Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας Facebook Twitter

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας

0

 

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας Facebook Twitter
Άγιος Παύλος, ο πρώτος ερημίτης

1

Παραδοσιακά, η ζωή του ερημίτη συνδεόταν με την απομόνωση και τη θρησκευτική ευλάβεια, μακριά από τις ενοχλήσεις της εχθρικής κοινωνίας. Στον χριστιανισμό ειδικό, φυσιογνωμίες όπως ο Απόστολος Παύλος, ο Πρώτος Ερημίτης, ενσαρκώνουν το ιδανικό μιας λιτής, μοναχικής ζωής και εμπνέουν, αυτό που γνωρίζουν άπαντες οι πιστοί και η μακραίωνη χριστιανική ιστορία: ότι ο πιστός δεν είναι ποτέ μόνος, αφού έχει συντροφιά του τον Θεό... 

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας Facebook Twitter
Άγαλμα του Αγίου Αντωνίου του Ερημίτη

2

Κατά τον Μεσαίωνα, οι οικογένειες των ευγενών συνήθιζαν να προσφέρουν ένα μέλος της οικογένειας στην Εκκλησία και για να ζήσει ως ερημίτης. Το παιδί ζούσε σε ειδικά χτισμένο -με τούβλα- δωμάτιο, στο εσωτερικό κάποιου ναού με ένα και μοναδικό άνοιγμα αντί πόρτας, απ' όπου δεχόταν τροφή, νερό και άλλα χρειώδη και παρέδιδε τις ακαθαρσίες του: αυτή ήταν και η μόνη συναλλαγή του με τον έξω κόσμο... Αυτό που στα δικά μας τα μάτια μοιάζει με τραγική τιμωρία, βασανιστήριο σωστό, για τους ανθρώπους της εποχής ήταν μία αξιέπαινη στάση ζωής... 

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας Facebook Twitter
Η Χίλντεγκαρντ δέχεται τη φώτιση από τον Ουρανό.

3

Μία από τις πιο διάσημες γυναίκες της εποχής εκείνης της, η Hildegard von Bingen προσφέρθηκε από τους γονείς της, να ζήσει εσώκλειστη στην απομακρυσμένη μονή της Benidictine του Disibodenberg, όταν ήταν ακόμα παιδί. Όπως και η αγγλίδα μοναχή και ασκήτρια Julian του Norwich, η Χίλντεγκαρντ -λέγεται- ότι έβλεπε οράματα και έγινε με τον τρόπο αυτό κορυφαία και άκρως επιδραστική θρησκευτική μορφή του Μεσαίωνα.

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας Facebook Twitter
Το Ερημητήριο του Painshill, Surrey. © Camilla Greenwell

4

Στο λυκαυγές του 18ου αιώνα εμφανίστηκε μία νέα τάση μεταξύ των πλούσιων γαιοκτημόνων της Ευρώπης: να ανεγείρουν σκηνώματα και να τοποθετούν στο εσωτερικό τους κάποιον εθελοντή ερημίτη ή να γίνονται ερημίτες οι ίδιοι... Ο ιστορικός Γκόρντον Κάμπελ περιγράφει το τι ακριβώς συνέβαινε ως εξής: «Στην καρδιά αυτών των σκηνωμάτων κατοικεί η ιδέα της στοχαστικής μοναξιάς και της ευχάριστης μελαγχολίας, αλλά ήταν και μόδα». 

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας Facebook Twitter
Το Ερημητήριο του Painshill, Surrey. © Camilla Greenwell

5

Στα μέσα του 18ου αιώνα, ο Τσαρλς Χάμιλτον  έκανε γνωστό ότι αναζητούσε έναν ερημίτη για να κατοικήσει στο κτήμα των 200 στρεμμάτων του στο Surrey. Ο Χάμιλτον έθεσε πολλές προϋποθέσεις για τον υποψήφιο που αναζητούσε: απαιτούσε να μην κόψει τα μαλλιά, τη γενειάδα ή τα νύχια του, να μη μιλήσει με κανέναν, να μην έχει πρακτικά καμία επαφή με τον έξω κόσμο. Παρά το γεγονός ότι επρόκειτο για εξαίρετη τοποθεσία με επίσης έξοχη αμοιβή, ο υποψήφιος που βρέθηκε δεν κατάφερε να μείνει μακριά από τις χαρές της ζωής για τα επτά χρόνια που προέβλεπε η σύμβασή του. Βασικά δεν άντεξε ούτε για μερικές εβδομάδες, αφού εθεάθη σε ταβερνείο της εποχής και απολύθηκε, εννοείται... 

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας Facebook Twitter
Ο εκκεντρικός ερημίτης, John Bigg

6

Σα να μην έφταναν όλα τα υπόλοιπα, ο Χάμιλτον είχε την απαίτηση ο ερημίτης του να φορά μια άβολη ενδυμασία φτιαγμένη από τρίχινο δέρμα καμήλας. Ο John Bigg, ένας θρυλικός ερημίτης του 17ου αιώνα, φορούσε ένα περίεργο τρίχινο ράσο από δέρμα ζώων που είχε ράψει πάνω στα ρούχα του. 

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας Facebook Twitter
Ναύτης στη στεριά

7 

Οι μοντέρνοι ερημίτες πάντως δεν έχουν απαραιτήτως αυτή τη μορφή (κι αυτό το χάλι). Δεν είναι όλοι γενειοφόροι και σίγουρα δεν φορούν όλοι περίεργα ρούχα. Στο «Βιβλίο της Σιωπής», που δημοσιεύθηκε το 2008, η Sara Maitland εξετάζει τις ζωές των ανθρώπων που έγιναν κάτι σαν κοσμοκαλόγεροι -μοναχικοί ναύτες και εξερευνητές του Βόρειου Πόλου, που κυνηγούν το δικό τους όνειρο της ιδανικής μοναξιάς. 

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας Facebook Twitter
Γυναίκα λαμβάνει συμβουλές από έναν ερημίτη που ζει κάτω από ένα δέντρο.

8

Σε γενικές γραμμές, ωστόσο, η κοινωνία πάντα αντιμετώπιζε τους ερημίτες με σεβασμό, κυρίως για τη διαύγεια που με κόπο είχαν κερδίσει μέσα από τον μοναχικό βίο τους. Σε αρκετούς πολιτισμούς μάλιστα ο ερημίτης θεωρείται ένα είδος θεραπευτή, ένας σοφός μεταξύ των κοινών ναθρώπων. Ο δημοσιογράφος Michael Finkel είχε πάρει συνέντευξη από τον περίφημο "ερημίτη του North Pond", από το Maine των ΗΠΑ. Η συνέντευξη θεωρήθηκε επιτυχία, ακριβώς επειδή ο ερημίτης δεν είχε μιλήσει ποτέ σε κανέναν για πάνω από 20 χρόνια, κρατώντας το πνεύμα του μακριά από τις εγκόσμιες μικρότητες. 

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας Facebook Twitter
Ερημητήριο στην Αυστρία. Φωτο: Markus Spiske/ Unsplash

9

Ο περασμένος αιώνας -όπως και αυτός που διανύουμε, άλλωστε- θα μείνει στην ιστορία ως ο αιώνας των προβληματικών συναναστροφών και της τάσης αποσύνδεσης. Τα νοικοκυριά του ενός ατόμου αυξήθηκαν κατακόρυφα και πάρα το γεγονός ότι το Διαδίκτυο μας έχει φέρει πιο κοντά από ποτέ, η επιθυμία να απομακρυνθούμε από την εγκόσμια ζωή παραμένει ισχυρή, όπως προκύπτει κι από τη ζήτηση για αγορά ενός οικοπέδου σ' έναν βράχο κάπου στα ορεινά της Αυστρίας εν έτει 2017...

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας Facebook Twitter
Ο χορός του θανάτου: ο θάνατος και ο ερημίτης.

10

Εν κατακλείδι, οι ερημίτες κατέχουν διάφορους ρόλους στο φαντασιακό μας. Όλοι, όμως, έρχονται αντιμέτωποι κάποια στιγμή με το πώς πραγματικά είναι να ζουν απολύτως μόνοι και ξεκομμένοι από την κοινωνία. Πολύ συχνά ο ερημίτης έχει να αντιμετωπίσει τα παιχνίδια -κάποτε και τις ασθένειες- του ίδιου του του μυαλού, ενός μυαλού που προσπαθεί να αντιμετωπίσει την ισοπεδωτική μοναξιά. Και κάποτε ο ερημίτης έρχεται αντιμέτωπος και με απολύτως υπαρκτούς κινδύνους που απειλούν τη ζωή και τη σωματική του ακεραιότητα. Αλλά για εκείνους που αναζητούν πραγματικά τον μοναχικό βίο, ενδεχομένως να γνωρίζουν ότι επιλέγουν και μια ζωή που έχει τις δικές της ανταμοιβές. 

Με στοιχεία από /wellcomecollection.org

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μαριχουάνα στοπ

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ψαλιδισμένοι στίχοι, σενάρια και μπομπίνες: Ντοκουμέντα από τη χουντική λογοκρισία στις τέχνες

Με αφορμή τη συμπλήρωση μισού αιώνα από την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα, η LiFO σε συνεργασία με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους παρουσιάζει άγνωστα ντοκουμέντα που αφορούν τη λογοκρισία της επταετίας.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΕΛΑΣΑΚΗΣ
H συναρπαστική ιστορία της Αφροδίτης της Μήλου

Ιστορία μιας πόλης / H συναρπαστική ιστορία της Αφροδίτης της Μήλου

Το 1820, και ενώ η Επανάσταση μαίνεται, ένας αγρότης ανακαλύπτει σε ένα χωράφι της Μήλου ένα μαρμάρινο άγαλμα, η τύχη του οποίου έμελλε να μοιάσει με ταινία. Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με την Όλγα Παλαγγιά για μία από τις συναρπαστικότερες ιστορίες στην Ιστορία της Τέχνης.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Αποκάλυψη τώρα: Νέα στοιχεία έρχονται στο φως για την ανθρωποθυσία μέσα στις χιλιετίες

Αρχαιολογία & Ιστορία / Αποκάλυψη τώρα: Νέα στοιχεία έρχονται στο φως για την ανθρωποθυσία μέσα στις χιλιετίες

Η μελέτη του αρχαίου DNA και άλλες σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις αμφισβητούν τις υποθέσεις σχετικά με αυτές τις τελετουργίες που συνέβαιναν σε όλα σχεδόν τα μέρη του κόσμου.
THE LIFO TEAM
Άγνωστα σχέδια και τεκμήρια για τους φάρους της Αίγινας, της Σύρου και της Ψυττάλειας.

Αρχαιολογία & Ιστορία / Άγνωστα σχέδια και τεκμήρια για τους ιστορικούς πέτρινους φάρους της Αίγινας, της Σύρου και της Ψυττάλειας

Η LiFO, σε συνεργασία με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, παρουσιάζει άγνωστα σχέδια και τεκμήρια για τρεις πανέμορφους φάρους της Ελλάδας, του Πειραιά (Ψυττάλεια), της Αίγινας και της Σύρου, που μετρούν σχεδόν δύο αιώνες ζωής.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΕΛΑΣΑΚΗΣ
Τσιγγάνοι, Γύφτοι, Κατσίβελοι, Αθίγγανοι. Ποιες είναι οι «φυλές» των Ρομά στην Αθήνα;

Ιστορία μιας πόλης / Ποιες είναι οι «φυλές» των Ρομά στην Αθήνα;

Προ τριετίας, η Γενική Απογραφή του Πληθυσμού κατέγραψε σχεδόν 117.500 μόνιμους κατοίκους οι οποίοι ανήκουν στη φυλή των Ρομά, ενώ η μεγαλύτερη συγκέντρωση εντοπίζεται στην περιφέρεια Αττικής. Για κάποιους από εμάς είναι γείτονές μας ενώ για άλλους ένα ξένο σώμα. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την Μαρία Φακιολά για τους Ρομά στην Αττική.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Λέλα Καραγιάννη: Η συγκλονιστική ιστορία της ηρωίδας - κατασκόπου της Εθνικής Αντίστασης

Σαν Σήμερα Γεννήθηκε / Λέλα Καραγιάννη: Η ηρωίδα-κατάσκοπος της Εθνικής Αντίστασης

Δρόμοι πήραν το όνομά της, προτομή της στέκεται στα Εξάρχεια, μετά θάνατον βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών, ντοκιμαντέρ περιστρέφονται γύρω από τη ζωή της. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον σκηνοθέτη Βασίλη Λουλέ για τη Λέλα Καραγιάννη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Η ιστορία καινοτομίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Ιστορία μιας πόλης / Η ιστορία καινοτομίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τη Χάιδω Μπάρκουλα για το πανεπιστήμιο με το επιβλητικό κεντρικό κτίριο - σήμα κατατεθέν επί της Πατησίων, σχεδιασμένο από τον σπουδαίο αρχιτέκτονα Αναστάσιο Μεταξά, τον πρώτο πρόεδρο του ιστορικού Συλλόγου Αρχιτεκτόνων.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ποιες ήταν οι αντιλήψεις των Βυζαντινών για το φύλο και τη σεξουαλικότητα;

Βιβλίο / Mια συζήτηση για το σεξ και το φύλο στο Βυζάντιο με τον ιστορικό Χάρη Μεσσή

Ίσως όχι πάντα τόσο σκοταδιστικές όσο θα πίστευε κανείς, και σίγουρα ενδιαφέρουσες, καθώς μάλιστα κάποιες από τις αντιλήψεις αυτές επιβιώνουν μέσω της θρησκείας μέχρι σήμερα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Μια βόλτα στους κήπους του Τατοΐου

Ιστορία μιας πόλης / Τατόι: Τι μένει ίδιο και τι αλλάζει στους περίφημους κήπους του;

Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την αρχιτέκτονα τοπίου Έλλη Παγκάλου για τους κήπους του Τατοΐου, του θερινού ανακτόρου της πρώην βασιλικής οικογένειας. Tι θα μείνει το ίδιο και τι πρόκειται να αλλάξει στο πλαίσιο της ανάπλασής τους;
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Όταν οι εξόριστοι της Σπιναλόγκας μεταφέρθηκαν στο Αιγάλεω

Ιστορία μιας πόλης / Όταν οι εξόριστοι της Σπιναλόγκας μεταφέρθηκαν στο Αιγάλεω

Πότε δημιουργείται η αποικία των ανθρώπων που έπασχαν από τη νόσο του Χάνσεν, από ποιους και με τι σκοπό; Και πώς βρέθηκαν στην Αθήνα; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Στέλιο Λεκάκη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Στα άδυτα του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ο θησαυρός του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου

Μια ξενάγηση στις σπάνιες συλλογές χειρογράφων, παλαιτύπων και μικροφίλμ που σκιαγραφούν την ελληνική τυπογραφία, την ιστορία του βιβλίου αλλά και τους κώδικες της Παλαιογραφίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ