ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΟΥ αναπτυγμένου και αναπτυσσόμενου κόσμου οι άνθρωποι ζουν περισσότερο. Αυτό είναι ένα επίτευγμα που όλοι πρέπει να εκτιμούμε, ταυτόχρονα όμως πρέπει να γνωρίζουμε ότι η αύξηση του προσδόκιμου ζωής επιφέρει και αύξηση των απαιτήσεων για υπηρεσίες υγείας με αντίστοιχο κόστος. Οι κυβερνήσεις καλούνται να προσαρμόσουν και να εξελίξουν τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψής τους, ώστε να είναι βιώσιμα και να παρέχουν καλύτερα αποτελέσματα υγειονομικής περίθαλψης, εστιάζοντας σε προληπτικά μέτρα.
Οι εμβολιασμοί είναι μία από τις πιο επιτυχημένες και οικονομικά αποδοτικές παρεμβάσεις στον τομέα της υγείας για τη μείωση του κλινικού και ευρύτερα κοινωνικού φορτίου των μολυσματικών ασθενειών. Σε όλο τον κόσμο οι ενήλικες εξακολουθούν να πεθαίνουν από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν με τον εμβολιασμό.
Ασθένειες που μπορούν να προληφθούν με εμβόλιο, όπως η γρίπη, ο πνευμονιόκοκκος και η ιλαρά, αποτελούν σημαντική αιτία νοσηρότητας και πρόωρων θανάτων μεταξύ των ενηλίκων.
Εάν εξαιρέσουμε τον μαζικό εμβολιασμό ενάντια στον κορωνοϊό, εκατομμύρια ενήλικες δεν έχουν εμβολιαστεί με ένα ή περισσότερα από τα εμβόλια που συνιστώνται για την ηλικιακή ομάδα και την κατάστασή τους, θέτοντας τόσο τον εαυτό τους όσο και άλλους σε κίνδυνο.
Ασθένειες που μπορούν να προληφθούν με εμβόλιο, όπως η γρίπη, ο πνευμονιόκοκκος και η ιλαρά, αποτελούν σημαντική αιτία νοσηρότητας και πρόωρων θανάτων μεταξύ των ενηλίκων. Ωστόσο, όσο κι αν ο θετικός αντίκτυπος του εμβολιασμού ενηλίκων στη δημόσια υγεία είναι καλά τεκμηριωμένος, τα ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης σε πολλές χώρες παραμένουν χαμηλά.
The Big Catch-Up, το μήνυμα του ΠΟΥ
Παρά την εκτενή δημόσια συζήτηση για την αναγκαιότητα των εμβολιασμών εν μέσω πανδημίας, στους εμβολιασμούς ρουτίνας, δηλαδή όσους προβλέπονται από τα Εθνικά Προγράμματα Εμβολιασμών, καταγράφεται μια υστέρηση, εξού και το μήνυμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την τρέχουσα χρονιά είναι «The Big Catch-Up», εννοώντας την ανάγκη για αναπλήρωση των χαμένων εμβολιασμών στη διάρκεια της πανδημίας. Η υστέρηση αυτή δεν αφορά μόνο τον αναπτυσσόμενο κόσμο αλλά και τις χώρες της Ευρώπης, ειδικότερα την Ελλάδα, όπου αυτό το κενό είναι ήδη διαπιστωμένο.
Μαζί τα δύο εμβόλια ακόμα καλύτερα
Μεσούντος του φθινοπώρου, να σημειώσουμε πως τόσο η γνωστή σε όλους γρίπη όσο και η πνευμονία, που οφείλεται στον πνευμονιόκοκκο, αποτελούν δυο διαρκείς και δυνητικά θανατηφόρες απειλές ιδίως για τους ευπαθείς πληθυσμούς που είτε λόγω ηλικίας είτε λόγω υποκείμενων χρόνιων παθήσεων είναι ευάλωτοι στις λοιμώξεις.
Σε αυτή την περίπτωση ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος αύξησης των σχετικών εισαγωγών στα νοσοκομεία και των θανάτων. Οι ευάλωτες ομάδες είναι grosso modo ίδιες, συνεπώς, για λόγους συμμόρφωσης και υψηλότερης εμβολιαστικής κάλυψης, συστήνεται με ασφάλεια το αντιγριπικό και αντιπνευμονιοκοκκικό εμβόλιο να χορηγούνται ταυτόχρονα, σε διαφορετικά σημεία όμως.
Αλλαγή των συστάσεων για τον αντιπνευμονιοκοκκικό εμβολιασμό στους ενήλικες
Η υστέρηση του αντιπνευμονιοκοκκικού εμβολιασμού, ιδίως σε ενήλικες με χρόνια νοσήματα (κατά κύριο λόγο καρδιαγγειακά και σακχαρώδη διαβήτη), έχει επισημανθεί με δραματικό τρόπο από τους φορείς δημόσιας υγείας, αν και ο πνευμονιόκοκκος έχει καταγραφεί ως το πλέον συχνό παθογόνο για την πνευμονία.
Πρόσφατα δημοσιεύθηκε το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων για το 2023, το οποίο χαρακτηρίζεται ως ένα από τα ευρύτερα προγράμματα που έχουν εξασφαλιστεί μέχρι σήμερα σε ολόκληρο τον κόσμο. Ειδικότερα όσον αφορά την πρόληψη του πνευμονιόκοκκου, το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων συστήνει και αποζημιώνει 100% μία δόση 20δύναμου (PCV20) σε όλους αδιακρίτως τους ανεμβολίαστους ενήλικες 65 και άνω, όπως και στους ενήλικες 19-64 ετών με χρόνια νοσήματα (αναπνευστικά, καρδιαγγειακά, διαβήτης, κάπνισμα κ.ο.κ.).
Επιπλέον, το νέο πρόγραμμα συστήνει σε όσους έχουν εμβολιαστεί ήδη με μία δόση 13δύναμου συζευγμένου εμβολίου (PCV13) μία επιπλέον δόση με 20δύναμο (PCV20) έναν χρόνο μετά τη χορήγηση του PCV 13.
Διευκρινιστικά, στο νέο πρόγραμμα έχει αφαιρεθεί από τις νέες συστάσεις η οδηγία για συμπληρωματική χορήγηση του 23δύναμου πολυσακχαριδικού εμβολίου. Το 20δύναμο (PCV20) είναι πλέον το μόνο εμβόλιο ενάντια στον πνευμονιόκοκκο, το οποίο συστήνεται από το Πρόγραμμα Εμβολιασμών και συνάμα αποζημιώνεται πλήρως στις ειδικές ομάδες ενηλίκων.
Οι Έλληνες επαγγελματίες υγείας διαθέτουν υψηλή κατάρτιση και έχουν κερδίσει τον σεβασμό των ασθενών τους. Έχουν τεκμηριωμένη εκπαίδευση και μακρά εμπειρία στη χορήγηση εμβολίων. Κλειδί στην επιτυχία των εμβολιαστικών προγραμμάτων αποτελεί η ενημέρωση των πολιτών από έναν επαγγελματία υγείας. Ζητήστε τη συμβουλή του!
Ο Γεώργιος Δημόπουλος είναι καθηγητής Ιατρικής, διευθυντής της 3ης Kλινικής Eντατικής Θεραπείας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Ευγενίδειο νοσοκομείο και μέλος του ευρωπαϊκού οργανισμού φαρμάκων ΕΜΑ καθώς και μέλος ΔΕΠ της Ελληνικής Εταιρείας Εντατικής Θεραπείας.
