ΚAΠΟΙΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ στα social media συχνά ζουν για να προκαλούν αντιδράσεις. Μια, όμως, από αυτές υπάρχει για να τις δημιουργεί κυριολεκτικά. Ο Δημήτρης Κουλουμάσης μέσα από το προφίλ τού «Mr.Chem» μοιράζεται μαζί μας υλικό χημικών αντιδράσεων και άλλων χημικών διεργασιών με τη δημιουργία βίντεο επιστημονικής εκλαΐκευσης.
Απόφοιτος του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών με Μεταπτυχιακή Ειδίκευση στα Πολυμερή από τον Τομέα Βιομηχανικής Χημείας του Ε.Κ.Π.Α., εργάζεται ως Καθηγητής Χημείας στη Λεόντειο Σχολή Νέας Σμύρνης από το 2009. Ασχολούμενος ενεργά με τον τομέα της εκπαίδευσης, αποφάσισε να αφιερώσει ένα μέρος του χρόνου του για να ασχοληθεί και με το edutainment, την εκπαιδευτική ψυχαγωγία, μια διαφορετική προσέγγιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας που προσπαθεί να κινητοποιήσει τον μαθητή και να μετατρέψει μια διαδικασία που σε ορισμένους φαντάζει ανιαρή σε ενδιαφέρουσα.
Το κίνητρό μου ήταν να δώσουμε ένα ερέθισμα σε κάθε άνθρωπο, όχι μόνο στους μαθητές, να έρθει σε επαφή με τον κόσμο των φυσικών επιστημών, να δει τη χρησιμότητά τους στην καθημερινότητά του και να γνωρίσει το fun factor που κρύβεται πίσω από όλο αυτό.
Για το σκοπό αυτό πραγματοποιεί πειράματα επικεντρωμένα στις φυσικές επιστήμες, τα οποία μοιράζεται μέσα από τα κανάλια του στο TikTok και το Instagram. Μεταξύ πολλών άλλων, συμμετέχει σε σεμινάρια επιμόρφωσης ενηλίκων με θέμα τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών μέσω του πειράματος, στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, και είναι συγγραφέας του επιστημονικού παραμυθιού «Τα πειράματα του Mr.Chem», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.
@mr..chem Διασκεδάζουμε στο σχολείο με χημεία😍 #mrchem #science #fyp #edutok #school #scienceismagic #fun #learnontiktok #chemistry #breakingbad #walterwhite ♬ In Da Club - Instrumental Hip Hop Beats Crew
— Δημήτρη πώς σου ήρθε να ξεκινήσεις μια τέτοια σελίδα;
Εδώ και καιρό έκανα πειράματα σε digital περιβάλλον και στην τηλεόραση, με σκοπό να κάνω τις φυσικές επιστήμες πιο «φιλικές» προς τον αμύητο χρήστη. Τον Ιούνιο του 2021 όμως μια μαθήτριά μου μου έβαλε την ιδέα του TikTok, λέγοντάς μου ότι από το συγκεκριμένο μέσο έλειπε το ποιοτικό επιστημονικό περιεχόμενο. Κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα.
Το κίνητρό μου ήταν να δώσουμε ένα ερέθισμα σε κάθε άνθρωπο, όχι μόνο στους μαθητές, να έρθει σε επαφή με τον κόσμο των φυσικών επιστημών, να δει τη χρησιμότητά τους στην καθημερινότητά του και να γνωρίσει το fun factor που κρύβεται πίσω από όλο αυτό.
Εκτιμώ πολύ την πλατφόρμα του TikTok όχι μόνο διότι αναδείχθηκα από εκεί, αλλά και επειδή νομίζω ότι μπορεί κάποιος να είναι δημιουργικός και να διασκεδάζει ταυτόχρονα στη συγκεκριμένη πλατφόρμα.
— Έχεις εμπνευστεί από σχετικά κανάλια στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό;
Τα τελευταία 15 περίπου χρόνια στην Ελλάδα η Science κοινότητα αναπτύσσεται στις πλατφόρμες και είναι αρκετά δυνατή στα social media. Έχουν γίνει αρκετά βήματα στην επικοινωνία της επιστήμης. Παρακολουθώ όλα τα παιδιά με τα οποία διατηρούμε και εξαιρετικές σχέσεις. Πηγή έμπνευσης για μένα αποτελεί το κανάλι του Nile Red, ο οποίος αποτυπώνει την ομορφιά της χημείας κατά τη διάρκεια ενός πειράματος.
@mr..chem Κρυώνει Μπαλόνι?😂Frozen balloon 🥶🎈#mrchem #balloon #liquidnitrogen #learnontiktok #gas #μαθεστοtiktok #edutok #school #chemistry #experiment ♬ Breaking Bad Main Title Theme (Extended) - Dave Porter
— Πώς αντιδρά ο κόσμος στις… αντιδράσεις σου;
Ο κόσμος είναι ενθουσιασμένος με το περιεχόμενο του καναλιού. Νομίζω πως είναι έμφυτη ανάγκη του ανθρώπου η αναζήτηση της ερμηνείας ενός φαινομένου. Η μεγάλη πρόκληση για μένα είναι να εξηγώ με απλά λόγια, χωρίς όμως να χάνεται η επιστημονικότητα.
Το κοινό μου είναι εξαιρετικό! Υπάρχει μια αγνή σχέση αγάπης. Κάτω από κάθε πείραμα ή ανάρτηση γίνεται εκτενής συζήτηση στα σχόλια και έτσι δημιουργούνται και οι ιδέες για τα νέα βίντεο. Οι προβολές ξεπερνούν το 1,5 εκατομμύριο τη βδομάδα, ενώ τα σχόλια και οι αναφορές φτάνουν και τα 1000 ανά βδομάδα, τα οποία σχετίζονται συνήθως με νέο υλικό που θέλουν να δουν στο κανάλι.
— Πόσο χρόνο αφιερώνεις κατά μέσο όρο την ημέρα σε αυτή την δραστηριότητα;
Για να ανεβάσω 3-4 βίντεο την εβδομάδα με εκπαιδευτικό περιεχόμενο αφιερώνω κατά μέσο όρο 4-5 ώρες. Δε χωρούν προχειρότητες στην επιστήμη!
— Σε βοηθάει κάποιος άλλος στη δημιουργία των βίντεό σου;
Όλη η οικογένεια συμμετέχει στα γυρίσματα των βίντεο. Τα δυο μου παιδιά συνήθως βοηθούν στην βιντεοσκόπηση, διότι έχουν την αγωνία σε κάθε γύρισμα για να δουν τι θα γίνει στο επόμενο πείραμα. Καθοριστικό ρόλο έχει η γυναίκα μου, η οποία είναι η σεναριογράφος, η σκηνοθέτης, η καμεραγούμαν και βέβαια η σύζυγος, η μητέρα, η εργαζόμενη…
@mr..chem Liquid Nitrogen🧊+hot water🔥=cloud☁️ #science #mrchem #tiktokpartner #liquidnitrogen #cloud #scienceismagic #scienceiscool #science101 ♬ The Nights - Avicii
— Ποιο είναι το πιο χρονοβόρο κομμάτι της συγκεκριμένης δουλειάς;
Η έρευνα και η μελέτη για την εύρεση του κατάλληλου θέματος είναι ίσως το κομμάτι που απαιτεί τον περισσότερο χρόνο. Επίσης η συγγραφή του κειμένου για το βίντεο θέλει το χρόνο του. Δεν θα μπορούσα να αφήσω εκτός και τη συλλογή των υλικών όταν πρόκειται για πείραμα.
— Βγάζεις χρήματα από αυτό; Έχεις κάποια άλλη επαγγελματική δραστηριότητα;
Εργάζομαι ως Καθηγητής Χημείας στη Λεόντειο Σχολή Νέας Σμύρνης από το 2009. Οπότε δεν βιοπορίζομαι από πλατφόρμες και χορηγίες. Ούτως ή άλλως το TikTok δεν πληρώνει ακόμα στην Ελλάδα. Οι προτάσεις για χορηγίες είναι πολλές, όμως η φύση του λογαριασμού (ως επιστημονικός και εκπαιδευτικός) επιβάλει να είμαι εξαιρετικά προσεκτικός και εκλεκτικός.
— Τι σε ενθουσιάζει περισσότερο στη Χημεία σε σχέση με τις άλλες επιστήμες;
Οι επιστήμες δεν είναι αποκομμένες η μια από την άλλη, οπότε και η χημεία δεν μπορεί να υπάρξει μόνη της. Με τη χημεία όμως μπορούμε να φτιάξουμε οτιδήποτε βλέπουμε, αισθανόμαστε, αγγίζουμε, γευόμαστε αλλά και οτιδήποτε φανταζόμαστε.
Η δύναμη της χημείας είναι το πείραμα, το οποίο έρχεται να επιβεβαιώσει τη θεωρία. Μάλιστα τα πειράματα μπορούν να γίνουν και πολύ εντυπωσιακά και όλοι όσοι τα παρακολουθούν γίνονται παιδιά. Ποιος δεν θα ήθελε να γευτεί ένα παγωτό που φτιάχνεται μέσα σε 30 δευτερόλεπτα, να μετατρέψει την ανάσα του σε ανάσα δράκου και φυσικά ποιος δε θα ήθελε να εξαφανιστεί πίσω από ένα σύννεφο καπνού όταν ήταν μικρός;
@mr..chem Καπνογόνο στο σπίτι🤯 #science #mrchem #scienceexperiments #scienceiscool #scienceismagic #tiktokpartner #edutok #sciencetok ♬ Satisfaction - DJ Tokeo
— Ποιο πείραμα ήταν το πιο επικίνδυνο από όσα έχεις κάνει και ποιοι ήταν οι κίνδυνοι;
Με είχαν καλέσει να κάνω μια παρουσίαση πειραμάτων σε μία ζωντανή εκπομπή του STAR. Ένα από τα πειράματα ήταν η οδοντόκρεμα του ελέφαντα. Στο συγκεκριμένο πείραμα εκτοξεύεται χρωματιστός αφρός σαπουνιού σε πολύ μεγάλο ύψος. Για να γίνει το πείραμα χρησιμοποίησα οξυζενέ με μεγάλη περιεκτικότητα, το οποίο καίει αν έρθει να επαφή με το δέρμα.
Καταλαβαίνεις ότι δεν ήθελα σε καμία περίπτωση να πάει κάτι στραβά και ειδικά σε πανελλήνια live μετάδοση. Για να είμαι σίγουρος ότι το πείραμα θα γίνει με επιτυχία αλλά πάντα με ασφάλεια, είχα απομακρύνει τους πάντες σε απόσταση 10 μέτρων. Όλα πήγαν καλά και το πείραμα ήταν πολύ εντυπωσιακό.
— Ποιο ήταν αυτό που παρά το ότι γνώριζες το αποτέλεσμά του σε εντυπωσίασε βλέποντάς το;
Ένα πείραμα που κάνω συχνά σε παρουσιάσεις μου και πραγματικά εντυπωσιάζομαι σαν μικρό παιδί είναι να εξαφανίζομαι πίσω από ένα τεράστιο σύννεφο καπνού. Εκεί φέρνω σε επαφή καυτό νερό στους 100 °C και υγρό άζωτο στους – 196 °C. Φανταστείτε το σύννεφο που δημιουργείται όταν έρθουν σε επαφή τα δύο υγρά που έχουν διαφορά 300 °C. Κάθε φορά που το κάνω είναι διασκεδαστικό σαν την πρώτη φορά, καθώς ακούω το κοινό να είναι ενθουσιασμένο και εγώ δε βλέπω απολύτως τίποτα εκτός από καπνούς.
@mr..chem 🇦🇷Ag ARGENTUM aka silver🪙 #messi #mrchem #argentina ♬ Arhbo [Music from the FIFA World Cup Qatar 2022 Official Soundtrack] - Ozuna & GIMS & RedOne
— Ποιο πείραμα θα ήθελες να κάνεις αλλά ξέρεις ότι δεν θα μπορούσες λόγω τεχνικών δυσκολιών;
Μου αρέσουν πάρα πολύ τα πειράματα μεγάλης κλίμακας. Σε αυτήν τη φάση δεν μπορώ να τα πραγματοποιήσω λόγω του πολύ μεγάλου κόστους που έχουν. Το να γεμίσω μία τεράστια πισίνα με την οδοντόκρεμα του ελέφαντα για παράδειγμα και να κάνω Guinness world record είναι κάτι που βρίσκεται στα μελλοντικά μου σχεδία. Για να το πραγματοποιήσω όμως θα πρέπει να βρεθεί κάποιος χορηγός έτσι ώστε να υποστηρίξει το project. Βλέποντας την αγάπη του κόσμου σε όλη αυτή την προσπάθεια που κάνω, φαίνεται ότι θα δε θα αργήσει η στιγμή που θα πραγματοποιήσω τέτοιου είδους πειράματα.
— Το κοινό σου -απ’ ό,τι έχω καταλάβει- αποτελείται από ηλικιακά μικρότερους ανθρώπους. Σε κάνει αυτό να νιώθεις ότι πρέπει να είσαι πιο υπεύθυνος ή σε περιορίζει στο περιεχόμενο που παρουσιάζεις;
Κι όμως! Σύμφωνα με τα στατιστικά του TikTok το μεγαλύτερο ποσοστό του κοινού μου είναι από 25 έως 45 ετών. To ίδιο συμβαίνει και στο Instagram. Μην ξεχνάς ότι εκτός από τα πειράματα, προσεγγίζω καθημερινά θέματα μέσα από την επιστήμη της χημείας. Οπότε λογικό είναι να ενδιαφέρονται άνθρωποι από όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Η υπευθυνότητα και η εγκυρότητα του λόγου είναι πράγματα που διακρίνουν έναν επιστήμονα και καθηγητή σε κάθε έκφανση της ζωής του. Το περιεχόμενο δεν έχει περιορισμούς, αλλά παραμετροποιείται ανάλογα με την ηλικία του κοινού στο οποίο απευθύνομαι. Είναι υποχρέωση των ειδικών η επικοινωνία της επιστήμης με απλό και κατανοητό λόγο. Ο κόσμος εκτιμά τα παραπάνω στοιχεία και κάνει εγγραφή στο κανάλι μου.
@mr..chem Συνταγή ΚΕΡΑΛΟΙΦΗ🐝#science #mrchem #tiktokpartner #beauty #beeswax #learnontiktok ♬ P.I.M.P. (NethMG Remix) - 50 Cent
— Πόσο δύσκολο είναι να αξιοποιηθούν τα social media για την παιδαγωγική διαδικασία;
Είναι σίγουρο ότι τα επόμενα χρόνια τα social media θα πρωταγωνιστήσουν στην παιδαγωγική διαδικασία. Ήδη χρησιμοποιούνται πολύ περισσότερο έπειτα τα δύο χρόνια τηλεκπαίδευσης. Η σκέψη μου είναι ότι εφόσον οι νέοι βρίσκονται μέσα σε μία οθόνη, είναι υποχρέωσή μας ως δάσκαλοι να το εκμεταλλευτούμε, να παράγουμε ποιοτικό υλικό και να μπούμε εμείς στη δική τους οθόνη.
— Η ταχύτητα του σκρολαρίσματος στις πλατφόρμες όπου δραστηριοποιείσαι πόσο επηρεάζει το περιεχόμενο που δημιουργείς; Φοβάσαι ότι αναγκάζεσαι να γίνεσαι εντυπωσιοθηρικός θυσιάζοντας σε ποιότητα;
Η παραγωγή εκπαιδευτικού περιεχομένου απαιτεί ισορροπία. Όντως μερικές φορές μπορεί να διαταραχτεί λόγω της μεγάλης ταχύτητας ροής στην πλατφόρμα. Φροντίζω να διατηρώ το μέτρο. Φυσικά χρειάζεται να τραβήξω την προσοχή του κοινού τα πρώτα δευτερόλεπτα ώστε να δει το υπόλοιπο βίντεο. Όμως υπάρχουν και βίντεο τα οποία ξέρω από την αρχή ότι δεν θα έχουν την τεράστια απήχηση, αλλά τα κάνω για να παρουσιάσω μια ολοκληρωμένη δουλειά σε όποιον ενδιαφέρεται.
@mr..chem Γιατί τα μάρμαρα στην Ακρόπολη είναι κίτρινα?#mrchem #μαθεστοtiktok #learnontiktok #edutok #tiktokpartner #acropolis #marble ♬ original sound - Mr.Chem
— Θα ήθελες να επηρεάσεις με το στυλ σου τον τρόπο με τον οποίο διδάσκεται η Χημεία στο σχολείο;
Η χημεία βρίσκεται στην καθημερινότητά μας (φάρμακα, καλλυντικά, τρόφιμα, ενέργεια κ.α.) και οφείλουμε ως καθηγητές να διαμορφώσουμε την κουλτούρα και την παιδεία των μαθητών στο πεδίο των φυσικών επιστημών. Η εποχή αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς και προσπαθώ, ακολουθώντας το αναλυτικό πρόγραμμα, να προσαρμόσω το μάθημά μου στις ανάγκες του κάθε σύγχρονου μαθητή. Θα ήθελα μέσω του έργου μου να γίνουν πιο προσιτές οι φυσικές επιστήμες και αυτό προσπαθώ να πετύχω μέσω του τρόπου διδασκαλίας μου.
