Μαυρόασπρο Παρελθόν

Στην ΕΡΤ προβάλλεται μια περιοδική εκπομπή με τίτλο Aπό τον Φρόυντ στο διαδίκτυο, όπου παρακολουθούμε ιστορικά συμβάντα του εικοστού κατά κανόνα αιώνα. Πτυχές από τον εμφύλιο στην Ισπανία, στιγμιότυπα από την Ρώσικη Επανάσταση, αφηγήσεις από τις αμερικανοϊαπωνικές συγκρούσεις, έκρηξη του γαλλικού λαϊκού μετώπου, επέλαση των γερμανικών στρατευμάτων τόσο στον Α΄ όσο και στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Αυτή η ντοκιμαντερίστικη αφήγηση έχει ζηλευτές αρετές από κάθε άποψη. Η φωνή είναι υποδειγματική· ούτε θερμή ούτε ψυχρή· ηχεί δηλωτικά, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν επηρεάζεται συγκινησιακά από τη βαρύτητα των συμβάντων. Το οπτικό υλικό, μαυρόασπρο πάντα, αντλημένο από τα στρατιωτικά αρχεία, παρουσιάζει μιαν ομοιομορφία που διδάσκει εσωτερικά το δράμα του χρόνου. Καθώς στέκουμε ελεύθεροι και εκτός παρελθόντος απέναντι στα πλάνα, ουσιαστικά απολαμβάνουμε την υπεροψία ότι το παρόν -ακόμα και το πλέον άσημο- υπερτερεί απέναντι στο παρελθόν. Πού οδεύουν όλα αυτά τα δύστυχα πλήθη - θύματα πολέμων και καταστροφών; Αποκλείεται να είναι άνθρωποι σαν κι εμάς. Αποτελούν τα προσχέδια για να σχεδιαστεί η χαρτογραφία του εφήμερου παρόντος μας, αλλά επ' ουδενί άτομα σαν κι εμάς, με εγγυημένη ιστορική ταυτότητα. Ό,τι παρέρχεται φαίνεται πως το εκδικείται η ίδια του η φύση. Σκηνή ο κόσμος και ο βίος πάροδος - ήλθες, είδες, απήλθες.