Οι τεχνολογικά υποβοηθούμενες θεραπείες «ξεπαγώνουν» την αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον

Οι τεχνολογικά υποβοηθούμενες θεραπείες «ξεπαγώνουν» την αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον Facebook Twitter
Η αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον γίνεται εξαιρετικά δύσκολη όταν επιπλοκές όπως οι κινητικές διακυμάνσεις (π.χ. φαινόμενα «off») και οι δυσκινησίες (χορεία, δυστονία) δεν ελέγχονται επαρκώς με τροποποιήσεις της από του στόματος φαρμακευτικής αγωγής.
0

Η νόσος Πάρκινσον έγινε γνωστή από τις διασημότητες που έχει πλήξει, σαν τον ηθοποιό Μάικλ Τζέι Φοξ, και ο κόσμος τη γνωρίζει ως την ασθένεια με το χαρακτηριστικό τρέμουλο των χεριών. Όμως το Πάρκινσον είναι πολύ περισσότερα από αυτό και η αντιμετώπισή του συχνά αποδεικνύεται «σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες», προκαλώντας τρόμο σε ασθενείς και γιατρούς. Ωστόσο δεν υπάρχουν άλυτα προβλήματα για την ιατρική και πολλές φορές την απάντηση δίνουν οι high-tech συσκευές που συμπληρώνουν τις κλασικές φαρμακευτικές θεραπείες.

Η αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον γίνεται εξαιρετικά δύσκολη όταν επιπλοκές όπως οι κινητικές διακυμάνσεις (π.χ. φαινόμενα «off») και οι δυσκινησίες (χορεία, δυστονία) δεν ελέγχονται επαρκώς με τροποποιήσεις της από του στόματος φαρμακευτικής αγωγής. Εάν η συμβατική φαρμακευτική θεραπεία αποτύχει, τρεις τεχνολογικά υποβοηθούμενες θεραπείες μπορούν να μειώσουν την επιβάρυνση των κινητικών επιπλοκών σε ασθενείς με προχωρημένη νόσο Πάρκινσον. Η πρώτη αφορά την αντλία συνεχούς έγχυσης υποδόριας απομορφίνης (ΣΕΑ) και η δεύτερη την αντλία συνεχούς έγχυσης στη νήστιδα λεβοντόπας/καρβιντόπας υπό μορφή γέλης μετά από γαστρονηστιδοστομία (ΣΕΛ).

Διαφορετική προσέγγιση έχει η τρίτη θεραπεία με την επικρατούσα ονομασία «Εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση» (ΕΕΔ)-«Deep Brain Stimulation», η οποία επιτυγχάνει διέγερση με εναλλασσόμενο υψήσυχνο ηλεκτρικό ρεύμα των εν τω βάθει ευρισκόμενων εγκεφαλικών πυρήνων, όπως ο υποθαλαμικός (Subthalamic nucleus-STN), η έσω ωχρά σφαίρα (Globus Pallidus internus, (GPi) κ.λπ. Η Εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση έχει εξελιχθεί σε σημαντική θεραπεία για την αντιμετώπιση του ιδιοπαθούς τρόμου, της νόσου Πάρκινσον και της δυστονίας και αναδεικνύεται συνεχώς ως μέθοδος αντιμετώπισης ανθεκτικών στη φαρμακευτική αγωγή ψυχικών παθήσεων, όπως η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, αλλά και άλλων καταστάσεων.

Η διαχείριση της όψιμης νόσου Πάρκινσον είναι πολύπλοκη. Η θεραπεία επιλογής θα πρέπει να έχει λάβει υπόψη της κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα, καθώς και αρκετούς άλλους ατομικούς παράγοντες που απαιτούν μια ειδική προσέγγιση για τον κάθε ασθενή.

Μια βαθύτερη ματιά...

Στην αντλία συνεχούς έγχυσης υποδόριας απομορφίνης.

Η απομορφίνη είναι το παλαιότερο ντοπαμινεργικό φάρμακο και στη νόσο Πάρκινσον χρησιμοποιείται πάνω από 60 χρόνια. Η συνεχής έγχυση του φαρμάκου βοηθά σημαντικά στον έλεγχο των κινητικών διακυμάνσεων. Η συσκευή έγχυσης αποτελείται από την αντλία, στην οποία προσαρμόζονται οι προγεμισμένες σύριγγες υδροχλωρικής ΑΠΟ των 10 ml με περιεκτικότητα 5mg/ml. Το φάρμακο ενίεται υποδόρια.


Κλινικές μελέτες υποστηρίζουν την υποδόρια συνεχή χορήγηση του φαρμάκου με αντλία ως αποτελεσματική θεραπεία σε παρκινσονικούς ασθενείς με σοβαρές κινητικές διακυμάνσεις, με ελάττωση του χρόνου «off» μεταξύ 50% και 80%.

Στην αντλία συνεχούς έγχυσης στη νηστίδα λεβοντόπας/καρβιντόπας.

Η λογική της μεθόδου στηρίζεται στο ότι η συνεχής χορήγηση ντοπαμινεργικών παραγόντων με τρόπο που να παρακάμπτει το ανώτερο πεπτικό αποφεύγει τις διακυμάνσεις στην απορρόφηση του φαρμάκου, οι οποίες συμβαίνουν λόγω καθυστέρησης της κένωσης του στομάχου αλλά και λόγω του ανταγωνισμού απορρόφησης που προκαλούν οι τροφές, με αποτέλεσμα τον έλεγχο των κινητικών διακυμάνσεων.


Η λεβοντόπα-καρβιντόπα είναι ένα υδατικό διάλυμα υπό μορφή γέλης, κατάλληλo για εντερική απορρόφηση. Η γέλη χορηγείται από καθετήρα που εισάγεται πέρα από τον πυλωρό στο δωδεκαδάκτυλο και στην εγγύς νήστιδα μέσω διαδερμικής ενδοσκοπικής γαστροστομίας (PEG) με τη βοήθεια φορητής αντλίας έγχυσης, στην οποία ενσωματώνεται η κασέτα με το φάρμακο. Συνήθως προηγείται 48ωρος έλεγχος της αποτελεσματικότητας με έγχυση διαμέσου ρινογαστροδωδεκαδακτυλικού καθετήρα. Η καθημερινή τοπική υγιεινή, η φροντίδα της γαστροστομίας και του σωλήνα έγχυσης (έκπλυση με φυσιολογικό ορό μετά τη χρήση) καθώς και η εκπαίδευση στη χρήση της αντλίας αποτελούν βασικούς παράγοντες επιτυχίας της μεθόδου.


Σε γενικές γραμμές, κατάλληλοι είναι οι ασθενείς με προχωρημένη νόσο Πάρκινσον και κινητικές επιπλοκές παρά τη βελτιστοποιημένη θεραπεία από του στόματος/patch, οι οποίοι έχουν σοβαρά βασανιστικά συμπτώματα που απαιτούν επεμβατική/εξαρτώμενη από συσκευή θεραπεία.

Στην Εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση.

Ένα «παραδοσιακό» σύστημα Εν τω βάθει εγκεφαλικής διέγερσης αποτελείται από δύο ηλεκτρόδια (ένα για την κάθε πλευρά του εγκεφάλου) και έναν μεταλλάκτη ρεύματος που ονομάζεται νευροδιεγέρτης, ο οποίος τροφοδοτείται από μπαταρία. Ο νευροδιεγέρτης (Implantable pulse generator-IPG) εμφυτεύεται στο θωρακικό τοίχωμα και επικοινωνεί με τα ηλεκτρόδια με καλώδιο που περνά κάτω από το δέρμα του τραχήλου. Κάθε ηλεκτρόδιο φέρει τέσσερις επαφές (contacts) οι οποίες απέχουν 0,5 mm μεταξύ τους. Το ρεύμα διαχέεται στον εγκεφαλικό ιστό στις περιοχές των επαφών, γύρω από τις οποίες δημιουργείται το ηλεκτρικό πεδίο. Το σύστημα παρέχει τη δυνατότητα προγραμματισμού. Η επέμβαση θα πρέπει να πραγματοποιείται σε εξειδικευμένο κέντρο από νευροχειρουργό ειδικευμένο στη στερεοταξία και στη λειτουργική νευροχειρουργική, ο οποίος ανήκει σε ομάδα ειδικών, με συμμετοχή νευρολόγου κινητικών διαταραχών, νευροφυσιολόγου, νευροψυχολόγου και ψυχιάτρου. Η σωστή επιλογή ασθενών, δε, αποτελεί σημαντικό παράγοντα επιτυχίας της επέμβασης.

Ποια είναι η κατάλληλη μέθοδος;

Η διαχείριση της όψιμης νόσου Πάρκινσον είναι πολύπλοκη. Η θεραπεία επιλογής θα πρέπει να έχει λάβει υπόψη της κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα, καθώς και αρκετούς άλλους ατομικούς παράγοντες (π.χ. συννοσηρότητες, βοήθεια από άλλο πρόσωπο κ.λπ.) που απαιτούν μια ειδική προσέγγιση για τον κάθε ασθενή. Επί του παρόντος, δεν υπάρχουν άμεσα συγκριτικά στοιχεία που να προκρίνουν τη μία μέθοδο αντί της άλλης.


Η Νευρολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων είναι η μοναδική στην ευρύτερη περιφέρεια ΒΔ Ελλάδας που εξετάζει, παρακολουθεί τακτικά και νοσηλεύει ασθενείς απ' όλες τις περιοχές της Ηπείρου, της Κέρκυρας και νήσων, της Λευκάδας, της Αιτωλοακαρνανίας, της BΔ Μακεδονίας, αλλά και από όλη την Ελλάδα.

Στην κλινική λειτουργεί Κέντρο Πάρκινσον και συναφών διαταραχών, προσφέροντας εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας σε ασθενείς με τη νόσο. Σε αυτό το πλαίσιο παρέχει πλήρως όλες τις τεχνολογικά υποβοηθούμενες θεραπείες για το Πάρκινσον: εμφύτευση ηλεκτροδίων για Εν τω βάθει ηλεκτρικό ερεθισμό πυρήνων του εγκεφάλου, συνεχή υποδόρια χορήγηση απομορφίνης με αντλία, καθώς και συνεχή ενδονηστιδική χορήγηση λεβοντόπας μέσω γαστροστομίας με αντλία. Για τα παραπάνω συνεργάζεται με εξειδικευμένους γιατρούς άλλων ειδικοτήτων και νοσηλευτές εξειδικευμένους στις παραπάνω θεραπείες, όπως νευροχειρουργούς εξειδικευμένους στην στερεοτακτική λειτουργική νευροχειρουργική, νοσηλευτές με εξειδίκευση στη νόσο Πάρκινσον, οι οποίοι επισκέπτονται τους ασθενείς στο σπίτι, καθώς και με γαστρεντερολόγους για τη διενέργεια γαστροστομίας, μέσω της οποίας χορηγείται συνεχώς λεβοντόπα στο έντερο με τη βοήθεια αντλίας. Οι προαναφερθέντες γαστρεντερολόγοι μπορούν επίσης να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε επιπλοκή ενδέχεται να εμφανιστεί στους ασθενείς που φέρουν την αντλία.

Στοιχεία επικοινωνίας: Εξωτερικά Ιατρεία Πανεπ. Γεν. Νοσοκ. Ιωαννίνων: 26510 99504, 26510 99505

 

Ο Σπύρος Κονιτσιώτης είναι Καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Υγεία & Σώμα
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αναστάσιος Σταλίκας: «Να δίνεις απλόχερα, να αμφισβητείς τον εαυτό σου και να μαθαίνεις διαρκώς»

Συνεντεύξεις / Αναστάσιος Σταλίκας: «Να δίνεις απλόχερα, να αμφισβητείς τον εαυτό σου και να μαθαίνεις διαρκώς»

Ο διακεκριμένος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και «πατέρας» της θετικής ψυχολογίας στην Ελλάδα μιλά στη LiFO για τη δύναμη των θετικών συναισθημάτων, την εποχή μας αλλά και για το πώς μπορεί η ζωή μας να έχει νόημα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Όχι, δεν είναι η ευλογιά των πιθήκων μια «γκέι επιδημία», χρειάζεται όμως προσοχή

Υγεία & Σώμα / Η ευλογιά των πιθήκων δεν είναι μια «γκέι επιδημία», χρειάζεται όμως προσοχή

Μετά τον HIV ένας άλλος ιός, όχι τόσο επικίνδυνος ευτυχώς, ανακαλεί μνήμες στίγματος, ηθικού πανικού, ρατσισμού και ομοφοβίας στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα. Το όχι στην τρομοϋστερία δεν σημαίνει, ωστόσο, ναι στην άρνηση και τον εφησυχασμό.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Πέτρος Λεβούνης: Ο Έλληνας γιατρός που εξελέγη πρόεδρος της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης μιλά στη LiFO

Πέτρος Λεβούνης / Ο Έλληνας πρόεδρος της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης εξηγεί πώς η πανδημία άλλαξε την ψυχική μας υγεία

Ο διακεκριμένος επιστήμονας και πρώτος ανοιχτά γκέι ψυχίατρος που εξελέγη στην προεδρία της APA μιλά στη LiFO για τις επιπτώσεις της πανδημίας και των διαδικτυακών εξαρτήσεων στην ψυχική μας υγεία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Η απενοχοποίηση της γυναικείας μασχάλης

Άννα Κ. / Η απενοχοποίηση της γυναικείας μασχάλης

Η Άννα Κόκορη μιλάει με την 20χρονη Ισαβέλλα για τη γυναικεία τριχοφυΐα, τα στερεότυπα, τα πρότυπα ομορφιάς, τα σχόλια του περίγυρου σχετικά με τις τρίχες στα σώματα των γυναικών και το απελευθερωτικό συναίσθημα που αισθάνεσαι όταν αποδέχεσαι και αγκαλιάζεις το φυσικό σου σώμα, με αφορμή την έκθεση φωτογραφίας «The artpit collection» by Dove.
ΑΝΝΑ ΚΟΚΟΡΗ
Χρήστος Κυρατσούς: Ο Έλληνας που βρίσκεται πίσω από τα μονοκλωνικά αντισώματα

Υγεία & Σώμα / Χρήστος Κυρατσούς: Ο Έλληνας που βρίσκεται πίσω από τα μονοκλωνικά αντισώματα

Ο διακεκριμένος Έλληνας επιστήμονας και αντιπρόεδρος Έρευνας Μολυσματικών Νόσων και Τεχνολογιών Ιικών Φορέων της αμερικανικής εταιρείας Regeneron μιλά στη LiFO για τη δημιουργία του κοκτέιλ αντισωμάτων για τον κορωνοϊό, την πορεία της πανδημίας και τα μυστικά μιας επιτυχημένης διαδρομής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Εσύ που ξέρεις τόσο ωραία να φιλάς: 7 συμβουλές

Υγεία & Σώμα / Ένα φιλάκι είναι λίγο: 7 συμβουλές για να το κάνεις πολύ

Το να φιλάς κάποιον μπορεί να είναι το πιο ωραίο -αλλά και το πιο δύσκολο- πράγμα του κόσμου, γι' αυτό μερικές (και επιστημονικές) συμβουλές δεν βλάπτουν για εκείνη τη στιγμή που δεν μένει πολύς χρόνος για σκέψεις
THE LIFO TEAM
TETARTH 15/06- EXEI PROGRAMMATISTEI-Άρτεμις Τσίτσικα: «Σήμερα οι έφηβοι ζουν μέσα απ’ τους υπολογιστές τους»

Άκου την επιστήμη / Άρτεμις Τσίτσικα: «Σήμερα οι έφηβοι ζουν μέσα απ’ τους υπολογιστές τους»

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τη διακεκριμένη αναπληρώτρια καθηγήτρια Παιδιατρικής και Εφηβικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Άρτεμη Τσίτσικα για την ψυχοσύνθεση των εφήβων, τα σύγχρονα αδιέξοδά τους αλλά και τις ακραίες εκφράσεις βίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πώς ανακάλυψα σιγά-σιγά ότι πάσχω από long covid

Υγεία & Σώμα / Πώς ανακάλυψα σιγά-σιγά ότι πάσχω από Long Covid

Τι είναι το σύνδρομο Long Covid και ποια είναι τα συμπτώματα που εμφανίζονται έναν χρόνο μετά σε όσους νόσησαν από Covid-19; Ασθενείς καταθέτουν τη μαρτυρία τους στη LiFO και γιατροί του Νοσοκομείου «Σωτηρία» εξηγούν τον σοβαρό του αντίκτυπο στην καθημερινότητα καθώς και γιατί θεωρείται μια δεύτερη πανδημία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
ΠΕΜΠΤΗ 05/05- ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Σάββας Σαββόπουλος: Τι είναι η ψυχή;

Άκου την επιστήμη / Σάββας Σαββόπουλος: Τι είναι η ψυχή;

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τον ψυχίατρο–ψυχαναλυτή Σάββα Σαββόπουλο για τα διαχρονικά τραύματα της ελληνικής κοινωνίας, την οικογένεια, την ψυχική υγεία, τον σύγχρονο τρόπο ζωής, τη σχέση ψυχής-σώματος και την ευτυχία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Οξεία Ηπατίτιδα: Τα πιθανά αίτια, η συσχέτιση με τον κορωνοϊό και τα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς.

Δημ. Παρασκευής / Οξεία ηπατίτιδα: Η συσχέτιση με τον κορωνοϊό και τα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς

Μιλά στη LiFO ο αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας - Προληπτικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας Δημήτρης Παρασκευής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
thalia mavros

Netflix / Thalia Mavros: «Εμείς οι γυναίκες πρέπει να μιλάμε, να μοιραζόμαστε τις ιστορίες μας»

Η Thalia Mavros, executive producer της φεμινιστικής επιτυχίας του Netflix «The principles of pleasure», μιλά στη LiFO για την επιτυχία του ντοκιμαντέρ, τα δικαιώματα των γυναικών που βάλλονται ανά τον κόσμο και τις αιτίες της μανίας για τον έλεγχο του γυναικείου σώματος.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ