέπει το τραύμα σε ρυθμό. Η Rosalía στήνει λειτουργία techno–φλαμένκο και χρησιμοποιεί τη μουσική σαν τελετουργία μετάβασης. Ο Rob Rausch ποζάρει σαν pin-up snake boy και αφήνει το reality φίδι να σχεδιάσει τα όρια της queer οικειότητας. Και ο Gus Van Sant, σαν ήσυχος collector αγγέλων, συλλέγει αγόρια σαν να φυλάσσει την πρώτη τους ανάσα.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Tι μένει όταν τελειώσει το ωραίο;/ ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Tι μένει όταν τελειώσει το ωραίο;/ ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

Η Lana Del Rey κοιτάζει για πρώτη φορά το πρόσωπο πίσω από τη μελαγχολία, το All of Us Stars μοιάζει με queer séance από εποχή που κάηκε, και η Zendaya με τον Pattinson επιπλέουν μέσα σε μια εικόνα που δεν τους υπηρετεί πια.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Δεν περάσαμε και λίγες καταστροφές/ από τον Πάνο Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Δεν περάσαμε και λίγες καταστροφές/από τον Πάνο Μιχαήλ

Από το vertical ψηφιακό ορφανοτροφείο μέχρι το μεγάλο θέατρο του feed, από την εξάντληση των σωμάτων μέχρι την υπόγεια τέχνη που αρνείται να γίνει κεφάλαιο, το νέο πολυποστ της ΟΑΣΗΣ χαρτογραφεί το νέο queer τοπίο της μετα-πανδημικής ύπαρξης. Η ζωή δεν ζητά πια αφήγημα, ζητά αντοχή.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Ακόμη και το πιο σφοδρό ξυράφι υπήρξε κάποτε λουλούδι/ από τον Πάνο Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Ακόμη και το πιο σφοδρό ξυράφι υπήρξε κάποτε λουλούδι/ από τον Πάνο Μιχαήλ

Από το σοκ της Peaches μέχρι τη σιωπηρή δύναμη σωμάτων που άντεξαν χωρίς να εξηγηθούν, ο Πάνος Μιχαήλ εξερευνά τι σημαίνει να κατοικείς το σώμα σου χωρίς διαπραγμάτευση. Ένα πολυποστ της ΟΑΣΗΣ για την επιθυμία ως πολιτισμό και την αντοχή ως μορφή αλήθειας.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Το δέρμα που κατοικώ/από τον Πάνο Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Το δέρμα που κατοικώ/ από τον Πάνο Μιχαήλ

Σε αυτό το πολυποστ, ο Πάνος Μιχαήλ κοιτάζει τη σύγχρονη κουλτούρα μέσα από εκείνο το μικρό σκοτεινό διάκενο όπου κάτι λείπει και ακριβώς γι’ αυτό γίνεται ορατό. Από τη Charli XCX που παλεύει να ξαναβρεί το σώμα της μέσα στο ίδιο της το είδωλο, μέχρι τη Cindy Sherman που αποκάλυψε νωρίς τη βία της μίμησης· από τη σωματική ένταση του HYACYN μέχρι τη λαϊκή, ανθρώπινη ματιά του Martin Parr. Ένα queer πολυποστ για την επιμονή της παρουσίας σε μια εποχή που δεν αντέχει την ατέλεια.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Πόσο κοστίζει να βγαίνεις στην Αθήνα;

Culture / Πόσο κοστίζει να βγαίνεις στην Αθήνα;

Από τις θεατρικές σκηνές και τις σκοτεινές αίθουσες μέχρι τα μεγάλα dance events και τα πιο περιζήτητα τραπέζια της Αθήνας, πόσο κοστίζει πραγματικά η επαφή με όσα συμβαίνουν στην πόλη; Πού βρισκόμαστε σε σχέση με λίγα χρόνια πριν και πού σε σχέση με το εξωτερικό;
THE LIFO TEAM
Τα πρόσωπα που άλλαξαν κάτι στον πολιτισμό και υπόσχονται πολλά ακόμα για το μέλλον

Portraits 2025 / Τα πρόσωπα που άλλαξαν κάτι στον πολιτισμό και υπόσχονται πολλά ακόμα για το μέλλον

Kάποιοι το κάνουν για χρόνια, άλλοι εμφανίζονται πρώτη φορά ή είναι ακόμα στην αρχή της θαυμαστής τους πορείας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι το 2024 έκαναν τη διαφορά και απ' ό,τι φαίνεται το 2025 θα συνεχίσουν ακάθεκτοι. Η ομάδα της LifΟ μίλησε μαζί τους.
THE LIFO TEAM
«Μυστήριο 188 ΤΟ ΦΩΣ»: Μια έκθεση για τον «Μορφωτικό και Εκπολιτιστικό Σύλλογο Ελευσίνος»

LiFO X 2023 ΕΛΕVΣΙΣ / «Μυστήριο 188 - ΤΟ ΦΩΣ»: Μια έκθεση για τον «Μορφωτικό και Εκπολιτιστικό Σύλλογο Ελευσίνος»

Ο Χρήστος Παρίδης συνομιλεί με έναν εκ των ιδρυτικών μελών της, τον Θανάση Λεβέντη, μια ξεχωριστή και πολύπλευρη προσωπικότητα, άρρηκτα συνδεδεμένη με την πόλη.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Γιατί παραιτήθηκε ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου

Culture / Γιατί παραιτήθηκε ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου;

Μια συνταρακτική υπόθεση συστηματικής κλοπής αρχαιοτήτων βρίσκεται μονάχα στην αρχή των αποκαλύψεων. Πώς έφτασαν να λείπουν μέχρι και 1,500 αντικείμενα από την συλλογή του Βρετανικού Μουσείου, πώς μερικά από αυτά κατέληξαν στο eBay, και το παρασκήνιο μιας παραίτησης που κρύβει πολλά.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ
Ζαμέ Κορωπί: Λίγες αλήθειες για το μοχθηρό language barrier που κάποτε μας έχει τρολάρει όλους

Οπτική Γωνία / Ζαμέ Κορωπί: Λίγες αλήθειες για το μοχθηρό language barrier που κάποτε μας έχει τρολάρει όλους

Το πάθημα του συνηγόρου της Εύας Καϊλή, Μιχάλη Δημητρακόπουλου, ακριβώς, όπως παλαιότερα «τα αγγλικά του Τσίπρα», πέρα από τα ανέκδοτα και τα, δικαίως, μοχθηρά πειράγματα, έχουν πολλά να πουν για το γλωσσικό εμπόδιο και την υπερβολική αυτοπεποίθησή μας, όταν καλούμαστε να εκφραστούμε σε μία ξένη γλώσσα...
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ