Ο νέος κορωνοϊός SARS-CoV-2 (Covid-19) που πρωτοεμφανίστηκε στην πόλη Γουχάν της Κίνας συνιστά μια νέα απειλή και ο πραγματικός της αντίκτυπος είναι άγνωστος ακόμα. Χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα, άρα οι όποιες συνέπειες στην υγεία του παγκόσμιου πληθυσμού θα είναι σοβαρές.

 

Οι βασικότεροι τύποι των διαγνωστικών τεστ κορωνοϊού είναι η μοριακή μέθοδος ανάλυσης (real time RT-PCR) για ανίχνευση του RNA του ιού, η ταχεία ανίχνευση του αντιγόνου του ιού με τη μέθοδο ανοσοχρωματογραφίας και τα διάφορα τεστ ανίχνευσης των αντισωμάτων έναντι του ιού με ανοσοαναλύσεις (χημειοφωταύγεια ή ELISA). Κάθε τύπος τεστ παρουσιάζει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, γι' αυτό η χρήση τους κρίνεται ανάλογα με τον σκοπό διενέργειας του ελέγχου, την περίσταση, ακόμα και με βάση τα διαθέσιμα μέσα.


Μοριακή μέθοδος ανάλυσης PCR
Στηρίζεται στην ανίχνευση ιικών σωματιδίων σε κλινικά δείγματα αναπνευστικού (ρινοφαρυγγική ή στοματοφαρυγγική λήψη επιχρίσματος βλεννογόνου), με ειδικότητα και ευαισθησία μεθόδου που προσεγγίζουν το 100%. Η πλήρης ονομασία της μεθόδου είναι αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης σε πραγματικό χρόνο με χρήση αντίστροφης μεταγραφάσης (real time RT-PCR). Η δοκιμασία πραγματοποιείται με ταυτόχρονη ανίχνευση τουλάχιστον δύο εκ των γονιδίων Orf1ab (RdRP), Ε και Ν, του ιού SARS-CoV-2, που προτείνονται από τους διεθνείς οργανισμούς για αυξημένη ειδικότητα της αντίδρασης. Τα αποτελέσματα της εξέτασης είναι διαθέσιμα συνήθως μετά από ένα 24ωρο, ενώ υπάρχει και ταχεία παραλλαγή της μοριακής αυτής μεθόδου εξέτασης, με τα αποτελέσματα να είναι διαθέσιμα σε λίγες ώρες.


Η μέθοδος ανίχνευσης των αντισωμάτων κατά του ιού
Ο οργανισμός αναπτύσσει τρία είδη αντισωμάτων κατά του ιού, τα IgA, IgM και IgG. Η εξέταση διενεργείται μετά από αιμοληψία στον ορό του ασθενούς, αλλά διατίθενται και πιο πρακτικά, γρήγορα τεστ που πραγματοποιούνται με σταγόνα αίματος, με μικρότερη ευαισθησία ή αλλιώς μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων στα αρχικά στάδια της λοίμωξης. Τα αντισώματα IgG αποτελούν την προσαρμοσμένη και εξαιρετικής εξειδίκευσης προς τον ιό αντίδραση του ανοσοποιητικού. Είναι πολύ σημαντικά για την ανάπτυξη μακροχρόνιας ανοσίας και ανοσολογικής μνήμης. Τα αντισώματα IgM παράγονται από το ανοσοποιητικό αρκετά γρήγορα και παρέχουν την άμυνα πρώτης γραμμής. Τα αντισώματα IgA έναντι του SARS-CoV-2 δείχνουν μια πολύ πρόσφατη λοίμωξη από τον ιό. Η μέθοδος με τεστ αντισωμάτων συνιστάται μόνο για επιδημιολογικές μελέτες (prevalence studies) και όχι για την πρωτογενή διάγνωση της λοίμωξης.

 

Δημήτρης Α. Κουντουράς MD, PhD, ιατρικός διευθυντής του Τμήματος Προληπτικής Ιατρικής και Μακροβιότητας του Ομίλου «Βιοϊατρική».
Δημήτρης Α. Κουντουράς MD, PhD, ιατρικός διευθυντής του Τμήματος Προληπτικής Ιατρικής και Μακροβιότητας του Ομίλου «Βιοϊατρική».


Η ανίχνευση του αντιγόνου
Η ανίχνευση του αντιγόνου του ιού δεν είναι προς το παρόν διαθέσιμη σε μεγάλη κλίμακα. Παρουσιάζει όμως σοβαρά πλεονεκτήματα σε σχέση με το τεστ αντισωμάτων, καθότι ανιχνεύει πολύ συγκεκριμένα αντιγόνα του ιού και είναι δυνατό να παραχθεί σε μορφή γρήγορων τεστ, χρήσιμων για την ανίχνευση του ιού σε μεγάλες ομάδες πληθυσμού.


Η μέθοδος «pooling»
Η μέθοδος «pooling», που σημαίνει την ταυτόχρονη ανίχνευση του ιού από πέντε τουλάχιστον δείγματα μαζί, μετά από ανάμειξή τους, χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο για τους σκοπούς της επιδημιολογικής έρευνας. Όταν ένα τέτοιο δείγμα είναι θετικό, ακολουθεί δεύτερη ανάλυση των δειγμάτων σε ατομικό επίπεδο για τη διάκριση των πασχόντων. Το κύριο μειονέκτημά της είναι ότι μια διαδικασία pooling, που περιλαμβάνει δείγματα με χαμηλό ιικό φορτίο, οδηγεί συχνότερα σε ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα.


Στη Βιοϊατρική όλες οι εξετάσεις για τον κορωνοϊό, η επεξεργασία και ανάλυση των δειγμάτων, γίνονται στα ιδιόκτητα πιστοποιημένα εργαστήρια του ομίλου. Για το μοριακό τεστ Covid-19 χρησιμοποιείται σήμερα η τεχνική της μοναδιαίας/εξατομικευμένης ανάλυσης.


Παράλληλα, ο όμιλος παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις σε ιατρικό και τεχνολογικό επίπεδο παγκοσμίως για να εντάξει νέες μεθόδους ανίχνευσης, πάντα με επίκεντρο την ακρίβεια των αποτελεσμάτων και γνώμονα την ασφάλεια. Για την καλύτερη και ασφαλέστερη εξυπηρέτηση των πολιτών το δίκτυο δειγματοληψιών έχει επεκταθεί σήμερα σε 10 σημεία σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Εύβοια, με προοπτική περαιτέρω επέκτασης. Όλες οι εξετάσεις γίνονται σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους με άνεση και διακριτικότητα, και με όλα τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας.