Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Τι απέγινε ο αναγνώστης που ήμουν;

Δύσκολο να συγκεντρωθείς στο τέλος της ημέρας σ’ ένα βιβλίο, όταν το μυαλό έχει γίνει πολτός ημιτελών αφηγήσεων και σπαραγμάτων αδιάκοπης ψηφιακής «ενημέρωσης».
Paul Cadmus (1904–1999), The House That Jack Built, 1987

Είναι από τις συνηθισμένες κουβέντες των καιρών, ειδικά σε παρέες κάποιας ηλικίας με μνήμες από την «προ-ψηφιακή» ανάγνωση... «Διάβασες κανένα καλό βιβλίο, τελευταία;» - «Κάτι ξεκίνησα, αλλά δεν μπορούσα να συγκεντρωθώ εύκολα και το έχω αφήσει»...

 

Δύσκολα τα πράγματα για το «παραδοσιακό» διάβασμα στην εποχή μας. Τα βιβλία σχηματίζουν δύσβατη οροσειρά στο κομοδίνο και περιμένουν να σε ξυπνήσει από τον λήθαργο το κινητό ή το τάμπλετ, όταν σου πέφτει στο κεφάλι καθώς γλαρώνεις «σκανάροντας» και «σκρολάροντας», μπας και συνέλθεις και τα πιάσεις κι αυτά κάποια στιγμή. Θα πρέπει να περιμένουν κι άλλο. Προηγούνται κάτι άρθρα 5.000 λέξεων που έχω μαρκάρει στον υπολογιστή για να διαβάσω «επειγόντως» (του Αγίου Ποτέ, συνήθως).


Δεν υπήρξα ποτέ αυτό το πλάσμα που κάποιοι αποκαλούν «βιβλιοφάγος», ούτε καν «βιβλιόφιλος», προσδιορισμοί που μου φαίνονται μάλλον απωθητικοί και μου φέρνουν στο μυαλό συμπτώματα ακατάσχετης βουλιμίας και νοσηρού φετιχισμού (αυτοί που θωπεύουν και μυρίζουν τα βιβλία, τι φάση;). Για να μην πούμε για τις ανησυχητικές τάσεις λουδιτισμού αλλά και στεγνού οπαδισμού που κρύβει μια τέτοια ορολογία. Αγαπούσα (και αγαπώ) όμως κι εγώ με τον τρόπο μου τα «γράμματα» και εκτιμώ αφάνταστα τη δύναμη της έντυπης αφήγησης που σε τοποθετεί «εντός» των χαρακτήρων, αντίθετα με την οπτικοακουστική/κινηματογραφική αφήγηση που σε στήνει στον παθολογικό ρόλο του παρατηρητή - ωτακουστή - ματάκια.

 

 

 

Αν έχει χαθεί κάτι στην εποχή της ψηφιακής ανάγνωσης, είναι αυτή η διαδικασία σαγηνευτικής, απόκοσμης σχεδόν μεταφοράς σ' έναν άλλο κόσμο, από τον οποίο δεν μπορούσες (ούτε ήθελες) να φύγεις, αλλάζοντας με τον κέρσορα «πίστα» στην οθόνη.


Ζορίζομαι όμως κι εγώ μετά από τόση διέγερση στην οθόνη όλη μέρα να ξεφύγω από αυτό τον κόσμο αέναων συνειρμών και αντιπερισπασμών και να βρω καταφύγιο στις σελίδες ενός βιβλίου που, αν δεν με «πιάσει» με τη μία, το παρατάω στην άκρη λες και φταίει αυτό και όχι το μυαλό μου που έχει γίνει πολτός ημιτελών αφηγήσεων και σπαραγμάτων αδιάκοπης «ενημέρωσης». Αν έχει χαθεί κάτι στην εποχή της ψηφιακής ανάγνωσης, είναι αυτή η διαδικασία σαγηνευτικής, απόκοσμης σχεδόν μεταφοράς σ' έναν άλλο κόσμο, από τον οποίο δεν μπορούσες (ούτε ήθελες) να φύγεις, αλλάζοντας με τον κέρσορα «πίστα» στην οθόνη.

 

Ώρες-ώρες με πιάνει μια ήπια απόγνωση όταν θέλω να αφομοιωθώ από τον κόσμο ενός βιβλίου που έχω επιλέξει και αγοράσει –και συνεπώς είναι εξ ορισμού πολύτιμο–, αλλά το μυαλό μου βόσκει αλλού, περιμένοντας ανυπόμονα άλλη μια δόση έντονων, αλλά αποσπασματικών και φευγαλέων παραστάσεων λόγου και εικόνας. Τέτοιες στιγμές είναι σαν να βιώνεις κάτι σαν κρίση ταυτότητας, καθώς αναρωτιέσαι «τι απέγινε ο αναγνώστης που ήμουν κάποτε;».


Έχει διαφοροποιηθεί σαφώς ο τρόπος που διαβάζουμε, όπως καταδεικνύουν και τα πορίσματα της γνωστικής νευροεπιστήμης, και, φυσικά, επιστροφή από τις οθόνες δεν υπάρχει (εκτός του ενδεχομένου μιας Αποκάλυψης που θα μας στείλει πίσω στις σπηλιές), αλλά δεν είναι ανάγκη να τα βάψουμε και μαύρα ούτε να πάρουμε τα βουνά, όσο ελκυστικό κι αν μοιάζει το δεύτερο στην εποχή μας.

 

Είναι ανάγκη, όμως, πού και πού να ξαναφρεσκάρουμε τον σκληρό δίσκο του εγκεφάλου, ο οποίος, παρά την κακοποίηση που του ασκούμε καθημερινώς, διαθέτει ευτυχώς την απαιτούμενη «νευροπλαστικότητα», την ικανότητα δηλαδή να διαμορφώνει αναλόγως τα κυκλώματα του μυαλού ώστε να ανταποκρίνονται ακόμα και σε πολύ απαιτητικές αναθέσεις. Όπως η συγκέντρωση στο διάβασμα ενός βιβλίου με αρχή, μέση και τέλος.

 

Να αφοσιωθούμε δηλαδή, περιστασιακά έστω, σ' αυτό που λέγεται «βαθιά ανάγνωση» χωρίς αντιπερισπασμούς, είτε πρόκειται για Προυστ είτε για «Μίκυ Μάους». Να ξεφύγουμε δηλαδή από την ανάγνωση τύπου «ακρίδας», όπως αποκαλείται η διαδικασία αποσπασματικής εντρύφησης στα ψηφιακά μέσα. Θέλει όμως εξάσκηση, δουλειά, διαχείριση και πνευματική (και ψυχική) ηρεμία αυτή η μετάβαση από τον έναν τρόπο ανάγνωσης (αντίληψης, ουσιαστικά) στον άλλον. Τίποτα εύκολο στα γεράματα. Έλεος δηλαδή... 

Γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Ξεκίνησε να γράφει το 1994 στο περιοδικό «01».

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Φτάνει, λοιπόν, εκείνη η μέρα…
Ασκήσεις «ώριμης» επιβίωσης σ’ έναν ρευστό και ζόρικο κόσμο
Είσαι όσων χρονών νιώθεις -το λέει και η επιστήμη
Οι περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν μεγαλύτεροι ή μικρότεροι απ' όσο πραγματικά είναι και αυτό έχει τεράστια επίδραση στην πνευματική τους υγεία

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αμερική, Αμερική, καλά μου λέγαν μερικοί πως είσαι χώρα, χώρα τραγική
Άλλο ένα επεισόδιο κατήφειας και αγανάκτησης για τη χώρα που, παρά τα μύρια στραβά της, εξακολουθεί να αποτελεί ένα τεράστιο πολιτισμικό υπόδειγμα που καθοδηγεί τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές μας.
Πέθανε – και το υποκείμενο νόσημα ήταν ο ρατσισμός και οι διακρίσεις
Η ρατσιστική βία και η Αμερική είναι σχεδόν δίπλα μας.
H αποσταθεροποίηση του τραμπισμού
Οι ΗΠΑ φαντάζουν περισσότερο από ποτέ μια διχασμένη χώρα.
Ο Τραμπ, η δολοφονία και η αμερικανική ασφυξία
Η δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ πυροδότησε μια μαζική αντίδραση εναντίον μιας ολόκληρης κουλτούρας ατιμώρητης βίας, ρατσισμού και αδικοπραγίας.
Θωμάς Κοροβίνης: Αν ήμουν μαύρος
Με αφορμή την ρατσιστική δολοφονία του Φλόιντ στην Αμερική, ο γνωστός συγγραφέας απέστειλε στη LIFO το εξής ποίημα.
Είναι το ευρωπαϊκό πακέτο ανάκαμψης «λεφτόδεντρο» και ο καθηγητής Πισσαρίδης ο νέος Τσιόδρας;
Η πρόταση της Κομισιόν για την αντιμετώπιση της ύφεσης είναι ένα φιλόδοξο εγχείρημα. Για να ωφεληθεί όμως πραγματικά η Ελλάδα, θα πρέπει η κυβέρνηση να παρουσιάσει έναν σχεδιασμό που θα της επιτρέψει να εκταμιεύσει τα κεφάλαια.
Αμερική, φτώχεια, ταραχές και ο σοφός «γέρος» από το Βερμόντ
Η φτώχεια πρέπει να νικηθεί, οι ταραχές μπορεί να βοηθήσουν ώστε οι Αμερικανοί να πιάσουνε πάλι το νήμα για μια δικαιότερη κοινωνία.
Τo VAR ως «έργο ψηφιακής υποδομής» με χρήματα του δημοσίου
Το ελλιπές και ακριβό σύστημα Video Assistant Referee (VAR), που έκανε δώρο στις ΠΑΕ η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με τα λεφτά του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Tα μελλούμενα
Ο άνθρωπος ξεπεράστηκε από τις ίδιες τις τεχνικές του. Παγκοσμίως ο πολιτισμός, όλο και περισσότερο, θεωρείται μια περιττή ή και εστέτ πολυτέλεια.
1821-2021: Η συνείδηση της ενότητας
Ο εορτασμός για το 1821 βρίσκεται ήδη στο βάθρο που του αξίζει γιατί είναι ένα γεγονός ελευθερίας, πατριωτισμού και ενότητας και αυτές είναι αξίες που δεν πρέπει ούτε να ευτελίζονται ούτε να χαρίζονται στα άκρα.
Πολαρόιντ, απόγευμα στην Πατησίων
Τα όμορφα παιδιά στα πεζοδρόμια.
Αν η κυβέρνηση αξιοποιούσε πιο πολλούς Τσιόδρες και αν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε κι άλλους Ξανθούς
Ο πρωθυπουργός πρέπει να αντιληφθεί γιατί πρέπει να αξιοποιεί τους «Τσιόδρες» και ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να παραδειγματιστεί από τον κ. Ξανθό, αν θέλει να καταλάβει τι πάει στραβά στο κόμμα του.
Στις πόσες επανεκκινήσεις καιγόμαστε;
Το καλοκαίρι αναμένεται, αν όχι καυτό, σίγουρα μακρύ και περίεργο. Και γεμάτο αχαρτογράφητα ναρκοπέδια διαφόρων ειδών που απαιτούν την καλλιέργεια νέων δεξιοτήτων στη διαχείριση του χώρου, της κοινωνικότητας, της επαφής.
Ρατσισμός σε live streaming: Για τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ στη Μινεάπολη
Να ασκηθούμε στην αντίσταση στο μίσος. Να μη μας καταπιεί ο φόβος.
Οι προτεραιότητες, οι αδυναμίες και τα προβλήματα που περνάνε κάτω από τα ραντάρ του Μαξίμου
Οι αστοχίες των οικονομικών υπουργείων, οι δυσκολίες στη διδασκαλία εξ αποστάσεως και η αισιοδοξία για τον τουρισμό.
3 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar ΕΛΠΟ 2.11.2018 | 05:39
Πολύ εύστοχο και ακριβές άρθρο.
Ορθά ομιλείς αν και καθήμενος-στον υπολογιστή!
avatar another world 2.11.2018 | 17:42
Το μόνο που "θέλει".... είναι να αγαπάς το βιβλίο. Όπως το μόνο που χρειάζεται για το κολύμπι, είναι να αγαπάς τη θάλασσα.
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή