Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Τι απέγινε ο αναγνώστης που ήμουν;

Δύσκολο να συγκεντρωθείς στο τέλος της ημέρας σ’ ένα βιβλίο, όταν το μυαλό έχει γίνει πολτός ημιτελών αφηγήσεων και σπαραγμάτων αδιάκοπης ψηφιακής «ενημέρωσης».
Paul Cadmus (1904–1999), The House That Jack Built, 1987

Είναι από τις συνηθισμένες κουβέντες των καιρών, ειδικά σε παρέες κάποιας ηλικίας με μνήμες από την «προ-ψηφιακή» ανάγνωση... «Διάβασες κανένα καλό βιβλίο, τελευταία;» - «Κάτι ξεκίνησα, αλλά δεν μπορούσα να συγκεντρωθώ εύκολα και το έχω αφήσει»...

 

Δύσκολα τα πράγματα για το «παραδοσιακό» διάβασμα στην εποχή μας. Τα βιβλία σχηματίζουν δύσβατη οροσειρά στο κομοδίνο και περιμένουν να σε ξυπνήσει από τον λήθαργο το κινητό ή το τάμπλετ, όταν σου πέφτει στο κεφάλι καθώς γλαρώνεις «σκανάροντας» και «σκρολάροντας», μπας και συνέλθεις και τα πιάσεις κι αυτά κάποια στιγμή. Θα πρέπει να περιμένουν κι άλλο. Προηγούνται κάτι άρθρα 5.000 λέξεων που έχω μαρκάρει στον υπολογιστή για να διαβάσω «επειγόντως» (του Αγίου Ποτέ, συνήθως).


Δεν υπήρξα ποτέ αυτό το πλάσμα που κάποιοι αποκαλούν «βιβλιοφάγος», ούτε καν «βιβλιόφιλος», προσδιορισμοί που μου φαίνονται μάλλον απωθητικοί και μου φέρνουν στο μυαλό συμπτώματα ακατάσχετης βουλιμίας και νοσηρού φετιχισμού (αυτοί που θωπεύουν και μυρίζουν τα βιβλία, τι φάση;). Για να μην πούμε για τις ανησυχητικές τάσεις λουδιτισμού αλλά και στεγνού οπαδισμού που κρύβει μια τέτοια ορολογία. Αγαπούσα (και αγαπώ) όμως κι εγώ με τον τρόπο μου τα «γράμματα» και εκτιμώ αφάνταστα τη δύναμη της έντυπης αφήγησης που σε τοποθετεί «εντός» των χαρακτήρων, αντίθετα με την οπτικοακουστική/κινηματογραφική αφήγηση που σε στήνει στον παθολογικό ρόλο του παρατηρητή - ωτακουστή - ματάκια.

 

 

 

Αν έχει χαθεί κάτι στην εποχή της ψηφιακής ανάγνωσης, είναι αυτή η διαδικασία σαγηνευτικής, απόκοσμης σχεδόν μεταφοράς σ' έναν άλλο κόσμο, από τον οποίο δεν μπορούσες (ούτε ήθελες) να φύγεις, αλλάζοντας με τον κέρσορα «πίστα» στην οθόνη.


Ζορίζομαι όμως κι εγώ μετά από τόση διέγερση στην οθόνη όλη μέρα να ξεφύγω από αυτό τον κόσμο αέναων συνειρμών και αντιπερισπασμών και να βρω καταφύγιο στις σελίδες ενός βιβλίου που, αν δεν με «πιάσει» με τη μία, το παρατάω στην άκρη λες και φταίει αυτό και όχι το μυαλό μου που έχει γίνει πολτός ημιτελών αφηγήσεων και σπαραγμάτων αδιάκοπης «ενημέρωσης». Αν έχει χαθεί κάτι στην εποχή της ψηφιακής ανάγνωσης, είναι αυτή η διαδικασία σαγηνευτικής, απόκοσμης σχεδόν μεταφοράς σ' έναν άλλο κόσμο, από τον οποίο δεν μπορούσες (ούτε ήθελες) να φύγεις, αλλάζοντας με τον κέρσορα «πίστα» στην οθόνη.

 

Ώρες-ώρες με πιάνει μια ήπια απόγνωση όταν θέλω να αφομοιωθώ από τον κόσμο ενός βιβλίου που έχω επιλέξει και αγοράσει –και συνεπώς είναι εξ ορισμού πολύτιμο–, αλλά το μυαλό μου βόσκει αλλού, περιμένοντας ανυπόμονα άλλη μια δόση έντονων, αλλά αποσπασματικών και φευγαλέων παραστάσεων λόγου και εικόνας. Τέτοιες στιγμές είναι σαν να βιώνεις κάτι σαν κρίση ταυτότητας, καθώς αναρωτιέσαι «τι απέγινε ο αναγνώστης που ήμουν κάποτε;».


Έχει διαφοροποιηθεί σαφώς ο τρόπος που διαβάζουμε, όπως καταδεικνύουν και τα πορίσματα της γνωστικής νευροεπιστήμης, και, φυσικά, επιστροφή από τις οθόνες δεν υπάρχει (εκτός του ενδεχομένου μιας Αποκάλυψης που θα μας στείλει πίσω στις σπηλιές), αλλά δεν είναι ανάγκη να τα βάψουμε και μαύρα ούτε να πάρουμε τα βουνά, όσο ελκυστικό κι αν μοιάζει το δεύτερο στην εποχή μας.

 

Είναι ανάγκη, όμως, πού και πού να ξαναφρεσκάρουμε τον σκληρό δίσκο του εγκεφάλου, ο οποίος, παρά την κακοποίηση που του ασκούμε καθημερινώς, διαθέτει ευτυχώς την απαιτούμενη «νευροπλαστικότητα», την ικανότητα δηλαδή να διαμορφώνει αναλόγως τα κυκλώματα του μυαλού ώστε να ανταποκρίνονται ακόμα και σε πολύ απαιτητικές αναθέσεις. Όπως η συγκέντρωση στο διάβασμα ενός βιβλίου με αρχή, μέση και τέλος.

 

Να αφοσιωθούμε δηλαδή, περιστασιακά έστω, σ' αυτό που λέγεται «βαθιά ανάγνωση» χωρίς αντιπερισπασμούς, είτε πρόκειται για Προυστ είτε για «Μίκυ Μάους». Να ξεφύγουμε δηλαδή από την ανάγνωση τύπου «ακρίδας», όπως αποκαλείται η διαδικασία αποσπασματικής εντρύφησης στα ψηφιακά μέσα. Θέλει όμως εξάσκηση, δουλειά, διαχείριση και πνευματική (και ψυχική) ηρεμία αυτή η μετάβαση από τον έναν τρόπο ανάγνωσης (αντίληψης, ουσιαστικά) στον άλλον. Τίποτα εύκολο στα γεράματα. Έλεος δηλαδή... 

Γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Ξεκίνησε να γράφει το 1994 στο περιοδικό «01».

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Φτάνει, λοιπόν, εκείνη η μέρα…
Ασκήσεις «ώριμης» επιβίωσης σ’ έναν ρευστό και ζόρικο κόσμο
Είσαι όσων χρονών νιώθεις -το λέει και η επιστήμη
Οι περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν μεγαλύτεροι ή μικρότεροι απ' όσο πραγματικά είναι και αυτό έχει τεράστια επίδραση στην πνευματική τους υγεία

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η αναγέννηση της νυχτερινής Κυψέλης, το brain drain και τα plus size μοντέλα
Oι αντιδράσεις που δημιούργησαν τα άρθρα και τα posts μας την περασμένη εβδομάδα.
Μόνιμοι κάτοικοι σε μια Αθήνα «κουλ»
Ο άθλος να κυκλοφορείς στους δρόμους του κέντρου
«Πόσο ήρθαμε, τελικά, ρε φίλε;»: Αναμνήσεις από τη Σκεπαστή στη Νέα Φιλαδέλφεια
Η εξέδρα των φανατικών οπαδών στο παλιό γήπεδο της ΑΕΚ, που λειτούργησε για πρώτη φορά ακριβώς πριν από 40 χρόνια, ήταν για τους έφηβους οπαδούς ένα ελεύθερο πεδίο αντικοινωνικής συλλογικότητας.
Αντιεμβολιασμός: Το νεορατσιστικό έγκλημα
Η υγειονομική προστασία ενός παιδιού δεν επαφίεται πια μόνο στην επιστημονική έρευνα αλλά και στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα καχυποψίας που υπάρχει για οποιονδήποτε σύγχρονο θεσμό, της επιστήμης συμπεριλαμβανομένης.
Ο Τραμπ, ο Ερντογάν και η μεταλλαγμένη στάση της Γερμανίας στο προσφυγικό
Απειλές, εκβιασμοί και τα πλεονεκτήματα της Τουρκίας
Περί σπουδών
Γέμισε ο κόσμος «σελιδοδείκτες» - ανθρώπους με βαρύγδουπους τίτλους σπουδών και περγαμηνές που μιλάνε με ξένα λόγια.
Βrain drain: Μήπως φεύγουνε στο εξωτερικό για να μη γίνουν υπάλληλοι μιας «ελίτ» κληρονόμων;
Eίμαστε μια κοινωνία ακραίας αδικίας, όπου μετράει υπερβολικά πολύ το πώς λέγεσαι και υπερβολικά λίγο το πόσο καλά και αποτελεσματικά κάνεις τη δουλειά σου.
Πόσο απαραίτητη είναι τελικά η λέξη «γυναικοκτονία»;
Ομολογώ ότι την πρώτη φορά που την άκουσα με ξένισε αρκετά, μου φάνηκε υπερβολική, αχρείαστη, τραβηγμένη από τα μαλλιά. Είχα δηλαδή την ίδια αντίδραση που έχουν οι περισσότεροι, όταν την ακούν ή την διαβάζουν για
Η μέρα της γυναίκας
Η μέρα μου ξεκινάει μπαίνοντας στο αυτοκίνητο και αφού ακούσω και κανένα «πήγαινε να πλύνεις κανά πιάτο, μωρή» φτάνω στο σχολείο για να αφήσω την κόρη μου
Το εφιαλτικό ελικόπτερο πάνω από την Αθήνα
Το ελικόπτερο που πλανάται ολημερίς πάνω από το κέντρο της πόλης, κάθε φορά που γίνονται επίσημες επισκέψεις ή απλώς διαδηλώσεις είναι πηγή εφιαλτικής ηχορύπανσης.
Η τυραννία του ξερόλα και η ισχύς του «δεν ξέρω»
Το «δεν ξέρω» ή το «δεν μπορώ να έχω άποψη» δεν προκαλεί emoji, ούτε «αντιδράσεις», ούτε σχόλια, ούτε κοινοποιήσεις, εμπεριέχει όμως, μέσα στην αδυναμία του, ένα ισχυρό αντίδοτο στον ορυμαγδό «αυθεντίας» που κατακλύζει τη δημόσια συζήτηση στο εξωτερικό.
Το Αττικόν, η κλιματική αλλαγή και ο πρώτος κομμουνιστής Τούρκος δήμαρχος
Oι αντιδράσεις που δημιούργησαν τα άρθρα και τα posts μας την περασμένη εβδομάδα.
Αυτές οι χοντρές με μαγιό που θέλουν να γίνουν και μοντέλα
Πρώτες πρώτες αυτές οι γυναίκες πρέπει να απορρίψουν τον τηλετραμπούκο Λιάγκα και να του αφαιρέσουν κάθε δικαίωμα να μιλάει, σταματώντας να βλέπουν τη φρικαλέα εκπομπούλα του.
Οι αν-ορθοδοξίες του Συμβουλίου Επικρατείας στην απόφαση για το μάθημα των θρησκευτικών
Επί χρόνια παλεύουμε για ένα μάθημα που θα χωράει όλους τους μαθητές. Ε, λοιπόν, η πλειοψηφία του ΣτΕ προτιμά ένα μάθημα δογματικό και προαιρετικό,
Βαθιά, ελληνική αδιαφορία
Eκτιμώντας τις ειδήσεις για την έλευση του νέου iPhone και των κινητοποιήσεων για την κλιματική αλλαγή.
3 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar ΕΛΠΟ 2.11.2018 | 05:39
Πολύ εύστοχο και ακριβές άρθρο.
Ορθά ομιλείς αν και καθήμενος-στον υπολογιστή!
avatar another world 2.11.2018 | 17:42
Το μόνο που "θέλει".... είναι να αγαπάς το βιβλίο. Όπως το μόνο που χρειάζεται για το κολύμπι, είναι να αγαπάς τη θάλασσα.
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή