Τα επιστημονικά δεδομένα για τη νικοτίνη και τις βλάβες από το κάπνισμα

Τα επιστημονικά δεδομένα για τη νικοτίνη και τις βλάβες από το κάπνισμα Facebook Twitter
Φωτ.: Shutterstock
0



ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ της επιστημονικής έρευνας σχετικά με τις συνέπειες του καπνίσματος, εξακολουθεί να υπάρχει η αντίληψη ότι η νικοτίνη είναι ο βασικός ένοχος. Όμως το κυρίως ζήτημα όσον αφορά τα προβλήματα που προκαλεί το τσιγάρο εντοπίζεται στην καύση, κατά τη διάρκεια της οποίας σχηματίζονται πολλές επιβλαβείς ή δυνητικά επιβλαβείς χημικές ουσίες. Παρ' όλα αυτά, δεν θα πρέπει να μείνει η εντύπωση ότι η νικοτίνη είναι ακίνδυνη, καθώς παραμένει μια εθιστική ουσία.

— Τι γνωρίζουμε για τη νικοτίνη;

Η νικοτίνη είναι το πιο γνωστό συστατικό που περιέχει το φυτό του καπνού, ενώ αποτελεί το βασικό συστατικό των θεραπειών υποκατάστασης που έχουν σχεδιαστεί για να βοηθήσουν τους καπνιστές να διακόψουν το κάπνισμα. Στην ίδια οικογένεια με το φυτό του καπνού (βλ. οικογένεια Solanaceae) περιλαμβάνονται επίσης οι ντομάτες (~332 ng νικοτίνης ανά τεμάχιο κατά μέσο όρο), οι πατάτες (~675 ng) και οι μελιτζάνες (~525 ng).

Η έρευνα εκτιμά ότι ο μέσος άνθρωπος λαμβάνει περίπου 1.400 ng νικοτίνης καθημερινά μέσω της τροφής. Αντίστοιχα, ένα μόνο τσιγάρο περιέχει ~12 mg νικοτίνης, δηλαδή 18 χιλιάδες φορές περισσότερη νικοτίνη από μια πατάτα, κατά μάζα. Αλλά μόνο ένα κλάσμα (<2 mg) αυτής της νικοτίνης μεταφέρεται στο αέριο του καπνού ενός τσιγάρου με την καύση.

Οι καπνιστές που δεν μπορούν να διακόψουν αυτήν τη βλαβερή συνήθεια θα μπορούσαν να πάρουν τη νικοτίνη που χρειάζονται από εναλλακτικά προϊόντα, τα οποία δεν κάνουν καύση, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν ένα μειωμένο προφίλ κινδύνου.


— Τι ακριβώς προκαλεί η νικοτίνη στον εγκέφαλό μας;

Χρειάζεται λίγος χρόνος (από περίπου 10'' για το τσιγάρο έως και μία ώρα για τα επιθέματα νικοτίνης) μετά την έναρξη χρήσης για να φτάσει η νικοτίνη στον εγκέφαλο. Μόλις εισέλθει στον εγκέφαλο, η νικοτίνη μπορεί να διεγείρει και τελικά να επηρεάσει τις βραχυπρόθεσμες λειτουργίες του εγκεφάλου, όπως το συναίσθημα, τη μάθηση και τη μνήμη.

Η δράση της νικοτίνης στον εγκέφαλο μπορεί επίσης να προκαλέσει φυσιολογικές επιδράσεις εκτός του εγκεφάλου. Για παράδειγμα, απελευθερώνεται η αγγελιοφόρος επινεφρίνη στην κυκλοφορία του αίματος, οδηγώντας σε προσωρινή στένωση των αιμοφόρων αγγείων, υψηλότερη αρτηριακή πίεση και αυξημένο καρδιακό ρυθμό.

Τέλος, η χρόνια έκθεση στη νικοτίνη έχει ως αποτέλεσμα την ανοχή, δηλαδή μειωμένη απόκριση στην ίδια δόση νικοτίνης, και την ευαισθητοποίηση, η οποία είναι μια αυξημένη απόκριση στην ίδια δόση νικοτίνης. Αυτές οι αλλαγές στην απόκριση στηρίζουν την ανάπτυξη της εξάρτησης και μπορούν να οδηγήσουν σε προσωρινά συμπτώματα στέρησης όταν κάποιος προσπαθεί να σταματήσει το κάπνισμα.


— Πόση νικοτίνη παίρνουμε ανάλογα με τι προϊόν χρησιμοποιούμε;

Με το τσιγάρο, τα μέγιστα επίπεδα νικοτίνης του αίματος επιτυγχάνονται σε περίπου έξι έως δέκα λεπτά. Στη συνέχεια, το επίπεδο της νικοτίνης πέφτει περίπου κατά το ήμισυ κάθε δύο ώρες κατά μέσο όρο. Οι περισσότερες θεραπείες υποκατάστασης νικοτίνης (NRTs) δεν παρέχουν το ίδιο φαρμακοκινητικό προφίλ με το συμβατικό τσιγάρο, επομένως είναι λιγότερο πιθανό να ικανοποιήσουν την ανάγκη του καπνιστή για νικοτίνη.


Αντιθέτως, για άλλα προϊόντα πρόσληψης νικοτίνης, όπως αυτά της θέρμανσης καπνού, έρευνες δείχνουν ότι δημιουργούν ένα προφίλ επιπέδων νικοτίνης παρόμοιο με αυτό του τσιγάρου. Σύμφωνα με δύο μελέτες στην Ιαπωνία, η μέγιστη συγκέντρωση νικοτίνης στο αίμα εμφανίστηκε περίπου έξι λεπτά μετά την έναρξη χρήσης του προϊόντος, ξεπέρασε το επίπεδο του 88%, που επιτυγχάνεται με το συμβατικό τσιγάρο, και έχει πιθανότητες να πλησιάσει στο 100%, καθώς ο καταναλωτής εξοικειώνεται περισσότερο με τη χρήση αυτών των προϊόντων.


— Η μείωση της βλάβης και η μεγάλη ευκαιρία που αντιπροσωπεύει;

Η διακοπή του καπνίσματος παραμένει ο καλύτερος τρόπος για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ασθενειών που σχετίζονται με αυτό. Οι υπολογισμοί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας όμως είναι ότι 1 δισεκατομμύριο άτομα μέχρι το 2025 θα συνεχίσει να καπνίζει. Τι θα γίνει με αυτούς; Αρκετοί φορείς στον χώρο της δημόσιας υγείας παγκοσμίως συμφωνούν ότι οι πολιτικές που στηρίζουν τη μείωση της βλάβης από το κάπνισμα είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Δηλαδή λένε ότι οι καπνιστές που δεν μπορούν να διακόψουν αυτήν τη βλαβερή συνήθεια θα μπορούσαν να πάρουν τη νικοτίνη που χρειάζονται από εναλλακτικά προϊόντα, τα οποία δεν κάνουν καύση, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν ένα μειωμένο προφίλ κινδύνου.

0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΠΕΞ Body lotion, body cream ή body balm; Οι υφές επαναπροσδιορίζουν την περιποίηση σώματος

Υγεία & Σώμα / Body lotion, body cream ή body balm;

Η περιποίηση σώματος περνά σε μια πιο εξειδικευμένη εποχή, όπου η υφή, αντί για λεπτομέρεια, αποτελεί βασικό κριτήριο επιλογής. Από τις ανάλαφρες φόρμουλες μέχρι τις πιο συμπυκνωμένες συνθέσεις, κάθε προϊόν ανταποκρίνεται σε διαφορετική ανάγκη της επιδερμίδας.
ΕΦΗ ΑΝΕΣΤΗ
Essences: τι είναι και γιατί έχουν μπει για τα καλά στη σύγχρονη περιποίηση;

Υγεία & Σώμα / Essences: Tι είναι τελικά, πού τοποθετούνται και έχουν λόγο ύπαρξης;

Από τα ράφια του κορεάτικου skincare μέχρι τις πιο ηχηρές νέες κυκλοφορίες της δυτικής αγοράς, αυτό το προϊόν διεκδικεί όλο και περισσότερο χώρο στην καθημερινή ρουτίνα, κάνοντας τη διαφορά.
ΕΦΗ ΑΝΕΣΤΗ
Μαγνήσιο: Γιατί είναι τόσο δημοφιλές; Ένας γιατρός απαντά

HEALTHY PEOPLE / Μαγνήσιο: Γιατί είναι τόσο δημοφιλές; Ένας γιατρός απαντά

Το μαγνήσιο θεωρείται από πολλούς ειδικούς το σημαντικότερο συμπλήρωμα διατροφής για τη συνολική υγεία, καθώς συμβάλλει στη βελτίωση του ύπνου, της διάθεσης και της μεταβολικής λειτουργίας, ενώ μπορεί να βοηθήσει σε πολλές συχνές παθήσεις.
THE LIFO TEAM
«Τρώω το ίδιο, αλλά παχαίνω»: Τι συμβαίνει με το βάρος στην περιεμμηνόπαυση; Ο Δρ Πανταζής απαντά.

HEALTHY PEOPLE / «Περιεμμηνόπαυση: Γιατί παχαίνω ενώ τρώω το ίδιο;»

Δεν είναι ιδέα σας. Δεν είναι «η ηλικία». Και σίγουρα δεν είναι έλλειψη πειθαρχίας. Αν βλέπετε το σώμα σας να αλλάζει ενώ τρώτε όπως πάντα, η απάντηση βρίσκεται βαθιά στον μεταβολισμό και στις ορμονικές ανατροπές της περιεμμηνόπαυσης. Ο γιατρός μεταβολικής ιατρικής, Στέλιος Πανταζής εξηγεί.
THE LIFO TEAM
«Μη με λες τεμπέλη»: Όλη η αλήθεια για τις μαθησιακές δυσκολίες

Ψυχή & Σώμα / «Μη με λες τεμπέλη»: Όλη η αλήθεια για τις μαθησιακές δυσκολίες

Πίσω από μαθησιακές δυσκολίες δεν υπάρχουν «ταμπέλες» αλλά παιδιά που προσπαθούν, και συχνά παρεξηγούνται. Η δρ. Ελένη Λιβανίου εξηγεί τι σημαίνει να μαθαίνεις διαφορετικά και πώς μπορούμε να προστατεύσουμε ένα παιδί από το στίγμα.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Ενέσιμα αδυνατίσματος: Έχουν παρενέργειες; Ο γιατρός της LiFO απαντά

HEALTHY PEOPLE / Ενέσιμα αδυνατίσματος: Έχουν παρενέργειες; Ο γιατρός της LiFO απαντά

Τα ενέσιμα φάρμακα για την παχυσαρκία υπόσχονται εντυπωσιακά αποτελέσματα, όμως τι πραγματικά γνωρίζουμε για τις παρενέργειες; Πόσο συχνές είναι, γιατί εμφανίζονται και –κυρίως– πώς μπορούμε να τις προλάβουμε; Ο γιατρός μεταβολικής ιατρικής Στέλιος Πανταζής εξηγεί τι πρέπει να γνωρίζει όποιος σκέφτεται να ξεκινήσει θεραπεία.
ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΑΝΤΑΖΗΣ
Μπορούν οι κρέμες ματιών με καφεΐνη να φωτίσουν τους μαύρους κύκλους;

Υγεία & Σώμα / Mπορούν οι κρέμες ματιών με καφεΐνη να διώξουν τους μαύρους κύκλους;

Αν και το μακιγιάζ έχει εξελιχθεί, λειτουργώντας καλυπτικά, η ευαίσθητη περιοχή κάτω από τα μάτια παραμένει δύσκολη πίστα, στην οποία η καφεΐνη δίνει τη λύση. Βρήκαμε 5 προϊόντα που το αποδεικνύουν.
ΕΦΗ ΑΝΕΣΤΗ
«Θα ξεκινήσω από Δευτέρα» (και άλλες ιστορίες αυτο-ακύρωσης)

Ψυχή & Σώμα / «Θα ξεκινήσω από Δευτέρα» και άλλες ιστορίες αυτο-ακύρωσης

Οι προσωπικές δεσμεύσεις είναι συχνά οι πρώτες που προδίδουμε. Η διδάκτωρ υπαρξιακής ψυχολογίας Ιάνθη Σταυροπούλου μιλά για την αναβλητικότητα, την εσωτερική σύγκρουση και εξηγεί γιατί νομίζουμε ότι η αυτοφροντίδα μπορεί πάντα να περιμένει.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Γυναικολογικοί καρκίνοι: Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούμε

Ψυχή & Σώμα / Γυναικολογικοί καρκίνοι: Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούμε

Γιατί ενώ οι γυναικολογικοί καρκίνοι είναι συχνοί, συχνά παραμένουν «σιωπηλοί»; Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γυναίκες για τα συμπτώματα, τους παράγοντες κινδύνου και την αξία της έγκαιρης διάγνωσης; Ο Ιωάννης Σύριος, Παθολόγος – Ογκολόγος, Διευθυντής της Ζ’ Ογκολογικής κλινικής στο νοσοκομείο Υγεία, εξηγεί.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
Τι κάνει ένα έλαιο μαλλιών σωτήριο στις μέρες μας;

Υγεία & Σώμα / Λάδι μαλλιών: Όλα όσα πρέπει να ξέρετε πριν από τη χρήση

Ένα προϊόν που έχει επανέλθει δυναμικά, καθώς το scalpcare έχει εξελιχθεί σε αυτόνομη κατηγορία και τα υγιή, λαμπερά μαλλιά είναι ζητούμενο. Επιλέξτε το σωστό λάδι ανάλογα με τις ανάγκες σας και το αποτέλεσμα θα σας εκπλήξει.
ΕΦΗ ΑΝΕΣΤΗ
ΗΠΑ: Γιατί οι οι νέες διατροφικές οδηγίες προκαλούν αντιδράσεις;

Ψυχή & Σώμα / ΗΠΑ: Γιατί οι νέες διατροφικές οδηγίες προκαλούν αντιδράσεις;

Κρέας, βούτυρο και γαλακτοκομικά με πλήρη λιπαρά στην κορυφή. Δημητριακά ολικής άλεσης στο τέλος. Οι νέες διατροφικές οδηγίες των ΗΠΑ για το 2025-2030 μοιάζουν να ανατρέπουν όσα θεωρούσαμε δεδομένα για τη σωστή διατροφή και έχουν ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ