— Η πανδημία του κορωνοϊού επιδείνωσε την ψυχική υγεία των πολιτών και άφησε ανοιχτές πληγές που θα αργήσουν να επουλωθούν. Ποιες ηλικιακές ή πληθυσμιακές ομάδες υφίστανται τις μεγαλύτερες επιπτώσεις;
Δεν υπάρχει άνθρωπος που δεν επηρεάστηκε από την πανδημία και δεν είναι τυχαίο ότι αυξήθηκαν τα ψυχοφάρμακα και τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και γυναικοκτονιών. Οι ηλικιωμένοι βιώσαν τη μοναξιά, την ανασφάλεια, την απομόνωση, τον φόβο της νόσησης με Covid-19. Παιδιά και έφηβοι ένιωσαν να βγαίνουν από τα νερά τους. Αισθάνθηκαν ανασφάλεια, άγχος, φόβο μη χάσουν γνώριμα πρόσωπα, ανησυχία για το μέλλον της οικογένειάς τους, ταραχή, απαισιοδοξία. Σε αυτές τις ομάδες ανήκουν και οι άνθρωποι της υγείας που βίωσαν πρωτόγνωρες καταστάσεις, οι συμπολίτες μας που νόσησαν και οι οικογένειες που έχασαν δικούς τους ανθρώπους.
Η αντιμετώπιση αυτών των περιστατικών δεν μπορεί να γίνει μονοσήμαντα, επειδή δεν έχουν όλες οι περιπτώσεις το ίδιο κοινωνικό περίγραμμα και τις ίδιες ψυχολογικές αφετηρίες.
— Πώς επενέβη το υπουργείο Υγείας για να στηρίξει τους ανθρώπους που δοκιμάστηκαν;
Σηκώσαμε τα μανίκια άπαντες σε μια προσπάθεια να ανταποκριθούμε στις χιλιάδες ανάγκες που δημιουργήθηκαν. Μία από τις πρώτες δράσεις μας ήταν να θέσουμε σε λειτουργία την τηλεφωνική γραμμή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης 10306, η οποία λειτουργεί δωρεάν για όλους και ενισχύθηκε ώστε να υποστηρίζει αποτελεσματικά τις ανάγκες παιδιών και εφήβων. Παράλληλα, υλοποιούμε δράσεις όπως η ψυχολογική υποστήριξη σε ασθενείς με Covid-19 και σε συγγενείς τους, σε ασθενείς με χρόνιες παθήσεις και πάσχοντες από καρκίνο, σε παιδιά και εφήβους, εκπαιδευτικά προγράμματα σε όσους έχουν την επιμέλειά τους και σε επαγγελματίες από τον χώρο της υγείας κ.ά.
— Τα παιδιά δέχτηκαν πολλαπλό πλήγμα, μαζί με την ασύμμετρη εισβολή του διαδικτύου στη ζωή τους. Πώς τα βοηθάμε ώστε αντιμετωπίσουν τους ιντερνετικούς κινδύνους;
Το διαδίκτυο αποτελεί τη σύγχρονη εξάρτηση που εξαπλώνεται με γρήγορους και ύπουλους τρόπους. Σύμφωνα με μελέτες του ΕΚΠΑ, οι συμπεριφορές διαδικτυακής εξάρτησης φτάνουν το 62,7% στον εφηβικό πληθυσμό, έναντι 40% προ καραντίνας, με περίπου το 20% να εκδηλώνει σοβαρή παραίτηση από καθημερινές υποχρεώσεις και δραστηριότητες. Στα μείζονος σημασίας έργα μας περιλαμβάνεται η νέα, επταετής, συνολικού ύψους 84 εκατ. ευρώ, προγραμματική σύμβαση για τη λειτουργία των κέντρων πρόληψης των εξαρτήσεων (ναρκωτικά, αλκοόλ, διαδίκτυο) στους δήμους, με το υπουργείο Εσωτερικών, την ΕΕΤΑΑ, την ΚΕΔΕ και τον ΟΚΑΝΑ για την υλοποίηση δράσεων που αφορούν ιδιαίτερα παιδιά και εφήβους. Επιπλέον, αναπτύσσουμε πλατφόρμα τηλεψυχιατρικής και τηλεσυμβουλευτικής για όλες τις δημόσιες παιδοψυχιατρικές κλινικές και τα κέντρα ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων σε συνεργασία με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και την ΗΔΙΚΑ, με στόχο την παροχή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και θεραπευτικής εξ αποστάσεως.
— Τον τελευταίο καιρό γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες εγκλημάτων που δείχνουν τη βαριά ψυχοπαθολογία των δραστών. Υπάρχουν δράσεις που μπορούν να γίνουν ώστε να αντιμετωπιστεί το κύμα της αναίτιας βίας;
Πρώτα απ’ όλα, να ξεκαθαρίσω ότι οι ψυχικά ασθενείς δεν είναι δυνάμει παραβατικοί ή εγκληματίες. Η αντιμετώπιση αυτών των περιστατικών δεν μπορεί να γίνει μονοσήμαντα, επειδή δεν έχουν όλες οι περιπτώσεις το ίδιο κοινωνικό περίγραμμα και τις ίδιες ψυχολογικές αφετηρίες. Γι’ αυτό και η στρατηγική μας με το σύνολο των πολιτικών που εφαρμόζουμε, από την υπόθεση των εξαρτήσεων και της ψυχολογικής υποστήριξης μέσω ανοιχτής τηλεφωνικής γραμμής μέχρι τις συνεργασίες με τους κοινωνικούς φορείς, τα ιδρύματα αλλά και τη διεθνή κοινότητα, στόχο έχει να βοηθήσει τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν τις ψυχολογικές επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης, προλαβαίνοντας έτσι τυχόν επιδείνωση της ψυχικής τους υγείας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Στόχος είναι να μη μένει κανείς αβοήθητος.
