Η ταινία «Η πόλη και η πόλη» των Χρήστου Πασσαλή και Σύλλα Τζουμέρκα που έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Επίσημο Διαγωνιστικό Τμήμα Encounters του κορυφαίου ευρωπαϊκού κινηματογραφικού φεστιβάλ του Βερολίνου και συμμετέχει στις Ειδικές Προβολές του 24ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης είναι ένα κινηματογραφικό έργο που διατρέχει επτά δεκαετίες της ιστορίας της Θεσσαλονίκης και της πικρής εμπειρίας της εβραϊκής της κοινότητας.
Ο Χρήστος Πασσαλής (ομάδα blitz, Luzerner theater, κ.α.) και ο Σύλλας Τζουμέρκας (Χώρα Προέλευσης, Η Έκρηξη, Το Θαύμα της Θάλασσας των Σαργασσών) επιστρέφουν δημιουργικά στη γενέτειρά τους και συνσκηνοθετούν μια ταινία κοφτερή σαν μαχαίρι, δομημένη σε έξι κεφάλαια, έναν πρόλογο και έναν επίλογο.
Γυρισμένη σε μόλις 14 μέρες, με μια εξαιρετική ομάδα καλλιτεχνικών συντελεστών, και πολυαγαπημένων αλλά και πρωτοεμφανιζόμενων ηθοποιών, «Η πόλη και η πόλη» θαμπώνει τα όρια μεταξύ μυθοπλασίας, ντοκιμαντέρ και ταινίας-δοκιμίου.
Με αφορμή την ελληνική πρεμιέρα της ταινίας, 14 συντελεστές της σχολιάζουν αποκλειστικά για τη LiFO από μία φωτογραφία για κάθε μία από τις 14 ημέρες των γυρισμάτων της ταινίας.
Μέρα 1η - Παλαιός Σιδηροδρομικός Σταθμός
Ορέστης Ανδρεαδάκης (curator): «Αλάνα, ράγες, μπάζα. Τίποτε δεν θυμίζει τη φρίκη του 1943 στον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό της Θεσσαλονίκης λίγη ώρα πριν αρχίσει το γύρισμα. Φτάνω καθυστερημένος. Όλα είναι έτοιμα. Θέλω να χτυπήσω μια κλακέτα, λέω στον Σύλλα και τον Χρήστο. Ο Σίμος με κοιτάει πίσω από την κάμερα».
Μέρα 2η - Πλατεία Ελευθερίας
Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου (ηθοποιός): «Ένιωσα για πρώτη φόρα την ανάγκη ενός ανθρώπου να μικρύνει, να εξαφανιστεί όσο γίνεται, να γίνει αόρατος. Να περάσει απαρατήρητος όταν ξεσπάει αυτή η αλόγιστη βία. Πώς είναι να είναι ο μόνος τρόπος για να έχεις μια ευκαιρία να επιβιώσεις τους εξευτελισμούς, τον θάνατο».
Μέρα 3η - Εκδρομή
Αγγελική Παπούλια (ηθοποιός): «Ο Λεονάρδος Μπατής έπαιζε κλαρίνο ενώ χορεύαμε βαλς κάπου κοντά στην Επανομή. Τον κοιτούσα και σκεφτόμουν πως ο παππούς του, Λέων Μπατής, που επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη περπατώντας από το Άουσβιτς, ίσως να είχε διασχίσει το ίδιο μέρος 75 χρόνια πριν».
Μέρα 4η - Πορεία
Βασίλης Καραμπούλας (ηθοποιός): «Περπατούσαμε από το πρωί σε μια αχανή έκταση. Ήλιος με δόντια... Ξεκολλούσαμε με δυσκολία τα παπούτσια μέσ' απ' τη λάσπη. Δεν μιλούσε κανένας. Από μακριά ακούγαμε τους γλάρους».
Μέρα 5η - Νομός Κιλκίς
Βασίλης Κανάκης (ηθοποιός): «Τα αγκάθια, τη λάσπη μέσα στις μπότες, τον κόσμο στο καφενείο του χωριού, τα βαμβάκια και την επιστροφή στο τσιμέντο της πόλης».
Μέρα 6η - Πλατεία Δημοκρατίας (Βαρδαρίου)
Νίκη Παπανδρέου (ηθοποιός): «Πορτοκαλί-κόκκινο-πράσινο, φωνές, περαστικοί, αυτοκίνητα και ζάλη, σφιχτές αγκαλιές».
Μέρα 7η - Δίκη 1
Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου (ηθοποιός): «Δεν είχα μπει ποτέ στο Δικαστικό Μέγαρο Θεσσαλονίκης. Από μικρή το ήθελα. Ήταν ένα ταξίδι στον χρόνο».
Μέρα 8η - Cityscapes
Σίμος Σαρκετζής (διευθυντής φωτογραφίας): «Φώτα αυτοκινήτου που στρίβει πίσω από την κάμερα ξαφνικά υπερφωτίζουν δύο πρόσωπα μιας άλλης εποχής. Όπως θα κάνανε σίγουρα οι προβολείς στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, δεκαετίες πριν. Πίσω από τον φακό δεν υπάρχει ποτέ μία εποχή».
Μέρα 9η - Δίκη 2
Χρήστος Πασσαλής (συν-σεναριογράφος, συν-σκηνοθέτης): «Επέτειος απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης, άδειο Δικαστικό Μέγαρο. Εκατοντάδες κλειδωμένες πόρτες γραφείων. Περιμένω μια από αυτές να ανοίξει και να εμφανιστεί ο Franz Kafka».
Μέρα 10η - Αγορά 1
Αργύρης Ξάφης (ηθοποιός): «Ξαναμοίραζε ο Εσκεναζί ο παλαιοπώλης την ιστορία που άφησε πίσω. Την ιστορία των καπέλων, των pantalones, των παπουτσιών όλων αυτών που ήρθαν θέλοντας να ξεκινήσουν μια καινούργια ζωή, που έφεραν καινούργια ζωή και δυναμική στη γερασμένη μέχρι τότε πόλη. Και αυτή η πόλη ξαναπήρε μπροστά με αυτά τα ropa uzada. Και ίσως βρήκε τον πραγματικό της εαυτό, μέχρι να τον απαρνηθεί λίγο αργότερα».
Μέρα 11η - Αγορά 2
Μαρία Δρανδάκη (παραγωγός): «Ο Χρήστος Πασσαλής και ο Σύλλας Τζουμέρκας μεταμορφώνουν με λίγα μέσα, πολύ ταλέντο και ένα μικρό, αλλά φοβερό συνεργείο, ένα συγκρότημα αποθηκών σε μια γειτονιά της Θεσσαλονίκης των αρχών της δεκαετίας του ’30. Σύγχρονα στοιχεία παρεισφρύουν οργανικά στη σύνθεση του πλάνου, λάστιχα αυτοκινήτων καίγονται, μαύρος καπνός στον ουρανό, μπαρουτοκαπνισμένα πρόσωπα, και ανάμεσά τους, η Δανάη Πριμάλη, η "κόρη" της Μαρίσσας Τριανταφυλλίδου στο Η Δουλειά της, την προηγούμενη συνεργασία μας, 18 χρονών πια, παίζει ένα κορίτσι στις φτωχογειτονιές της πόλης – και της πόλης».
Μέρα 12η - Η κηδεία
Θέμις Μπαζάκα (ηθοποιός): «Κηδεία! Πρώτο γύρισμα που κάνω μέσα στο lockdown. Ποτέ δεν φανταζόμουν πόση χαρά θα ένιωθα μέσα σε μια τόσο οδυνηρή σκηνή. Ζωντανή και ελεύθερη ανάμεσα σε αγαπημένους… μόνο στο σινεμά! Σύλλα, Χρήστο, Σίμο, Αγγελική, Φιντέλ, ευχαριστώ».
Μέρα 13η - Εκτέλεση
Σύλλας Τζουμέρκας (συν-σεναριογράφος, συν-σκηνοθέτης): «Mια εξαιρετικά περίπλοκη σκηνή, με πολλά πλάνα μέσα στο κρύο. Το προηγούμενο βράδυ έχει απρόσμενα χιονίσει, πού και πού ρίχνει λίγο αραιό χιονόνερο. Μπροστά στον άνδρα που κρύβει η κουκούλα, άτακτοι, ταλαιπωρημένοι, πικροί στρατιώτες. Πίσω, μια γίδα».
Μέρα 14η - Κάμπινγκ
Μαρία Φιλίνη (ηθοποιός): «Μια παλιά ντίσκο κάπου προς την Πεντέλη, φτάσαμε εκεί τη νύχτα. Είχαμε περάσει τη μέρα στη θάλασσα και στις καλαμιές. Ήταν Νοέμβρης πια, νομίζω. Ήμασταν ακούραστοι και χαρούμενοι».
Τη συμπαραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και της Homemade Films με τη συνεργασία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, υπογράφει η Μαρία Δρανδάκη, και την επιμέλεια ο Ορέστης Ανδρεαδάκης.
Η ταινία υποστηρίχθηκε από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) στο πλαίσιο της δωρεάς του για τη δημιουργία του επετειακού προγράμματος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, το Claims Conference - the Conference of Jewish Material Claims Against Germany, το Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον, το Rosa Luxemburg Stiftung - Office in Greece, το ΕΚΟΜΕ, τo Kέντρο Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, το MOMus, το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης.
Τρίτη 15/3, 20:00, Ολύμπιον
