Όταν το περασμένο Μάρτιο άνοιξε κοντά στο σπίτι μου, στους Αμπελόκηπους, ένα μπιλιαρδάδικο, δεν πίστευα ότι μέσα σε λίγους μήνες θα γινόταν το στέκι της γειτονιάς. Μόλις έφυγε το καλοκαίρι και ο καιρός άρχισε να αλλάζει, περνώντας έβλεπα όλο και πιο νεαρό κόσμο να δίνει ραντεβού και να μπαίνει στο μαγαζί με ενθουσιασμό, να βαρά με τις στέκες τις μπάλες κάτω από χαμηλό φωτισμό και να ακούει drill μουσική που έφτανε μέχρι έξω, στο πεζοδρόμιο. Τον φετινό χειμώνα αποφάσισα να το επισκεφθώ και για κάποιον περίεργο λόγο κόλλησα. Όπως φαίνεται, όμως, δεν είμαι ο μόνος. Τα βίντεο στο ΤikΤok με skilled χτυπήματα στο μπιλιάρδο γίνονται viral, mobile παιχνίδια, όπως το 8ball pool, καλωσορίζουν το Gen Z κοινό σε ένα σπορ που κουβαλά δεκαετίες ιστορίας και τα μπιλιαρδάδικα μοιάζουν να γίνονται ξανά σημεία συνάντησης για το ευρύ κοινό. Θαμώνες δεκαεπτά, δεκαοκτώ και είκοσι ετών σπεύδουν να παίξουν καθημερινά, να ακούσουν τον ήχο του παιχνιδιού, να νιώσουν τις τριβές και να απολαύσουν στο μέγιστο μια ασχολία που μπορεί για εκείνους να ξεκίνησε από τις οθόνες, όμως τελικά μετατρέπεται σε κάτι απτό και για πολλούς εξωτικό.
Φυσικά, υπάρχουν πολλά στυλ μπιλιαρδάδικου και είδη παικτών. Στην Αθήνα μπορεί κανείς να βρει μπιλιαρδάδικα για εξελιγμένους παίκτες και άλλα για εκείνους που θέλουν απλώς να περάσουν την ώρα τους, κάνοντας κάτι διαφορετικό. Μπορεί παλιότερα να ήταν περισσότερα, όμως σήμερα κάθε περιοχή έχει ακόμα το δικό της.
Το παιχνίδι πλέον προμοτάρεται με καταλληλότερους τρόπους απ’ ό,τι παλιότερα και έχει φύγει τελείως από τα καταγώγια. Εκεί βρέθηκε επειδή τα μπιλιαρδάδικα χρειάζονται μεγάλο χώρο και στα υπόγεια ήταν πιο εύκολο να υποστηριχτούν τα ενοίκια. Θεωρώ ότι το μπιλιάρδο βρίσκεται στην καλύτερη φάση των τελευταίων ετών.
«Η σκέψη μας ήταν να ανοίξουμε ένα μαγαζί που να προσελκύει τον νέο κόσμο που στην εποχή μας κάθεται όλη την ώρα πίσω από μια οθόνη», λέει η Σία που άνοιξε το Billiards Wizards στην οδό Σεβαστουπόλεως πριν από το καλοκαίρι.
«Σκεφτήκαμε παιχνίδια όπως το μπιλιάρδο και το ποδοσφαιράκι. Το μπιλιάρδο ήταν πιο παλιά στη μόδα και είπαμε να κάνουμε μια μοντέρνα εκδοχή. Είναι ένα παιχνίδι παρέας και έτσι διασκεδάζουν όλοι, βάζουν στοιχήματα, όσοι έχασαν επιστρέφουν για να κερδίσουν τον επόμενο γύρο. Γι’ αυτό αρέσει στον κόσμο. Το μαγαζί είναι σαν το στέκι της γειτονιάς και της νεολαίας», συμπληρώνει.
Ο Kareem, που είναι δεκαοκτώ χρονών, από την Αίγυπτο, έρχεται εδώ καθημερινά με την παρέα του.
«Μένουμε στην Πανόρμου και όταν άνοιξε το μαγαζί το δοκιμάσαμε, από τότε ερχόμαστε κάθε μέρα, όλη μέρα. Το μπιλιάρδο είναι παρέα. Το μέρος το ξέρει όλος ο κόσμος στη γειτονιά, όχι μόνο εμείς», λέει. «Υπάρχουν και επαγγελματίες παίκτες και τους παρακολουθούμε στα social media, από εκεί μαθαίνουμε. Έπαιζα, βέβαια, αρκετό καιρό και μόνος και έτσι έμαθα», λέει.
Σε λίγο οι Φιλιππινέζοι της γειτονιάς κάνουν την εμφάνισή τους. Κάποιοι παίζουν ήρεμοι στο πίσω τραπέζι, άλλοι πειράζονται με τις στέκες για αποτυχημένα χτυπήματα, κάνουν τσιγάρο έξω από την πόρτα ή τραγουδούν στίχους του bossikan που παίζει δυνατά trap στα ηχεία.
Σε μια άλλη γειτονιά, στην Κυψέλη, θα βρεις το Jolly Billiards, ένα μπιλιαρδάδικο διαφορετικού στυλ, αλλά και πάλι με επισκέπτες από διαφορετικές εθνικότητες. Εδώ έρχονται παίκτες πάνω από δεκαπέντε χρόνια, ενώ συχνάζουν και αθλητές ανώτερων κατηγοριών. Στο κέντρο φιγουράρει μια τεράστια αφίσα του Messi, και όταν ρωτάμε τον ιδιοκτήτη για το timing, εκείνος αστειεύεται λέγοντας πως αν o Messi δεν κέρδιζε φέτος το Mundial, είχε υποσχεθεί να την κατεβάσει. Από το 2003 που είναι ανοιχτό, το Jolly στεγάζει εβδομαδιαία τουρνουά.
Ο Μενέλαος Λώλας, τον οποίο και συναντήσαμε στον χώρο, παίζει αγωνιστικά από τα δεκαπέντε του, ενώ ξεκίνησε ως σκεϊτάς.
«Το skate με τρόμαζε γιατί φοβόμουν για τη σωματική μου ακεραιότητα, δεν ήθελα να σπάσω κάτι και το μπιλιάρδο μου πρόσφερε αυτή την ασφάλεια. Έχει όμως πάρα πολλά κοινά στοιχεία με το μπιλιάρδο: την τεχνική, την αντίληψη, την ανάλυση, τον πειραματισμό, την εξάσκηση και, το σημαντικότερο, το visualization». Μικρότερος είχε την τύχη να παίξει σε πανελλήνια πρωταθλήματα. Μου αναφέρει ότι ο συναθλητής του Αλέξης Καζάκης είναι στην παγκόσμια δεκάδα τα τελευταία πέντε χρόνια. «Έχουμε εδραιωθεί στο παγκόσμιο στερέωμα και έχουμε πάρα πολύ δυνατό επίπεδο. Υπάρχουν πάρα πολλοί καλοί παίκτες», λέει.
«Σήμερα βλέπεις παιδιά έντεκα και δεκατριών ετών να παίζουν μπιλιάρδο. Γι’ αυτά είναι κάτι εξωτικό, όπως ήταν και για εμένα, όταν ξεκίνησα», σχολιάζει.
«Το παιχνίδι πλέον προμοτάρεται με καταλληλότερους τρόπους απ’ ό,τι παλιότερα και έχει φύγει τελείως από τα καταγώγια. Εκεί βρέθηκε επειδή τα μπιλιαρδάδικα χρειάζονται μεγάλο χώρο και στα υπόγεια ήταν πιο εύκολο να υποστηριχτούν τα ενοίκια. Θεωρώ ότι το μπιλιάρδο βρίσκεται στην καλύτερη φάση των τελευταίων ετών. Γίνεται και viral λόγω των trickshots που μπορεί να γίνουν πολύ γνωστά στα social media». Με το κομμάτι των social έχει αρχίσει να ασχολείται και ο ίδιος, με το nickname masse_master, αφού παρατήρησε ότι στην Ελλάδα υπάρχει ένα κενό.
Στο Jolly Billiards προπονείται, ενώ αρκετές φορές δεν θα διστάσει θα συμβουλέψει νέα παιδιά που τυχαίνει να κάνουν λάθη. «Εννιά στους δέκα μού λένε χίλια ευχαριστώ γιατί από τη μια στιγμή στην άλλη κατάφεραν να παίξουν το παιχνίδι κάπως καλύτερα», λέει. Ένας παίκτης μπιλιάρδου χρειάζεται φυσική κατάσταση, πειθαρχία, υψηλό δείκτη νοημοσύνης και πάθος.
«Είναι ένα παιχνίδι που παίζει πολύ συχνά με το μυαλό και τα συναισθήματα. Απαιτεί πολύ δυνατό στομάχι και πρέπει να μπορείς να αντέχεις τα σκαμπανεβάσματα. Δεν μπορείς να ξέρεις πότε είναι το τέλος και πότε η αρχή», σχολιάζει.
Για εκείνον, το μπιλιάρδο ανέβηκε ραγδαία την εποχή που βγήκε η ταινία «Το χρώμα του χρήματος» με τον Tom Cruise ‒ τότε ο κόσμος κυκλοφορούσε κανονικά, χωρίς περιορισμούς και lockdowns.
«Αυτό που πιστεύω ότι κάνει ένα νέο παιδί να ανοίξει την πόρτα ενός μαγαζιού είναι το internet», συνεχίζει. «Τα παιδιά έχουν παίξει στο κινητό και μόλις περάσουν και δουν ένα τραπέζι μπιλιάρδου σε ένα μαγαζί αισθάνονται είναι δέος. Είναι άλλο πράγμα να το βλέπεις στη φυσική του μορφή και άλλο σε μια επίπεδη οθόνη. Οι πρώτες εμπειρίες των παικτών είναι ευχάριστες. Η άγνοια κινδύνου στο παιχνίδι είναι το πιο ωραίο πράγμα. Αυτό που θα κρατήσει τα παιδιά είναι το να τα καθοδηγήσει κάποιος στην αρχή σε κάποια πάρα πολύ βασικά πράγματα».
Για αρκετό κόσμο, το μπιλιάρδο είναι ένας τρόπος να ξεφύγει από τα προβλήματα της καθημερινότητας.
«Ένας φίλος που ξεκίνησε μαθήματα μου είπε ότι για εκείνον είναι σαν ψυχανάλυση. Πως αυτήν τη στιγμή μπορεί όλα να είναι πολύ δύσκολα, αλλά όταν πρόκειται να παίξει για μια ώρα μπιλιάρδο, το σκέφτεται από την προηγούμενη μέρα», λέει.
Ο Μενέλαος βγάζει το καπέλο σε όσους καταστηματάρχες έχουν καταφέρει μέσα στα χρόνια να κρατούν ευχαριστημένους όλους τους πελάτες, και αυτούς που παίζουν αγωνιστικά και ζητούν το κάτι παραπάνω, όπως ένα πιο προσεγμένο τραπέζι, καινούργιες λάμπες, διαφορετικό φωτισμό, βιντεοκάμερες στα τραπέζια κ.ά., και αυτούς που θα έρθουν για να πιουν απλά δυο μπίρες και να βαρέσουν δυο στεκιές με τους φίλους τους.
Ο Φώτης με τον αδερφό του έχουν το μαγαζί από το 2003. Παρά τις δυσκολίες, επί κρίσης αρχικά και λόγω της καραντίνας αργότερα, κατάφεραν να κρατήσουν ανοιχτό το Jolly Billiards. «Τα περισσότερα μαγαζιά δεν τα κατάφεραν, από μπιλιαρδάδικα έχουν μείνει το πολύ ένα σε κάθε περιοχή, ενώ παλιά υπήρχαν τρία και τέσσερα», λέει.
Ο Ηλίας Χρήστου, παίκτης του μαγαζιού, μου μιλά για τις διαφορετικές κατηγορίες και ο Μενέλαος προσθέτει. «Πολλοί παλιοί θα σου πουν ότι ως μπιλιάρδο ορίζεται μόνο το γαλλικό. Για μένα είναι όλα παιχνίδια στέκας. Τα τρία βασικότερα, και πιο γνωστά, είναι το γαλλικό, το σνούκερ και το αμερικανικό. Το σνούκερ είναι αυτήν τη στιγμή το πιο καλοπληρωμένο παιχνίδι».
Σε λίγο μια παρέα ετοιμάζεται να παίξει και τα πειράγματα ξεκινούν. Πριν τους αφήσω, μου λένε για τη σχέση που έχει ένας παίκτης με τη στέκα του.
«Μπορείς να τη συγκρίνεις με τη σχέση που έχει ένας μοτοσικλετιστής με τη μηχανή του ή ένας κιθαρίστας με την κιθάρα του. Δεν τη μοιράζεται με κανέναν άλλον».
Billiards Wizards, Σεβαστουπόλεως 95, Πανόρμου
Jolly Billiards, Ζακύνθου 47, Κυψέλη
