Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ

Τι είναι το «εφέ Ντιντερό» που έχουν νιώσει όλοι οι καταναλωτές κάποια στιγμή στη ζωή τους;

ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ ΠΟΥ ΑΓΟΡΑΖΕΤΕ ΚΑΤΙ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟ, ΠΟΥ ΘΕΛΑΤΕ ΚΑΙΡΟ, ΕΧΕΤΕ ΚΑΝΕΙ ΑΥΤΗ ΤΗ ΣΚΕΨΗ ΚΑΙ ΤΟΣΟ ΟΙ ΨΥΧΟΛΟΓΟΙ, ΟΣΟ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΙ ΝΑ ΠΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΚΕΦΤΕΣΤΕ ΚΑΙ ΝΙΩΘΕΤΕ

Ο Ντιντερό, ο γνωστός φιλόσοφος και εγκυκλοπαιδιστής, πίσω στο 1769, είχε διατυπώσει μία παράξενη θεωρία για το πώς η απόκτηση καινούριων αγαθών, μπορεί τελικά να μας κάνει δυστυχισμένους. 

 

Η θεωρία του ονομάστηκε «εφέ Ντιντερό» και μπορεί τότε να μην ήταν ιδιαίτερα κατανοητή, ωστόσο, στους καιρούς της καταναλωτικής μανίας και του καπιταλιστικού συστήματος έγινε απόλυτα σαφές τι ήθελε να πει ο εγκυκλοπαιδιστής. 

 

Όλα ξεκίνησαν από την επιθυμία του Ντιντερό να αποκτήσει / αγοράσει μία ολοκαίνουρια, κόκκινη, πολυτελή ρόμπα. Και τα κατάφερε. Όμως, την επόμενη στιγμή της απόκτησής της ένιωσε ξαφνικά τεράστια δυστυχία. Ήταν η αντίθεση του ολοκαίνουριου ρούχου με όλα τα υπόλοιπα αντικείμενα που είχε στο σπίτι του, που τον έκανε να νιώσει τόσο άσχημα. 

 

Στη συνέχεια, βάλθηκε να αντικαταστήσει όλα τα παλιά πολυκαιρισμένα έπιπλα του με καινούρια, με πράγματα που, στο σύνολο τους, θα συνυπήρχαν με μία κάποια αρμονία. Ήταν ένας τρόπος για να μετριάσει το αίσθημα δυστυχίας που η σύγκριση προσέδιδε στην ικανοποίηση κάθε νέας του επιθυμίας. Υπερβολικό; Καθόλου. 

 

Είναι ο σημερινός νόμος της παγκόσμιας αγοράς, ο τρόπος με τον οποίο ο καταναλωτής παρακινείται να αποκτήσει κι άλλα αγαθά, προϊόντα ταιριαστά μεταξύ τους που θα τον κάνουν (;) να αισθανθεί πληρότητα, αρμονία στον προσωπικό χώρο του και στα αντικείμενα που τον περιβάλλουν.

 

Ως παράδειγμα, για τον εντοπισμό αυτής της θεωρίας στη σύγχρονη ζωή, οικονομολόγοι, κοινωνιολόγοι και ψυχολόγοι, αναφέρουν ως κορυφαίο το παράδειγμα της Apple. Όταν κυκλοφόρησε το πρώτο i-Phone και σημείωσε τη γνωστή πλέον επιτυχία στην αγορά, οι επικεφαλής του τεχνολογικού κολοσσού ήξεραν τι έπρεπε να ακολουθήσει. 

 

Εξακολούθησαν να βομβαρδίζουν τους καταναλωτές με όλα τα προϊόντα πολυτελείας της εταιρείας -i-Pod, i-Pad, Apple Watch, MacBook, HomePod- και φυσικά τους έπεισαν ότι αυτός είναι ο δρόμος για μια ολοκληρωμένη εμπειρία των προϊόντων τους, το να έχουν αποκτήσει, δηλαδή, όλο των σετ των αγαθών της σειράς. 

 

Άλλο παράδειγμα, αλλά πιο προσιτό οικονομικά; Αυτό της Ikea. Βρίσκεται κανείς στα καταστήματα της για να πάρει ένα αντικείμενο, π.χ., ένα κομοδίνο και ξαφνικά συνειδητοποιεί ότι αυτό σετάρεται καλύτερα με το κρεβάτι, με τη ραφιέρα, τον καλόγερο και πάει λέγοντας. 

 

Όλη η αγορά λειτουργεί έτσι -και πώς θα γινόταν αλλιώς;- προσφέροντας ένα ταιριαστό σύνολο αντικειμένων που δημιουργούν κάτι πέρα από ένα αρμονικό αποτέλεσμα: έναν τρόπο ζωής. Ακόμη κι αν εσείς θέλετε να αγοράσετε ένα πράγμα, δίπλα του υπάρχουν όλα εκείνα που το κάνουν να δείχνει πιο όμορφο, ενταγμένο σε ένα σύνολο και η συνολική εικόνα σας πείθει ότι, ναι, πρέπει να προχωρήσετε και σε άλλες αγορές.

 

Το «εφέ Ντιντερό» έχει αναλυθεί πολλάκις στη σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία. Για παράδειγμα στο βιβλίο " OverSpent America", η συγγραφέας Τζουλιέτ Σορ αναφέρει πως υπάρχει ένας βαθύτατος κυνισμός σ' αυτή την κλιμάκωση των θέλω μας που δεν τελειώνουν ποτέ. Η ίδια υποστηρίζει ότι οι αγορές μας είναι οι φαντασιώσεις μας και αγοράζοντας κάτι, συμβολικά υλοποιούμε τη φαντασίωσή μας. 

 

Να, λοιπόν, τι φαντασιωνόταν ο Ντιντερό, αποκτώντας εκείνη την κόκκινη ρόμπα: ότι η ζωή του θα θυμίζει κάτι λίγο από τις ζωές εύπορων αντρών της εποχής του, που, όμως είχαν όλο το σετ της ευμάρειας τακτοποιημένο. Δυστυχώς, τότε, όμως, ο Ντιντερό μπορούσε να καλύψει μόνο την ανάγκη της ρόμπας και γι' αυτό η τοποθέτησή της μέσα στο δικό του φτωχό σπιτικό έμοιαζε με παραφωνία. 

 

Αυτό που θα μπορούσε να είναι ένδειξη μιας πλούσιας ζωής καταντούσε υπενθύμιση της αδυναμίας του να εξασφαλίζει άμεσα μια τέτοια. Και εκεί η δυστυχία είχε κάνει μόλις την εμφάνισή της... 

 

«Ήμουν ο κύριος της παλιάς μου ρόμπας, αλλά είμαι σκλάβος της καινούριας μου», είχε γράψει σχετικά και είχε δίκιο. Με την παλιά δεν φοβόταν μήπως λερωθεί, κάνοντας δουλειές, δεν είχε πρόβλημα να τη χρησιμοποιήσει ως ξεσκονόπανο των βιβλίων του, που λέει ο λόγος. Η καινούρια απαιτούσε έναν τρόπο ζωής που απλώς δεν μπορούσε να υποστηρίξει... 

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ρώτα με Ό,τι Θες: O Γιώργος Μαυρίδης απαντά στις ερωτήσεις του κοινού
Ο παρουσιαστής και tattoo artist μιλάει για τατουάζ, εκπομπές, ταξίδια, τη μάχη με τον κορωνοϊό, τον Πάοκ, τη δυσλεξία, τα αγγλικά του κ.α.
Οι διαφορετικές «σιωπές»: Ένας ψυχολόγος εξηγεί το πώς η σιωπή διδάσκεται στην κοινωνία
Ο ψυχολόγος και Επιστημονικός Υπεύθυνος/ Διευθυντής Εκπαίδευσης στο Εκπαιδευτικό Κέντρο EDIFY της ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ, Ηλίας Ραφαήλ, μιλά για όλους τους λόγους που οι άνθρωποι σιωπούν σε περιπτώσεις βίας και παρενόχλησης.
Ωραία Πράγματα: Το νόημα της ζωής
Μια εμψυχωτική και απολαυστική αναζήτηση του νοήματος της ζωής μας, στο podcast που ΙΣΩΣ σας φτιάξει τη διάθεση
Κρίσεις πανικού: ο μηχανισμός μιας ψυχικής επιδημίας του 21ου αιώνα
Με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο «Πανικός - H μεγάλη εξέγερση μέσα μας», ο ψυχίατρος Κώστας Γκοτζαμάνης εξηγεί.
Η παράξενη σχέση ανάμεσα στον Covid-19 και τον ύπνο
Ο κορωνοϊός μπορεί να προκαλέσει αϋπνία και μακροχρόνιες αλλαγές στο νευρικό μας σύστημα. Μπορεί, όμως, ο ύπνος να είναι το κλειδί για τον τερματισμό της πανδημίας;
Η καινοτομία στην υπηρεσία της υγείας
Στη Sanofi, η καινοτομία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι των δραστηριοτήτων της.
Βλέπουν τα κορίτσια πορνό; Μια 28χρονη εξομολογείται.
Άραγε τα κορίτσια παρακολουθούν πορνό; Κι αν ναι, γιατί δεν μιλάνε ελεύθερα γι' αυτό; Είναι τα βίντεο ερωτικού περιεχομένου ένας τρόπος να μάθουμε για το σεξ; Ή μήπως είναι τελείως εκτός πραγματικότητας;
«Μην Αμελείς!» Η ανάγκη της τακτικής παρακολούθησης των χρόνιων νοσημάτων
Το βίντεο ευαισθητοποίησης της Εταιρείας Μελέτης Παραγόντων Κινδύνου για Αγγειακά Νοσήματα (ΕΜΠΑΚΑΝ) για τα χρόνια νοσήματα.
Η ομάδα του ΙΑΣΩ Παίδων έχει όλες τις απαντήσεις για τη νόσο Kawasaki
Η παιδίατρος Κατερίνα Αγραφιώτου, διευθύντρια της Β' Παιδιατρικής Κλινικής του ΙΑΣΩ Παίδων, εξηγεί τι ακριβώς είναι η νόσος Kawasaki.
Η τέλεια ομορφιά. Του Στέφανου Ξενάκη
Μεγάλη ιστορία να σε περιποιείσαι. Νομίζω, η σημαντικότερη της ζωής σου.
«Απεριόριστη Ανάσα - Be a life Donor»: Εκστρατεία για δωρεά oργάνων από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Κυστικής Ίνωσης
Στο πλαίσιο της εκστρατείας καλείται ο κάθε πολίτης να κάνει εγγραφή ως Δωρητής Οργάνων, και στη συνέχεια να αναρτήσει μια φωτογραφία στην ιστοσελίδα που έχει δημιουργηθεί για το σκοπό αυτό.
«Δώσε ανάσα στη ζωή σου» και με την πρώτη ανεξήγητη δύσπνοια επισκέψου τον γιατρό σου
Η πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Ασθενών με Πνευμονική Υπέρταση Ιωάννα Αλυσανδράτου μας μιλά για όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε.
Βήχας, φτέρνισμα και μπουκωμένη μύτη δεν οφείλονται μόνο στον κορωνοϊό
Καθώς προχωράμε προς τον χειμώνα παρουσιάζουν έξαρση οι εποχικές ιώσεις.
Τα επιστημονικά δεδομένα για τη νικοτίνη και τις βλάβες από το κάπνισμα
Την καύση του καπνού υποδεικνύουν οι επιστήμονες ως τη βασική αιτία της βλάβης που δημιουργείται από το κάπνισμα.
Caroline Wozniacki: Η πρωταθλήτρια του τένις μιλά για τον αγώνα της με τη ρευματοειδή αρθρίτιδα
Η ιστορία της εμπνέει κάθε γυναίκα που ζει με ένα χρόνιο ρευματολογικό νόσημα ώστε να το μετατρέψει σε πλεονέκτημα.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή