«Η πόλη και η πόλη»: Μια τραγική, εγκληματική και επονείδιστη σελίδα της ελληνικής Ιστορίας

Η ΠΟΛΗ ΚΑΙ Η ΠΟΛΗ Facebook Twitter
Σε πολλά σημεία, ο εναγκαλισμός των προσώπων με τον χρόνο φαντάζει αινιγματικός, ως και σκοτεινός.
0

Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ Χώρας Προέλευσης και του Θαύματος της Θάλασσας των Σαργασσών και ο ηθοποιός, σεναριογράφος, σκηνογράφος και σκηνοθέτης πολλών παραστάσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό (για πρώτη φορά πίσω από την κάμερα) προσεγγίζουν μια τραγική, εγκληματική και επονείδιστη σελίδα της Ιστορίας χωρίς διδακτικές φιλοδοξίες ή κλισέ μελοδραματισμούς, πέρα από τα στενά όρια της κλασικής ταινίας τεκμηρίωσης, ακόμη και πέρα από την ολισθηρή φόρμουλα του δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ.

Θεσσαλονικείς και οι ίδιοι, ο Σύλλας Τζουμέρκας και ο Χρήστος Πασσαλής κινούνται από το ισχυρό και συχνά πηγαίο αίσθημα επανόρθωσης μιας μνήμης τραυματικής στο παρελθόν και τραυματισμένης από το παρόν: οι δυο πόλεις του τίτλου, η σημερινή Θεσσαλονίκη και το σταυροδρόμι των πολιτισμών του περασμένου αιώνα, όπου συνέβη μια σειρά δραματικών γεγονότων πριν από τον πόλεμο που κορυφώθηκε βίαια στην Κατοχή – το απομεινάρι της συνέχισε να αγνοεί ή να αποσιωπά, ένοχα και συνωμοτικά, την ύπαρξη ενός πάλαι ποτέ ζωτικού πληθυσμού.

Υπάρχουν πολλά τυφλά σημεία, σημαντικά κενά για καταστάσεις που δεν διδαχτήκαμε, δεν μας είπαν, απαξιώθηκαν και θάφτηκαν σαν αμαρτία που κανείς δεν ήθελε να συζητήσει. Το concept της ρευστής αφήγησης της ταινίας είναι η αόρατη έλξη που μας μεταφέρει σε μια αποσπασματική διαδρομή.

Με τις άγνωστες πληροφορίες που παραθέτει και τη σκληρή συγκίνηση που προκαλεί η Πόλη και η Πόλη, και οι δημιουργοί της, με το καλλιτεχνικό και προσωπικό τους έρεισμα, καταφέρνουν να αποτιμήσουν τις πολλαπλές ευθύνες της συντριβής της εβραϊκής κοινότητας αντί να εστιάσουν στην απλοποιημένη αιτία της συστηματικής εξόντωσής τους από τους ναζί, και να τη μετατρέψουν σε εμπειρία.

Το αγόρι που βλέπουμε στο ξεκίνημα θα μπορούσε να είναι ο Χρήστος ή ο Σύλλας σε μια φανταστική πρώτη τους ανάμνηση το 1983, ανήσυχο και εξαντλημένο από τον απόηχο μιας τραγικής δύναμης από τα παλιά. Περιπλανιέται στο δάσος, με πρασινισμένες εικόνες που παραπέμπουν στο Μπέργκχοφ από το Μολόχ του Σοκούροφ.

Με τη συνέχεια της σεκάνς κλείνει η ταινία σε διασκεδαστικά καλλιστεία θερινής ευμάρειας σε διπλανό κάμπινγκ, όταν τα ωραία '80s εξισώνονταν με την απόλυτη λήθη. Στο ίδιο έδαφος μαρτύρησαν άμαχοι από το 1931, στην κυρίως αφήγηση που αρχίζει και πάλι με δύο ανήλικα αγόρια και αναπτύσσεται με παράλληλες ιστορίες και διαφορετικές υφολογικές εκφράσεις, υλοποιημένες με τεχνική δεξιοτεχνία από τον διευθυντή φωτογραφίας Σίμο Σαρκετζή.

η πολη και η πολη Facebook Twitter
Σκηνή από την ταινία.

Η ταινία Η Πόλη και η Πόλη συνδυάζει αρχεία, έρευνες και μαρτυρίες χωρίς να κυνηγά την αλήθεια. Η δραματοποίηση μέσα από έξι κεφάλαια και ένα μεγάλο επιτελείο ηθοποιών, με την Αγγελική Παπούλια, τη Θέμιδα Μπαζάκα, τον Αργύρη Ξάφη, τη Νίκη Παπανδρέου, τη Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου, τη Μαρία Φιλίνη και τον Λαέρτη Μαλκότση ανάμεσά τους, λειτουργεί σαν ψηφιδωτό χαρακτήρων που ενώνονται έντονα και αξεδιάλυτα, ταξιδεύουν στον χρόνο και μοιάζουν με κομμένα νήματα ενός συνόλου που οι δημιουργοί ανασυνθέτουν.

Είναι ανθρώπινα αποτυπώματα, υπαρκτά, αλλά ξεχασμένα, και η ταινία διασχίζει την πορεία από τον αποχωρισμό τους από την οικογένεια, την πόλη και την Ιστορία μέχρι το ξανασμίξιμό τους, την υπενθύμιση των στιγμών που έζησαν στον αέρα της σημερινής Θεσσαλονίκης.

Με τις άγνωστες πληροφορίες που παραθέτει και τη σκληρή συγκίνηση που προκαλεί η Πόλη και η Πόλη, και οι δημιουργοί της, με το καλλιτεχνικό και προσωπικό τους έρεισμα, καταφέρνουν να αποτιμήσουν τις πολλαπλές ευθύνες της συντριβής της εβραϊκής κοινότητας αντί να εστιάσουν στην απλοποιημένη αιτία της συστηματικής εξόντωσής τους από τους ναζί, και να τη μετατρέψουν σε εμπειρία, σαν μια ψυχή που επιτέλους βρίσκει γαλήνη, και μάλιστα εκφρασμένη πολυμορφικά: δοκιμιακά, ελεγειακά, φορτισμένα, ελλειπτικά, ποτέ πολεμικά.

Σε πολλά σημεία ο εναγκαλισμός των προσώπων με τον χρόνο φαντάζει αινιγματικός, ως και σκοτεινός. Το ίδιο αινιγματική δεν παραμένει ωστόσο η φύση της παράλογης θηριωδίας ή και του σκοτεινά αποσιωπημένου, παρατεταμένου αντισημιτισμού, ειδικά σε πόλεις με κοσμοπολίτικο παρελθόν;

«Η Πόλη και η Πόλη», σε σκηνοθεσία και σενάριο των Χρήστου Πασσαλή και Σύλλα Τζουμέρκα, παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και της Homemade Films και curation του Ορέστη Ανδρεαδάκη, προβλήθηκε στο διαγωνιστικό τμήμα Encounters της Berlinale του 2022.

Οθόνες
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΠΕΜΠΤΗ 04/08 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Marilyn: Δύο ξεχωριστές συνεντεύξεις

Pulp Fiction / 60 χρόνια από τον θάνατο της Μέριλιν: Δύο ξεχωριστές συνεντεύξεις

Εξήντα χρόνια μετά τον θάνατο της Μέριλιν Μονρόε κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, δύο συνεντεύξεις, του Τρούμαν Καπότε και του Αλέκου Λιδωρίκη, μας θυμίζουν τις δυο όψεις ενός τραγικού φαινομένου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΚΥΡΙΑΚΗ 31/07 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΑΤΙΣΤΕΙ-Πολ Νιούμαν - Τζοάν Γούντγουορντ: Οι «Δύο τελευταίοι σταρ του σινεμά» σε ένα επικό ντοκιμαντέρ

Ηχητικά Άρθρα / Πολ Νιούμαν - Τζοάν Γούντγουορντ: Οι «τελευταίοι σταρ του σινεμά» σε ένα επικό ντοκιμαντέρ

Το «The Last Movie Stars» είναι ένα μαγικό και βαθιά αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ που δημιούργησε ο Ίθαν Χοκ, όσο καιρό διαρκούσαν τα λοκντάουν, για τη μακρά και περιπετειώδη διαδρομή του «πιο ιδανικού ζευγαριού» που γνώρισε ποτέ το Χόλιγουντ.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
«Ανατολικά της Εδέμ»: Το μαγνητικό ντεμπούτο του Τζέιμς Ντιν επιστρέφει στα θερινά σινεμά

Οθόνες / «Ανατολικά της Εδέμ»: Το μαγνητικό ντεμπούτο του Τζέιμς Ντιν επιστρέφει στα θερινά σινεμά

Η συναρπαστική ταινία του 1955 σε σκηνοθεσία Έλια Καζάν είναι μία από τις σημαντικότερες κινηματογραφικές επανεκδόσεις του φετινού καλοκαιριού.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Όλη η Ελλάδα ένα κινηματογραφικό πλατό

22 λόγοι που αγαπάμε την καλοκαιρινή Ελλάδα / Όλη η Ελλάδα ένα διεθνές κινηματογραφικό πλατό

Επαγγελματίες της μυθοπλασίας και της διαφήμισης αντιμετωπίζουν πλέον την Ελλάδα όχι μόνο ως τόπο διακοπών αλλά και ως πλατό, σε ταινίες όπως «Η Χαμένη Κόρη», «Στα Μαχαίρια 2».
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Φαγητό και σινεμά

Pulp Fiction / Φαγητό και σινεμά: Το μεγάλο φαγοπότι

Στην αυλαία του αφιερώματος για τη γαστριμαργική επιρροή στον κινηματογράφο, ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος θυμάται ταινίες όπου το φαγητό καταλαμβάνει όχι μόνο μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά μεγάλο χώρο στην οθόνη, με την απολαυστική συντροφιά της Fischer.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ