Η επιστολή του άθεου Richard Dawkins στην δεκάχρονη κόρη του

Η επιστολή του άθεου Richard Dawkins στην δεκάχρονη κόρη του Facebook Twitter
87

Καθημερινά βλέπω όλο και περισσότερο κόσμο εκεί έξω να κάνει το σταυρό του. Και ειδικά νέους ανθρώπους. Το παρατηρώ συχνά στο λεωφορείο όταν περνάει έξω από εκκλησία αλλά γενικότερα έχω αυτή την αίσθηση. Αρκετοί νέοι άνθρωποι(σ.σ Όταν λέμε νέοι εννοούμε νέοι. Και να ήξερες πόσοι με τατουάζ σε γάμπα και σβέρκο κάνουν το σταυρό τους δεν θα το πίστευες) βρίσκουν πια παρηγοριά στην θρησκεία. Έχει μια λογική η πίστη στο φανταστικό. Με όλα αυτά που συμβαίνουν στις μέρες μας το μόνο που έχει απομείνει για να μας σώσει είναι ο Θεός(τους). Δεν θέλω να το κρίνω.

Περίμενα όμως στην εποχή της πληροφορίας ότι τα πράγματα θα είναι διαφορετικά. Ας είναι. Στο θέμα του ποστ τώρα.

 Κάποιοι συνεργάτες του συγγραφέα  Richard Dawkins ζήτησαν από φίλους και πελάτες τους να γράψουν άρθρα με συμβουλές για νέους που αρχίζουν τη ζωή τους. Τότε ο Dawkins συνέλαβε την ιδέα να γράψει μία ανοιχτή επιστολή προς την δεκάχρονη τότε κόρη του Juliet.

Το epic-atheist συγκέντρωσε τα βασικά της σημεία.


Καλοί και κακοί λόγοι για να πιστεύεις

«Αγαπημένη μου Juliet

Τώρα που έγινες μόλις δέκα ετών, θέλω να σου γράψω για κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία για μένα. Αναρωτήθηκες ποτέ πώς γίνεται να γνωρίζουμε αυτά που γνωρίζουμε; Πώς ξέρουμε, για παράδειγμα, ότι τα αστέρια, τα οποία μοιάζουν με μικροσκοπικές τρυπίτσες στον ουρανό, είναι στην πραγματικότητα τεράστιες μπάλες φωτιάς σαν τον Ήλιο, αλλά πάρα πολύ μακριά από τη Γη; Και πώς γνωρίζουμε ότι η Γη είναι μία μικρότερη μπάλα που περιστρέφεται γύρω από ένα από αυτά τα αστέρια, τον Ήλιο;»
«Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα είναι η απόδειξη
«Απόδειξη δεν είναι πάντοτε μόνο μία απλή παρατήρηση, όμως η παρατήρηση βρίσκεται πάντα πίσω από την απόδειξη».
«Οι επιστήμονες -ειδικοί στο να ανακαλύπτουν τι είναι αληθινό σχετικά με τον κόσμο- λειτουργούν συχνά σαν ανακριτές. Κάνουν μια εικασία (που ονομάζεται υπόθεση) για κάτι που θα μπορούσε να ισχύει. Μπορούν τότε να πουν στους εαυτούς τους: αν αυτό ήταν πραγματικά αληθινό, θα έπρεπε να δούμε εκείνο και το άλλο.
Αυτό ονομάζεται πρόβλεψη».


«Ο τρόπος με τον οποίο οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τις αποδείξεις για να μάθουν τον κόσμο είναι πολύ πιο έξυπνος και πιο περίπλοκος από ό,τι μπορώ να περιγράψω σε ένα μικρό γράμμα. Τώρα όμως θέλω να προχωρήσω πέρα από την απόδειξη, η οποία είναι ένας καλός λόγος για να πιστεύεις σε κάτι, και να σε προειδοποιήσω για τρεις κακούς λόγους για να πιστεύεις σε οτιδήποτε. Ονομάζονται «παράδοση», «εξουσία» και «αποκάλυψη».

«Οι άνθρωποι πιστεύουν κάποια πράγματα επειδή απλώς κάποιοι άλλοι άνθρωποι πίστευαν στα ίδια πράγματα για αιώνες. Αυτό είναι η παράδοση».
Όμως διαφορετικές θρησκείες έχουν, σε ολόκληρο τον κόσμο, τα παιδιά.
«Η ιστορία του κάθε παιδιού δεν έχει καμία σχέση με αποδείξεις και όλα τους πιστεύουν ό,τι και οι γονείς τους και οι παππούδες, οι οποίοι με τη σειρά τους δεν βασίζονταν ούτε εκείνοι σε αποδείξεις».
Περιττό βέβαια να πω ότι «…από τη στιγμή που όλοι πιστεύουν σε διαφορετικά πράγματα, δεν θα μπορούσαν να έχουν όλοι δίκιο.»
«…στην πραγματικότητα η κάθε διαφορετική πίστη οφείλεται ολοκληρωτικά στις διαφορετικές παραδόσεις τους».


«Στην αρχή είχαν φτιαχτεί με τον ίδιο τρόπο που φτιάχνεται κάθε ιστορία σαν αυτή της Χιονάτης. Όμως, με την πάροδο των αιώνων, μετατράπηκε σε παράδοση και οι άνθρωποι άρχισαν να την παίρνουν στα σοβαρά, απλώς και μόνον επειδή η ιστορία μεταβιβάστηκε σε τόσο πολλές γενιές».
«Εάν κατασκευάσεις μία ιστορία που δεν είναι αληθινή, τότε, με το να τη μεταφέρεις διαμέσου των αιώνων δεν θα γίνει πιο αληθινή!»

«Η εξουσία ως λόγος για να πιστεύεις κάτι, σημαίνει ότι το πιστεύεις επειδή σου το είπε κάποιος που είναι σημαντικός. Στην Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, ο Πάπας είναι το πιο σημαντικό πρόσωπο, και οι άνθρωποι πιστεύουν ότι έχει δίκιο απλά και μόνο επειδή είναι ο Πάπας και έχει εξουσία» όπως και οι Αγιατολάχ στην Μουσουλμανική θρησκεία.
«Πολλοί νέοι Μουσουλμάνοι είναι έτοιμοι να διαπράξουν φόνους, ακριβώς επειδή τους το ζητούν οι Αγιατολάχ».


«Τώρα, κάποια από τα πράγματα που είπε ο Πάπας κατά τη διάρκεια της ζωής του ήταν πιθανώς αληθινά και κάποια άλλα δεν ήταν. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να πιστέψεις οτιδήποτε κι αν πει μόνο και μόνο επειδή ήταν ο Πάπας, όπως δεν υπάρχει λόγος να πιστεύεις οτιδήποτε κι αν πουν πολλοί άλλοι άνθρωποι» που έχουν εξουσία.

«Δεν έχω δει με τα ίδια μου τα μάτια την απόδειξη ότι το φως ταξιδεύει με ταχύτητα 300.000 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Αντίθετα πιστεύω στα βιβλία που μου λένε την ταχύτητα του φωτός… οι άνθρωποι που έγραψαν τα βιβλία αυτά έχουν δει τις αποδείξεις και ο καθένας μας έχει τη δυνατότητα να τις ελέγξει προσεχτικά οποιαδήποτε στιγμή» αν το θέλει.
Όμως «Όταν οι θρησκευόμενοι άνθρωποι έχουν απλώς μια αίσθηση μέσα τους ότι κάτι πρέπει να είναι σωστό, ακόμα κι αν δεν υπάρχει απόδειξη ότι είναι σωστό, ονομάζουν την αίσθησή τους αποκάλυψη».
«…αυτή η εσωτερική αίσθηση δεν είναι από μόνη της σοβαρός λόγος για να πιστέψεις… χρειάζεσαι αποδείξεις…. Ωστόσο, διαφορετικοί άνθρωποι έχουν αντίθετες διαισθήσεις, οπότε πώς αποφασίζουμε τίνος η διαίσθηση είναι η σωστή;»
«Υπάρχουν άνθρωποι με δυνατή εσωτερική αίσθηση ότι ένας διάσημος αστέρας του κινηματογράφου τους αγαπά ενώ στην πραγματικότητα ο ηθοποιός δεν τους έχει συναντήσει ποτέ. Οι άνθρωποι αυτοί είναι πνευματικά άρρωστοι. Οι εσωτερικές αισθήσεις πρέπει να στηρίζονται σε αποδείξεις, αλλιώς δεν μπορεί κανείς να τις εμπιστευτεί. Οι διαισθήσεις έχουν αξία ακόμη και στην επιστήμη, αλλά μόνο για να σου δίνουν ιδέες, τις οποίες αργότερα ελέγχεις, αναζητώντας αποδείξεις».

«Καμιά από αυτές τις θρησκευτικές δοξασίες δεν υποστηρίζεται από σοβαρές αποδείξεις. Ωστόσο, εκατομμύρια άνθρωποι τις πιστεύουν. Αυτό ίσως συμβαίνει διότι τους είπαν να τις πιστέψουν όταν ήταν σε νεαρή ηλικία, δηλαδή σε μία ηλικία που θα μπορούσαν να πιστέψουν οτιδήποτε».
«Πιστεύουν σε διαφορετικά πράγματα ακριβώς για τον ίδιο λόγο που εσύ μιλάς αγγλικά και η Ann Kathrin γερμανικά. Και οι δύο γλώσσες είναι σωστές, η καθεμιά για τη δική της χώρα. Όμως, δεν μπορεί να ισχύει ότι διαφορετικές θρησκείες έχουν δίκαιο η καθεμιά για τη χώρα τους δεδομένου ότι διαφορετικές θρησκείες ισχυρίζονται ότι είναι αληθινά, κάποια πράγματα που είναι αντίθετα μεταξύ τους. Δεν γίνεται η Μαρία να είναι ζωντανή στην κοινότητα των καθολικών της Νότιας Ιρλανδίας και νεκρή στους Προτεστάντες της Βόρειας Ιρλανδίας.

Τι μπορούμε να κάνουμε για όλα αυτά; Δεν είναι εύκολο για σένα να κανείς κάτι, επειδή είσαι μόνο δέκα ετών. Όμως, θα μπορούσες να δοκιμάσεις το εξής: Την επόμενη φορά που κάποιος θα σου πει κάτι που ακούγεται σημαντικό σκέψου: Είναι αυτό κάτι που ο κόσμος το γνωρίζει επειδή υπάρχουν αποδείξεις; Ή είναι κάτι που οι άνθρωποι το πιστεύουν μόνον εξαιτίας της παράδοσης, της εξουσίας ή της αποκάλυψης; Και, την επόμενη φορά που κάποιος θα σου πει ότι κάτι είναι αληθινό, ρώτησε τον: Τι αποδείξεις έχουμε γι αυτό; Και αν δεν μπορούν να σου δώσουν μία καλή απάντηση, ελπίζω να σκεφτείς πολύ προσεχτικά πριν πιστέψεις λέξη από όσα σου πουν.

Ο αγαπημένος σου μπαμπάς».


Δημοσιεύθηκε στο βιβλίο του J. Brockman και K. Matson «How Things Are» (New York, Morrow, 1995) και αναδημοσιεύτηκε στον «Εφημέριο του Διαβόλου» από τις εκδόσεις ΤΡΑΥΛΟΣ το 2008.

87

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Μετά την πανδημία του κορωνοϊού, η ανισότητα θα αυξηθεί»

Σωτήρης Ντάλης / «Μετά την πανδημία του κορωνοϊού, η ανισότητα θα αυξηθεί»

Ο αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και επικεφαλής της Μονάδας Έρευνας για την Ευρωπαϊκή και Διεθνή Πολιτική σχολιάζει τον αντίκτυπο της πανδημίας και της εκλογής Μπάιντεν στην Ευρώπη.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
«Επί Τραμπ οι μειοψηφίες κατέστησαν πλειοψηφίες»

Σωτήριος Σέρμπος / «Επί Τραμπ οι μειοψηφίες κατέστησαν πλειοψηφίες»

Τι σηματοδοτεί η εποχή Μπάιντεν και τι αφήνει πίσω του ο απερχόμενος Πρόεδρος; Απαντά στη LiFO ο Σωτήριος Σέρμπος, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Δημοκρίτειο Παν/μιο Θράκης και Ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Θεοκλής Ζαούτης: «Είναι αρκετά πιθανόν να έχουμε τρίτο κύμα πανδημίας»

Ελλάδα / Θεοκλής Ζαούτης: «Είναι αρκετά πιθανόν να έχουμε τρίτο κύμα πανδημίας»

Ο καθηγητής Παιδιατρικής και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια και μέλος της Επιτροπής των Λοιμωξιολόγων του υπουργείου Υγείας μιλά για τα τελευταία δεδομένα της πανδημίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ο γυμνός βασιλιάς, το Καπιτώλιο και η επόμενη μέρα

Νικόλας Σεβαστάκης / Ο γυμνός βασιλιάς, το Καπιτώλιο και η επόμενη μέρα

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ένας Γουίλι Σταρκ της εποχής μας. Υπάρχει κάτι σημαντικό που χωρίζει τη λαϊκιστική φαντασία των χρόνων του Μεσοπολέμου –όπως την αναπλάθει το μυθιστόρημα του Γουόρεν– από τα πλήθη που είδαμε να βγαίνουν από τα μεσαιωνικά σπήλαια των social media για να ορμήσουν προς το Καπιτώλιο.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Ευάγγελος Μανωλόπουλος: «Να μάθουμε να ζούμε με τις μάσκες, γιατί θα αργήσουμε να τις βγάλουμε»

Ελλάδα / Ευάγγελος Μανωλόπουλος: «Να μάθουμε να ζούμε με τις μάσκες, γιατί θα αργήσουμε να τις βγάλουμε»

Ο καθηγητής Φαρμακολογίας, Φαρμακογονιδιωματικής και Ιατρικής Ακριβείας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακολογίας, Ευάγγελος Μανωλόπουλος, μιλά στη LiFO για τα εμβόλια και τις φαρμακευτικές αγωγές που εξετάζονται. Απαντά για το δεύτερο κύμα της πανδημίας, εξηγεί ποια είναι η αλήθεια για τις ΜΕΘ, πότε θα αποχωριστούμε τις μάσκες αλλά και πότε προβλέπεται η επάνοδος στην κανονικότητα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Γιατί η ασφάλεια του εμβολίου είναι υψηλού βαθμού; Ο καθηγητής της Οξφόρδης Πέτρος Λιγοξυγκάκης εξηγεί

Τech & Science / Γιατί η ασφάλεια του εμβολίου είναι υψηλού βαθμού; Ο καθηγητής της Οξφόρδης Πέτρος Λιγοξυγκάκης εξηγεί

Τι θα σημάνει η γενική χρήση των εμβολίων; Θα εφαρμοστούν νέοι κανόνες σχετικά με τον εμβολιασμό; Πότε προσδιορίζεται η έναρξή του; Και τι γίνεται με τους αρνητές;
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Η ενδοχώρα της άρνησης και το εμβόλιο

Νικόλας Σεβαστάκης / Η ενδοχώρα της άρνησης και το εμβόλιο

Η όποια στρατηγική για τον εμβολιασμό χρειάζεται να είναι σκληρή με τον νεοφασισμό των fake news και της ωμής παραπλάνησης. Την ίδια στιγμή, όμως, πρέπει να εντάξει τις ανησυχίες, τις αντιρρήσεις και τις δεύτερες σκέψεις πολλών ανθρώπων.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Ευάγγελος Καϊμακάμης: «Έχουν πεθάνει πολλοί σαραντάρηδες στα χέρια μας χωρίς προβλήματα υγείας»

Ελλάδα / Ευάγγελος Καϊμακάμης: «Έχουν πεθάνει πολλοί σαραντάρηδες στα χέρια μας χωρίς προβλήματα υγείας»

Ο πνευμονολόγος-εντατικολόγος στο νοσοκομείο Παπανικολάου μιλά για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στις ΜΕΘ και τις μελλοντικές ανησυχίες του σχετικά με την πανδημία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Θεόδωρος Βασιλακόπουλος: «Ακόμη κι αν είχαμε 10.000 κλίνες ΜΕΘ, αν γέμιζαν όλες, θα θρηνούσαμε 4.000 θανάτους»

Ελλάδα / Θεόδωρος Βασιλακόπουλος: «Ακόμη κι αν είχαμε 10.000 κλίνες ΜΕΘ, αν γέμιζαν όλες, θα θρηνούσαμε 4.000 θανάτους»

Ο καθηγητής Πνευμονολογίας-Εντατικής Θεραπείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών σχολιάζει όλες τις τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο της πανδημίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

σχόλια

2 σχόλια
Όλα αυτά καλά και σωστά. Αν δεχτούμε ότι ο άνθρωπος δεν έχει περιορισμένη διάνοια και έχει αποκρυπτογραφήσει όλα τα μυστικά του σύμπαντος και του φυσικού κόσμου. Είναι κάποιος τόσο εγωιστής ώστε να το πιστεύει αυτό? Προφανώς ο Dawkins είναι.
όταν ένας άνθρωπος προσπαθεί να αντιληφθεί την ύπαρξη χωρίς να βάλει ανοησίες στο κεφάλι του είναι εγωιστής.όταν κάποιος πιστέυει στα ανυπόστατα και αναπόδεικτα και στηρίζει πάνω σε αυτό όλη του την κοσμοθεωρεία (λέμε τώρα)για την ύπαρξη πως λέγεται;
Κανενα προβλημα,εσυ μπορεις να πιστευεις οτι εχεις περιορισμενη διανοια.Απο την αλλη,εξελικτικα,ο ανθρωπος για ακομη μια φορα πρωτοστατει.Θηλαστικο που οντως εχει αυξημενη kai μη περιορισμενη διανοια,αλλα θελει να πιστευει οτι δεν εχει.Jesus...human.
Είναι ανάγκη να αποκρυπτογραφήσει κανείς όλα τα μυστικά του σύμπαντος για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα βιβλία που έγραψαν κάποιοι νομάδες πριν 2000 χρόνια είναι σαχλαμάρες; Δεν το νομίζω...
Απάντηση συνολικά σε όλους: από τα λεγόμενά σας πιστεύετε ότι είναι ανυπόστατο και αναπόδεικτο ότι ίσως υπάρχουν ανώτερες διάνοιες-οντότητες από τη δική μας. Είναι σα να λέτε ότι είμαστε ότι πιο εξελιγμένο υπάρχει στο σύμπαν και πιστεύετε κιόλας σε αυτό το ανυπόστατο και αναπόδεικτο "γεγονός". Διαφέρετε σε κάτι από τους χριστιανούς?
Τι σχέση έχει αυτό που λες με αυτό που λέει ο Dawkins; Δηλαδή επειδή μπορεί να υπάρχουν ανώτερες διάνοιες δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε τη δική μας με τον καλύτερο τρόπο;
@Harry Adal Τι ειναι η ανωτερη οντοτητα?Ως προς τι ανωτερη?Μπορει να κανει συνθετους υπολογισμους οπως οι υπερυπολογιστες της IBM?Μπορει να εχει 10 αισθησεις?Μπορει να εχει υπεραυξημενη μυικη δυναμη?Γενικα,δεν υπαρχει ανωτερο ον περα απο τον ανθρωπο,εκτος πεδιου συγκρισης με τον ανθρωπο,κατι τετοιο θα ηταν χαζο,για τον απλουστατο λογο,καθε ειδος-ον, εχει τα δικα του μεσα ωστε να προσρμοζεται στις μεταβολες του περιβαλλοντος και να επιβιωνει.Θα μπορουσαμε μονο να κανουμε συγκρισεις με συγγενεις μας,πχ αυστραλοπιθηκοι.Εμεις εχουμε την ευφυια μας,για να επιβιωσουμε,δεν ειναι κατι μεταφυσικο η ευφυια,ο σφυροκεφαλος καρχαριας το κεφαλι-σφυρι κτλπ.Μεσα στο ειδος μας,''ανωτερος'' θα μπορουσε να χαρακτηριστει καποιος με μεγαλο δεικτη νοημοσυνης,και εχουν υπαρξει τετοιοι ανθρωποι,αλλα και παλι αυτο ειναι αδοκιμο.Εσυ ομως λανθασμενα,εκλαμβανεις το ανωτερο,οχι μονο ως κατι που μπορει να κανει συνθετες σκεψεις(ας παρω αυτη την επιλογη),αλλα και ως κατι που εχει την δυνατοτητα να χειραγωγει το ''κατωτερο'' απο αυτο,πχ Θεος που παιρνει ματι 24ωρες το 24ωρο ολους τους ανθρωπους.
@ Parisios, Dr Houseδεν έγινα φαίνεται αντιληπτός...εννοώ πώς δεν είναι λογικό να απορρίπτουμε συλλήβδην την ύπαρξη μιας ανώτερης διάνοιας μέσα στην απεραντότητα του σύμπαντος, θεωρώντας με αυτόν τον τρόπο πως εμείς είμαστε η ανώτατη διάνοια που υπάρχει στο σύμπαν. Και παρακαλώ Dr. House να μου επισημάνεις σε ποιο σημείο μίλησα για Θεό. Μην κάνουμε υποθέσεις βάσει αυτών που νομίζουμε ότι πρεσβεύει ο συνομιλητής μας. Ούτε για Θεό μίλησα, ούτε για Χριστό, ούτε για θαύματα. Απλά και λογικά λέω πώς όποιος λέει ότι γνωρίζει πως δεν υπάρχει Θεός (και το αντίθετο), είναι άσχετος με το πώς λειτουργεί ο φυσικός κόσμος, όπου τίποτα δεν είναι βέβαιο...
Δεν είναι τόσο απλό να συμφωνήσεις, και ιδίως όταν κουνάς το δάχτυλο ή όταν υποβάλλεις την ιδέα ότι όποιος συμφωνεί μαζί σου είναι ανώτερος και όποιος διαφωνεί κατώτερος, όπως κάνει ο Ντόκινς.
Left Sfak κάνεις λάθος.Θα σου πρότεινα να διαβάσεις τα βιβλία του Dawkins ή έστω να δεις τα ντοκιμαντέρ που έχει κάνει για το BBC. Θα καταλάβεις ότι δεν είναι "υπεροψία" αυτό που διακρίνεις, αλλά σιγουριά για την επιστήμη του και -δικαιολογημένη- αγανάκτηση που θα ένιωθε ο καθένας μας όταν προσπαθεί να συζητήσει με κάποιον με λογικά επιχειρήματα που στηρίζονται σε επιστημονικές αποδείξεις και όχι ιερά βιβλία.
Έχω διαβάσει βιβλία του Ντόκινς και έχω σαφή άποψη. Πουθενά στα βιβλία του Ντόκινς δεν υπάρχει η υπόνοια ότι κάνει λάθος για οτιδήποτε, αν και έχει αποδειχτεί ότι η θεωρία του εγωιστικού γονιδίου έχει κάτι τρύπες να (βλ. συμβιωτική θεωρία). Ακόμη και στην επετειακή επανέκδοση για τα 3ο χρόνια του ΕΓ (την οπία έχω) ο Ντόκινς επιμένει για το αλάθητο και για το πόσο άλλαξε τον κόσμο με το βιβλίο του, παρότι έχει μεσολαβήσει η απολύτως ορθόδοξη (όπως παραδέχεται και ο ίδιος) ανακάλυψη ότι τα γονίδια λειτουργούν και συμβιωτικά. Φιλαυτία, έπαρση, αυτοδιαφήμιση διέκρινα, αλλά όσο και να επιμένει δεν έχει βρει την ενοποιητική θεωρία του ανθρώπου. Είναι ομολογουμένως ένας δεινός εκλαϊκευτής αλλά περισσότερο θεωρείται μια εκδοτική περσόνα και όχι ένας σπουδαίος επιστήμονας.
H κατηγορία των "είμαι άθεος αλλά..." έχει καταντήσει πιο ενοχλητική από του θρησκόληπτου. Κάποια πράγματα είναι απλά, ξεκάθαρα και να τονίζεις το αυτονόητο δε σε κάνει ανώτερο, εκτός αν σε ενοχλεί το αυτονόητο και δεν θέλεις να το δεχτείς. Οι άθεοι που ενοχλούνται από τον Dawkins μου θυμίζουν gay που ενοχλούνται από τα gay pride. Μοιάζει κάπως σαν να έχουν έρθει σε επαφή με το υλικό του έχοντας ήδη σχηματισμένη άποψη από θρησκευτικές πηγές, γιατί μόνο εκεί μπορώ να βρω ομοίοτητες για αυτά που του προσάπτουν όπως και καλά θεωρεί ότι έχει το αλάθητο. Το εγωιστικό γονίδιο παρεμπιπτόντως ΔΕΝ έχει καταρριφθεί, και η συμβίωση (οργανισμών και γονίδιων) θίγεται στο βιβλίο και δεν έρχεται σε αντίθεση με την "εγωιστικότητα".
Οι θεωρίες του Dawkins μπορεί να είναι γραμμένες λίγο προκλητικά, αλλά έχουν γίνει αποδεκτές από όλη την επιστημονική κοινότητα με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Όσοι διαφώνησαν μαζί του συνήθως ασχολούνταν -ή ασχολούνται- κυρίως με τη μακροεξέλιξη, οπότε και πάλι όταν κάνεις ζουμ στους μηχανισμούς που περιγράφει ο Dawkins δεν υπάρχει κάτι που να είναι θεωρητικά λάθος. Επίσης, από πείρα, πρέπει να περάσει κάμποσος καιρός για να κατανοήσει κανείς σε βάθος τι εννοεί και πώς βλέπει το ζήτημα. Το καλύτερο είναι να διαβάσει κανείς και να ενημερωθεί πιο αναλυτικά για το θέμα, για παράδειγμα το έργο του Pierre-Henri Gouyon που θεωρείται η συνέχεια του Selfish Gene. (Βέβαια είναι πάντα προτιμότερο να τα διαβάζει κανείς στ' αγγλικά) Ακόμη και ο Gould και άλλοι λιγότερο γνωστοί επιστήμονες δεν διαφώνησαν ποτέ με αυτά καθ'εαυτά που εξηγεί ο Dawkins, απλά γενικότερα υπάρχει μία ασυνεννοησία ανάμεσα σε παλαιοντολόγους και γενετικούς. Αυτό όμως αφορά κυρίως στο ότι χρησιμοποιούν συχνά ίδιες λέξεις για να περιγράψουν τα ίδια πράγματα.Κάτι άλλο που μπορεί να βοηθήσει για να καταλάβει κανείς την αιτία για την οποία ο Dawkins έχει τη θέσει που έχει είναι η κατάσταση που επικρατεί στην Αγγλία και στις Η.Π.Α., μία ιδέα μπορεί να δώσει το ακόλουθο blog http://leavingfundamentalism.wordpress.com/Έχει κάνει και την ταινία "The Unbelievers" με τον Lawrence Krauss η οποία μπορεί να βοηθήσει, όπως επίσης και οι ίδιες οι ομιλίες του Krauss. Θέλω να πω πως το πλαίσιο στο οποίο εργάζεται και ζει ο Dawkins δεν είναι απαραίτητα αυτό που καταλαβαίνει κανείς με την πρώτη. Κι εγώ τον είχα αντιπαθήσει για αρκετό καιρό ως που ενημερώθηκα περισσότερο και κατανόησα πλήρως τι είναι αυτό που θέλει να πει (αν και με βοήθησε και η δουλειά μου).
Και αυτό που με πολύ κόπο θα καταλάβει ένας πραγματικός Χριστιανός είναι όχι σχεδόν, αλλά αδύνατον να καταλάβει ο οποιοσδήποτε. Κι αν νομίζεις πως όλοι οι Χριστιανοί Ορθόδοξοι κινούνται σαν πρόβατα και δεν ψάχνουν για αποδείξεις τότε είσαι λάθος. Παρόλα αυτά δεν σημαίνει πως ο κύριος από πάνω είναι λάθος, τουλάχιστον στα περισσότερα. Αντιθέτως.
θα πρότεινα να διαβασετε και κανενα βιβλίο του Ταλεμπ - η κανενα που να εχει σχεση λιγο με την επιστημολογία, δηλ το κλάδο της επιστημης και των μαθηματικων που λεει τι μπορουμε να ξερουμε και τι οχι. Ο Ντωκινς λεει πολλα πραγματα σωστα, απο εκει και περα οι εμμονές του εχουν στοιχεια αντιεπιστημονικης μεθοδου.