Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Η πόλη αποτελεί ένα είδος ερωμένης που καθημερινά βγαίνουμε ραντεβού μαζί της

Ξέρουμε τις μοναξιές κάποιων παραλιακών δρόμων, την ξετρελαμένη πολυκοσμία των σικ βραδυνάδικων, μυστικές κρύπτες της νύχτας και κοσμικά καφενεία της ημέρας. Εκείνο που δεν σκεπτόμαστε είναι ότι στα μύχια διατηρούμε ένα παρήγορο απόθεμα της πόλης. Όπου κι αν βρεθούμε, όπως κι αν βρεθούμε, η πόλη δεν μας εγκαταλείπει.

Πόλεις δεν υπήρχαν στην Ευρώπη, αλλά και απανταχού της υφηλίου, όλες ξεπήδησαν από τα χωριά. Το χωρίον δήλωνε το χωράφι του αγρότη, άρα στην πόλη, όπου συγκεντρώνονταν σιγά σιγά οι πληθυσμοί, κάτι διαφορετικό επωαζόταν. Το χρήμα, το εμπόρευμα και ο έμπορος μπορούν να θεωρηθούν ιδρυτές της πολυκοσμίας που άρχισε να αυτονομείται από τις άμεσες ανάγκες της γης και από γεωπόνος εξελίχθηκε σε θαλασσοπόνο, ταξιδεύτρια και κερδοσκόπο. Ο αγροίκος ήταν ο άνθρωπος ξωμάχος, που μαχόταν έξω, στο ξώμπουργκο, σε αντίθεση με τον άνθρωπο της χώρας, που εργαζόταν μεν αλλά ανακάλυψε και τις απολαύσεις της σχόλης - άρα και τα αστεία (άστυ) και τα χωρατά.

 

Στον σημερινό πρωτευουσιάνο, ο οποίος κυκλοφορεί μέσα στην πόλη του με την αίσθηση ότι δεν του λείπει τίποτα (νερό, τροφή, στέγη, χρήμα, νοσοκομεία, σχολεία, αναψυκτήρια), δύσκολα μπορούμε να διαγνώσουμε αυτήν τη λησμονημένη αρχαιολογία. Κανείς δεν υποψιάζεται ότι κάτω από τις μεγάλες λεωφόρους θάφτηκαν σταροχώραφα, ότι κάτω από οικοδομικά τετράγωνα μπαζώθηκαν ποτάμια, ότι όλη η πόλη τέλος πάντων κάποτε ήταν βοσκοτόπια και κυνηγότοποι. Αλλά η μεγάλη ευτυχία στη μεγαλούπολη, πέρα από τα υλικά αγαθά και δαιμόνια, είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι.

 

Κανείς δεν υποψιάζεται ότι κάτω από τις μεγάλες λεωφόρους θάφτηκαν σταροχώραφα, ότι κάτω από οικοδομικά τετράγωνα μπαζώθηκαν ποτάμια, ότι όλη η πόλη τέλος πάντων κάποτε ήταν βοσκοτόπια και κυνηγότοποι. Αλλά η μεγάλη ευτυχία στη μεγαλούπολη, πέρα από τα υλικά αγαθά και δαιμόνια, είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι.

 

Μεγάλη φιλολογία αναπτύχθηκε κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα γύρω από το πρόσωπο του επαρχιώτη που επιτέλους καταφθάνει στην πόλη. Εμβληματική μορφή ήταν ο Ρουσώ. Φευγάτος από την Ελβετία και μέγας περιπατητής, θα φτάσει κάποτε στο Παρίσι σαν προσκυνητής. Για την ακρίβεια, η άφιξή του δήλωνε τον άνθρωπο που αναζητεί τη μοίρα του ανάμεσα σε ένα άγνωστο πλήθος· η σημερινή συνθήκη δεν διαφέρει. Πηγαίνουμε στις μεγαλουπόλεις διότι εκεί υπάρχει εν δυνάμει το ίδιο μας το πρόσωπο που εκτός των τειχών αδυνατεί να ανθοφορήσει.

 

Να είναι κανείς άγνωστος μεταξύ αγνώστων αποτελούσε νεοφανή κατάσταση. Όπου τα μάτια είναι πολλά, δεν βλέπουν, αντίθετα, τα λίγα μάτια της επαρχίας διακρίνουν τα πάντα. Άρα δεν είναι υπερβολή αν πούμε ότι ο επαρχιώτης μεταναστεύει για να σωθεί από τα μάτια που τον κατασκοπεύουν μέρα νύχτα. Άλλωστε γιατί το αστυνομικό μυθιστόρημα μόνο στις πόλεις θα μπορούσε να σκηνοθετηθεί; Ο παραβάτης θέλει να είναι άγνωστος, διαβάτης χωρίς ταυτότητα, να μη διεγείρει την προσοχή, να βλέπει άλλα να μην τον βλέπουν. Μέσα στο αχανές Λονδίνο το έγκλημα τελεσφορεί, αναδιπλώνεται, αξιοποιεί το χρόνο του εκ του αφανούς. Στην κωμόπολη είσαι δαχτυλοδεικτούμενος, εκεί ακόμα και οι τοίχοι είναι διάφανοι, ενώ μέσα στο μέγα πλήθος η απομόνωση σε κάνει να επιστρέφεις στον εαυτό σου για να αντλήσεις δύναμη από το εγώ σου.

 

Πολλοί νέοι που καταφθάνουν στην Αθήνα το πρώτο που κάνουν είναι να πλέξουν το εγκώμιο της πολυκοσμίας. Εθισμένοι στην υπνοβατική επαρχία όπου οι κινήσεις έχουν καταμετρηθεί και η επανάληψη λαμβάνει διάσταση προσωπικής δυστυχίας, κινούμενοι πλέον μέσα σε εκατοντάδες χιλιάδες και εκατομμύρια συμπολίτες, αισθάνονται ότι αναγεννήθηκαν. Πώς να μη λατρέψουν τη διαφορά και την ανανεούμενη επανάληψη! Παντού τα πάντα αλλά συνάμα όλα καινούργια. Καθένας αξίζει επειδή είναι ένας και δεν αξίζει επειδή είναι μόνο ένας. Η απλή κίνηση στους κεντρικούς δρόμους προσφέρει την αίσθηση του απείρου.

 

Ως εκ τούτου, φαίνεται ευνόητο ότι ο αρτισύστατος Αθηναίος πρωταγωνιστεί σε φιλοδοξία. Μεγάλη τύχη να ξεκινάς από το μηδέν. Να είσαι μηδέν. Να έχεις κάτι να ζηλέψεις μέχρι τρέλας. Οπότε τάχιστα η πόλη μεταμορφώνεται σε μεγάλη γκανιότα. Ευκαιρίες, σχέσεις, πρόσωπα, φιλίες, συμμαχίες και αντιπάθειες ζώνουν τον φιλόδοξο, ο οποίος ανακαλύπτει με πόνο ότι η αρχική ευεργετική του ανωνυμία τώρα πια αποτελεί φριχτό ελάττωμα. Ενώ χαιρόταν που δεν τον ήξεραν, τώρα δυστυχεί για τον ίδιο λόγο. Χωρίς όνομα δεν είναι τίποτα, το πρόσωπό του δεν θυμίζει τίποτα ιδιαίτερο. Άρα πρέπει πάση θυσία να γίνει ιδιαίτερος, να τον αναφέρουν ονομαστί, να περάσει από την αφάνεια στη διασημότητα. Μιλήστε για μένα, κάντε με να νιώθω «κάποιος»!

 

Αλλά πέρα από το δράμα του αριβίστα που θέλει να πατήσει σε ψηλό σκαλί, η πόλη αποτελεί ένα είδος ερωμένης που καθημερινά βγαίνουμε ραντεβού μαζί της. Ξέρουμε τις μοναξιές κάποιων παραλιακών δρόμων, την ξετρελαμένη πολυκοσμία των σικ βραδυνάδικων, μυστικές κρύπτες της νύχτας και κοσμικά καφενεία της ημέρας. Εκείνο που δεν σκεπτόμαστε είναι ότι στα μύχια διατηρούμε ένα παρήγορο απόθεμα της πόλης. Όπου κι αν βρεθούμε, όπως κι αν βρεθούμε, η πόλη δεν μας εγκαταλείπει. Δεν είναι συμπτωματικό ότι σιγά σιγά όλοι μιλάμε με τον ίδιο τρόπο, καταλαβαίνουμε τα ίδια και σιχαινόμαστε επίσης τα ίδια. Οι πρωτευουσιάνοι συνιστούν «φυλή». Τα καλοκαίρια, όταν όλοι παίρνουν άδεια από τη σημαία και ξενιτεύονται στα νησιά, ένα μόνο σκέπτονται· ότι θα επιστρέψουν. Σε περιπτώσεις αιφνίδιων θαλασσοταραχών ή καθυστερήσεις πλοίων, διαβάζει κανείς στο πρόσωπό τους μιαν ειδική πικρία: Για μερικές ώρες νιώθουν ότι τους καταδίκασαν σε επαρχιακή κράτηση. Μέγιστη προσβολή!

 

Οι ρεαλιστές βέβαια, που έχουν το μυαλό πεσκέσι, γνωρίζουν ότι η πόλη αγκαλιάζει τούς πάντες, αλλά δεν αγαπά κανέναν. Πιο σωστά, δεν ανήκει σε κανέναν. Αυτό που προδίδει τους θνητούς είναι ο χρόνος. Τα οικοδομήματα της πόλης παραμένουν, αλλά ο χρόνος ξεπροβοδίζει όλα τα έμψυχα. Δρόμοι, πλατείες, χώροι θα μείνουν εκεί που ήταν. Πώς να φανταστείς μια πόλη όπου όλοι θα πέθαιναν ξαφνικά; Και όμως όλοι πεθαίνουν με τη σειρά τους, συνειδητοποιώντας ότι έζησαν σε πολυτελή σαρκοφάγο.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η μαγική ώρα της Θεσσαλονίκης
Ένα φωτορεπορτάζ από την πιο όμορφη στιγμή της μέρας στην πόλη του Θερμαϊκού.
Εξερευνώντας το Μπρόνξ
Ο φωτογράφος Edwin J. Torres ανακαλύπτει την απίστευτη, κρυφή γοητεία της παλιάς γειτονιάς του
Ο Πειραιάς στην δεκαετία του '80 - '90
Ένα φωτογραφικό ρεπορτάζ του Σπύρου Στάβερη
Sabaudia, η πόλη σύμβολο της φασιστικής ουτοπίας
Σαν βγαλμένη μέσα από τη μεταφυσική ζωγραφική του Ντε Κίρικο
H έγχρωμη Kωνσταντινούπολη του 1963 με τη μαγική μουσική του Μάνου Χατζιδάκι
Mια σύνθεση από σκηνές του «Τοp Kapi» που δέιχνει μια εξιδανικευμένη, γοητευτική εικόνα της παλιάς Πόλης
Οι μητροπόλεις του 2029, έτσι όπως τις οραματίζονται τα videogames
Από τους κρεμαστούς κήπους του Ρίο ως τις αχανείς φτωχογειτονιές του Blackpool
Ένα βήμα πίσω από το λιμάνι του Πειραιά, σήμερα
Όσα μπορεί να εντοπίσει το μάτι μιας αρχιτέκτονα στη γειτονιά που μοιάζει ολόκληρη με σκηνικό παλιάς ελληνικής ταινίας
Nέα Υόρκη: Ακόμα ένα καλοκαίρι στην μεγάλη πόλη
Στην πολύ μεγάλη πόλη, τη Νέα Υόρκη
Η ζωή σε μία από τις πιο απομονωμένες, μολυσμένες, παγωμένες και πλούσιες πόλεις του κόσμου
Η αρκτική βιομηχανική πόλη του Norilsk είναι σίγουρα μία πόλη των άκρων
Από τα Αναφιώτικα ως την Μάνδρα: η ιστορία των αυθαίρετων της Αττικής
Από τα Αναφιώτικα και τη Μικρασιατική Καταστροφή μέχρι την «ισοπέδωση» της Μάνδρας: Ένα φαινόμενο με βαθιές ιστορικές ρίζες που εξελίσσεται εδώ και πάνω από έναν αιώνα στον ελλαδικό χώρο
Albergo Diffuso: Το επιχειρηματικό μοντέλο που έσωσε από τον αφανισμό ένα χωριό - φάντασμα
Πριν από μερικά χρόνια ένας δαιμόνιος Ιταλός αποφάσισε να αναστήσει ένα μεσαιωνικό χωριό από τα συντρίμμια των σεισμών. Και τα κατάφερε χάρη σε μία πανέξυπνη επιχειρηματική ιδέα
Εγώ, ο ξένος
«Μία φούχτα χώμα να κρατώ και, να σωθώ μ’ εκείνο».
H αιγυπτιοποίηση της Αλεξάνδρειας και το σκόρπισμα των Ελλήνων
Ένα συναρπαστικό απόσπασμα από το εξαντλημένο βιβλίο του Philip Mansel, «Λεβάντε», που περιγράφει γλαφυρά το φυλλορόϊσμα της κοσμοπολίτικης Αλεξάνδρειας και την παρακμή της «αγαπημένης πολιτείας»
Ανάμεσα στον ήλιο και τη θάλασσα: Η πιό μοναχική βιβλιοθήκη του κόσμου
Μια επίσκεψη στην παραθαλάσσια βιβλιοθήκη της κινεζικής πόλης Ναντάϊε, ένα μοντερνιστικό οικοδόμημα εμπνευσμένο από τους πίνακες του Andrew Wyeth και σχεδιασμένο από τον Gong Dong του Vector Architect
3 σπάνιες φωτογραφίες της παλιάς Θεσσαλονίκης
3 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
"Οποτε επισκεφτομαι την Αθηνα νοιωθω οτι εχουνε βγαλει την μανα μου στο πεζοδρομιο".

Κορνηλιος Καστοριαδης
avatar Γράφων 15.3.2018 | 17:05
"Λες και σ' είχαν άχτι και σε κάναν στάχτη, σα γριά μ' αχτένιστα μαλλιά" Αιμ. Σαββίδης (1946)
https://www.youtube.com/watch?v=U_1dGZVBAR8

Στην ταράτσα μου έχω γαζία και γιασεμί. Η Αθήνα είναι ο τόπος καταγωγής μου και ο προορισμός μου. Θα την ομορφύνουμε...
avatar Βεβαιως 22.4.2018 | 23:50
Η σαν θαλαμος νοσοκομειου και κοιταμε να βγουμε.
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή